ماده ۱۳ قانون کار: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

Rasool (بحث | مشارکت‌ها)

3 گروه کاربری
۲۶۷ ویرایش‌ها
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;"> <div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;"> <div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;"> ماده ۱۳ قانون کار در عمل چه می‌گوید؟ </div> </div> <div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;"> ماده ۱۳ زمانی مطرح می‌شود که انجام یک کار از...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{#seo:
|title=ماده ۱۳ قانون کار - مسئولیت مقاطعه‌دهنده و پیمانکار
|title_mode=replace
|description=متن ماده ۱۳ قانون کار و تبصره‌های آن، مسئولیت مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار، مطالبات کارگران، دیون ممتاز و مهلت ۴۵ روزه تسویه‌حساب.
}}


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
ماده ۱۳ قانون کار در عمل چه می‌گوید؟
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
</div>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون کار|<span itemprop="name">قانون کار</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_کار">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[فصل دوم قانون کار - قرارداد کار|<span itemprop="name">فصل دوم</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/فصل_دوم_قانون_کار_-_قرارداد_کار">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱۳</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۱۳_قانون_کار">
<meta itemprop="position" content="4">
</span>
</div>
</div>
<div class="law-page">
<div class="law-page">
{{جعبه ماده
|شماره=۱۳
|وضعیت=معتبر
|متن=در مواردی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌یابد، مقاطعه‌دهنده مکلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌کار به نحوی منعقد نماید که در آن مقاطعه‌کار متعهد گردد که تمامی مقررات این قانون را در مورد کارکنان خود اعمال نماید.
'''تبصره ۱:''' مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز بوده و کارفرمایان موظف می‌باشند بدهی پیمانکاران به کارگران را برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت نمایند.


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
'''تبصره ۲:''' چنانچه مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب فوق به انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار بپردازد و یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تسویه حساب نماید، مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.
|قبل=ماده ۱۲ قانون کار
|فهرست=فصل دوم قانون کار - قرارداد کار
|بعد=ماده ۱۴ قانون کار
}}


ماده ۱۳ زمانی مطرح می‌شود که انجام یک کار از طریق <strong>مقاطعه یا پیمانکاری</strong> به شخص یا شرکت دیگری واگذار شده باشد. در این وضعیت، قانون فقط رابطه میان کارفرمای اصلی و پیمانکار را مورد توجه قرار نمی‌دهد؛ بلکه برای حمایت از کارگران پیمانکار نیز ضمانت‌هایی پیش‌بینی کرده است.
{{اصطلاحات کلیدی
|محتوا=


<strong>قاعده اصلی این است:</strong> کارفرمای اصلی یا «مقاطعه‌دهنده» باید قرارداد خود را با پیمانکار به نحوی تنظیم کند که پیمانکار متعهد شود تمام مقررات قانون کار را درباره کارکنان خود اجرا کند.
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=مقاطعه‌دهنده
|محتوا=شخص یا نهادی که انجام کار را از طریق قرارداد مقاطعه به مقاطعه‌کار واگذار می‌کند.
}}


بنابراین، اگر یک شرکت اجرای پروژه‌ای را به پیمانکار واگذار کند، پیمانکار نمی‌تواند به دلیل پیمانکاری بودن، از رعایت قانون کار درباره کارگران خودش صرف‌نظر کند.
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=مقاطعه‌کار
|محتوا=شخص یا شرکتی که انجام موضوع قرارداد مقاطعه را بر عهده می‌گیرد و در صورت وجود رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.
}}


</div>
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=مطالبات کارگر
|محتوا=مطالبات ناشی از رابطه کاری که کارگر از کارفرما یا مقاطعه‌کار طلبکار است.
}}


</div>
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=دیون ممتاز
|محتوا=دیونی که قانون برای وصول آنها نسبت به برخی مطالبات دیگر اولویت و امتیاز قائل شده است.
}}


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0; padding:18px 20px; background:#f3eff8; border-right:5px solid #8064a2; border-radius:8px;">
}}


<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#654d83; margin-bottom:10px;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 20px;">
سه نکته عملی و مهم ماده ۱۳
</div>


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="border-top:3px solid #8064a2; padding-top:12px; margin-bottom:16px;">


<div style="margin-bottom:12px;">
<div style="font-size:21px; font-weight:800; color:#654d83; line-height:1.8;">
<strong style="color:#654d83;">۱. پیمانکار مسئول رعایت قانون کار درباره کارکنان خود است.</strong><br>
📝 نمونه تست‌های آزمونی
اگر پیمانکار کارگر استخدام کند، باید مقررات قانون کار را درباره آنان رعایت کند؛ از جمله تکالیفی که قانون کار در زمینه حقوق و مزایا و سایر حقوق قانونی کارگران مقرر کرده است.
</div>
</div>


<div style="margin-bottom:12px;">
<div style="margin-top:3px; font-size:13px; color:#7b8992; line-height:2;">
<strong style="color:#654d83;">۲. مطالبات کارگر از پیمانکار حمایت قانونی ویژه دارد.</strong><br>
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به قانون کار و مقررات مرتبط
مطالبات کارگر «جزء دیون ممتاز» محسوب می‌شود و کارفرما باید بدهی پیمانکار به کارگران را، برابر رأی مرجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار از جمله ضمانت حسن انجام کار پرداخت کند.
</div>
</div>


<div>
<strong style="color:#654d83;">۳. در برخی موارد، مقاطعه‌دهنده خودش مسئول پرداخت می‌شود.</strong><br>
اگر مقاطعه‌دهنده قرارداد را برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ منعقد کند، یا پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت با پیمانکار تسویه‌حساب کند، قانون او را مکلف به پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران می‌کند.
</div>
</div>


</div>
{{تست ماده
|سؤال=مطابق ماده ۱۳ قانون کار، مقاطعه‌دهنده هنگام انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار چه تکلیفی دارد؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


</div>
* الف) باید مقاطعه‌کار را متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود کند
* ب) باید مستقیماً با تمام کارکنان مقاطعه‌کار قرارداد کار منعقد کند
* ج) باید پرداخت تمام مطالبات کارکنان مقاطعه‌کار را شخصاً بر عهده بگیرد
* د) باید قرارداد مقاطعه را فقط برای مدت معین منعقد کند
  |پاسخ=الف
  |تحلیل=ماده ۱۳ مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد نماید که مقاطعه‌کار متعهد به اعمال تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.
  |مستند=ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=تکلیف اصلی مقاطعه‌دهنده در متن ماده ۱۳، پیش‌بینی تعهد مقاطعه‌کار به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.
  }}


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
{{تست ماده
|سؤال=بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار، مطالبات کارگر چه وصفی دارد؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
* الف) دیون عادی
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
* ب) دیون مؤجل
مثال عملی
* ج) دیون ممتاز
</div>
* د) دیون مشروط
</div>
  |پاسخ=ج
  |تحلیل=تبصره ۱ ماده ۱۳ صراحتاً مطالبات کارگر را جزء دیون ممتاز اعلام کرده است.
  |مستند=تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=وصف ممتاز بودن مطالبات کارگر، یکی از حمایت‌های قانونی مقرر در تبصره ۱ ماده ۱۳ است.
  }}


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
{{تست ماده
|سؤال=مطابق تبصره ۱ ماده ۱۳، بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از چه محلی نیز قابل پرداخت است؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


فرض کنید یک شرکت، اجرای عملیات ساختمانی یک پروژه را به شرکت «الف» واگذار می‌کند.
* الف) فقط از دارایی شخصی مدیر پیمانکار
* ب) از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار
* ج) فقط از محل بودجه عمومی
* د) فقط از اموال شخصی کارگران
  |پاسخ=ب
  |تحلیل=تبصره ۱ مقرر می‌کند بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
  |مستند=تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=ضمانت حسن انجام کار یکی از مصادیقی است که قانون در کنار مطالبات پیمانکار برای پرداخت بدهی او به کارگران ذکر کرده است.
  }}


در این مثال:
{{تست ماده
|سؤال=مطابق تبصره ۲ ماده ۱۳، تسویه‌حساب پیش از پایان چه مدتی از تحویل موقت می‌تواند برای مقاطعه‌دهنده مسئولیت ایجاد کند؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


<strong>شرکت اصلی</strong> = مقاطعه‌دهنده<br> <strong>شرکت الف</strong> = پیمانکار<br> <strong>کارگران شرکت الف</strong> = کارکنان پیمانکار
* الف) ۱۵ روز
* ب) ۳۰ روز
* ج) ۴۵ روز
* د) ۶۰ روز
  |پاسخ=ج
  |تحلیل=تبصره ۲ ماده ۱۳ مقرر می‌کند چنانچه مقاطعه‌دهنده قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت تسویه حساب نماید، در شرایط مقرر مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.
  |مستند=تبصره ۲ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=مبدأ محاسبه این مهلت، تحویل موقت است و مدت مقرر در قانون ۴۵ روز است.
  }}


اگر شرکت الف به کارگران خود بدهکار باشد، ماده ۱۳ اهمیت پیدا می‌کند. مطالبات کارگران طبق شرایط قانونی می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
</div>


همچنین اگر مقاطعه‌دهنده برخلاف الزامات ماده ۱۳ با پیمانکار قرارداد بسته باشد یا قبل از پایان مهلت ۴۵ روزه پس از تحویل موقت تسویه‌حساب کند، ممکن است مطابق تبصره ۲ ماده ۱۳، خودش مکلف به پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران شود.
{{شرح ماده
|عنوان=جایگاه ماده ۱۳ در مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه
|خلاصه=ماده ۱۳ قانون کار، تکلیف مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار را در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه مشخص می‌کند و برای حمایت از مطالبات کارگران، ضمانت‌هایی را در نظر گرفته است.
|توضیح=ماده ۱۳ در مواردی اعمال می‌شود که انجام کار از طریق مقاطعه به شخص یا شرکت دیگری واگذار می‌شود. در این وضعیت، قانونگذار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده است قرارداد خود را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد کند که مقاطعه‌کار متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.


</div>
بنابراین، قرارداد مقاطعه نباید به گونه‌ای تنظیم شود که رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان مقاطعه‌کار نادیده گرفته شود. مقاطعه‌کار نیز در برابر کارکنان خود، در صورت تحقق رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار خواهد بود.


</div>
تبصره ۱ ماده ۱۳ حمایت بیشتری از مطالبات کارگران پیش‌بینی کرده است. بر اساس این تبصره، مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:32px 0;">
تبصره ۲ نیز برای مقاطعه‌دهنده در دو وضعیت مشخص تکلیف قانونی ایجاد می‌کند: نخست، زمانی که مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ با مقاطعه‌کار قرارداد منعقد کند و دوم، زمانی که پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت اقدام به تسویه حساب نماید. در این موارد، مقاطعه‌دهنده مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
از این جهت، ماده ۱۳ را باید در کنار مواد مربوط به کارگر، کارفرما، قرارداد کار و انتقال و اجرای کار از طریق مقاطعه مطالعه کرد.
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
|نکات=۱. ماده ۱۳ ناظر بر مواردی است که انجام کار از طریق مقاطعه صورت می‌گیرد.
پیمانکار، کارفرما و کارگر در یک نگاه
</div>
</div>


<div style="overflow-x:auto; margin-top:14px;">
۲. مقاطعه‌دهنده باید قرارداد خود را به نحوی تنظیم کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید.


<table style="width:100%; border-collapse:collapse; min-width:620px; direction:rtl; text-align:right; font-family:'Vazirmatn','IRANSans',Tahoma,Arial,sans-serif; font-size:14px;">
۳. مطالبات کارگر طبق تبصره ۱ جزء دیون ممتاز است.


<tr>
۴. بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
<th style="width:33.33%; padding:13px 12px; background:#8064a2; color:#fff; border:1px solid #8064a2; font-size:16px;">
پیمانکار
</th>


<th style="width:33.33%; padding:13px 12px; background:#3978ad; color:#fff; border:1px solid #3978ad; font-size:16px;">
۵. تبصره ۲ برای مقاطعه‌دهنده در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.
کارفرما / مقاطعه‌دهنده
</th>


<th style="width:33.33%; padding:13px 12px; background:#168477; color:#fff; border:1px solid #168477; font-size:16px;">
۶. مهلت ۴۵ روزه از تاریخ تحویل موقت محاسبه می‌شود.
کارگر
</th>
</tr>


<tr>
۷. در تحلیل روابط پیمانکاری، عنوان قرارداد به تنهایی برای تشخیص ماهیت رابطه کافی نیست و در موارد اختلاف باید شرایط واقعی رابطه نیز بررسی شود.
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; color:#455a64; line-height:2;">
|مثال=فرض کنید یک شرکت، اجرای بخشی از یک پروژه را به یک پیمانکار واگذار کرده است. پیمانکار برای اجرای پروژه تعدادی کارگر استخدام می‌کند. مطابق ماده ۱۳، قرارداد میان شرکت و پیمانکار باید به نحوی تنظیم شود که پیمانکار متعهد به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد. اگر پیمانکار به کارگران بدهکار باشد، در شرایط مقرر و برابر رأی مرجع قانونی، بدهی او می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار نزد مقاطعه‌دهنده، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
طرف قرارداد پیمانکاری است و اجرای موضوع پیمان را بر عهده می‌گیرد.
|توجه=ماده ۱۳ را نباید به این معنا تفسیر کرد که مقاطعه‌دهنده در همه موارد و بدون تحقق شرایط مقرر، کارفرمای مستقیم تمام کارکنان پیمانکار است. مسئولیت‌ها باید با توجه به متن ماده، تبصره‌های آن، ماهیت واقعی رابطه و سایر مقررات مرتبط بررسی شود.
</td>
}}


<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; background:#f8fbfd; color:#455a64; line-height:2;">
{{مواد مرتبط
انجام کار را از طریق قرارداد پیمانکاری به پیمانکار واگذار می‌کند.
|محتوا=
</td>


<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; background:#f7fbfa; color:#455a64; line-height:2;">
* [[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر و مبنای رابطه کارگری و کارفرمایی.
برای انجام کار در برابر دریافت حق‌السعی، در چارچوب رابطه کار فعالیت می‌کند.
* [[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما و مسئولیت نمایندگان کارفرما.
</td>
* [[ماده ۴ قانون کار]] — تعریف کارگاه و ارتباط آن با فعالیت‌های کارگاهی.
</tr>
* [[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قرارداد کار و ارتباط آن با رابطه کارگری و کارفرمایی.
* [[ماده ۱۰ قانون کار]] — شرایط و مندرجات قرارداد کار.
* [[ماده ۱۲ قانون کار]] — استمرار مسئولیت‌های مرتبط با انتقال کارگاه.
* [[ماده ۱۳ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه و حمایت از مطالبات کارگران.
* [[ماده ۹۵ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با حفاظت فنی و بهداشت کار و نقش کارفرما و مسئولان کارگاه.
  }}


<tr>
{{آراء قضایی
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; color:#455a64; line-height:2;">
|محتوا=
ممکن است برای اجرای پیمان، کارگر استخدام کند.
</td>


<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; color:#455a64; line-height:2;">
{{رأی قضایی
طرف قرارداد اصلی پیمانکار است.
|نوع=رأی وحدت رویه
</td>
|شماره=۲۳۵۱
|تاریخ=۱۴۰۰/۰۸/۱۸
|چکیده=هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی یک رابطه قراردادی، با توجه به ویژگی‌های واقعی قرارداد و احراز نشدن عناصر لازم برای شمول قانون کار، قرارداد مورد بررسی را مشمول قانون کار ندانست. این رأی از جهت تشخیص ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی و بررسی روابط قراردادی مرتبط با پیمانکاری با ماده ۱۳ نیز ارتباط دارد.
|لینک=[[رأی وحدت رویه شماره ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری|مشاهده رأی]]
}}


<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; color:#455a64; line-height:2;">
}}
ممکن است کارگرِ پیمانکار باشد، نه کارمند مستقیم مقاطعه‌دهنده.
</td>
</tr>


<tr>
{{نظریات مشورتی
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; color:#455a64; line-height:2;">
|محتوا=
در برابر کارکنان خود باید مقررات قانون کار را رعایت کند.
</td>


<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; background:#f8fbfd; color:#455a64; line-height:2;">
{{نظریه مشورتی
باید قرارداد پیمان را مطابق الزامات ماده ۱۳ تنظیم کند.
|شماره=۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴
</td>
|تاریخ=۱۴۰۰/۱۰/۱۲
|پرونده=۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک
|خلاصه=این نظریه در بررسی تفاوت رابطه کارگری و کارفرمایی با رابطه پیمانکاری، به مواد ۲، ۳، ۷، ۱۰ و ۱۳ قانون کار توجه دارد و تشخیص ماهیت واقعی رابطه و مفاد قرارداد را در تعیین وضعیت حقوقی آن مؤثر می‌داند.
|لینک=[[نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴|مشاهده نظریه]]
}}


<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; background:#f7fbfa; color:#455a64; line-height:2;">
}}
از حقوق و حمایت‌های مقرر در قانون کار برخوردار است.
</td>
</tr>


<tr>
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:0; border-top:2px solid #d9dfdc;">
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; color:#455a64; line-height:2;">
بدهی او به کارگران، در شرایط ماده ۱۳ می‌تواند از محل مطالبات و تضمین‌های پیمان پرداخت شود.
</td>


<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; color:#455a64; line-height:2;">
<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#405b56;">
در شرایط مقرر در تبصره ۲ ماده ۱۳ ممکن است مسئول پرداخت دیون پیمانکار در برابر کارگران شود.
مطالعات و منابع تکمیلی
</td>
</div>


<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; color:#455a64; line-height:2;">
<div style="padding:3px 4px 12px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.3;">
مطالبات او از پیمانکار در شرایط قانونی، جزء دیون ممتاز است.
</td>
</tr>


</table>
* [[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر.
* [[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما.
* [[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قرارداد کار.
* [[ماده ۱۰ قانون کار]] — مندرجات قرارداد کار.
* [[ماده ۱۲ قانون کار]] — آثار انتقال کارگاه.
* [[ماده ۱۳ قانون کار]] — مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه و حمایت از مطالبات کارگران.
* [[ماده ۹۵ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با حفاظت فنی و بهداشت کار.
* [[رأی وحدت رویه شماره ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]] — بررسی ماهیت واقعی رابطه قراردادی و شمول قانون کار.
* [[نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴]] — تمایز رابطه کارگری و کارفرمایی از پیمانکاری.
* [https://wikihoghoogh.net/wiki/ماده_13_قانون_کار ماده ۱۳ قانون کار در ویکی حقوق]
* [https://ghanoonekar.com/article-13-of-the-labor-law/ ماده ۱۳ قانون کار در قانون‌کار]


</div>
</div>
</div>
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">


<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
جمع‌بندی
</div>
</div>


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0; padding:18px 20px; background:#eef6fb; border-right:4px solid #3978ad; border-radius:8px;">
<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.2;">
ماده ۱۳ قانون کار، در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه، مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی منعقد کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید. همچنین مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و در شرایط مقرر می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود. تبصره ۲ نیز در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، برای مقاطعه‌دهنده تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.
</div>


<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#28638f; margin-bottom:8px;">
نکته کلیدی برای تشخیص مسئولیت
</div>
</div>


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:20px 0 8px; padding-top:12px; border-top:1px solid #dfe7e5;">


در ماده ۱۳ باید همیشه سه رابطه را از هم جدا کرد:
<div style="font-size:15px; font-weight:bold; color:#52615e; margin-bottom:6px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>


<strong>رابطه اول:</strong> مقاطعه‌دهنده ↔ پیمانکار<br> <strong>رابطه دوم:</strong> پیمانکار ↔ کارگران خود<br> <strong>رابطه سوم:</strong> وضعیت مطالبات کارگران در برابر پیمانکار و تضمین‌های پیمان
<div style="font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.2;">
 
[[ماده ۲ قانون کار|ماده ۲]]
اشتباه در تفکیک این سه رابطه می‌تواند باعث شود مسئولیت‌های قانونی طرفین به‌درستی تشخیص داده نشود.
←
[[ماده ۳ قانون کار|ماده ۳]]
←
[[ماده ۷ قانون کار|ماده ۷]]
←
[[ماده ۱۰ قانون کار|ماده ۱۰]]
←
[[ماده ۱۲ قانون کار|ماده ۱۲]]
←
[[ماده ۱۳ قانون کار|ماده ۱۳]]
←
[[ماده ۹۵ قانون کار|ماده ۹۵]]
</div>


</div>
</div>


</div>
</div>

نسخهٔ کنونی تا ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۰


قوانین و مقررات ← قانون کار ← فصل دوم ماده ۱۳

ماده

۱۳

● معتبر

در مواردی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌یابد، مقاطعه‌دهنده مکلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌کار به نحوی منعقد نماید که در آن مقاطعه‌کار متعهد گردد که تمامی مقررات این قانون را در مورد کارکنان خود اعمال نماید.

تبصره ۱: مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز بوده و کارفرمایان موظف می‌باشند بدهی پیمانکاران به کارگران را برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت نمایند.

تبصره ۲: چنانچه مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب فوق به انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار بپردازد و یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تسویه حساب نماید، مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.

⌘ اصطلاحات کلیدی

مقاطعه‌دهنده

 —  شخص یا نهادی که انجام کار را از طریق قرارداد مقاطعه به مقاطعه‌کار واگذار می‌کند.

مقاطعه‌کار

 —  شخص یا شرکتی که انجام موضوع قرارداد مقاطعه را بر عهده می‌گیرد و در صورت وجود رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.

مطالبات کارگر

 —  مطالبات ناشی از رابطه کاری که کارگر از کارفرما یا مقاطعه‌کار طلبکار است.

دیون ممتاز

 —  دیونی که قانون برای وصول آنها نسبت به برخی مطالبات دیگر اولویت و امتیاز قائل شده است.

📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به قانون کار و مقررات مرتبط



مطابق ماده ۱۳ قانون کار، مقاطعه‌دهنده هنگام انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار چه تکلیفی دارد؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) باید مقاطعه‌کار را متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود کند
  • ب) باید مستقیماً با تمام کارکنان مقاطعه‌کار قرارداد کار منعقد کند
  • ج) باید پرداخت تمام مطالبات کارکنان مقاطعه‌کار را شخصاً بر عهده بگیرد
  • د) باید قرارداد مقاطعه را فقط برای مدت معین منعقد کند




بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار، مطالبات کارگر چه وصفی دارد؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) دیون عادی
  • ب) دیون مؤجل
  • ج) دیون ممتاز
  • د) دیون مشروط




مطابق تبصره ۱ ماده ۱۳، بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از چه محلی نیز قابل پرداخت است؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) فقط از دارایی شخصی مدیر پیمانکار
  • ب) از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار
  • ج) فقط از محل بودجه عمومی
  • د) فقط از اموال شخصی کارگران




مطابق تبصره ۲ ماده ۱۳، تسویه‌حساب پیش از پایان چه مدتی از تحویل موقت می‌تواند برای مقاطعه‌دهنده مسئولیت ایجاد کند؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) ۱۵ روز
  • ب) ۳۰ روز
  • ج) ۴۵ روز
  • د) ۶۰ روز




شرح و توضیح ماده

جایگاه ماده ۱۳ در مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه


خلاصه مطلب

ماده ۱۳ قانون کار، تکلیف مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار را در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه مشخص می‌کند و برای حمایت از مطالبات کارگران، ضمانت‌هایی را در نظر گرفته است.

این ماده در عمل یعنی چه؟

ماده ۱۳ در مواردی اعمال می‌شود که انجام کار از طریق مقاطعه به شخص یا شرکت دیگری واگذار می‌شود. در این وضعیت، قانونگذار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده است قرارداد خود را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد کند که مقاطعه‌کار متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.

بنابراین، قرارداد مقاطعه نباید به گونه‌ای تنظیم شود که رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان مقاطعه‌کار نادیده گرفته شود. مقاطعه‌کار نیز در برابر کارکنان خود، در صورت تحقق رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار خواهد بود.

تبصره ۱ ماده ۱۳ حمایت بیشتری از مطالبات کارگران پیش‌بینی کرده است. بر اساس این تبصره، مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.

تبصره ۲ نیز برای مقاطعه‌دهنده در دو وضعیت مشخص تکلیف قانونی ایجاد می‌کند: نخست، زمانی که مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ با مقاطعه‌کار قرارداد منعقد کند و دوم، زمانی که پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت اقدام به تسویه حساب نماید. در این موارد، مقاطعه‌دهنده مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.

از این جهت، ماده ۱۳ را باید در کنار مواد مربوط به کارگر، کارفرما، قرارداد کار و انتقال و اجرای کار از طریق مقاطعه مطالعه کرد.

نکات مهم

۱. ماده ۱۳ ناظر بر مواردی است که انجام کار از طریق مقاطعه صورت می‌گیرد.

۲. مقاطعه‌دهنده باید قرارداد خود را به نحوی تنظیم کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید.

۳. مطالبات کارگر طبق تبصره ۱ جزء دیون ممتاز است.

۴. بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.

۵. تبصره ۲ برای مقاطعه‌دهنده در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.

۶. مهلت ۴۵ روزه از تاریخ تحویل موقت محاسبه می‌شود.

۷. در تحلیل روابط پیمانکاری، عنوان قرارداد به تنهایی برای تشخیص ماهیت رابطه کافی نیست و در موارد اختلاف باید شرایط واقعی رابطه نیز بررسی شود.

مثال کاربردی

فرض کنید یک شرکت، اجرای بخشی از یک پروژه را به یک پیمانکار واگذار کرده است. پیمانکار برای اجرای پروژه تعدادی کارگر استخدام می‌کند. مطابق ماده ۱۳، قرارداد میان شرکت و پیمانکار باید به نحوی تنظیم شود که پیمانکار متعهد به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد. اگر پیمانکار به کارگران بدهکار باشد، در شرایط مقرر و برابر رأی مرجع قانونی، بدهی او می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار نزد مقاطعه‌دهنده، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.

توجه

ماده ۱۳ را نباید به این معنا تفسیر کرد که مقاطعه‌دهنده در همه موارد و بدون تحقق شرایط مقرر، کارفرمای مستقیم تمام کارکنان پیمانکار است. مسئولیت‌ها باید با توجه به متن ماده، تبصره‌های آن، ماهیت واقعی رابطه و سایر مقررات مرتبط بررسی شود.

مواد مرتبط

⚖ آراء قضایی مرتبط

آراء مرتبط با موضوع و قلمرو ماده

رأی وحدت رویه

 

شماره ۲۳۵۱

 

تاریخ ۱۴۰۰/۰۸/۱۸


چکیده: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی یک رابطه قراردادی، با توجه به ویژگی‌های واقعی قرارداد و احراز نشدن عناصر لازم برای شمول قانون کار، قرارداد مورد بررسی را مشمول قانون کار ندانست. این رأی از جهت تشخیص ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی و بررسی روابط قراردادی مرتبط با پیمانکاری با ماده ۱۳ نیز ارتباط دارد.

⚖ نظریات مشورتی مرتبط

نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴

 

۱۴۰۰/۱۰/۱۲

شماره پرونده: ۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک

چکیده: این نظریه در بررسی تفاوت رابطه کارگری و کارفرمایی با رابطه پیمانکاری، به مواد ۲، ۳، ۷، ۱۰ و ۱۳ قانون کار توجه دارد و تشخیص ماهیت واقعی رابطه و مفاد قرارداد را در تعیین وضعیت حقوقی آن مؤثر می‌داند.

مطالعات و منابع تکمیلی

جمع‌بندی

ماده ۱۳ قانون کار، در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه، مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی منعقد کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید. همچنین مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و در شرایط مقرر می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود. تبصره ۲ نیز در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، برای مقاطعه‌دهنده تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.

مسیر پیشنهادی مطالعه

برگرفته از «https://wikidad.ir/index.php?title=ماده_۱۳_قانون_کار&oldid=215»