ماده ۲ قانون مدنی

از ویکی داد
نسخهٔ تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸ توسط Rasool (بحث | مشارکت‌ها)
پرش به ناوبری پرش به جستجو


<a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA"> قوانین و مقررات </a> <a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C"> قانون مدنی </a> مقدمه ماده ۱

ماده

● معتبر

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.




تعاریف اصطلاحات

ابلاغ — رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.

انتشار قانون — اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.

لازم‌الاجرا شدن — زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.

مصوبه مجلس — متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.

روزنامه رسمی — مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.

نتیجه همه‌پرسی — نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.

استنکاف — خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.

دستور انتشار — دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.


وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18

آخرین اصلاح: 1370-08-14

مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

سابقه تقنینی


سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:



سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

— تاریخ تصویب: 1370-08-14



ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار قوانین پس از طی مراحل قانونی است. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور برای انجام اقدامات مقرر و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی برای انتشار مصوبه را مشخص می‌کند و در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

برای مشاهده ساختار کامل و ارتباط این ماده با سایر مواد، به قانون مدنی مراجعه کنید.

📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط



































شرح و توضیح ماده

ماده ۱ قانون مدنی؛ ابلاغ و انتشار قوانین


خلاصه مطلب

ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین می‌کند.

این ماده در عمل یعنی چه؟

این ماده در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قانون مدنی قرار دارد و مرحله ابلاغ و انتشار مصوبه را پس از طی مراحل قانونی تنظیم می‌کند. مطابق ماده، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز مصوبه را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی نیز باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، آن را منتشر نماید. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


مثال کاربردی

فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند. اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.

توجه

ماده ۱ را نباید با ماده ۲ قانون مدنی که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

⚖ آراء قضایی مرتبط

در این صفحه فقط آرایی درج می‌شوند که ارتباط مستقیم و قابل احراز با تشریفات ابلاغ و انتشار قانون یا سازوکار پیش‌بینی‌شده در ماده ۱ قانون مدنی داشته باشند.

یکی از نمونه‌های عملی مرتبط با سازوکار تبصره ماده ۱، ابلاغ قانون دیوان عدالت اداری پس از انقضای مهلت مقرر و عدم اقدام رئیس‌جمهور است که در فرآیند انتشار قانون مورد استناد قرار گرفته است.

⚖ نظریات مشورتی مرتبط

در حال حاضر نظریه مشورتی مشخصی که با مشخصات کافی و ارتباط مستقیم با تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی ماده ۱ قانون مدنی احراز شده باشد، در این صفحه درج نشده است.

مطالعات و منابع تکمیلی

قوانین و مواد مرتبط

مستندات تقنینی

مقررات مرتبط با انتشار و ابلاغ

مطالعه تحلیلی

  • ابلاغ یا انتشار، ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات — تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن
  • قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده — شرح تحلیلی ماده ۱ قانون مدنی
  • ماده ۱ قانون مدنی — منبع تحلیلی و توضیحی

جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مسیر پیشنهادی مطالعه

ماده ۱ قانون مدنیماده ۲ قانون مدنیماده ۳ قانون مدنیماده ۴ قانون مدنیماده ۵ قانون مدنیماده ۶ قانون مدنی