https://wikidad.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1قرارداد کار - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-11T10:15:19Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.46.0https://wikidad.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1&diff=208&oldid=prevRasool: صفحهای تازه حاوی «{{#seo: |title=قرارداد کار در قانون کار - تعریف، شرایط و انواع قرارداد |title_mode=replace |description=تعریف قرارداد کار در قانون کار، شرایط اساسی قرارداد، انواع قرارداد کار، حقوق و تعهدات کارگر و کارفرما و مواد قانونی مرتبط. }} <div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.or...» ایجاد کرد2026-09-10T21:03:17Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{#seo: |title=قرارداد کار در قانون کار - تعریف، شرایط و انواع قرارداد |title_mode=replace |description=تعریف قرارداد کار در قانون کار، شرایط اساسی قرارداد، انواع قرارداد کار، حقوق و تعهدات کارگر و کارفرما و مواد قانونی مرتبط. }} <div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.or...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{#seo:<br />
|title=قرارداد کار در قانون کار - تعریف، شرایط و انواع قرارداد<br />
|title_mode=replace<br />
|description=تعریف قرارداد کار در قانون کار، شرایط اساسی قرارداد، انواع قرارداد کار، حقوق و تعهدات کارگر و کارفرما و مواد قانونی مرتبط.<br />
}}<br />
<br />
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList"><br />
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"><br />
[[اصطلاحات حقوقی|<span itemprop="name">اصطلاحات حقوقی</span>]]<br />
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/اصطلاحات_حقوقی"><br />
<meta itemprop="position" content="1"><br />
</span><br />
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><br />
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"><br />
[[ماده ۷ قانون کار|<span itemprop="name">ماده ۷ قانون کار</span>]]<br />
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۷_قانون_کار"><br />
<meta itemprop="position" content="2"><br />
</span><br />
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><br />
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"><br />
<span itemprop="name">قرارداد کار</span><br />
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قرارداد_کار"><br />
<meta itemprop="position" content="3"><br />
</span><br />
</div><br />
<div class="law-page"><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:0 0 24px; padding-bottom:14px; border-bottom:2px solid #8064a2;"><br />
<div style="font-size:27px; font-weight:800; color:#654d83; line-height:1.8;"><br />
قرارداد کار<br />
</div><br />
<div style="margin-top:4px; font-size:14px; color:#7b8992; line-height:2;"><br />
تعریف قرارداد کار، شرایط اساسی، انواع قرارداد و حقوق و تعهدات طرفین<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:18px 20px; background:#f3eff8; border-right:5px solid #8064a2; border-radius:8px;"><br />
<br />
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#654d83; margin-bottom:9px;"><br />
تعریف حقوقی قرارداد کار<br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
مطابق ماده ۷ قانون کار، <strong>قرارداد کار</strong> قراردادی کتبی یا شفاهی است که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حقالسعی، کاری را برای مدت موقت یا مدت غیرموقت برای کارفرما انجام میدهد.<br />
<br />
بنابراین، قرارداد کار رابطهای است که در آن انجام کار توسط کارگر و پرداخت حقالسعی از سوی کارفرما، در چارچوب رابطه کارگری و کارفرمایی قرار میگیرد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
عناصر اصلی قرارداد کار<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
از تعریف ماده ۷ میتوان چند عنصر اساسی برای قرارداد کار را شناسایی کرد:<br />
<br />
<ul style="margin:10px 0 0; padding-right:22px;"><br />
<br />
<li><strong>کارگر:</strong> شخصی که انجام کار را بر عهده میگیرد.</li><br />
<br />
<li><strong>کارفرما:</strong> شخصی که کار برای او انجام میشود.</li><br />
<br />
<li><strong>انجام کار:</strong> موضوع قرارداد، انجام یک کار توسط کارگر است.</li><br />
<br />
<li><strong>حقالسعی:</strong> کارگر در قبال انجام کار، حق دریافت حقالسعی دارد.</li><br />
<br />
<li><strong>مدت قرارداد:</strong> قرارداد میتواند برای مدت موقت یا مدت غیرموقت منعقد شود.</li><br />
<br />
</ul><br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0; padding:18px 20px; background:#f7f9f8; border-right:4px solid #168477; border-radius:8px;"><br />
<br />
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#11695f; margin-bottom:8px;"><br />
قرارداد کار میتواند کتبی یا شفاهی باشد<br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
یکی از نکات مهم ماده ۷ این است که قانون کار قرارداد کار را محدود به قرارداد کتبی نکرده است.<br />
<br />
مطابق این ماده، قرارداد کار میتواند <strong>کتبی یا شفاهی</strong> باشد. بنابراین، نبود قرارداد کتبی به تنهایی به معنای نبود رابطه کاری نیست و در صورت اختلاف، وجود و ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی میتواند بر اساس شرایط و دلایل موجود بررسی شود.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
قرارداد کار موقت و غیرموقت<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
ماده ۷ قانون کار قرارداد کار را از نظر مدت به دو دسته کلی تقسیم میکند:<br />
<br />
<ul style="margin:10px 0 0; padding-right:22px;"><br />
<br />
<li><strong>قرارداد کار برای مدت موقت:</strong> قرارداد برای یک دوره زمانی مشخص منعقد میشود.</li><br />
<br />
<li><strong>قرارداد کار برای مدت غیرموقت:</strong> قرارداد بدون تعیین مدت پایان مشخص منعقد میشود.</li><br />
<br />
</ul><br />
<br />
قانون کار برای هر یک از این وضعیتها مقررات خاصی دارد و آثار حقوقی پایان یا خاتمه رابطه کاری باید بر اساس مقررات مربوط بررسی شود.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0; padding:18px 20px; background:#fffdf8; border-right:4px solid #c49a3a; border-radius:8px;"><br />
<br />
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#765b1e; margin-bottom:8px;"><br />
نکته مهم<br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
عنوانی که طرفین برای قرارداد انتخاب میکنند، همیشه به تنهایی ماهیت رابطه را تعیین نمیکند. در موارد اختلاف، باید مفاد قرارداد، نحوه انجام کار و سایر شرایط واقعی رابطه بررسی شود تا مشخص شود رابطه موجود، رابطه کارگری و کارفرمایی است یا رابطهای مستقل از قانون کار.<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
شرایط اساسی قرارداد کار<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
ماده ۹ قانون کار برای صحت قرارداد کار، شرایطی را بیان میکند. از جمله اینکه موضوع قرارداد باید مشروع باشد و طرفین نباید ممنوعیت قانونی یا شرعی برای انجام کار مورد نظر داشته باشند.<br />
<br />
همچنین، قرارداد نباید حقوق و مزایایی کمتر از امتیازات مقرر در قانون کار برای کارگر ایجاد کند. ماده ۸ قانون کار در این زمینه اهمیت ویژهای دارد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
مفاد مهم قرارداد کار<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
مطابق ماده ۱۰ قانون کار، قرارداد کار باید دارای مشخصات و مواردی از قبیل مشخصات دقیق طرفین، نوع کار یا حرفه، حقوق یا مزد مبنا و لواحق آن، ساعات کار، تعطیلات و مرخصیها، محل انجام کار، تاریخ انعقاد قرارداد، مدت قرارداد در صورت موقت بودن و سایر موارد مورد توافق طرفین باشد.<br />
<br />
این موارد به شفاف شدن رابطه کاری و کاهش اختلافات احتمالی میان کارگر و کارفرما کمک میکند.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0; padding:18px 20px; background:#f7f9f8; border-right:4px solid #168477; border-radius:8px;"><br />
<br />
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#11695f; margin-bottom:8px;"><br />
قرارداد کار و حقوق کارگر<br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
قرارداد کار نمیتواند به وسیلهای برای حذف حداقل حقوق قانونی کارگر تبدیل شود. مطابق ماده ۸ قانون کار، شروط مندرج در قرارداد یا تغییرات بعدی آن، در صورتی که برای کارگر مزایایی کمتر از امتیازات مقرر در قانون کار در نظر بگیرد، نافذ نخواهد بود.<br />
<br />
بنابراین، آزادی طرفین در تنظیم قرارداد کار در چارچوب الزامات و حمایتهای قانونی قرار دارد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
تفاوت قرارداد کار با قرارداد پیمانکاری<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
در قرارداد کار، رابطه میان کارگر و کارفرما در چارچوب قانون کار شکل میگیرد و کارگر در قبال دریافت حقالسعی برای کارفرما کار میکند.<br />
<br />
در قرارداد پیمانکاری، اصل بر وجود یک رابطه قراردادی مستقل برای انجام موضوع پیمان است. با این حال، تشخیص نهایی ماهیت رابطه صرفاً با توجه به عنوان قرارداد انجام نمیشود و شرایط واقعی رابطه باید مورد بررسی قرار گیرد.<br />
<br />
به همین دلیل، در دعاوی مربوط به تشخیص رابطه کارگری و کارفرمایی، بررسی مفاد قرارداد و نحوه واقعی اجرای آن اهمیت زیادی دارد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
مواد قانونی مرتبط<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<ul style="margin:0; padding-right:22px; font-size:15px; line-height:2.3;"><br />
<br />
<li>[[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر و مفهوم حقالسعی در رابطه کاری.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما و نماینده کارفرما.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قانونی قرارداد کار.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۸ قانون کار]] — اعتبار قرارداد و ممنوعیت ایجاد مزایای کمتر از حقوق مقرر برای کارگر.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۹ قانون کار]] — شرایط اساسی صحت قرارداد کار.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۱۰ قانون کار]] — مواردی که باید در قرارداد کار درج شود.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۱۱ قانون کار]] — دوره آزمایشی کار.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۱۲ قانون کار]] — انتقال مالکیت کارگاه و وضعیت قراردادهای کار.</li><br />
<br />
<li>[[ماده ۱۳ قانون کار]] — قراردادهای مقاطعه و پیمانکاری و مسئولیتهای مرتبط.</li><br />
<br />
</ul><br />
<br />
</div><br />
<br />
{{آراء قضایی<br />
|محتوا=<br />
{{رأی قضایی<br />
|نوع=رأی وحدت رویه<br />
|شماره=۲۳۵۱<br />
|تاریخ=۱۴۰۰/۰۸/۱۸<br />
|چکیده=هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی یک رابطه قراردادی، به ویژگیهای واقعی رابطه و از جمله احراز یا عدم احراز تبعیت دستوری و اقتصادی توجه کرده است. این رأی از جهت تشخیص مرز میان رابطه کارگری و کارفرمایی و قراردادهای مستقل، برای مطالعه ماهیت قرارداد کار قابل توجه است.<br />
|لینک=[[رأی وحدت رویه ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]]<br />
}}<br />
}}<br />
<br />
{{نظریات مشورتی<br />
|محتوا=<br />
{{نظریه مشورتی<br />
|شماره=۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴<br />
|تاریخ=۱۴۰۰/۱۰/۱۲<br />
|پرونده=۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک<br />
|خلاصه=این نظریه درباره تشخیص ماهیت رابطه میان اشخاص و تمایز رابطه کارگری و کارفرمایی از قراردادهای پیمانکاری است و در تحلیل خود به مواد ۲، ۳، ۷، ۱۰ و ۱۳ قانون کار توجه دارد.<br />
|لینک=[[نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴]]<br />
}}<br />
}}<br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
مثال کاربردی<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
<br />
فرض کنید شخصی برای یک شرکت به صورت مستمر کار میکند و در مقابل انجام کار، مبلغی به صورت ماهانه دریافت میکند؛ اما میان طرفین قرارداد کتبی تنظیم نشده است.<br />
<br />
نبود قرارداد کتبی، به تنهایی به معنای نبود رابطه کاری نیست؛ زیرا ماده ۷ قانون کار قرارداد کار را اعم از کتبی و شفاهی دانسته است. در چنین وضعیتی، شرایط واقعی همکاری و سایر دلایل موجود میتواند برای تشخیص رابطه کارگری و کارفرمایی مورد بررسی قرار گیرد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
اصطلاحات مرتبط<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<ul style="margin:0; padding-right:22px; font-size:15px; line-height:2.3;"><br />
<li>[[کارگر]] — شخصی که مطابق ماده ۲ در مقابل دریافت حقالسعی به درخواست کارفرما کار میکند.</li><br />
<li>[[کارفرما]] — شخص حقیقی یا حقوقی موضوع ماده ۳ قانون کار.</li><br />
<li>[[نماینده کارفرما]] — اشخاصی که مطابق ماده ۳ عهدهدار اداره کارگاه هستند.</li><br />
<li>[[حقالسعی]] — مجموعه دریافتهای قانونی کارگر به اعتبار قرارداد کار.</li><br />
<li>[[پیمانکار]] — طرف قرارداد پیمانکاری که رابطه آن ممکن است مستقل از رابطه کارگری و کارفرمایی باشد.</li><br />
<li>[[مزد]] — وجوه نقدی یا غیرنقدی یا مجموع آنها که در مقابل انجام کار پرداخت میشود.</li><br />
</ul><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0; padding:18px 20px; background:#f7f9f8; border-right:4px solid #168477; border-radius:8px;"><br />
<br />
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#11695f; margin-bottom:8px;"><br />
جمعبندی<br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
قرارداد کار در قانون کار قراردادی کتبی یا شفاهی است که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حقالسعی، کاری را برای کارفرما انجام میدهد. قرارداد میتواند برای مدت موقت یا غیرموقت باشد و باید در چارچوب الزامات قانون کار تنظیم و اجرا شود.<br />
<br />
در بررسی اختلافات نیز صرف عنوان قرارداد یا نبود قرارداد کتبی تعیینکننده نیست و ماهیت واقعی رابطه، شرایط اجرای کار و مفاد توافق طرفین اهمیت دارد.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;"><br />
<br />
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"><br />
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"><br />
مسیر پیشنهادی مطالعه<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.25;"><br />
برای شناخت قرارداد کار، ابتدا [[ماده ۲ قانون کار]] و [[ماده ۳ قانون کار]] را مطالعه کنید تا مفهوم کارگر و کارفرما روشن شود. سپس [[ماده ۷ قانون کار]] را به عنوان تعریف اصلی قرارداد کار بخوانید.<br />
<br />
در ادامه، [[ماده ۸ قانون کار]]، [[ماده ۹ قانون کار]] و [[ماده ۱۰ قانون کار]] شرایط و مفاد قرارداد را روشن میکنند. برای بررسی قراردادهای پیمانکاری نیز مطالعه [[ماده ۱۳ قانون کار]] پیشنهاد میشود.<br />
<br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
</div></div>Rasool