ماده ۱۳ قانون کار: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

Rasool (بحث | مشارکت‌ها)

3 گروه کاربری
۲۶۷ ویرایش‌ها
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=ماده ۱۳ قانون کار - مسئولیت پیمانکار و مطالبات کارگران
|title=ماده ۱۳ قانون کار - مسئولیت مقاطعه‌دهنده و پیمانکار
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=متن ماده ۱۳ قانون کار و تبصره‌های آن، مسئولیت پیمانکار در برابر کارکنان، حقوق و مطالبات کارگران پیمانکار، ضمانت حسن انجام کار و مسئولیت مقاطعه‌دهنده.
|description=متن ماده ۱۳ قانون کار و تبصره‌های آن، مسئولیت مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار، مطالبات کارگران، دیون ممتاز و مهلت ۴۵ روزه تسویه‌حساب.
}}
 
{{بردکرامب
|قانون=قانون کار
|فصل=فصل دوم
|لینک فصل=فصل دوم قانون کار - قرارداد کار
|ماده=۱۳
}}
}}


<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون کار|<span itemprop="name">قانون کار</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_کار">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[فصل دوم قانون کار - قرارداد کار|<span itemprop="name">فصل دوم</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/فصل_دوم_قانون_کار_-_قرارداد_کار">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱۳</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۱۳_قانون_کار">
<meta itemprop="position" content="4">
</span>
</div>
<div class="law-page">
<div class="law-page">
<div class="law-page">
{{جعبه ماده
{{جعبه ماده
|شماره=۱۳
|شماره=۱۳
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=معتبر
|متن=در مواردی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌یابد، مقاطعه‌دهنده مکلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌کار به نحوی منعقد نماید که در آن مقاطعه‌کار متعهد گردد که تمامی مقررات این قانون را در مورد کارکنان خود اعمال نماید.
'''تبصره ۱:''' مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز بوده و کارفرمایان موظف می‌باشند بدهی پیمانکاران به کارگران را برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت نمایند.
'''تبصره ۲:''' چنانچه مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب فوق به انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار بپردازد و یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تسویه حساب نماید، مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.
|قبل=ماده ۱۲ قانون کار
|قبل=ماده ۱۲ قانون کار
|فهرست=فهرست مواد قانون کار
|فهرست=فصل دوم قانون کار - قرارداد کار
|بعد=ماده ۱۴ قانون کار
|بعد=ماده ۱۴ قانون کار
|متن=در مواردی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌یابد، مقاطعه‌دهنده مکلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌کار به نحوی منعقد نماید که در آن مقاطعه‌کار متعهد گردد که تمامی مقررات این قانون را در مورد کارکنان خود اعمال نماید.
}}
}}
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0; padding:18px 20px; background:#eef6fb; border-right:5px solid #3978ad; border-radius:8px;">
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#28638f; margin-bottom:10px;">
تبصره‌های ماده ۱۳
</div>
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="margin-bottom:14px;">
<strong style="color:#28638f;">تبصره ۱:</strong>
مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز بوده و کارفرمایان موظف می‌باشند بدهی پیمانکاران به کارگران را برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت نمایند.
</div>
<div>
<strong style="color:#28638f;">تبصره ۲:</strong>
چنانچه مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب فوق به انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار بپردازد و یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تسویه‌حساب نماید، مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.
</div>
</div>
</div>


{{اصطلاحات کلیدی
{{اصطلاحات کلیدی
|محتوا=
|محتوا=
{{تعریف اصطلاح
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=[[مقاطعه‌دهنده]]
|عنوان=مقاطعه‌دهنده
|محتوا=شخصی که انجام کار را از طریق قرارداد مقاطعه به مقاطعه‌کار واگذار می‌کند و در چارچوب ماده ۱۳ دارای تکالیف قانونی است.
|محتوا=شخص یا نهادی که انجام کار را از طریق قرارداد مقاطعه به مقاطعه‌کار واگذار می‌کند.
}}
}}
{{تعریف اصطلاح
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=[[پیمانکار]]
|عنوان=مقاطعه‌کار
|محتوا=شخص حقیقی یا حقوقی که اجرای موضوع پیمان را بر عهده می‌گیرد و باید مقررات قانون کار را درباره کارکنان خود رعایت کند.
|محتوا=شخص یا شرکتی که انجام موضوع قرارداد مقاطعه را بر عهده می‌گیرد و در صورت وجود رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.
}}
}}
{{تعریف اصطلاح
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=[[مطالبات کارگر]]
|عنوان=مطالبات کارگر
|محتوا=حقوق و مطالبات قانونی کارگر که مطابق تبصره ۱ ماده ۱۳ از حمایت دین ممتاز برخوردار است.
|محتوا=مطالبات ناشی از رابطه کاری که کارگر از کارفرما یا مقاطعه‌کار طلبکار است.
}}
}}
{{تعریف اصطلاح
{{تعریف اصطلاح
|عنوان=[[ضمانت حسن انجام کار]]
|عنوان=دیون ممتاز
|محتوا=تضمینی که در شرایط مقرر ماده ۱۳ می‌تواند برای پرداخت بدهی پیمانکار به کارگران مورد استفاده قرار گیرد.
|محتوا=دیونی که قانون برای وصول آنها نسبت به برخی مطالبات دیگر اولویت و امتیاز قائل شده است.
}}
}}
}}
}}


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 20px;">
 
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #168477; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#11695f;">
جایگاه ماده ۱۳ در قانون کار
</div>
</div>


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="border-top:3px solid #8064a2; padding-top:12px; margin-bottom:16px;">
 
ماده ۱۳ مربوط به زمانی است که انجام کار از طریق <strong>مقاطعه</strong> به شخص یا شرکت دیگری واگذار می‌شود.
 
منطق ماده این است که واگذاری کار به پیمانکار نباید باعث شود کارکنان پیمانکار از حمایت‌های قانون کار محروم شوند.
 
به همین دلیل، قانون برای هر دو طرف این رابطه تکالیفی ایجاد کرده است:
 
<strong>مقاطعه‌دهنده</strong> باید قرارداد را به نحوی تنظیم کند که پیمانکار متعهد به رعایت قانون کار درباره کارکنان خود باشد؛ و <strong>پیمانکار</strong> نیز باید این مقررات را در مورد کارکنان خود اعمال کند.
 
تبصره‌های ماده نیز برای حمایت از مطالبات کارگران، ضمانت‌های مالی و مسئولیت‌های خاصی را پیش‌بینی کرده‌اند.


<div style="font-size:21px; font-weight:800; color:#654d83; line-height:1.8;">
📝 نمونه تست‌های آزمونی
</div>
</div>


<div style="margin-top:3px; font-size:13px; color:#7b8992; line-height:2;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به قانون کار و مقررات مرتبط
</div>
</div>


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #168477; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#11695f;">
ماده ۱۳ در عمل چه می‌گوید؟
</div>
</div>
</div>


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
{{تست ماده
|سؤال=مطابق ماده ۱۳ قانون کار، مقاطعه‌دهنده هنگام انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار چه تکلیفی دارد؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


برای فهم عملی ماده ۱۳، بهتر است رابطه را به سه بخش تقسیم کنیم:
* الف) باید مقاطعه‌کار را متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود کند
* ب) باید مستقیماً با تمام کارکنان مقاطعه‌کار قرارداد کار منعقد کند
* ج) باید پرداخت تمام مطالبات کارکنان مقاطعه‌کار را شخصاً بر عهده بگیرد
* د) باید قرارداد مقاطعه را فقط برای مدت معین منعقد کند
  |پاسخ=الف
  |تحلیل=ماده ۱۳ مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد نماید که مقاطعه‌کار متعهد به اعمال تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.
  |مستند=ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=تکلیف اصلی مقاطعه‌دهنده در متن ماده ۱۳، پیش‌بینی تعهد مقاطعه‌کار به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.
  }}


<br>
{{تست ماده
|سؤال=بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار، مطالبات کارگر چه وصفی دارد؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


<strong style="color:#11695f;">۱. مقاطعه‌دهنده → پیمانکار</strong><br>
* الف) دیون عادی
مقاطعه‌دهنده اجرای کار را به پیمانکار واگذار می‌کند و باید در قرارداد، پیمانکار را متعهد به رعایت تمام مقررات قانون کار درباره کارکنان خود کند.
* ب) دیون مؤجل
* ج) دیون ممتاز
* د) دیون مشروط
  |پاسخ=ج
  |تحلیل=تبصره ۱ ماده ۱۳ صراحتاً مطالبات کارگر را جزء دیون ممتاز اعلام کرده است.
  |مستند=تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=وصف ممتاز بودن مطالبات کارگر، یکی از حمایت‌های قانونی مقرر در تبصره ۱ ماده ۱۳ است.
  }}


<br><br>
{{تست ماده
|سؤال=مطابق تبصره ۱ ماده ۱۳، بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از چه محلی نیز قابل پرداخت است؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


<strong style="color:#11695f;">۲. پیمانکار → کارکنان</strong><br>
* الف) فقط از دارایی شخصی مدیر پیمانکار
پیمانکار باید مقررات قانون کار را درباره کارکنان خود اعمال کند. بنابراین پیمانکاری بودن قرارداد اصلی، به خودی خود موجب خروج کارکنان پیمانکار از شمول قانون کار نمی‌شود.
* ب) از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار
* ج) فقط از محل بودجه عمومی
* د) فقط از اموال شخصی کارگران
  |پاسخ=ب
  |تحلیل=تبصره ۱ مقرر می‌کند بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
  |مستند=تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=ضمانت حسن انجام کار یکی از مصادیقی است که قانون در کنار مطالبات پیمانکار برای پرداخت بدهی او به کارگران ذکر کرده است.
  }}


<br><br>
{{تست ماده
|سؤال=مطابق تبصره ۲ ماده ۱۳، تسویه‌حساب پیش از پایان چه مدتی از تحویل موقت می‌تواند برای مقاطعه‌دهنده مسئولیت ایجاد کند؟
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه‌ها=


<strong style="color:#11695f;">۳. کارگران → مطالبات</strong><br>
* الف) ۱۵ روز
اگر پیمانکار به کارگران خود بدهکار باشد، تبصره ۱ ماده ۱۳ برای مطالبات آنان حمایت ویژه‌ای مقرر کرده است. مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و در شرایط مقرر، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.
* ب) ۳۰ روز
* ج) ۴۵ روز
* د) ۶۰ روز
  |پاسخ=ج
  |تحلیل=تبصره ۲ ماده ۱۳ مقرر می‌کند چنانچه مقاطعه‌دهنده قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت تسویه حساب نماید، در شرایط مقرر مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.
  |مستند=تبصره ۲ ماده ۱۳ قانون کار
  |نکته=مبدأ محاسبه این مهلت، تحویل موقت است و مدت مقرر در قانون ۴۵ روز است.
  }}


</div>
</div>


</div>
{{شرح ماده
|عنوان=جایگاه ماده ۱۳ در مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه
|خلاصه=ماده ۱۳ قانون کار، تکلیف مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار را در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه مشخص می‌کند و برای حمایت از مطالبات کارگران، ضمانت‌هایی را در نظر گرفته است.
|توضیح=ماده ۱۳ در مواردی اعمال می‌شود که انجام کار از طریق مقاطعه به شخص یا شرکت دیگری واگذار می‌شود. در این وضعیت، قانونگذار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده است قرارداد خود را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد کند که مقاطعه‌کار متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
بنابراین، قرارداد مقاطعه نباید به گونه‌ای تنظیم شود که رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان مقاطعه‌کار نادیده گرفته شود. مقاطعه‌کار نیز در برابر کارکنان خود، در صورت تحقق رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار خواهد بود.


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
تبصره ۱ ماده ۱۳ حمایت بیشتری از مطالبات کارگران پیش‌بینی کرده است. بر اساس این تبصره، مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
جدول مسئولیت طرفین در ماده ۱۳
</div>
</div>


<div style="overflow-x:auto;">
تبصره ۲ نیز برای مقاطعه‌دهنده در دو وضعیت مشخص تکلیف قانونی ایجاد می‌کند: نخست، زمانی که مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ با مقاطعه‌کار قرارداد منعقد کند و دوم، زمانی که پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت اقدام به تسویه حساب نماید. در این موارد، مقاطعه‌دهنده مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.


<table style="width:100%; min-width:700px; border-collapse:collapse; direction:rtl; text-align:right; font-family:'Vazirmatn','IRANSans',Tahoma,Arial,sans-serif; font-size:14px;">
از این جهت، ماده ۱۳ را باید در کنار مواد مربوط به کارگر، کارفرما، قرارداد کار و انتقال و اجرای کار از طریق مقاطعه مطالعه کرد.
|نکات=۱. ماده ۱۳ ناظر بر مواردی است که انجام کار از طریق مقاطعه صورت می‌گیرد.


<tr>
۲. مقاطعه‌دهنده باید قرارداد خود را به نحوی تنظیم کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید.


<th style="width:22%; padding:13px 10px; background:#f0ebf6; color:#654d83; border:1px solid #ddd5e8;">
۳. مطالبات کارگر طبق تبصره ۱ جزء دیون ممتاز است.
موضوع
</th>


<th style="width:39%; padding:13px 10px; background:#3978ad; color:#fff; border:1px solid #3978ad;">
۴. بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
مقاطعه‌دهنده
</th>


<th style="width:39%; padding:13px 10px; background:#8064a2; color:#fff; border:1px solid #8064a2;">
۵. تبصره ۲ برای مقاطعه‌دهنده در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.
مقاطعه‌کار / پیمانکار
</th>


</tr>
۶. مهلت ۴۵ روزه از تاریخ تحویل موقت محاسبه می‌شود.


<tr>
۷. در تحلیل روابط پیمانکاری، عنوان قرارداد به تنهایی برای تشخیص ماهیت رابطه کافی نیست و در موارد اختلاف باید شرایط واقعی رابطه نیز بررسی شود.
|مثال=فرض کنید یک شرکت، اجرای بخشی از یک پروژه را به یک پیمانکار واگذار کرده است. پیمانکار برای اجرای پروژه تعدادی کارگر استخدام می‌کند. مطابق ماده ۱۳، قرارداد میان شرکت و پیمانکار باید به نحوی تنظیم شود که پیمانکار متعهد به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد. اگر پیمانکار به کارگران بدهکار باشد، در شرایط مقرر و برابر رأی مرجع قانونی، بدهی او می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار نزد مقاطعه‌دهنده، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
|توجه=ماده ۱۳ را نباید به این معنا تفسیر کرد که مقاطعه‌دهنده در همه موارد و بدون تحقق شرایط مقرر، کارفرمای مستقیم تمام کارکنان پیمانکار است. مسئولیت‌ها باید با توجه به متن ماده، تبصره‌های آن، ماهیت واقعی رابطه و سایر مقررات مرتبط بررسی شود.
}}


<td style="padding:12px; border:1px solid #e2e5e4; background:#fafafa; color:#654d83; font-weight:bold;">
{{مواد مرتبط
قرارداد
|محتوا=
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; background:#f8fbfd; line-height:2;">
باید قرارداد را به نحوی منعقد کند که پیمانکار متعهد به اجرای مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; line-height:2;">
باید تعهد قراردادی خود درباره رعایت مقررات قانون کار نسبت به کارکنان را اجرا کند.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e2e5e4; background:#fafafa; color:#654d83; font-weight:bold;">
کارکنان
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
طرف مستقیم قرارداد کار کارکنان پیمانکار نیست؛ مگر اینکه رابطه مستقلی با آنان داشته باشد.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; line-height:2;">
مسئول رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e2e5e4; background:#fafafa; color:#654d83; font-weight:bold;">
مطالبات کارگر
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; background:#f8fbfd; line-height:2;">
در شرایط مقرر، بدهی پیمانکار به کارگران از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; line-height:2;">
بدهی او به کارگران موضوع حمایت تبصره ۱ ماده ۱۳ است.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e2e5e4; background:#fafafa; color:#654d83; font-weight:bold;">
تسویه‌حساب
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
نباید قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، با پیمانکار تسویه‌حساب کند.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; line-height:2;">
تسویه‌حساب او با مقاطعه‌دهنده مشمول محدودیت مقرر در تبصره ۲ ماده ۱۳ است.
</td>
 
</tr>
 
</table>
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0; padding:18px 20px; background:#fff8eb; border-right:5px solid #c49a3a; border-radius:8px;">
 
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#765b1e; margin-bottom:10px;">
۴۵ روز بعد از تحویل موقت یعنی چه؟
</div>
 
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
 
یکی از نکات مهم تبصره ۲، ممنوعیت تسویه‌حساب مقاطعه‌دهنده با پیمانکار <strong>قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت</strong> است.
 
هدف عملی این حکم آن است که پیش از تسویه‌حساب، فرصت قانونی لازم برای روشن شدن وضعیت مطالبات کارگران وجود داشته باشد.
 
اگر مقاطعه‌دهنده برخلاف این حکم با پیمانکار تسویه‌حساب کند، تبصره ۲ او را مکلف به پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران می‌کند.
 
بنابراین، در یک قرارداد پیمانکاری، «تسویه با پیمانکار» صرفاً یک موضوع مالی میان دو طرف قرارداد نیست و می‌تواند بر حقوق کارگران نیز اثر بگذارد.
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
* [[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر و مبنای رابطه کارگری و کارفرمایی.
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
* [[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما و مسئولیت نمایندگان کارفرما.
دین ممتاز بودن مطالبات کارگر یعنی چه؟
* [[ماده ۴ قانون کار]] — تعریف کارگاه و ارتباط آن با فعالیت‌های کارگاهی.
</div>
* [[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قرارداد کار و ارتباط آن با رابطه کارگری و کارفرمایی.
</div>
* [[ماده ۱۰ قانون کار]] — شرایط و مندرجات قرارداد کار.
 
* [[ماده ۱۲ قانون کار]] — استمرار مسئولیت‌های مرتبط با انتقال کارگاه.
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
* [[ماده ۱۳ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه و حمایت از مطالبات کارگران.
 
* [[ماده ۹۵ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با حفاظت فنی و بهداشت کار و نقش کارفرما و مسئولان کارگاه.
تبصره ۱ ماده ۱۳، مطالبات کارگر را <strong>جزء دیون ممتاز</strong> می‌داند.
  }}
 
در نتیجه، قانون برای مطالبات کارگران پیمانکار جایگاه حمایتی ویژه‌ای در نظر گرفته است و مقرر کرده است که بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.
 
بنابراین، اگر پیمانکار از کارفرمای اصلی طلب داشته باشد، در شرایط مقرر قانونی امکان استفاده از آن مطالبات برای پرداخت بدهی‌های کارگری وجود دارد.
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
 
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #168477; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#11695f;">
مثال کاربردی
</div>
</div>
 
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
 
فرض کنید یک سازمان، اجرای پروژه‌ای را به شرکت «الف» واگذار کرده است.
 
در این مثال:
 
<br>
 
<strong>سازمان</strong> ← مقاطعه‌دهنده
 
<br>
 
<strong>شرکت «الف»</strong> ← پیمانکار
 
<br>
 
<strong>کارکنان شرکت «الف»</strong> ← کارگران پیمانکار
 
<br><br>
 
شرکت «الف» باید مقررات قانون کار را درباره کارکنان خود رعایت کند.
 
اگر شرکت «الف» به کارگران خود بدهکار باشد، مطالبات کارگران طبق شرایط قانونی از حمایت تبصره ۱ برخوردار است و امکان پرداخت بدهی از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، وجود دارد.
 
اگر مقاطعه‌دهنده نیز برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ قرارداد منعقد کند یا پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت با پیمانکار تسویه‌حساب کند، تبصره ۲ مسئولیت پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران را متوجه مقاطعه‌دهنده می‌کند.
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
 
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
جدول سناریوهای عملی ماده ۱۳
</div>
</div>
 
<div style="overflow-x:auto;">
 
<table style="width:100%; min-width:720px; border-collapse:collapse; direction:rtl; text-align:right; font-family:'Vazirmatn','IRANSans',Tahoma,Arial,sans-serif; font-size:14px;">
 
<tr>
 
<th style="padding:13px 10px; background:#8064a2; color:#fff; border:1px solid #8064a2;">
وضعیت
</th>
 
<th style="padding:13px 10px; background:#3978ad; color:#fff; border:1px solid #3978ad;">
اتفاق
</th>
 
<th style="padding:13px 10px; background:#168477; color:#fff; border:1px solid #168477;">
اثر ماده ۱۳
</th>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; font-weight:bold;">
قرارداد صحیح
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
مقاطعه‌دهنده در قرارداد، پیمانکار را به رعایت قانون کار متعهد کرده است.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; line-height:2;">
پیمانکار باید مقررات قانون کار را درباره کارکنان خود اجرا کند.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; font-weight:bold;">
بدهی پیمانکار
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
پیمانکار به کارگران خود بدهکار است.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; line-height:2;">
در شرایط مقرر، پرداخت از محل مطالبات پیمانکار و از جمله ضمانت حسن انجام کار ممکن است.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; font-weight:bold;">
تسویه زودهنگام
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
مقاطعه‌دهنده قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت تسویه‌حساب کرده است.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; line-height:2;">
طبق تبصره ۲، مقاطعه‌دهنده مکلف به پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران خواهد بود.
</td>
 
</tr>
 
<tr>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #e1dceb; background:#faf8fc; font-weight:bold;">
قرارداد برخلاف ترتیب ماده
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d9e4ef; line-height:2;">
مقاطعه‌دهنده قرارداد را برخلاف ترتیب مقرر ماده ۱۳ منعقد کرده است.
</td>
 
<td style="padding:12px; border:1px solid #d6e7e3; line-height:2;">
مسئولیت مقرر در تبصره ۲ نسبت به دیون پیمانکار در قبال کارگران ایجاد می‌شود.
</td>
 
</tr>
 
</table>
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0; padding:18px 20px; background:#f3eff8; border-right:5px solid #8064a2; border-radius:8px;">
 
<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#654d83; margin-bottom:10px;">
نکته مهم
</div>
 
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
 
ماده ۱۳ را نباید فقط یک ماده درباره «پیمانکار» دانست.
 
این ماده در واقع یک <strong>زنجیره مسئولیت</strong> ایجاد می‌کند:
 
<br>
 
مقاطعه‌دهنده ← قرارداد صحیح با پیمانکار ← تعهد پیمانکار به رعایت قانون کار ← حمایت از مطالبات کارگران
 
<br><br>
 
بنابراین، در بررسی یک اختلاف، باید مشخص شود قرارداد چگونه منعقد شده، پیمانکار چه تعهداتی داشته، آیا به کارکنان خود بدهکار است و آیا مقاطعه‌دهنده مطابق مهلت و ترتیب مقرر در ماده ۱۳ عمل کرده است یا خیر.
 
</div>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
 
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
مواد مرتبط
</div>
</div>
 
<ul style="margin:0; padding-right:22px; font-size:15px; line-height:2.3;">
 
<li>[[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر و معیار رابطه کارگری.</li>
 
<li>[[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما.</li>
 
<li>[[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قرارداد کار.</li>
 
<li>[[ماده ۱۰ قانون کار]] — شرایط اساسی قرارداد کار.</li>
 
<li>[[ماده ۱۲ قانون کار]] — قائم‌مقامی کارفرمای جدید در تعهدات و حقوق کارفرمای سابق.</li>
 
<li>[[ماده ۳۴ قانون کار]] — تعریف حق‌السعی.</li>
 
<li>[[ماده ۹۵ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با حفاظت فنی و بهداشت کار.</li>
 
</ul>
 
</div>
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
 
<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #3978ad; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#315f82;">
ارتباط ماده ۱۳ با ایمنی کار
</div>
</div>
 
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
 
ماده ۱۳ فقط از جهت پرداخت مطالبات کارگران اهمیت ندارد. مقررات مرتبط با پیمانکاری در حوزه حفاظت فنی و ایمنی نیز بر پایه مواد قانون کار، از جمله مواد ۱۳، ۸۵ و ۹۱، شکل گرفته‌اند.
 
در نتیجه، در پروژه‌های پیمانکاری، رعایت مقررات ایمنی و بهداشت کار نیز باید در کنار تعهدات مربوط به حقوق و مزایای کارکنان مورد توجه قرار گیرد.
 
</div>
 
</div>


{{آراء قضایی
{{آراء قضایی
|محتوا=
|محتوا=
{{رأی قضایی
{{رأی قضایی
|نوع=رأی وحدت رویه
|نوع=رأی وحدت رویه
|شماره=۲۳۵۱
|شماره=۲۳۵۱
|تاریخ=۱۴۰۰/۰۸/۱۸
|تاریخ=۱۴۰۰/۰۸/۱۸
|چکیده=این رأی از جهت تشخیص ماهیت واقعی رابطه قراردادی و تمایز رابطه کارگری و کارفرمایی از روابط قراردادی مستقل، برای تحلیل برخی روابط پیمانکاری قابل توجه است.
|چکیده=هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی یک رابطه قراردادی، با توجه به ویژگی‌های واقعی قرارداد و احراز نشدن عناصر لازم برای شمول قانون کار، قرارداد مورد بررسی را مشمول قانون کار ندانست. این رأی از جهت تشخیص ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی و بررسی روابط قراردادی مرتبط با پیمانکاری با ماده ۱۳ نیز ارتباط دارد.
|لینک=[[رأی وحدت رویه ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]]
|لینک=[[رأی وحدت رویه شماره ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری|مشاهده رأی]]
}}
}}
}}
}}


{{نظریات مشورتی
{{نظریات مشورتی
|محتوا=
|محتوا=
{{نظریه مشورتی
{{نظریه مشورتی
|شماره=۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴
|شماره=۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴
|تاریخ=۱۴۰۰/۱۰/۱۲
|تاریخ=۱۴۰۰/۱۰/۱۲
|پرونده=۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک
|پرونده=۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک
|خلاصه=این نظریه در تشخیص ماهیت رابطه قراردادی و تمایز رابطه کارگری و کارفرمایی از قراردادهای پیمانکاری قابل استفاده است و به مواد مرتبط قانون کار توجه دارد.
|خلاصه=این نظریه در بررسی تفاوت رابطه کارگری و کارفرمایی با رابطه پیمانکاری، به مواد ۲، ۳، ۷، ۱۰ و ۱۳ قانون کار توجه دارد و تشخیص ماهیت واقعی رابطه و مفاد قرارداد را در تعیین وضعیت حقوقی آن مؤثر می‌داند.
|لینک=[[نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴]]
|لینک=[[نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴|مشاهده نظریه]]
}}
}}
}}
}}


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0; padding:18px 20px; background:#f7f9f8; border-right:4px solid #168477; border-radius:8px;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:0; border-top:2px solid #d9dfdc;">


<div style="font-size:18px; font-weight:800; color:#11695f; margin-bottom:10px;">
<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#405b56;">
جمع‌بندی
مطالعات و منابع تکمیلی
</div>
</div>


<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="padding:3px 4px 12px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.3;">
 
* [[ماده ۲ قانون کار]] — تعریف کارگر.
* [[ماده ۳ قانون کار]] — تعریف کارفرما.
* [[ماده ۷ قانون کار]] — تعریف قرارداد کار.
* [[ماده ۱۰ قانون کار]] — مندرجات قرارداد کار.
* [[ماده ۱۲ قانون کار]] — آثار انتقال کارگاه.
* [[ماده ۱۳ قانون کار]] — مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه و حمایت از مطالبات کارگران.
* [[ماده ۹۵ قانون کار]] — مسئولیت‌های مرتبط با حفاظت فنی و بهداشت کار.
* [[رأی وحدت رویه شماره ۲۳۵۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]] — بررسی ماهیت واقعی رابطه قراردادی و شمول قانون کار.
* [[نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴]] — تمایز رابطه کارگری و کارفرمایی از پیمانکاری.
* [https://wikihoghoogh.net/wiki/ماده_13_قانون_کار ماده ۱۳ قانون کار در ویکی حقوق]
* [https://ghanoonekar.com/article-13-of-the-labor-law/ ماده ۱۳ قانون کار در قانون‌کار]


ماده ۱۳ قانون کار، برای قراردادهایی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌شود، میان سه عنصر اصلی ارتباط برقرار می‌کند: <strong>مقاطعه‌دهنده، پیمانکار و کارکنان پیمانکار</strong>.
</div>
</div>


مقاطعه‌دهنده باید پیمانکار را به رعایت قانون کار درباره کارکنان خود متعهد کند. مطالبات کارگر نیز در شرایط مقرر، دین ممتاز محسوب می‌شود و امکان پرداخت بدهی پیمانکار از محل مطالبات او، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پیش‌بینی شده است.
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">


همچنین اگر مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب مقرر قرارداد منعقد کند یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت تسویه‌حساب کند، طبق تبصره ۲ مسئول پرداخت دیون پیمانکار در قبال کارگران خواهد بود.
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
جمع‌بندی
</div>


<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.2;">
ماده ۱۳ قانون کار، در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه، مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی منعقد کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید. همچنین مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و در شرایط مقرر می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود. تبصره ۲ نیز در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، برای مقاطعه‌دهنده تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.
</div>
</div>


</div>
</div>


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:30px 0;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:20px 0 8px; padding-top:12px; border-top:1px solid #dfe7e5;">


<div style="padding-bottom:9px; border-bottom:2px solid #8064a2; margin-bottom:14px;">
<div style="font-size:15px; font-weight:bold; color:#52615e; margin-bottom:6px;">
<div style="font-size:20px; font-weight:800; color:#654d83;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>
</div>
</div>
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3;">
برای فهم بهتر ماده ۱۳، ابتدا [[ماده ۲ قانون کار]] و [[ماده ۳ قانون کار]] را برای شناخت کارگر و کارفرما مطالعه کنید.
سپس [[ماده ۷ قانون کار]] و [[ماده ۱۰ قانون کار]] را برای شناخت قرارداد کار بخوانید و بعد به [[پیمانکار]] و مفهوم قراردادهای پیمانکاری مراجعه کنید.
در مرحله بعد، تبصره‌های ماده ۱۳ و مقررات مرتبط با مطالبات کارگران و مسئولیت مقاطعه‌دهنده را بررسی کنید.


<div style="font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.2;">
[[ماده ۲ قانون کار|ماده ۲]]
←
[[ماده ۳ قانون کار|ماده ۳]]
←
[[ماده ۷ قانون کار|ماده ۷]]
←
[[ماده ۱۰ قانون کار|ماده ۱۰]]
←
[[ماده ۱۲ قانون کار|ماده ۱۲]]
←
[[ماده ۱۳ قانون کار|ماده ۱۳]]
←
[[ماده ۹۵ قانون کار|ماده ۹۵]]
</div>
</div>


نسخهٔ کنونی تا ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۰


قوانین و مقررات ← قانون کار ← فصل دوم ماده ۱۳

ماده

۱۳

● معتبر

در مواردی که کار از طریق مقاطعه انجام می‌یابد، مقاطعه‌دهنده مکلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌کار به نحوی منعقد نماید که در آن مقاطعه‌کار متعهد گردد که تمامی مقررات این قانون را در مورد کارکنان خود اعمال نماید.

تبصره ۱: مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز بوده و کارفرمایان موظف می‌باشند بدهی پیمانکاران به کارگران را برابر رأی مراجع قانونی از محل مطالبات پیمانکار، منجمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت نمایند.

تبصره ۲: چنانچه مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب فوق به انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار بپردازد و یا قبل از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تسویه حساب نماید، مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.

⌘ اصطلاحات کلیدی

مقاطعه‌دهنده

 —  شخص یا نهادی که انجام کار را از طریق قرارداد مقاطعه به مقاطعه‌کار واگذار می‌کند.

مقاطعه‌کار

 —  شخص یا شرکتی که انجام موضوع قرارداد مقاطعه را بر عهده می‌گیرد و در صورت وجود رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود است.

مطالبات کارگر

 —  مطالبات ناشی از رابطه کاری که کارگر از کارفرما یا مقاطعه‌کار طلبکار است.

دیون ممتاز

 —  دیونی که قانون برای وصول آنها نسبت به برخی مطالبات دیگر اولویت و امتیاز قائل شده است.

📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به قانون کار و مقررات مرتبط



مطابق ماده ۱۳ قانون کار، مقاطعه‌دهنده هنگام انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کار چه تکلیفی دارد؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) باید مقاطعه‌کار را متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود کند
  • ب) باید مستقیماً با تمام کارکنان مقاطعه‌کار قرارداد کار منعقد کند
  • ج) باید پرداخت تمام مطالبات کارکنان مقاطعه‌کار را شخصاً بر عهده بگیرد
  • د) باید قرارداد مقاطعه را فقط برای مدت معین منعقد کند




بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون کار، مطالبات کارگر چه وصفی دارد؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) دیون عادی
  • ب) دیون مؤجل
  • ج) دیون ممتاز
  • د) دیون مشروط




مطابق تبصره ۱ ماده ۱۳، بدهی پیمانکار به کارگران برابر رأی مراجع قانونی از چه محلی نیز قابل پرداخت است؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) فقط از دارایی شخصی مدیر پیمانکار
  • ب) از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار
  • ج) فقط از محل بودجه عمومی
  • د) فقط از اموال شخصی کارگران




مطابق تبصره ۲ ماده ۱۳، تسویه‌حساب پیش از پایان چه مدتی از تحویل موقت می‌تواند برای مقاطعه‌دهنده مسئولیت ایجاد کند؟(تألیفی ـ مستند به متن قانون)

  • الف) ۱۵ روز
  • ب) ۳۰ روز
  • ج) ۴۵ روز
  • د) ۶۰ روز




شرح و توضیح ماده

جایگاه ماده ۱۳ در مسئولیت‌های ناشی از مقاطعه


خلاصه مطلب

ماده ۱۳ قانون کار، تکلیف مقاطعه‌دهنده و مقاطعه‌کار را در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه مشخص می‌کند و برای حمایت از مطالبات کارگران، ضمانت‌هایی را در نظر گرفته است.

این ماده در عمل یعنی چه؟

ماده ۱۳ در مواردی اعمال می‌شود که انجام کار از طریق مقاطعه به شخص یا شرکت دیگری واگذار می‌شود. در این وضعیت، قانونگذار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده است قرارداد خود را به نحوی با مقاطعه‌کار منعقد کند که مقاطعه‌کار متعهد به رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد.

بنابراین، قرارداد مقاطعه نباید به گونه‌ای تنظیم شود که رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان مقاطعه‌کار نادیده گرفته شود. مقاطعه‌کار نیز در برابر کارکنان خود، در صورت تحقق رابطه کار، مکلف به رعایت مقررات قانون کار خواهد بود.

تبصره ۱ ماده ۱۳ حمایت بیشتری از مطالبات کارگران پیش‌بینی کرده است. بر اساس این تبصره، مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت می‌شود.

تبصره ۲ نیز برای مقاطعه‌دهنده در دو وضعیت مشخص تکلیف قانونی ایجاد می‌کند: نخست، زمانی که مقاطعه‌دهنده برخلاف ترتیب مقرر در ماده ۱۳ با مقاطعه‌کار قرارداد منعقد کند و دوم، زمانی که پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت اقدام به تسویه حساب نماید. در این موارد، مقاطعه‌دهنده مکلف به پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران خواهد بود.

از این جهت، ماده ۱۳ را باید در کنار مواد مربوط به کارگر، کارفرما، قرارداد کار و انتقال و اجرای کار از طریق مقاطعه مطالعه کرد.

نکات مهم

۱. ماده ۱۳ ناظر بر مواردی است که انجام کار از طریق مقاطعه صورت می‌گیرد.

۲. مقاطعه‌دهنده باید قرارداد خود را به نحوی تنظیم کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید.

۳. مطالبات کارگر طبق تبصره ۱ جزء دیون ممتاز است.

۴. بدهی پیمانکار به کارگران، برابر رأی مراجع قانونی، می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.

۵. تبصره ۲ برای مقاطعه‌دهنده در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.

۶. مهلت ۴۵ روزه از تاریخ تحویل موقت محاسبه می‌شود.

۷. در تحلیل روابط پیمانکاری، عنوان قرارداد به تنهایی برای تشخیص ماهیت رابطه کافی نیست و در موارد اختلاف باید شرایط واقعی رابطه نیز بررسی شود.

مثال کاربردی

فرض کنید یک شرکت، اجرای بخشی از یک پروژه را به یک پیمانکار واگذار کرده است. پیمانکار برای اجرای پروژه تعدادی کارگر استخدام می‌کند. مطابق ماده ۱۳، قرارداد میان شرکت و پیمانکار باید به نحوی تنظیم شود که پیمانکار متعهد به رعایت مقررات قانون کار درباره کارکنان خود باشد. اگر پیمانکار به کارگران بدهکار باشد، در شرایط مقرر و برابر رأی مرجع قانونی، بدهی او می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار نزد مقاطعه‌دهنده، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود.

توجه

ماده ۱۳ را نباید به این معنا تفسیر کرد که مقاطعه‌دهنده در همه موارد و بدون تحقق شرایط مقرر، کارفرمای مستقیم تمام کارکنان پیمانکار است. مسئولیت‌ها باید با توجه به متن ماده، تبصره‌های آن، ماهیت واقعی رابطه و سایر مقررات مرتبط بررسی شود.

مواد مرتبط

⚖ آراء قضایی مرتبط

آراء مرتبط با موضوع و قلمرو ماده

رأی وحدت رویه

 

شماره ۲۳۵۱

 

تاریخ ۱۴۰۰/۰۸/۱۸


چکیده: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی یک رابطه قراردادی، با توجه به ویژگی‌های واقعی قرارداد و احراز نشدن عناصر لازم برای شمول قانون کار، قرارداد مورد بررسی را مشمول قانون کار ندانست. این رأی از جهت تشخیص ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی و بررسی روابط قراردادی مرتبط با پیمانکاری با ماده ۱۳ نیز ارتباط دارد.

⚖ نظریات مشورتی مرتبط

نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۴

 

۱۴۰۰/۱۰/۱۲

شماره پرونده: ۱۴۰۰-۱۶۸-۱۲۴۴ک

چکیده: این نظریه در بررسی تفاوت رابطه کارگری و کارفرمایی با رابطه پیمانکاری، به مواد ۲، ۳، ۷، ۱۰ و ۱۳ قانون کار توجه دارد و تشخیص ماهیت واقعی رابطه و مفاد قرارداد را در تعیین وضعیت حقوقی آن مؤثر می‌داند.

مطالعات و منابع تکمیلی

جمع‌بندی

ماده ۱۳ قانون کار، در قراردادهای انجام کار از طریق مقاطعه، مقاطعه‌دهنده را مکلف می‌کند قرارداد را به نحوی منعقد کند که مقاطعه‌کار رعایت تمامی مقررات قانون کار درباره کارکنان خود را تعهد نماید. همچنین مطالبات کارگر جزء دیون ممتاز است و در شرایط مقرر می‌تواند از محل مطالبات پیمانکار، از جمله ضمانت حسن انجام کار، پرداخت شود. تبصره ۲ نیز در صورت انعقاد قرارداد برخلاف ترتیب مقرر یا تسویه‌حساب پیش از پایان ۴۵ روز از تحویل موقت، برای مقاطعه‌دهنده تکلیف پرداخت دیون مقاطعه‌کار در قبال کارگران ایجاد می‌کند.

مسیر پیشنهادی مطالعه

برگرفته از «https://wikidad.ir/index.php?title=ماده_۱۳_قانون_کار&oldid=215»