ماده ۶ قانون مدنی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
صفحهای تازه حاوی «{{#seo: |title=ماده ۶ قانون مدنی | احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور |title_mode=replace |description=متن ماده ۶ قانون مدنی درباره اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران، حتی در صورت اقامت در خارج از کشور، و ارتباط آن با قواعد تعارض قوانین. }} <div class="wd-brea...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{#seo: | {{#seo: | ||
|title=ماده ۶ قانون مدنی | احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور | |title=ماده ۶ قانون مدنی | اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور | ||
|title_mode=replace | |title_mode=replace | ||
|description= | |description=ماده ۶ قانون مدنی درباره اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران، از جمله نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث، حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور است. بررسی رابطه ماده ۶ با مواد ۵، ۷ و ۹ قانون مدنی و قواعد تعارض قوانین. | ||
}} | }} | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
|شماره=۶ | |شماره=۶ | ||
|وضعیت=معتبر | |وضعیت=معتبر | ||
|متن=قوانین مربوط به احوال | |متن=قوانین مربوط به احوال شخصیه از قبیل نکاح و طلاق و اهلیت اشخاص و ارث در مورد کلیه اتباع ایران ولو اینکه مقیم در خارجه باشند مجری خواهد بود. | ||
|فهرست=مقدمه قانون مدنی | |فهرست=مقدمه قانون مدنی | ||
|قبل=ماده ۵ قانون مدنی | |قبل=ماده ۵ قانون مدنی | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[احوال شخصیه]]</strong><br> | <strong>[[احوال شخصیه]]</strong><br> | ||
مجموعه | مجموعه وضعیتها و روابط شخصی انسان مانند نکاح، طلاق، اهلیت و ارث که قانون برای آنها آثار حقوقی ویژه تعیین میکند. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[ | <strong>[[اهلیت|اهلیت اشخاص]]</strong><br> | ||
صلاحیت شخص برای دارا شدن حق و اعمال و اجرای حقوقی که قانون برای او شناخته است. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>[[نکاح]]</strong><br> | ||
رابطه زوجیت که آثار حقوقی و تکالیف متقابل زوجین را به دنبال دارد. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>[[طلاق]]</strong><br> | ||
انحلال نکاح دائم به ترتیبی که قانون مقرر کرده است. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>تعارض قوانین</strong><br> | <strong>[[ارث]]</strong><br> | ||
وضعیتی که | انتقال قهری حقوق و اموال متوفی به وراث او در حدود مقررات قانونی. | ||
</div> | |||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | |||
<strong>[[تعارض قوانین]]</strong><br> | |||
وضعیتی که به سبب ارتباط یک رابطه حقوقی با بیش از یک نظام حقوقی، تعیین قانون قابل اجرا ضرورت پیدا میکند. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۶: | ||
|تاریخ تصویب=1307-02-18 | |تاریخ تصویب=1307-02-18 | ||
|تاریخ آخرین اصلاح= | |تاریخ آخرین اصلاح= | ||
|موضوع=احوال شخصیه اتباع ایران | |موضوع=اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور | ||
|سابقه تقنینی=دارد | |سابقه تقنینی=دارد | ||
|مبنای آخرین اصلاح= | |مبنای آخرین اصلاح= | ||
|یادداشت=ماده ۶ قانون مدنی قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور | |یادداشت=ماده ۶ قانون مدنی اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور مقرر میکند. | ||
}} | }} | ||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | ||
<strong>ماده ۶ قانون مدنی</strong> | <strong>ماده ۶ قانون مدنی</strong> درباره قلمرو شخصی قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران است. این ماده مقرر میکند که قوانینی مانند مقررات مربوط به نکاح، طلاق، اهلیت و ارث درباره کلیه اتباع ایران اجرا میشود، حتی اگر در خارج از کشور اقامت داشته باشند. | ||
< | </div> | ||
[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-6 | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;"> | ||
<strong>منبع و کنترل متن:</strong> | |||
متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. | |||
[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-6 مشاهده نسخه رسمی ماده ۶] | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۳۰: | ||
|فصل=مقدمه | |فصل=مقدمه | ||
|ماده=۶ | |ماده=۶ | ||
|موضوع=دامنه | |موضوع=دامنه اشخاص مشمول ماده | ||
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون | |نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون | ||
|سؤال= | |سؤال=مطابق ماده ۶ قانون مدنی، قوانین مربوط به احوال شخصیه درباره چه اشخاصی مجری خواهد بود؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) فقط اتباع ایران مقیم داخل کشور</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) فقط اتباع ایران مقیم خارج از کشور</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) کلیه اتباع ایران، ولو اینکه مقیم خارج از کشور باشند</li> | ||
<li>د) | <li>د) فقط اتباع خارجی مقیم ایران</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ= | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل=ماده ۶ | |تحلیل=ماده ۶ اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه را درباره کلیه اتباع ایران مقرر کرده و اقامت در خارج از کشور مانع اجرای این حکم نیست. | ||
|مستند=ماده ۶ قانون مدنی | |مستند=ماده ۶ قانون مدنی | ||
|نکته= | |نکته=عبارت «ولو اینکه مقیم در خارجه باشند» صراحتاً اقامت خارجی را مانع اجرای حکم نمیداند. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۴۲: | خط ۱۵۱: | ||
|فصل=مقدمه | |فصل=مقدمه | ||
|ماده=۶ | |ماده=۶ | ||
|موضوع= | |موضوع=مصادیق احوال شخصیه | ||
|نوع=تألیفی ـ مفهومی | |نوع=تألیفی ـ مفهومی | ||
|سؤال= | |سؤال=کدام گزینه در ماده ۶ قانون مدنی صراحتاً از مصادیق احوال شخصیه ذکر شده است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) قراردادهای خصوصی</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) نکاح و طلاق</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) معاملات تجاری</li> | ||
<li>د) | <li>د) دعاوی مالی</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ= | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل=ماده ۶ | |تحلیل=ماده ۶ از نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث به عنوان نمونههایی از قوانین مربوط به احوال شخصیه نام میبرد. | ||
|مستند=ماده ۶ قانون مدنی | |مستند=ماده ۶ قانون مدنی | ||
|نکته= | |نکته=عبارت «از قبیل» نشان میدهد موارد ذکرشده در ماده، نمونههای احوال شخصیه هستند و منحصر به آنها نیستند. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۷۲: | ||
|فصل=مقدمه | |فصل=مقدمه | ||
|ماده=۶ | |ماده=۶ | ||
|موضوع= | |موضوع=اقامت اتباع ایران در خارج | ||
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال=ماده ۶ قانون | |سؤال=تبعه ایرانی مقیم خارج از کشور در خصوص قوانین مربوط به احوال شخصیه، مطابق ماده ۶ اصولاً تابع کدام قانون است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) محل اقامت</li> | <li>الف) صرفاً قانون محل اقامت</li> | ||
<li>ب) محل | <li>ب) صرفاً قانون کشور محل تولد</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) قوانین مربوط به احوال شخصیه ایران</li> | ||
<li>د) | <li>د) قانون کشوری که بیشترین مدت در آن اقامت داشته است</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل=ماده ۶ احوال شخصیه اتباع ایران را | |تحلیل=ماده ۶ اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنها در خارج از کشور مقرر کرده است. | ||
|مستند=ماده ۶ قانون مدنی | |مستند=ماده ۶ قانون مدنی | ||
|نکته= | |نکته=حکم ماده، قاعده خاصی درباره اتباع ایران و احوال شخصیه آنان ایجاد میکند. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۸۴: | خط ۱۹۳: | ||
|فصل=مقدمه | |فصل=مقدمه | ||
|ماده=۶ | |ماده=۶ | ||
|موضوع= | |موضوع=رابطه ماده ۶ و ۷ | ||
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال= | |سؤال=کدام گزینه درباره رابطه مواد ۶ و ۷ قانون مدنی صحیح است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) هر دو ماده دقیقاً یک حکم درباره یک گروه از اشخاص دارند.</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) ماده ۶ درباره اتباع ایران و ماده ۷ درباره اتباع خارجی مقیم ایران حکم خاص مقرر میکند.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) ماده ۶ فقط درباره اتباع خارجی است.</li> | ||
<li>د) | <li>د) ماده ۷ ماده ۶ را به طور کامل لغو کرده است.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ب | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل= | |تحلیل=ماده ۶ درباره اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران، حتی در خارج از کشور، و ماده ۷ درباره احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه اتباع خارجی مقیم ایران در حدود معاهدات حکم مقرر کرده است. | ||
|مستند= | |مستند=مواد ۶ و ۷ قانون مدنی | ||
|نکته= | |نکته=مواد ۶ و ۷ مکمل نظام قانون مدنی در زمینه تعارض قوانین مربوط به احوال شخصیهاند. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۰۴: | خط ۲۱۳: | ||
{{شرح ماده | {{شرح ماده | ||
|عنوان=احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور | |عنوان=اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران در خارج از کشور | ||
|خلاصه=ماده ۶ قانون مدنی قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع | |خلاصه=ماده ۶ قانون مدنی مقرر میکند قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران، از جمله نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث، حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور نیز مجری است. | ||
|توضیح=ماده ۶ یک قاعده مهم در حقوق بینالملل خصوصی ایران است. برخلاف قاعده عمومی ماده ۵ که ناظر به کلیه سکنه ایران است، این ماده در قلمرو احوال شخصیه، اتباع ایران را مورد توجه قرار میدهد و اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه آنان را به اقامت در داخل کشور محدود نمیکند. | |||
در نتیجه، اقامت یک تبعه ایرانی در خارج از کشور به خودی خود موجب خروج او از شمول قوانین ایران در زمینههای موضوع ماده ۶ نمیشود. | |||
مصادیقی که ماده به آنها تصریح کرده عبارتاند از نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث. عبارت «از قبیل» نیز نشان میدهد که موارد ذکرشده جنبه نمونهای دارند و مفهوم احوال شخصیه منحصر به همین چهار مورد نیست. | |||
اجرای این حکم در عمل ممکن است با قواعد تعارض قوانین، معاهدات و مقررات خاص مربوط به هر موضوع همراه شود. به همین دلیل، ماده ۶ باید در کنار مواد ۷، ۹ و سایر مقررات مرتبط مطالعه شود. | |||
|نکات= | |نکات= | ||
۱. ماده ۶ | ۱. ماده ۶ درباره کلیه اتباع ایران است. | ||
۲. اقامت در خارج از | ۲. اقامت تبعه ایرانی در خارج از کشور مانع اجرای حکم ماده ۶ نیست. | ||
۳. | ۳. نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث از مصادیق صریح ذکرشده در ماده هستند. | ||
۴. ماده | ۴. عبارت «از قبیل» نشان میدهد فهرست ماده حصری نیست. | ||
۵. | ۵. [[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵ قانون مدنی]] قاعده عمومی تبعیت سکنه ایران از قوانین ایران را بیان میکند. | ||
۶. [ | ۶. [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] درباره اتباع خارجی مقیم ایران حکم خاص دارد. | ||
۷. [ | ۷. [[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹ قانون مدنی]] اعتبار مقررات عهودی را که طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دولتها منعقد شده باشد در حکم قانون میداند. | ||
|مثال= | |مثال=یک تبعه ایرانی که در کشور دیگری اقامت دارد، در مسائل مربوط به نکاح، طلاق، اهلیت یا ارث، صرف اقامت در خارج از کشور موجب خروج او از شمول قوانین احوال شخصیه ایران نمیشود؛ البته قانون قابل اعمال در یک دعوای مشخص باید با توجه به مقررات خاص و معاهدات مرتبط تعیین شود. | ||
|توجه=ماده ۶ یک قاعده کلی در | |توجه=ماده ۶ یک قاعده کلی در قلمرو احوال شخصیه اتباع ایران است و اعمال آن در یک پرونده مشخص ممکن است مستلزم بررسی مقررات خاص، قواعد تعارض قوانین و معاهدات لازمالاجرا باشد. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۴۱: | خط ۲۵۱: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<h3>اصل قانون | <h3>اصل شخصی بودن قانون در حوزه احوال شخصیه</h3> | ||
ماده ۶ قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران | ماده ۶ در حوزه احوال شخصیه، تابعیت ایرانی را به عنوان عامل مهم تعیین قانون قابل اجرا مورد توجه قرار میدهد. به موجب این ماده، قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران با اقامت آنان در خارج از کشور از بین نمیرود. | ||
<h3>تفاوت | <h3>تفاوت ماده ۵ و ماده ۶</h3> | ||
ماده ۵ | ماده ۵ قاعده عمومی و سرزمینی تبعیت سکنه ایران از قوانین ایران را بیان میکند؛ در حالی که ماده ۶ قاعدهای خاص در زمینه احوال شخصیه اتباع ایران مقرر کرده است و اثر آن میتواند فراتر از قلمرو سرزمینی ایران باشد. | ||
<h3> | <h3>مصادیق ذکرشده در ماده</h3> | ||
نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث، چهار نمونهای هستند که قانونگذار در متن ماده تصریح کرده است. استعمال عبارت «از قبیل» نشاندهنده عدم حصری بودن این موارد است. | |||
<h3> | <h3>رابطه ماده ۶ با ماده ۷</h3> | ||
ماده ۶ و ماده ۷ در کنار یکدیگر، وضعیت متفاوت اتباع ایران و اتباع خارجی را در زمینه احوال شخصیه نشان میدهند. ماده ۶ درباره اتباع ایران حتی در خارج از کشور حکم میدهد، در حالی که ماده ۷ وضعیت اتباع خارجی مقیم ایران را در حدود معاهدات از حیث احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه مطرح میکند. | |||
<h3> | <h3>رابطه با معاهدات</h3> | ||
اعمال ماده ۶ در پروندههای بینالمللی ممکن است با مقررات عهودی نیز همراه باشد. ماده ۹ قانون مدنی مقرر کرده است که مقررات عهودی که طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دول منعقد شده باشد در حکم قانون است. بنابراین در مواردی که معاهده معتبر و مرتبط وجود دارد، باید نسبت آن با مقررات داخلی بررسی شود. | |||
<h3> | <h3>جایگاه ماده ۶ در تعارض قوانین</h3> | ||
در روابط حقوقی دارای عنصر خارجی، ابتدا باید ماهیت رابطه و ارتباط آن با احوال شخصیه مشخص شود و سپس قواعد تعیین قانون حاکم و مقررات خاص بررسی گردد. ماده ۶ یکی از قواعد پایه در این تحلیل است. | |||
</ | <h3>رویه مشورتی درباره ایرانیان مقیم خارج</h3> | ||
در نظریه مشورتی مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۴ درباره تاریخ لازمالاجرا شدن قوانین احوال شخصیه درباره ایرانیان خارج از کشور، اداره حقوقی وزارت دادگستری با توجه به ماده ۶، ویژگی برونمرزی قوانین شخصی را مورد توجه قرار داده و اجرای قوانین احوال شخصیه درباره ایرانیان مقیم خارج را از زمان قابل اجرا شدن قانون در ایران پذیرفته است. | |||
[https://dadfaran.com/detail/doc-3635-typ-1.html مشاهده متن نظریه مشورتی مرتبط] | |||
< | <br><br> | ||
< | |||
احوال شخصیه | در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۵۳۱ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۷ نیز اداره کل حقوقی قوه قضاییه در بررسی احوال شخصیه اشخاص، مواد ۵ و ۶ قانون مدنی و اصول ۱۲ و ۱۳ قانون اساسی را مورد استناد قرار داده و وضعیت ایرانیان پیرو ادیان مختلف را در چارچوب مقررات مربوط تحلیل کرده است. | ||
در | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۸۴: | خط ۲۸۴: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
مبانی و فلسفه حکم | |||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size: | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
قواعد احوال شخصیه معمولاً با وضعیت بنیادی و خانوادگی اشخاص ارتباط نزدیک دارد؛ از این رو قانونگذار نمیخواهد صرف تغییر محل اقامت، قانون حاکم بر بخشی از این وضعیتها را به طور کامل دگرگون کند. | |||
ماده ۶ با پیوند دادن اجرای قوانین احوال شخصیه به اتباع ایران، ثبات بیشتری در وضعیت حقوقی آنان ایجاد میکند و از این جهت یکی از مبانی مهم نظام تعارض قوانین در حقوق ایران به شمار میرود. | |||
این قاعده در کنار مقررات خاص و معاهدات، امکان تعیین قانون حاکم در روابطی را فراهم میکند که عنصر خارجی دارند. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۰۷: | خط ۳۰۷: | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>تصویب | <strong>تصویب — ۱۸/۰۲/۱۳۰۷</strong><br> | ||
ماده ۶ | ماده ۶ در مقدمه قانون مدنی و در چارچوب مقررات مربوط به انتشار، آثار و اجرای قوانین به طور عموم تصویب شد و اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در فرض اقامت آنان در خارج از کشور مقرر کرد. | ||
</div> | |||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | |||
<strong>وضعیت اصلاحی</strong><br> | |||
در نسخه تنقیحشده قانون مدنی، برای ماده ۶ سابقه اصلاح مستقل در متن ماده درج نشده و حکم آن در ساختار فعلی قانون مدنی باقی مانده است. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | ||
<strong> | <strong>تحول در کاربرد حقوقی</strong><br> | ||
در ادامه تحولات حقوق بینالملل خصوصی و افزایش روابط دارای عنصر خارجی، ماده ۶ در کنار مواد ۷، ۹، ۹۶۴، ۹۷۳ و سایر مقررات مرتبط، در تحلیل قانون حاکم بر احوال شخصیه مورد استفاده قرار گرفته است. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۲۷: | خط ۳۳۲: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
* [ | * [[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵ قانون مدنی]] — <strong>قاعده عمومی تبعیت سکنه ایران از قوانین ایران</strong> | ||
* [ | * [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] — <strong>قواعد مربوط به احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه اتباع خارجی مقیم ایران</strong> | ||
* [ | * [[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹ قانون مدنی]] — <strong>اعتبار مقررات عهودی میان ایران و سایر دولتها در حکم قانون</strong> | ||
* [ | * [[ماده ۹۶۴ قانون مدنی|ماده ۹۶۴ قانون مدنی]] — <strong>قانون حاکم بر روابط شخصی و مالی بین زوجین در موارد دارای عنصر خارجی</strong> | ||
* [https://nezamat.ir/قانون-مدنی/ قانون مدنی] — <strong>متن و | * [[ماده ۹۷۳ قانون مدنی|ماده ۹۷۳ قانون مدنی]] — <strong>توجه به قواعد حل تعارض قوانین</strong> | ||
* [https://nezamat.ir/قانون-مدنی/ قانون مدنی در نظامات] — <strong>متن و سابقه تقنینی قانون مدنی</strong> | |||
* [https://mehdigoudarzi.com/post/متن-کامل-مدنی قانون مدنی در دایرهالمعارف جامع قوانین ایران] | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۳۹: | خط ۳۴۶: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
مصادیق عملی و سوابق | مصادیق عملی و سوابق اجرایی | ||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<strong> | <strong>ایرانیان مقیم خارج از کشور و احوال شخصیه</strong><br> | ||
در | اجرای ماده ۶ در مورد ایرانیان مقیم خارج از کشور از مهمترین کاربردهای این حکم است. اقامت خارجی به خودی خود مانع اجرای قوانین احوال شخصیه ایران درباره تبعه ایرانی نیست. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>ثبت ازدواج و طلاق ایرانیان خارج از کشور</strong><br> | ||
خدمات کنسولی جمهوری اسلامی ایران در نمایندگیهای خارج از کشور، در زمینه امور سجلی و احوال شخصیه ایرانیان دارای مقررات اجرایی و اداری خاص است. در این زمینه، مقررات مربوط به ثبت ازدواج، طلاق، ولادت و سایر وقایع سجلی باید در کنار ماده ۶ بررسی شود. | |||
[https://nezamat.ir/دستورالعمل-انجام-خدمات-کنسولی-در-نمایندگی-مقررات-مرتبط-با-اداره-سجلات-و-احوال-شخصیه/ دستورالعمل انجام خدمات کنسولی در نمایندگی] | |||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>نظریه مشورتی درباره تاریخ اجرای قوانین احوال شخصیه در خارج</strong><br> | ||
نظریه مشورتی مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۴ یکی از منابع قدیمی و مستقیم درباره اثر ماده ۶ نسبت به ایرانیان مقیم خارج است. این نظریه اجرای قوانین احوال شخصیه را نسبت به ایرانیان خارج از کشور از زمان قابلیت اجرای قانون در ایران بررسی کرده است. | |||
[https://dadfaran.com/detail/doc-3635-typ-1.html مشاهده نظریه مشورتی] | |||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>اثبات نسب و اتباع خارجی؛ مرز ماده ۶ و ماده ۷</strong><br> | ||
در | در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹، اداره کل حقوقی قوه قضاییه در دعوای اثبات نسب اتباع خارجی، مواد ۶ و ۷ قانون مدنی و مقررات مربوط به تعارض قوانین را بررسی کرده و درباره صلاحیت دادگاه ایران و قانون حاکم توضیح داده است. | ||
[https://hoghogh.ai/advisory-opinions/a-a8747176 مشاهده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۲] | |||
[https:// | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۷۷: | خط ۳۸۶: | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | ||
<strong> | <strong>منابع قانونی و تنقیحی</strong> | ||
* [https:// | * [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-6 شناسنامه قانون — ماده ۶ قانون مدنی] | ||
* [https://nezamat.ir/قانون-مدنی/ نظامات — قانون مدنی] | |||
* [https://mehdigoudarzi.com/post/متن-کامل-مدنی دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — قانون مدنی] | |||
* [https://fa.wikisource.org/wiki/قانون_مدنی_۱۳۷۶/مقدمه ویکینبشته — مقدمه قانون مدنی] | |||
<strong> | <strong>نظریات مشورتی و پژوهشی</strong> | ||
* [https:// | * [https://dadfaran.com/detail/doc-3635-typ-1.html نظریه مشورتی مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۴ — قوانین احوال شخصیه ایرانیان خارج از کشور] | ||
* [https://hoghogh.ai/advisory-opinions/a-a8747176 نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۲ — اثبات نسب اتباع خارجی] | |||
* [https:// | * [https://lawlex.ir/ لاولکس — مرجع قوانین، آرا و نظریات مشورتی] | ||
* [https:// | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۹۹: | خط ۴۰۵: | ||
|محتوا= | |محتوا= | ||
* [ | * [[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵ قانون مدنی]] — <strong>تبعیت کلیه سکنه ایران از قوانین ایران</strong> | ||
* [ | * [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] — <strong>قواعد احوال شخصیه و اهلیت اتباع خارجی مقیم ایران</strong> | ||
* [[ماده ۸ قانون مدنی|ماده ۸ قانون مدنی]] — <strong>قانون حاکم بر اموال غیرمنقول اتباع خارجی در ایران</strong> | |||
* [[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹ قانون مدنی]] — <strong>اعتبار عهود بین ایران و سایر دولتها در حکم قانون</strong> | |||
* [[ماده ۹۶۴ قانون مدنی|ماده ۹۶۴ قانون مدنی]] — <strong>قانون حاکم بر روابط زوجین دارای عنصر خارجی</strong> | |||
* [[ماده ۹۷۳ قانون مدنی|ماده ۹۷۳ قانون مدنی]] — <strong>قواعد حل تعارض قوانین</strong> | |||
}} | }} | ||
| خط ۴۱۴: | خط ۴۲۴: | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:احوال شخصیه]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:احوال شخصیه]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اتباع ایران در خارج از کشور]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:تعارض قوانین]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:تعارض قوانین]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده: | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:حقوق بینالملل خصوصی]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قواعد حاکم بر احوال شخصیه]]</span> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۴۲۸: | خط ۴۴۰: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | ||
ماده ۶ قانون مدنی، قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور | ماده ۶ قانون مدنی، اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور مقرر میکند. | ||
نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث از مصادیق صریح ذکرشده در ماده هستند و عبارت «از قبیل» نشان میدهد که این موارد حصری نیستند. | |||
ماده ۶ در کنار [[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]، [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷]]، [[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹]] و قواعد اختصاصی تعارض قوانین، یکی از پایههای تعیین قانون حاکم بر احوال شخصیه در روابط دارای عنصر خارجی است. | |||
برای | در عمل، برای ایرانیان مقیم خارج از کشور، بررسی قانون قابل اجرا در موضوعات احوال شخصیه باید علاوه بر ماده ۶ با مقررات خاص هر موضوع و معاهدات لازمالاجرا نیز تطبیق داده شود. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۴۴۵: | خط ۴۵۹: | ||
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | ||
[ | [[ماده ۴ قانون مدنی|ماده ۴]] | ||
← | |||
[[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]] | |||
← | |||
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]] | |||
← | ← | ||
[ | [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷]] | ||
← | ← | ||
[ | [[ماده ۸ قانون مدنی|ماده ۸]] | ||
← | ← | ||
[ | [[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹]] | ||
← | ← | ||
[ | [[ماده ۹۶۴ قانون مدنی|ماده ۹۶۴]] | ||
← | ← | ||
[ | [[ماده ۹۷۳ قانون مدنی|ماده ۹۷۳]] | ||
</div> | </div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۷
تعاریف اصطلاحات
احوال شخصیه
مجموعه وضعیتها و روابط شخصی انسان مانند نکاح، طلاق، اهلیت و ارث که قانون برای آنها آثار حقوقی ویژه تعیین میکند.
اهلیت اشخاص
صلاحیت شخص برای دارا شدن حق و اعمال و اجرای حقوقی که قانون برای او شناخته است.
نکاح
رابطه زوجیت که آثار حقوقی و تکالیف متقابل زوجین را به دنبال دارد.
طلاق
انحلال نکاح دائم به ترتیبی که قانون مقرر کرده است.
ارث
انتقال قهری حقوق و اموال متوفی به وراث او در حدود مقررات قانونی.
تعارض قوانین
وضعیتی که به سبب ارتباط یک رابطه حقوقی با بیش از یک نظام حقوقی، تعیین قانون قابل اجرا ضرورت پیدا میکند.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1307-02-18
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
ماده ۶ قانون مدنی درباره قلمرو شخصی قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران است. این ماده مقرر میکند که قوانینی مانند مقررات مربوط به نکاح، طلاق، اهلیت و ارث درباره کلیه اتباع ایران اجرا میشود، حتی اگر در خارج از کشور اقامت داشته باشند.
منبع و کنترل متن: متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. مشاهده نسخه رسمی ماده ۶
📝 نمونه تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۶ قانون مدنی
مطابق ماده ۶ قانون مدنی، قوانین مربوط به احوال شخصیه درباره چه اشخاصی مجری خواهد بود؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
کدام گزینه در ماده ۶ قانون مدنی صراحتاً از مصادیق احوال شخصیه ذکر شده است؟
(تألیفی ـ مفهومی)
تبعه ایرانی مقیم خارج از کشور در خصوص قوانین مربوط به احوال شخصیه، مطابق ماده ۶ اصولاً تابع کدام قانون است؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
کدام گزینه درباره رابطه مواد ۶ و ۷ قانون مدنی صحیح است؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
اصل شخصی بودن قانون در حوزه احوال شخصیه
ماده ۶ در حوزه احوال شخصیه، تابعیت ایرانی را به عنوان عامل مهم تعیین قانون قابل اجرا مورد توجه قرار میدهد. به موجب این ماده، قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران با اقامت آنان در خارج از کشور از بین نمیرود.
تفاوت ماده ۵ و ماده ۶
ماده ۵ قاعده عمومی و سرزمینی تبعیت سکنه ایران از قوانین ایران را بیان میکند؛ در حالی که ماده ۶ قاعدهای خاص در زمینه احوال شخصیه اتباع ایران مقرر کرده است و اثر آن میتواند فراتر از قلمرو سرزمینی ایران باشد.
مصادیق ذکرشده در ماده
نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث، چهار نمونهای هستند که قانونگذار در متن ماده تصریح کرده است. استعمال عبارت «از قبیل» نشاندهنده عدم حصری بودن این موارد است.
رابطه ماده ۶ با ماده ۷
ماده ۶ و ماده ۷ در کنار یکدیگر، وضعیت متفاوت اتباع ایران و اتباع خارجی را در زمینه احوال شخصیه نشان میدهند. ماده ۶ درباره اتباع ایران حتی در خارج از کشور حکم میدهد، در حالی که ماده ۷ وضعیت اتباع خارجی مقیم ایران را در حدود معاهدات از حیث احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه مطرح میکند.
رابطه با معاهدات
اعمال ماده ۶ در پروندههای بینالمللی ممکن است با مقررات عهودی نیز همراه باشد. ماده ۹ قانون مدنی مقرر کرده است که مقررات عهودی که طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دول منعقد شده باشد در حکم قانون است. بنابراین در مواردی که معاهده معتبر و مرتبط وجود دارد، باید نسبت آن با مقررات داخلی بررسی شود.
جایگاه ماده ۶ در تعارض قوانین
در روابط حقوقی دارای عنصر خارجی، ابتدا باید ماهیت رابطه و ارتباط آن با احوال شخصیه مشخص شود و سپس قواعد تعیین قانون حاکم و مقررات خاص بررسی گردد. ماده ۶ یکی از قواعد پایه در این تحلیل است.
رویه مشورتی درباره ایرانیان مقیم خارج
در نظریه مشورتی مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۴ درباره تاریخ لازمالاجرا شدن قوانین احوال شخصیه درباره ایرانیان خارج از کشور، اداره حقوقی وزارت دادگستری با توجه به ماده ۶، ویژگی برونمرزی قوانین شخصی را مورد توجه قرار داده و اجرای قوانین احوال شخصیه درباره ایرانیان مقیم خارج را از زمان قابل اجرا شدن قانون در ایران پذیرفته است.
در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۵۳۱ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۷ نیز اداره کل حقوقی قوه قضاییه در بررسی احوال شخصیه اشخاص، مواد ۵ و ۶ قانون مدنی و اصول ۱۲ و ۱۳ قانون اساسی را مورد استناد قرار داده و وضعیت ایرانیان پیرو ادیان مختلف را در چارچوب مقررات مربوط تحلیل کرده است.
مبانی و فلسفه حکم
قواعد احوال شخصیه معمولاً با وضعیت بنیادی و خانوادگی اشخاص ارتباط نزدیک دارد؛ از این رو قانونگذار نمیخواهد صرف تغییر محل اقامت، قانون حاکم بر بخشی از این وضعیتها را به طور کامل دگرگون کند.
ماده ۶ با پیوند دادن اجرای قوانین احوال شخصیه به اتباع ایران، ثبات بیشتری در وضعیت حقوقی آنان ایجاد میکند و از این جهت یکی از مبانی مهم نظام تعارض قوانین در حقوق ایران به شمار میرود.
این قاعده در کنار مقررات خاص و معاهدات، امکان تعیین قانون حاکم در روابطی را فراهم میکند که عنصر خارجی دارند.
پیشینه تقنینی ماده ۶
تصویب — ۱۸/۰۲/۱۳۰۷
ماده ۶ در مقدمه قانون مدنی و در چارچوب مقررات مربوط به انتشار، آثار و اجرای قوانین به طور عموم تصویب شد و اجرای قوانین احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در فرض اقامت آنان در خارج از کشور مقرر کرد.
وضعیت اصلاحی
در نسخه تنقیحشده قانون مدنی، برای ماده ۶ سابقه اصلاح مستقل در متن ماده درج نشده و حکم آن در ساختار فعلی قانون مدنی باقی مانده است.
تحول در کاربرد حقوقی
در ادامه تحولات حقوق بینالملل خصوصی و افزایش روابط دارای عنصر خارجی، ماده ۶ در کنار مواد ۷، ۹، ۹۶۴، ۹۷۳ و سایر مقررات مرتبط، در تحلیل قانون حاکم بر احوال شخصیه مورد استفاده قرار گرفته است.
مبانی و مستندات قانونی
- ماده ۵ قانون مدنی — قاعده عمومی تبعیت سکنه ایران از قوانین ایران
- ماده ۷ قانون مدنی — قواعد مربوط به احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه اتباع خارجی مقیم ایران
- ماده ۹ قانون مدنی — اعتبار مقررات عهودی میان ایران و سایر دولتها در حکم قانون
- ماده ۹۶۴ قانون مدنی — قانون حاکم بر روابط شخصی و مالی بین زوجین در موارد دارای عنصر خارجی
- ماده ۹۷۳ قانون مدنی — توجه به قواعد حل تعارض قوانین
- قانون مدنی در نظامات — متن و سابقه تقنینی قانون مدنی
- قانون مدنی در دایرهالمعارف جامع قوانین ایران
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
ایرانیان مقیم خارج از کشور و احوال شخصیه
اجرای ماده ۶ در مورد ایرانیان مقیم خارج از کشور از مهمترین کاربردهای این حکم است. اقامت خارجی به خودی خود مانع اجرای قوانین احوال شخصیه ایران درباره تبعه ایرانی نیست.
ثبت ازدواج و طلاق ایرانیان خارج از کشور
خدمات کنسولی جمهوری اسلامی ایران در نمایندگیهای خارج از کشور، در زمینه امور سجلی و احوال شخصیه ایرانیان دارای مقررات اجرایی و اداری خاص است. در این زمینه، مقررات مربوط به ثبت ازدواج، طلاق، ولادت و سایر وقایع سجلی باید در کنار ماده ۶ بررسی شود.
دستورالعمل انجام خدمات کنسولی در نمایندگی
نظریه مشورتی درباره تاریخ اجرای قوانین احوال شخصیه در خارج
نظریه مشورتی مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۴ یکی از منابع قدیمی و مستقیم درباره اثر ماده ۶ نسبت به ایرانیان مقیم خارج است. این نظریه اجرای قوانین احوال شخصیه را نسبت به ایرانیان خارج از کشور از زمان قابلیت اجرای قانون در ایران بررسی کرده است.
اثبات نسب و اتباع خارجی؛ مرز ماده ۶ و ماده ۷
در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹، اداره کل حقوقی قوه قضاییه در دعوای اثبات نسب اتباع خارجی، مواد ۶ و ۷ قانون مدنی و مقررات مربوط به تعارض قوانین را بررسی کرده و درباره صلاحیت دادگاه ایران و قانون حاکم توضیح داده است.
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منابع قانونی و تنقیحی
- شناسنامه قانون — ماده ۶ قانون مدنی
- نظامات — قانون مدنی
- دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — قانون مدنی
- ویکینبشته — مقدمه قانون مدنی
نظریات مشورتی و پژوهشی
ردههای مرتبط
جمعبندی
ماده ۶ قانون مدنی، اجرای قوانین مربوط به احوال شخصیه اتباع ایران را حتی در صورت اقامت آنان در خارج از کشور مقرر میکند.
نکاح، طلاق، اهلیت اشخاص و ارث از مصادیق صریح ذکرشده در ماده هستند و عبارت «از قبیل» نشان میدهد که این موارد حصری نیستند.
ماده ۶ در کنار ماده ۵، ماده ۷، ماده ۹ و قواعد اختصاصی تعارض قوانین، یکی از پایههای تعیین قانون حاکم بر احوال شخصیه در روابط دارای عنصر خارجی است.
در عمل، برای ایرانیان مقیم خارج از کشور، بررسی قانون قابل اجرا در موضوعات احوال شخصیه باید علاوه بر ماده ۶ با مقررات خاص هر موضوع و معاهدات لازمالاجرا نیز تطبیق داده شود.