ماده ۱۲ قانون مدنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Rasool در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۶

2026-09-14T19:16:45Z

Rasool در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۲

2026-09-14T15:52:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۲
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:

	[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 متن رسمی ماده ۱ در شناسنامه قانون]		[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 متن رسمی ماده ۱ در شناسنامه قانون]

			</div>

			<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;">

			<strong>منبع و کنترل متن:</strong>
			متن ماده و وضعیت اصلاحی آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است.
			[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 مشاهده نسخه رسمی ماده ۱]

	</div>		</div>
خط ۱۳۱:		خط ۱۳۹:
	\|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟		\|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
	\|گزینه‌ها=		\|گزینه‌ها=

	<ul>		<ul>
	<li>الف) ۴۸ ساعت</li>		<li>الف) ۴۸ ساعت</li>
خط ۱۵۲:		خط ۱۵۹:
	\|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟		\|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
	\|گزینه‌ها=		\|گزینه‌ها=

	<ul>		<ul>
	<li>الف) ۲۴ ساعت</li>		<li>الف) ۲۴ ساعت</li>
خط ۱۷۳:		خط ۱۷۹:
	\|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟		\|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
	\|گزینه‌ها=		\|گزینه‌ها=

	<ul>		<ul>
	<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>		<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>
خط ۱۹۴:		خط ۱۹۹:
	\|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟		\|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
	\|گزینه‌ها=		\|گزینه‌ها=

	<ul>		<ul>
	<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>		<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>
خط ۲۷۴:		خط ۲۷۸:
	! دوره		! دوره
	! وضعیت ماده		! وضعیت ماده
			! تغییر یا ویژگی مهم
	\| ! تغییر یا ویژگی مهم \|		\|-
	\| -~~------------------------------------------------------------ \|~~		\| ۱۸/۰۲/۱۳۰۷
	\| ۱۸/۰۲/۱۳۰۷ \|		\| متن اولیه
	\| متن اولیه \|		\| پیش‌بینی مهلت سه‌روزه برای انتشار پس از توشیح
	\| پیش‌بینی مهلت سه‌روزه برای انتشار پس از توشیح \|		\|-
	\| - \|		\| ۰۸/۱۰/۱۳۶۱
	\| ۰۸/۱۰/۱۳۶۱ \|		\| اصلاح
	\| اصلاح \|		\| تعیین مهلت پنج‌روزه برای رئیس‌جمهور و سازوکار انتشار ۴۸ ساعته
	\| تعیین مهلت پنج‌روزه برای رئیس‌جمهور و سازوکار انتشار ۴۸ ساعته \|		\|-
	\| - \|		\| ۱۴/۰۸/۱۳۷۰
	\| ۱۴/۰۸/۱۳۷۰ \|		\| اصلاح
	\| اصلاح \|		\| تعیین مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و تنظیم سازوکار فعلی استنکاف
	\| تعیین مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و تنظیم سازوکار فعلی استنکاف \|		\|}
	\| } \|

	<p>		<p>
	متن فعلی ماده ۱ حاصل اصلاح سال ۱۳۷۰ ~~است و نسخه اصلاحی آن در منابع رسمی قانون مدنی قابل پیگیری~~ است.		متن فعلی ماده ۱ حاصل اصلاح سال ۱۳۷۰ است.
	</p>		</p>

خط ۳۲۸:		خط ۳۳۱:
	پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.		پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

	[https://nezamat.ir/post-39067 ~~متن و سابقه~~ مرتبط با قانون حمایت خانواده]		[https://nezamat.ir/post-39067 مشاهده سند مرتبط با قانون حمایت خانواده]

	~~</div>~~
	~~</div>~~

	~~<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">~~

	~~<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">~~
	~~سوابق نظری و قضایی~~
	~~</h2>~~

	~~<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">~~

	برخی بانک‌های تخصصی حقوقی برای ماده ۱، سوابقی از نظریه‌های مشورتی، نشست قضایی و دادنامه را فهرست می‌کنند. از آنجا که متن اصل این سوابق و ارتباط مستقیم آن‌ها با ماده ۱ در منابع قابل دسترس این پژوهش احراز نشد، در این صفحه شماره یا محتوای تأییدنشده به‌عنوان سابقه قطعی درج نشده است.

	~~[https://mehdigoudarzi.com/post/ماده-1-قانون-مدنی فهرست سوابق ماده ۱ در دایره‌المعارف جامع قوانین ایران~~]

	</div>		</div>
خط ۳۸۲:		خط ۳۷۰:
	* [[ماده ۲ قانون مدنی\|ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار		* [[ماده ۲ قانون مدنی\|ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار
	* [[ماده ۳ قانون مدنی\|ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی		* [[ماده ۳ قانون مدنی\|ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
	}}		}}

	<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">		<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
خط ۳۹۲:		خط ۳۸۰:
	<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">		<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">

	<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:انتشار قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ابلاغ قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اجرای قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:روزنامه رسمی]]</span>		<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span>
			<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span>
			<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:انتشار قوانین]]</span>
			<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ابلاغ قوانین]]</span>
			<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اجرای قوانین]]</span>
			<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:روزنامه رسمی]]</span>

	</div>		</div>

Rasool: صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین |title_mode=replace |description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور، انتشار در روزنامه رسمی، استنکاف از امضا یا ابلاغ و ارتباط آن با اصل ۱۲۳ قانون اساسی. }}

2026-09-14T15:50:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین |title_mode=replace |description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور، انتشار در روزنامه رسمی، استنکاف از امضا یا ابلاغ و ارتباط آن با اصل ۱۲۳ قانون اساسی. }} <div clas...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
{{#seo:
|title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین
|title_mode=replace
|description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور، انتشار در روزنامه رسمی، استنکاف از امضا یا ابلاغ و ارتباط آن با اصل ۱۲۳ قانون اساسی.
}}

<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">

<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>

<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>

<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>

<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>

<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>

<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>

<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱</span>
<meta itemprop="position" content="4">
</span>

</div>

<div class="law-page">

{{جعبه ماده
|شماره=۱
|وضعیت=معتبر
|متن=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.

تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|فهرست=مقدمه قانون مدنی
|بعد=ماده ۲ قانون مدنی
}}

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 14px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13.5px;">

<div style="font-size:17px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:6px;">
تعاریف اصطلاحات
</div>

<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:7px;">

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]</strong><br>
رساندن رسمی مصوبه به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف مشخصی در نظر گرفته است.
</div>

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]</strong><br>
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار.
</div>

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[مصوبه مجلس شورای اسلامی|مصوبه مجلس]]</strong><br>
متن تصویب‌شده مجلس که پس از طی مراحل قانونی برای ابلاغ و انتشار اقدام می‌شود.
</div>

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]</strong><br>
مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات کشور.
</div>

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[همه‌پرسی|همه‌پرسی]]</strong><br>
فرآیندی که نتیجه آن پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم ماده ۱ قرار می‌گیرد.
</div>

<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[استنکاف|استنکاف]]</strong><br>
خودداری از انجام تکلیف قانونی در مهلت مقرر.
</div>

</div>
</div>

{{شناسنامه ماده
|قانون=قانون مدنی
|شماره ماده=1
|وضعیت=اصلاح‌شده
|تاریخ تصویب=1307-02-18
|تاریخ آخرین اصلاح=1370-08-14
|موضوع=ابلاغ و انتشار قوانین
|سابقه تقنینی=دارد
|مبنای آخرین اصلاح=قانون اصلاح موادی از قانون مدنی
|یادداشت=ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین می‌کند.
}}

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;">

<strong>ماده ۱ قانون مدنی</strong> درباره تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی و مهلت‌های مقرر برای رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی است.

<br>

[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 متن رسمی ماده ۱ در شناسنامه قانون]

</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0;">

<h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;">
📝 تست‌های آزمونی
</h2>

<div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-bottom:10px;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی
</div>

{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۱
|موضوع=مهلت اقدام رئیس‌جمهور
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
|گزینه‌ها=

<ul>
<li>الف) ۴۸ ساعت</li>
<li>ب) سه روز</li>
<li>ج) پنج روز</li>
<li>د) پانزده روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز مصوبه را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|نکته=این مهلت با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی متفاوت است.
}}

{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۱
|موضوع=مهلت انتشار
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
|گزینه‌ها=

<ul>
<li>الف) ۲۴ ساعت</li>
<li>ب) ۴۸ ساعت</li>
<li>ج) ۷۲ ساعت</li>
<li>د) پنج روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=روزنامه رسمی موظف است ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|نکته=این مهلت از زمان ابلاغ مصوبه محاسبه می‌شود.
}}

{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۱
|موضوع=استنکاف رئیس‌جمهور
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
|گزینه‌ها=

<ul>
<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>
<li>ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.</li>
<li>ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.</li>
<li>د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=در صورت استنکاف، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی
|نکته=تبصره از توقف فرآیند انتشار جلوگیری می‌کند.
}}

{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۱
|موضوع=دامنه حکم
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|گزینه‌ها=

<ul>
<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>
<li>ب) فقط نتایج همه‌پرسی</li>
<li>ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی</li>
<li>د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=دامنه حکم ماده شامل مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|نکته=برای سایر انواع مقررات باید مبنای قانونی انتشار همان مقرره بررسی شود.
}}

</div>

{{شرح ماده
|عنوان=شرح ماده ۱ قانون مدنی
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی مراحل ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی و مهلت‌های قانونی این فرآیند را مشخص می‌کند.
|توضیح=پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور در مهلت مقرر اقدام می‌کند و روزنامه رسمی نیز پس از ابلاغ، مکلف به انتشار است. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده سازوکار انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
|نکات=
۱. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد.

۲. روزنامه رسمی ۷۲ ساعت پس از ابلاغ برای انتشار فرصت دارد.

۳. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، انتشار مصوبه با سازوکار مقرر در تبصره ادامه پیدا می‌کند.

۴. [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]] درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار است.

|مثال=در سال ۱۳۹۲، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از انقضای مهلت مقرر، با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

|توجه=انتشار رسمی قانون و لازم‌الاجرا شدن آن دو مرحله متفاوت‌اند.
}}

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
تحلیل حقوقی
</h2>

<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">

<h3>رابطه با اصل ۱۲۳ قانون اساسی</h3>
[[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]] تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند. ماده ۱ قانون مدنی تشریفات و مهلت‌های مرتبط با ابلاغ و انتشار را مشخص می‌کند.

<h3>تفکیک انتشار از لازم‌الاجرا شدن</h3>
انتشار رسمی، مرحله اعلام قانون است؛ اما [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]] زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار را تعیین می‌کند.

<h3>دامنه حکم</h3>
ماده ۱ مستقیماً درباره مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی حکم می‌کند. برای سایر انواع مقررات باید مبنای قانونی انتشار همان مقرره نیز بررسی شود.

<h3>ضمانت اجرای استنکاف</h3>
تبصره ماده ۱ برای جلوگیری از توقف انتشار، در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و فلسفه حکم
</h2>

<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">

انتشار رسمی قوانین، امکان اطلاع عمومی از قواعد قانونی را فراهم می‌کند. تعیین مهلت برای مراجع دخیل نیز از توقف فرآیند انتشار در اثر عدم اقدام یک مرجع جلوگیری می‌کند.

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
تغییرات و پیشینه تقنینی
</h2>

<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">

{| class="wikitable" style="width:100%;text-align:center;"
! دوره
! وضعیت ماده

| ! تغییر یا ویژگی مهم |
| ------------------------------------------------------------- |
| ۱۸/۰۲/۱۳۰۷ |
| متن اولیه |
| پیش‌بینی مهلت سه‌روزه برای انتشار پس از توشیح |
| - |
| ۰۸/۱۰/۱۳۶۱ |
| اصلاح |
| تعیین مهلت پنج‌روزه برای رئیس‌جمهور و سازوکار انتشار ۴۸ ساعته |
| - |
| ۱۴/۰۸/۱۳۷۰ |
| اصلاح |
| تعیین مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و تنظیم سازوکار فعلی استنکاف |
| } |

<p>
متن فعلی ماده ۱ حاصل اصلاح سال ۱۳۷۰ است و نسخه اصلاحی آن در منابع رسمی قانون مدنی قابل پیگیری است.
</p>

[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 متن ماده ۱ در شناسنامه قانون]

[https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴]

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و مستندات قانونی
</h2>

<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">

* [[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]] — تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی
* [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار
* [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
* [https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴] — مبنای اصلاح فعلی ماده ۱

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
نمونه واقعی اجرای ماده ۱
</h2>

<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">

<strong>قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱</strong><br>
پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

[https://nezamat.ir/post-39067 متن و سابقه مرتبط با قانون حمایت خانواده]

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
سوابق نظری و قضایی
</h2>

<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">

برخی بانک‌های تخصصی حقوقی برای ماده ۱، سوابقی از نظریه‌های مشورتی، نشست قضایی و دادنامه را فهرست می‌کنند. از آنجا که متن اصل این سوابق و ارتباط مستقیم آن‌ها با ماده ۱ در منابع قابل دسترس این پژوهش احراز نشد، در این صفحه شماره یا محتوای تأییدنشده به‌عنوان سابقه قطعی درج نشده است.

[https://mehdigoudarzi.com/post/ماده-1-قانون-مدنی فهرست سوابق ماده ۱ در دایره‌المعارف جامع قوانین ایران]

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
پرسش‌های متداول
</h2>

<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">

<h3>رئیس‌جمهور چند روز برای امضای مصوبه فرصت دارد؟</h3>
مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد.

<h3>اگر رئیس‌جمهور مصوبه را امضا یا ابلاغ نکند چه می‌شود؟</h3>
مطابق تبصره ماده ۱، روزنامه رسمی به دستور رئیس مجلس موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.

<h3>آیا انتشار قانون همان لازم‌الاجرا شدن آن است؟</h3>
خیر. این دو مرحله متفاوت‌اند و [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] زمان لازم‌الاجرا شدن را مشخص می‌کند.

<h3>دامنه حکم ماده ۱ قانون مدنی چیست؟</h3>
ماده ۱ مستقیماً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؛ برای سایر مقررات باید مبنای قانونی انتشار همان مقرره نیز بررسی شود.

<h3>ماده ۱ قانون مدنی چه ارتباطی با اصل ۱۲۳ قانون اساسی دارد؟</h3>
اصل ۱۲۳ تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و ماده ۱ قانون مدنی تشریفات و مهلت‌های ابلاغ و انتشار را تنظیم می‌کند.

<h3>متن رسمی ماده ۱ قانون مدنی را از کجا ببینیم؟</h3>
متن رسمی ماده و سوابق آن در [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-1 شناسنامه قانون] قابل مشاهده است.

</div>
</div>

{{مواد مرتبط
|محتوا=

* [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار
* [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
}}

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">

<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
رده‌های مرتبط
</h2>

<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">

<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:انتشار قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ابلاغ قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اجرای قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:روزنامه رسمی]]</span>

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:11px 15px;background:#f1f5f3;border-right:4px solid #2f6f68;">

<h2 style="font-size:16px;font-weight:800;color:#245b55;margin:0 0 5px;">
جمع‌بندی
</h2>

<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">

ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تنظیم می‌کند و برای رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت‌های مشخصی در نظر می‌گیرد.

تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار ادامه انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

برای ادامه مطالعه، [[اصل ۱۲۳ قانون اساسی|اصل ۱۲۳ قانون اساسی]]، [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] و [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳ قانون مدنی]] نزدیک‌ترین مستندات این ماده هستند.

</div>
</div>

<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0 5px;padding-top:8px;border-top:1px solid #dfe7e5;">

<div style="font-size:14px;font-weight:bold;color:#52615e;margin-bottom:4px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>

<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;">

[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
←
[[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]]
←
[[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳]]
←
[[ماده ۴ قانون مدنی|ماده ۴]]
←
[[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]
←
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]

</div>
</div>

</div>