پرش به محتوا

آیین نامه دورکاری

از ویکی داد



قوانین و مقررات

←

آیین‌نامه‌ها

←

آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)


آیین‌نامه اجرایی

آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

مصوب ۳۰/۳/۱۳۸۹ ـ با اصلاحات و احکام بعدی

مصوب ۱۳۸۹/۰۳/۳۰

شماره ابلاغ: ۴۴۷۲۶/۷۶۴۸۱

مرجع تصویب: وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک هیأت دولت


آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)


وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک در جلسه مورخ ۳۰/۳/۱۳۸۹ بنا به پیشنهاد شماره ۸۷۴۱/۲۰۰ مورخ ۴/۳/۱۳۸۹ معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، با هدف افزایش بهره‌وری، انعطاف کاری و کاهش حجم رفت‌وآمد کارمندان دولت و آثار جانبی آن، آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه) را تصویب کردند.


ماده ۱

معتبر

در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف ـ دورکاری (کار در خانه): انجام وظایف محول‌شده بدون حضور فیزیکی کارمند واجد شرایط در محل کار سازمان خود با رعایت ضوابط و برای دوره زمانی مشخص.

ب ـ کارمند دورکار: آن دسته از کارمندان دولت که در راستای طرح دورکاری و در چارچوب ضوابط تعیین‌شده به انجام فعالیت می‌پردازند.

ج ـ دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری.

د ـ معاونت توسعه مدیریت: معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور.

هـ ـ کارگروه اجرایی: کارگروه اجرایی طرح دورکاری موضوع ماده (۳).


ماده ۲

معتبر

دستگاه‌های اجرایی موظفند به منظور توسعه دولت الکترونیک، فعالیت‌های مربوط به مشاغل عمومی و اختصاصی را احصاء و از طریق دورکاری انجام دهند.


ماده ۳

معتبر

به منظور برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت بر امور دورکاری دستگاه اجرایی، کارگروهی با عنوان «کارگروه اجرایی طرح دورکاری» مرکب از افراد زیر و با وظایف و اختیارات مربوط در دستگاه تشکیل می‌گردد:

الف ـ ترکیب کارگروه:

  1. معاون ثابت دستگاه اجرایی به عنوان رئیس؛
  2. نماینده وزیر یا رئیس دستگاه اجرایی؛
  3. مدیر واحد طرح و برنامه دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه به عنوان دبیر؛
  4. مدیر واحد انفورماتیک دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه؛
  5. مدیر واحد پشتیبانی دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه؛
  6. مدیر واحد متولی فعالیت مورد نظر برای انجام از طریق دورکاری حسب مورد.

ب ـ وظایف و اختیارات کارگروه:

  1. احصاء و تعیین امور و فعالیت‌هایی که تمام یا بخشی از آنها قابل انجام از طریق دورکاری می‌باشد و ارائه آنها به بالاترین مقام دستگاه برای تأیید.
  2. تعیین سازوکارهای لازم برای سنجش و اندازه‌گیری کمی و کیفی فعالیت‌هایی که از طریق دورکاری صورت می‌پذیرند.
  3. تأیید توجیه فنی ـ اقتصادی امور و فعالیت‌های قابل انجام از طریق دورکاری بر اساس گزارش‌های دریافتی از واحدهای متولی فعالیت‌های مورد نظر.
  4. تأیید صلاحیت کارمندان متقاضی دورکاری.
  5. تعیین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری.
  6. تعیین سازوکارهای لازم برای امنیت اطلاعات مورد استفاده در فرآیند دورکاری.
  7. تعیین دوره‌های زمانی برای فعالیت‌های دورکاری هر کارمند.
  8. نظارت بر اجرای فرآیند دورکاری در دستگاه اجرایی.
  9. تهیه گزارش‌های مدیریتی نهایی فعالیت‌های انجام‌شده از طریق دورکاری.


ماده ۴

معتبر

پس از تعیین فعالیت‌های قابل انجام از طریق طرح دورکاری و اعلام آن به کارمندان، انجام آن با درخواست کارمند و موافقت دستگاه یا پیشنهاد دستگاه و موافقت کارمند صورت می‌پذیرد.

تبصره ـ در صورت وجود چند کارمند واجد شرایط متقاضی دورکاری، افراد معلول و زنان باردار یا دارای فرزند کمتر از شش سال از اولویت برخوردار خواهند بود.


ماده ۵

معتبر

دستگاه اجرایی موظف است امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری را در اختیار کارمند دورکار قرار دهد.


ماده ۶

معتبر

کارمند دورکار موظف است امکانات و تجهیزات دورکاری را صرفاً برای انجام فعالیت‌های دستگاه متبوع خود استفاده نماید. مسؤولیت نگهداری از امکانات و تجهیزات مذکور بر عهده وی خواهد بود.


ماده ۷

معتبر

دستگاه اجرایی موظف است اقدامات لازم را برای امنیت شبکه‌های اطلاعاتی مورد استفاده برای طرح دورکاری و محافظت از داده‌ها و اطلاعات به عمل آورد. کارمندان دورکار نیز موظفند ضوابط حفاظتی دستگاه متبوع خود را رعایت کرده و داده‌ها و اطلاعات مربوط به فعالیت یا فعالیت‌های شغلی خود را در اختیار اعضای خانواده یا سایر افراد قرار ندهند.


ماده ۸

اصلاحی ۱۹/۱۰/۱۳۸۹ ـ ابطال‌شده

دستگاه‌های اجرایی مجازند هر ماه حداکثر پنج درصد (۵%) حداقل حقوق موضوع ماده (۷۶) قانون مدیریت خدمات کشوری را از محل کمک‌های رفاهی با توجه به بند (۷) قانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشور و احکام مشابهی که در قوانین وضع می‌شود برای کمک به هزینه‌های تبعی کار در خانه به کارمندان دورکار پرداخت نمایند.

تبصره ـ پرداخت‌های رفاهی مستقیم و غیرمستقیم مانند سایر کارکنان به این افراد پرداخت خواهد شد.

وضعیت قضایی ـ حکم مربوط به پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه به موجب رأی شماره ۲۷۶۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. متن ماده ۸ در این صفحه برای حفظ سابقه مقرره نمایش داده می‌شود و حکم پرداخت مذکور نباید به‌عنوان حکم جاری تلقی شود.


ماده ۹

معتبر

کارمند دورکار ملزم به رعایت موارد زیر می‌باشد:

  1. با دستگاه یا واحد سازمانی متبوع خود هماهنگی کامل داشته و از انضباط کاری لازم در خصوص حضور و تحویل به موقع محصول (خدمت) کاری خود برخوردار باشد.
  2. همواره امکان دسترسی سهل و آسان به کارمند وجود داشته باشد، به‌طوری که حداکثر به فاصله یک روز کاری پس از درخواست تلفنی دستگاه متبوع، کارمند جهت انجام امور مورد نظر و هماهنگی به واحد مربوط مراجعه نماید، مگر آنکه با هماهنگی قبلی در مرخصی باشد.
  3. امور محول‌شده را خود به انجام رسانده و از واگذاری تمام یا بخشی از آن به شخص یا اشخاص ثالث پرهیز نماید.
  4. کیفیت و کمیت مورد انتظار و لازم در انجام امور محول‌شده را به طور دقیق مدنظر قرار داده و رعایت نماید.
  5. چنانچه به دلایل مشکلات شخصی یا بیماری امکان انجام کار وجود نداشته باشد، کارمند دورکار موظف است مطابق با آیین‌نامه استفاده کارکنان از مرخصی، مراتب را به اطلاع مدیر بلافصل رسانده و برای مدت مورد نظر درخواست مرخصی نماید.
  6. چنانچه امکانات و تجهیزات مورد استفاده برای دورکاری به گونه‌ای ایراد پیدا نماید که امکان ادامه فعالیت میسر نباشد، ضمن توقف فعالیت، مراتب را سریعاً به اطلاع دستگاه برساند.


ماده ۱۰

معتبر

کارمند متقاضی دورکاری موظف است قبل از شروع دوره دورکاری، تعهدنامه پیوست را که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، امضا نماید و در صورت عدم رعایت موارد ذکرشده در ماده (۹) توسط کارمند دورکار، کارگروه اجرایی در جلسه‌ای فوق‌العاده و بر اساس گزارش مکتوب مدیریت واحد متبوع، بلافاصله وضعیت کار در منزل کارمند را بررسی و حسب قوانین و مقررات با وی برخورد می‌شود.


ماده ۱۱

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

ساعات کاری کارمند دورکار، نحوه انجام وظایف و نحوه ارتباط با فرد دورکار توسط کارگروه اجرایی با رعایت ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین می‌شود. پرداخت اضافه‌کاری و سایر پرداخت‌های قانونی به اینگونه کارکنان بر اساس حجم و کیفیت کار تعریف‌شده توسط کارگروه اجرایی و با پیشنهاد مدیر واحد متبوع کارمند و تأیید رئیس کارگروه اجرایی صورت خواهد گرفت.

سابقه ماده ـ متن پیشین ماده ۱۱ که حداقل زمان هر دوره دورکاری را شش ماه تعیین می‌کرد، در تاریخ ۲۷/۱۲/۱۳۹۸ منسوخ و متن اصلاحی ماده ۱۱ مصوب ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ جایگزین آن شد.


ماده ۱۲

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

معاونت توسعه مدیریت موظف است ضوابط مربوط به ارزیابی عملکرد کارمندان دورکار را تهیه و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ نماید. دستگاه‌های اجرایی نیز موظفند عملکرد کارمندان دورکار خود را بر این اساس ارزیابی و بر مبنای نتایج حاصل‌شده با استفاده از ظرفیت‌های قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به تداوم، ارتقا یا قطع همکاری فرد به صورت دورکاری اقدام نمایند.


ماده ۱۳

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

کارمند دورکار موظف است در صورت لزوم، روزهایی را در هر هفته که توسط مدیر واحد متبوع وی تعیین می‌گردد، در محل کار خود در دستگاه حضور فیزیکی داشته باشد.


ماده ۱۴

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

مدیر واحد متبوع کارمند یا کارمندان دورکار موظف است پس از پایان هر دوره از طرح دورکاری، گزارشی در مورد عملکرد افراد ذی‌ربط و نحوه پیشرفت امور به کارگروه اجرایی ارسال نماید.


ماده ۱۵

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

سازوکارهای مربوط به اعمال سایر مقررات از جمله مرخصی‌های استحقاقی، ازکارافتادگی، تسهیلات رفاهی و تنظیم ساعات کار منطبق با قوانین توسط معاونت توسعه مدیریت ابلاغ خواهد شد.


ماده ۱۶

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

دستگاه‌های اجرایی موظفند هر سال گزارش فعالیت‌های انجام‌شده از طریق دورکاری را به معاونت توسعه مدیریت ارائه نمایند.


این تصمیم‌نامه در تاریخ ۳۰/۳/۱۳۸۹ به تأیید مقام ریاست جمهوری رسیده است.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس‌جمهور


پیوست ـ تعهدنامه دورکاری

تعهدنامه دورکاری

نام دستگاه: ................................................

نام واحد محل خدمت: ................................................

اینجانب ................................................ به شماره پرسنلی ................................................ شاغل در ................................................

الف ـ به صورت داوطلبانه □

ب ـ با پیشنهاد دستگاه و موافقت اینجانب □

متقاضی استفاده از دورکاری از تاریخ ................................ تا تاریخ ................................ هستم.

بدین‌وسیله اعلام می‌نمایم که از مفاد آیین‌نامه دورکاری اطلاع کامل داشته و تعهد می‌نمایم در طی این دوره تمامی مفاد آیین‌نامه مزبور و الزاماتی را که از طرف دستگاه متبوع خود تعیین گردیده رعایت نمایم و مسؤولیت هرگونه قصور یا تقصیر احتمالی در این زمینه را تقبل می‌نمایم.

امضاء: ................................................

تاریخ: ................................................


مبانی قانونی

مبنای استناد تصویب آیین‌نامه در مقدمه تصمیم‌نامه.

قانون پایه مورد اشاره آیین‌نامه در ارتباط با دستگاه‌های اجرایی و کارکنان دولت.

مبنای تعریف دستگاه اجرایی در متن آیین‌نامه.

ماده مورد اشاره در متن ماده ۸ آیین‌نامه درباره حداقل حقوق.

مبنای قانونی مورد تصریح ماده ۱۱ درباره ساعات کار.

قانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشور

در متن ماده ۸ آیین‌نامه به بند (۷) قانون بودجه سال ۱۳۸۹ اشاره شده است.


سوابق اصلاحی

تاریخ موضوع اثر بر آیین‌نامه
۳۰/۳/۱۳۸۹ تصویب آیین‌نامه دورکاری ایجاد چارچوب اولیه دورکاری کارکنان دولت
۱۹/۱۰/۱۳۸۹ اصلاح ماده ۸ تغییر حکم پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه
۲۵/۱۲/۱۳۹۸ اصلاح مواد ۱۱ تا ۱۶ بازتنظیم احکام ساعات کار، ارزیابی عملکرد، حضور فیزیکی، گزارش‌دهی و سایر مقررات اداری
۲۷/۱۲/۱۳۹۸ منسوخ شدن متن پیشین ماده ۱۱ حذف حکم مربوط به حداقل شش‌ماهه دوره دورکاری و جایگزینی متن اصلاحی
۹/۱۲/۱۴۰۱ رأی شماره ۲۷۶۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال حکم پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه موضوع ماده ۸


⚖️ آرای مرتبط هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رأی شماره ۲۷۶۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

مرجع: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


موضوع: ابطال حکم مربوط به پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه به کارمندان دورکار


مقرره مورد شکایت: ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)


شماره تصویب‌نامه: ۴۴۷۲۶/۷۶۴۸۱ مورخ ۷/۴/۱۳۸۹

ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری پرداخت حداکثر پنج درصد حداقل حقوق موضوع ماده ۷۶ قانون مدیریت خدمات کشوری را از محل کمک‌های رفاهی برای هزینه‌های تبعی کار در خانه تجویز می‌کرد. این حکم در رأی شماره ۲۷۶۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

در نتیجه، ماده ۸ در صفحه ویکی‌داد به‌عنوان سابقه مقرره و متن تاریخی قابل مشاهده است، اما حکم مربوط به پرداخت مزبور به‌عنوان حکم جاری معرفی نمی‌شود.


رویه‌ها و تحولات اجرایی دورکاری

استفاده از ظرفیت آیین‌نامه در تنظیم ساعات کار دستگاه‌های اجرایی

در مقررات مربوط به تعیین ساعات آغاز به کار دستگاه‌های اجرایی، در مواردی که بخشی از ساعات موظف کارکنان باید خارج از زمان حضور در محل کار انجام شود، اجرای دورکاری بر اساس آیین‌نامه دورکاری مورد تصریح قرار گرفته است.

مصوبه تعیین ساعات آغاز به کار ادارات و مشاغل مختلف

در اصلاحات سال ۱۴۰۴ این مقررات، امکان استفاده دستگاه‌های اجرایی از ظرفیت آیین‌نامه دورکاری برای کارکنانی که وظایف و مأموریت‌های آنان از طریق دورکاری قابل انجام است، مورد اشاره قرار گرفته است.

بخشنامه‌ها و تصمیمات اجرایی در شرایط اضطراری

در شرایط اضطراری، بخشنامه‌های اجرایی دستگاه‌ها و سازمان اداری و استخدامی کشور از ظرفیت قوانین و مقررات جاری، از جمله ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری و آیین‌نامه دورکاری، برای تنظیم نحوه حضور و فعالیت کارکنان استفاده کرده‌اند.

دورکاری و استمرار ارائه خدمات عمومی

در تصمیمات اجرایی جدیدتر، استفاده از دورکاری معمولاً در کنار ضرورت استمرار ارائه خدمات عمومی و تعیین حداقل نیروی لازم برای حضور در محل کار مطرح شده است.

یکی از مبانی مستقیم آیین‌نامه درباره ساعات کار کارکنان دولت و مورد استناد ماده ۱۱ آیین‌نامه.

مقررات مرخصی کارکنان دولت

ماده ۹ آیین‌نامه در خصوص بیماری یا مشکلات شخصی کارمند دورکار به مقررات مرخصی ارجاع می‌دهد.


💬 نظریات مشورتی و دیدگاه‌های حقوقی

نظریه مشورتی مستقیم درباره آیین‌نامه دورکاری

در منابع وب بررسی‌شده، نظریه مشورتی رسمی و مستقیمی با شماره و تاریخ مشخص که موضوع آن تفسیر صریح یکی از مواد آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه) باشد، به‌صورت قابل اتکا احراز نشد.

از معرفی مطالب آموزشی، پرسش‌وپاسخ‌های اینترنتی یا اظهارنظرهای اشخاص به‌عنوان «نظریه مشورتی رسمی» خودداری شده است.


موضوعات حقوقی قابل بررسی در دورکاری

از جمله موضوعات قابل بررسی در ادبیات حقوق اداری و استخدامی درباره دورکاری می‌توان به نحوه ارزیابی عملکرد، ساعات کار، اضافه‌کاری و سایر پرداخت‌های قانونی، استفاده و نگهداری تجهیزات، امنیت اطلاعات، مرخصی و حدود مسئولیت کارمند دورکار اشاره کرد. این مطالب ماهیت تحلیلی دارند و نباید به‌عنوان نظریه رسمی یا رأی لازم‌الاتباع تلقی شوند.


منابع و مآخذ

۱ ـ متن آیین‌نامه: متن آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه) مصوب ۳۰/۳/۱۳۸۹ و اصلاحات بعدی.

۲ ـ پایگاه تخصصی قوانین و مقررات: ایران کدیفای ـ آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

۳ ـ متن منتشرشده و سوابق اصلاحی: مجله کارگزینی ـ آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

۴ ـ رأی قضایی: رأی شماره ۲۷۶۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره حکم ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری.

۵ ـ گزارش و متن رأی: گزارش و متن رأی در شناسنامه قانون

۶ ـ قانون مدیریت خدمات کشوری: به‌ویژه مواد ۵، ۷۶ و ۸۷ که در متن آیین‌نامه مورد اشاره قرار گرفته‌اند.

۷ ـ مقررات اجرایی مرتبط: مقررات مربوط به ساعات آغاز به کار دستگاه‌های اجرایی و بخشنامه‌های اجرایی جدیدتر که در مواردی استفاده از ظرفیت آیین‌نامه دورکاری را مورد اشاره قرار داده‌اند.


شناسنامه سند

📋 شناسنامه سند

عنوان سند آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

نوع سند آیین‌نامه اجرایی

مرجع تصویب وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک هیأت دولت

تاریخ تصویب ۳۰/۳/۱۳۸۹

شماره ابلاغ ۴۴۷۲۶/۷۶۴۸۱

تاریخ ابلاغ ۷/۴/۱۳۸۹

مرجع تصویب‌کننده کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک

مبنای تصویب اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

موضوع دورکاری و انجام وظایف کارکنان دولت خارج از محل کار

وضعیت سند معتبر با اصلاحات و احکام ابطالی موردی

تعداد مواد متن فعلی ۱۶ ماده

نسخه اولیه ۱۸ ماده

منبع اصلی متن پایگاه‌های تخصصی قوانین و مقررات و منابع منتشرکننده متن مصوبه

آخرین اصلاحات درج‌شده ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ و ۲۷/۱۲/۱۳۹۸

سوابق مهم: آیین‌نامه در ۳۰/۳/۱۳۸۹ تصویب و در ۷/۴/۱۳۸۹ ابلاغ شد. ماده ۸ در ۱۹/۱۰/۱۳۸۹ اصلاح شد. مواد ۱۱ تا ۱۶ در اصلاحات ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ تغییر یافتند و متن پیشین ماده ۱۱ که حداقل شش‌ماه برای هر دوره دورکاری تعیین می‌کرد، در ۲۷/۱۲/۱۳۹۸ منسوخ شد. همچنین حکم مربوط به پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه در ماده ۸ به موجب رأی شماره ۲۷۶۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.