ماده ۹ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ماده ۹ قانون مدنی''': مقررات عهودی که بر طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دول، منعقد شده باشد در حکم قانون است. *{{زیتونی|مشاهده ماده قبلی}} *{{زیتونی|مشاهده ماده بعدی}} ==...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماده ۹ قانون مدنی''': مقررات [[عهدنامه‌ بین‌المللی|عهودی]] که بر طبق [[قانون اساسی]] بین [[دولت]] ایران و سایر دول، منعقد شده باشد در حکم [[قانون]] است.
{{#seo:
*{{زیتونی|[[ماده ۸ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
|title=ماده ۹ قانون مدنی | اعتبار معاهدات بین‌المللی در حکم قانون
*{{زیتونی|[[ماده ۱۰ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}
|title_mode=replace
== مواد مرتبط ==
|description=ماده ۹ قانون مدنی مقرر می‌کند مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دولت‌ها منعقد شده باشد در حکم قانون است. بررسی رابطه ماده ۹ با اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی، اعتبار معاهدات بین‌المللی و حدود اجرای آنها در حقوق ایران.
* [[ماده ۸ قانون مدنی]]
}}
* [[اصل ۷۷ قانون اساسی]]
* [[ماده ۱۷۱ قانون اجرای احکام مدنی]]
== توضیح واژگان ==
منظور از «عهود» در '''ماده ۹ قانون مدنی'''، [[سند|سندی]] است که در رابطه با روابط اساسی دو [[کشور]] و به موجب تشریفاتی رسمی تنظیم می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مسئولیت مدنی حمل و نقل زمینی (جاده-ریل)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=آثار اندیشه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3947832|صفحه=|نام۱=توفیق|نام خانوادگی۱=عرفانی|چاپ=1}}</ref>
== نکات تفسیری دکترین ماده ۹ قانون مدنی ==
در روابط خارجی، عهدنامه، معتبرتر از قانون بوده و قانونگذار نمی‌تواند قوانینی [[تعارض|معارض]] با آن وضع نماید،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=90800|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref> و به نظر برخی، در تعارض بین عهدنامه و قانون داخلی، قانون مقدم است؛ زیرا عهدنامه در حکم قانون بوده و در طول آن، اعتبار می‌یابد و توان مقاومت در برابر قانون را ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره متوسط شرح قانون مدنی (حقوق اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=183384|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=6}}</ref> نتایج [[همه‌ پرسی|همه‌پرسی]]، قوانین مصوب [[کمیسیون‌های داخلی مجلس]]، و معاهدات بین‌المللی، در زمره [[قوانین عادی]] هستند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مقدمه علم حقوق (کلیات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1282612|صفحه=|نام۱=عباس|نام خانوادگی۱=زراعت|نام۲=محمدرضا|نام خانوادگی۲=معین|چاپ=1}}</ref> [[عقد|قرارداد]] بین دولت‌ها، ممکن است به جهت [[معامله]] ای خاص (نظیر فروش گاز)، منعقد گردیده یا منظور از انعقاد قرارداد فراملی، ایجاد قاعده ای در روابط خارجی باشد، عهدنامه نوع اخیر، از اعتبار قانون برخوردار بوده و علاوه بر دولت‌های عضو، در [[دادگاه|محاکم]] داخلی آنان هم [[لازم الاتباع]] است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فلسفه حقوق(جلد دوم) (منابع حقوق)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2840396|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=4}}</ref>
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۹ قانون مدنی ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# مقررات عهودی میان دولت ایران و سایر کشورها در صورت انعقاد بر طبق قانون اساسی، دارای اعتبار قانونی هستند.
# این مقررات به حکم قانون، الزام‌آور و اجرایی می‌باشند.
# عهود مذکور باید مطابق با قانون اساسی ایران تنظیم شده باشند.
# چنین عهودی شامل قراردادها و معاهداتی هستند که دولت ایران با دولت‌های دیگر منعقد می‌کند.
# '''ماده ۹ قانون مدنی''' بر اهمیت تدوین و انعقاد عهود بین‌المللی طبق موازین حقوقی داخلی تأکید دارد.
# اجرای این عهود مشروط به رعایت قوانین داخلی و به‌ویژه قانون اساسی است.
== رویه های قضایی ==
* به موجب [[نظریه مشورتی]] شماره ۱۱۳۹۴/۷ مورخه ۶/۱۲/۱۳۷۹ [[اداره کل حقوقی قوه قضائیه|اداره حقوقی قوه قضاییه]]، عهدنامه‌هایی که بین دولت ایران و سایر کشورها منعقد گردیده، در صورت تصویب [[مجلس شورای اسلامی|مجلس]] و تأیید [[شورای نگهبان]] و سپری شدن سایر تشریفات مربوط به لازم الاجرا شدن قانون، قابل استناد است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه قانون مدنی (قانون مدنی، نظریات شورای نگهبان، بخشنامه قوه قضائیه، آرای وحدت رویه و اصراری هیأت عمومی دیوانعالی کشور، آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، نظریات اداره کل حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=معاونت تدوین،تنقیح و انتشار قوانین و مقررات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5563856|صفحه=|نام۱=معاونت تدوین تنقیح|انتشار قوانین|مقررات ریاست جمهوری|نام خانوادگی۱=|چاپ=8}}</ref>


* به موجب نظریه مشورتی شماره ۷۲۶۷/۷ مورخه ۲۸/۸/۱۳۸۲ اداره حقوقی قوه قضاییه، عهدنامه‌هایی که به تصویب مجلس، رسیده باشد؛ از اعتبار قانون برخوردار بوده و در تعارض با قوانین داخلی، برابر با [[قاعده ناسخ و منسوخ|قواعد ناسخ و منسوخ]]، به اعتبار یا عدم اعتبار آنها حکم می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجموعه قانون مدنی (قانون مدنی، نظریات شورای نگهبان، بخشنامه قوه قضائیه، آرای وحدت رویه و اصراری هیأت عمومی دیوانعالی کشور، آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، نظریات اداره کل حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=معاونت تدوین،تنقیح و انتشار قوانین و مقررات|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=5563864|صفحه=|نام۱=معاونت تدوین تنقیح|انتشار قوانین|مقررات ریاست جمهوری|نام خانوادگی۱=|چاپ=8}}</ref>
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
* [[رای دادگاه درباره طرح دعوی ابطال شناسنامه به منظوراصلاح تاریخ تولد (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۱۰۰۹۸۷)]]
* [[رای دادگاه درباره طرح دعوای جدید ضمن اعتراض ثالث (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۱۶۶۴)]]
* [[رای دادگاه درباره شرط حمایت از علامت تجاری ثبت شده در دیگر کشورها (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۱۷۴۷)]]
* [[رای دادگاه درباره استفاده از نام تجاری ثبت نشده متعلق به دیگری (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۳۵۰)]]
* [[نظریه شماره 7/97/130 مورخ 1397/02/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه]]
* [[نظریه شماره 7/99/1694 مورخ 1399/10/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اجرای محکومیت های مالی سفارت خانه های کشورهای بیگانه]]
* [[رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور (مورخ 1382/10/02) در خصوص رسیدگی به دعوای اعسار قبل از حبس|رأی‌ وحدت‌ رویه‌ دیوان‌ عالی‌ کشور (مورخ‌ 1382/10/2) در خصوص‌ رسیدگی‌ به‌ دعوای‌ اعسار قبل‌ از حبس‌: گامی‌ به‌ سوی‌ تطبیق‌ قانون‌ داخلی‌ با تعهد بین‌المللی]]
* [[نظریه شماره 7/1402/99 مورخ 1402/02/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره موافقت نامه حقوقی و قضایی دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری عراق]]
== مصادیق و نمونه ها ==
* ایران به [[کنوانسیون بین‌المللی یکنواخت کردن برخی مقررات مربوط به بارنامه‌ها]] و [[پروتکل اصلاحی کنوانسیون بروکسل و لاهه]] و [[کنوانسیون سازمان ملل متحد برای حمل و نقل دریایی کالا]]،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مجله پژوهش های حقوقی شماره 15 نیم سال اول 1388|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=822292|صفحه=|نام۱=موسسه مطالعات|پژوهش های حقوقی شهر دانش|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref> [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کار (علمی و کاربردی) به انضمام مباحثی از بیمه های تأمین اجتماعی کارگران)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=فکرسازان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=1752944|صفحه=|نام۱=غلامرضا|نام خانوادگی۱=موحدیان|چاپ=4}}</ref> و [[کنوانسیون پاریس]] ملحق گردیده‌ است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهنامه قضاوت ، شماره 49، بهمن و اسفند 1386|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=دادگستری استان تهران|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2052104|صفحه=|نام۱=دادگستری استان تهران|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref>


* در سال ۱۳۸۱، [[موافقت نامه حمایت از تشویق و سرمایه‌گذاری]]، بین ایران و عمان منعقد گردید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق تجارت بین الملل مشارکت تجارتی (جلد ششم)|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=جنگل|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3822084|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=خزاعی|چاپ=2}}</ref>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
== مقالات مرتبط ==
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
* [[چالش ها و موانع جرم انگاری و کیفر جنایات ناقض حقوق بشردوستانه]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
* [[آسیب شناسی الحاق ایران به کنوانسیون بین المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان]]
<meta itemprop="position" content="1">
* [[سیاست جنایی تقنینی جمهوری اسلامی ایران در قبال جرایم مطبوعاتی (سنتی و الکترونیکی)]]
</span>
* [[نگاهی تطبیقی به اجرای حقوق بین‌الملل در محاکم ملی]]
* [[نقش محاکم ایران در اجرای حقوق بین‌الملل]]
* [[تحلیل حقوقی تفسیر پویا از منظر رویه دیوان بین‌المللی دادگستری]]
* [[سازکار‌‌ نظارت استصوابی مجلس شورای اسلامی در تصویب معاهدات بین‌‌المللی با تبیین ماهیت برنامه‌‌ فعالیت‌‌های هسته‌‌ای]]
* [[تحلیل حقوقی ساختار نظام حل و فصل اختلافات در معاهده‌های مالیاتی بین‌المللی|تحلیل حقوقی ساختار نظام حل و فصل اختلافات در معاهده‌های مالیاتی بین‌الملل]]
* [[اثرپذیری حقوق داخلی از قواعد و هنجارهای حقوق بین‌الملل]]
* [[ظرفیت‌های مراجع قضایی ایران در مبارزه با آلودگی هوا]]
* [[تحلیلی بر اصول، چالش‌ها و ‌راهکارهای ‌ارتقای‌کیفیت قانونگذاری؛ با ‌‌‌تأکید بر قانونگذاری تأمین ‌اجتماعی|تحلیلی بر اصول، چالش‌ها و ‌راهکارهای ‌ارتقای‌ کیفیت قانونگذاری؛ با ‌‌‌تأکید بر قانونگذاری تأمین ‌اجتماعی]]
* [[ضرورت همسویی مجلس شورای اسلامی با تعهدات بین المللی دولت در مقابله با جرایم مرتبط با مواد مخدر و روان گردان]]
* [[کاربرد تسلیحات شیمیایی در جنگ ایران و عراق از منظر حقوق بین‌الملل کیفری]]
* [[درآمدی بر نظام حقوقی اعتصاب در بخش خصوصی (فرانسه، انگلستان و ایران)]]
* [[اصل قانونمداری در اعمال اداری|اصل قانون مداری در اعمال اداری]]
* [[تعارض قوانین ـ تعریف و جایابی عامل ارتباط]]
* [[اعمال حقوق بشر در روابط خصوصی]]
* [[مطالعۀ تطبیقی یکپارچه‌سازی میادین نفت و گاز در حقوق ایران و آمریکا]]
* [[بررسی تطبیقی امکان سرایت قواعد قبول پستی بر قبول الکترونیکی]]
* [[روند متّحدالشكلسازي حقوق قراردادها در سطح بينالمللي|روند متّحدالشكل سازی حقوق قراردادها در سطح بين المللی]]
* [[مفهوم رقابت نامشروع تجاري و مقایسه آن با نهادهاي مرتبط|مفهوم رقابت نامشروع تجاری و مقایسه آن با نهادهای مرتبط]]
* [[تاثیرحقوق بنیادین بشری بر آزادی قراردادی|تاثیر حقوق بنیادین بشری بر آزادی قراردادی]]
* [[گزارشی‌ از اولین‌ کنفرانس‌ آموزش‌ و تحقیق‌ حقوق بین‌الملل‌ در آسیا]]
* [[صلاحیت‌ فراسرزمینی‌ دادگاه‌های‌ ایران‌ نسبت‌ به‌جرائم‌ مأموران‌ و مستخدمان‌ دولت‌]]
* [[محاکمه‌ «صدام‌» و مسأله‌ صلاحیت‌ دادگاه‌ از منظر حقوق داخلی‌ و بین‌المللی]]
* [[جایگاه‌ اجرای‌ موقت‌ پروتکل‌ الحاقی‌ معاهده‌ عدم‌ گسترش‌ سلاح‌های‌ هسته‌ای‌ در حقوق عمومی‌ ایران]]
* [[علنی‌ بودن‌ دادرسی‌ در پرتو اسناد بین‌المللی‌ و حقوق داخلی‌]]
* [[اجرای‌ ملی‌ موازین‌ حقوق بین‌الملل‌ و نقش‌ دادگاه‌ ایرانی‌]]
* [[ایجاد رویه متحدالشکل از طریق تفسیر کنوانسیون‌های حمل‌ونقل دریایی کالا]]
* [[روند متّحدالشکل سازی حقوق قراردادها در سطح بین المللی]]
* [[حریم خصوصی کودکان اشخاص مشهور در بستر رسانه‌های نوین]]
* [[نقش دیوان عدالت اداری در توسعه و حمایت از حقوق بشر]]
* [[تعهدات و مسولیت‌ها‌ی فرستندۀ کالا در کنوانسیون روتردام؛ مطالعه تطبیقی با قانون دریایی ایران،کنوانسیون‌های بروکسل و‌هامبورگ|تعهدات و مسولیت‌ها‌ی فرستندۀ کالا در کنوانسیون روتردام؛ مطالعه تطبیقی با قانون دریایی ایران،کنوانسیون‌های بروکسل و‌ هامبورگ]]
* [[بررسی تطبیقی حمایت از حق تصویر کودکان در فضای مجازی]]
* [[حمایت کیفری از حقوق آفرینش‌های فکری در آثار معماری و مهندسی در حقوق ایران]]
* [[آثار الزامات کنوانسیون تنوع زیستی بر قراردادهای انتقال فناوری زیستی]]
* [[لزوم وفا به قرارداد با غیر مسلمان (مطالعه تطبیقی در فقه و حقوق ایران)]]
* [[مطالعه فصل مشترک صلاحیت‌‌های مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی در موضوع برجام]]
* [[بررسی مصادیق و ارکان اعمال رقابت نامشروع و رویه‌های ضدرقابتی با تأکید بر مسئولیت مدنی ناشی از آن]]
* [[نظریه احراز حق؛ دریچه‌ای بر توجیه‌پذیری نظارت قضات بر قوانین عادی]]
* [[حمل و تحویل تحت نظارت، راهبرد موفق سیاست جنایی در پیشگیری از قاچاق بین‌المللی کالا]]
* [[آزادی گزینش عناوین دعوایی: درستی یا نادرستی پذیرش دعوای تنفیذ]]
* [[حق افشای اثر ادبی و هنری (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه)]]
* [[مفهوم معروفیت و مشهوریت علائم تجاری در قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، کنوانسیون پاریس و موافقت‌نامه تریپس]]
* [[رویکردهای حقوقی به منشا پیدایش حق علامت تجاری و اثر آن بر نوع سیستم ثبت علامت تجاری]]
* [[تفسیر و اجرای معاهده در حقوق داخلی]]
* [[فرایند و ضرورت انعقاد و اجرایی‌سازی معاهدات بین‌المللی در نظام حقوقی ایران]]
* [[نظارت قضایی دیوان عدالت اداری نسبت به حق‌های رفاهی در نظام حقوقی ایران]]
* [[راهبرد قضایی برای درک مفهوم «اقدامات مغایر با حقوق بین‌الملل» در نظام حقوقی ایران (مطالعه موردی: تحریم‌های اقتصادی)]]
* [[تلازم معالجه بیمار و مخاطره پزشک؛ تکلیف یا تخییر در درمان]]
* [[استثنائات وارده بر «اصل علنی بودن دادرسی» در حقوق ایران، اسناد حقوق بشری و اساسنامه دادگاه‌های بین‌المللی]]
* [[ممنوعیت محاکمه و مجازات مجدد در حقوق کیفری ایران و تعارض‌های آن با اسناد بین‌المللی]]
* [[رویارویی با بزهکاری مهاجران در سیاست کیفری ایران «داشته‌ها و بایسته‌ها»]]
* [[تأملی بر رویه شورای نگهبان در بررسی الزامات فقهی حاکم بر معاهدات بین‌المللی]]
* [[محدودۀ اعمال ماده 9 قانون مدنی نسبت به تعهدات بین‌المللی دولت ایران]]
* [[اجرای احکام مدنی خارجی در حقوق ایران و لبنان]]


== پایان نامه و رساله های مرتبط ==
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
* [[نقش دادگاههای داخلی در اجرای حقوق بین الملل]]
* [[دادرسی و مجازات جرایم مواد مخدر در جمهوری اسلامی ایران از منظر موازین حقوق بین الملل بشر]]
* [[سیاست جنایی ایران در پیشگیری از جرایم اقتصادی با تکیه بر کنوانسیون مبارزه با فساد 2003]]
* [[تعهدات جمهوری اسلامی ایران در قبال معاهدات بین المللی که به آن ملحق نشده مطالعه موردی کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان]]
== کتب مرتبط ==
* [[حقوق کودک در نظام حقوقی ایران]]
== منابع ==
{{پانویس}}
{{مواد قانون مدنی}}
[[رده:مواد قانون مدنی]]
[[رده:در انتشار و آثار و اجراء قوانين به طور عموم]]


<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>


{{DEFAULTSORT:ماده 0045}}
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
 
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
 
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
 
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۹</span>
<meta itemprop="position" content="4">
</span>
 
</div>
 
<div class="law-page">
 
{{جعبه ماده
|شماره=۹
|وضعیت=معتبر
|متن=مقررات عهودی که بر طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دول منعقد شده باشد در حکم قانون است.
|فهرست=مقدمه قانون مدنی
|قبل=ماده ۸ قانون مدنی
|بعد=ماده ۱۰ قانون مدنی
}}
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 14px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13.5px;">
 
<div style="font-size:17px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:6px;">
تعاریف اصطلاحات
</div>
 
<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:7px;">
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[عهدنامه بین‌المللی|عهد]]</strong><br>
توافق بین‌المللی میان دولت‌ها که در حقوق بین‌الملل برای طرف‌های آن تعهد ایجاد می‌کند.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[معاهده بین‌المللی|معاهده بین‌المللی]]</strong><br>
عنوانی برای توافق بین‌المللی که با رعایت تشریفات مقرر، میان دولت‌ها منعقد و لازم‌الاجرا می‌شود.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[تصویب معاهدات|تصویب معاهده]]</strong><br>
فرآیند موافقت مرجع صلاحیت‌دار داخلی با معاهده مطابق الزامات قانون اساسی و قوانین مربوط.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[قانون اساسی]]</strong><br>
قانون برتر کشور که تشریفات و صلاحیت‌های مربوط به انعقاد و تصویب عهود بین‌المللی را تعیین می‌کند.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>مقررات عهودی</strong><br>
احکام و تعهدات ناشی از عهد یا معاهده‌ای که طبق تشریفات قانونی و قانون اساسی منعقد شده باشد.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[لازم‌الاجرا شدن معاهده|لازم‌الاجرا شدن]]</strong><br>
زمانی که از آن، تعهدات مقرر در یک معاهده مطابق مفاد آن و مقررات داخلی قابل اجرا می‌شود.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>در حکم قانون</strong><br>
بیانگر شناسایی مقررات عهدی در نظام حقوق داخلی در چارچوب شرایط مقرر در ماده ۹ و قانون اساسی است.
</div>
 
</div>
</div>
 
{{شناسنامه ماده
|قانون=قانون مدنی
|شماره ماده=9
|وضعیت=معتبر
|تاریخ تصویب=1307-02-26
|تاریخ آخرین اصلاح=
|موضوع=اعتبار مقررات عهود بین‌المللی در حکم قانون
|سابقه تقنینی=دارد
|مبنای آخرین اصلاح=
|یادداشت=ماده ۹ قانون مدنی اعتبار مقررات عهودی منعقدشده میان ایران و سایر دولت‌ها را در صورت انعقاد مطابق قانون اساسی، در حکم قانون اعلام می‌کند.
}}
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;">
 
<strong>ماده ۹ قانون مدنی</strong> جایگاه مقررات عهودی میان دولت ایران و سایر دولت‌ها را در نظام حقوق داخلی مشخص می‌کند. بر اساس این ماده، مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی منعقد شده باشند، در حکم قانون هستند. بنابراین اعتبار داخلی یک معاهده، صرف وجود توافق بین دولت‌ها نیست و رعایت تشریفات قانون اساسی نیز اهمیت دارد.
 
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;">
 
<strong>منبع و کنترل متن:</strong>
متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است.
[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-9 مشاهده نسخه رسمی ماده ۹]
 
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0;">
 
<h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;">
📝 نمونه تست‌های آزمونی
</h2>
 
<div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-bottom:10px;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۹ قانون مدنی
</div>
 
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۹
|موضوع=شرط اعتبار عهد
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|سؤال=مطابق ماده ۹ قانون مدنی، مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌ها در چه صورتی در حکم قانون است؟
|گزینه‌ها=
 
<ul>
<li>الف) صرفاً پس از امضای وزیر امور خارجه</li>
<li>ب) هرگاه مطابق قانون اساسی منعقد شده باشد</li>
<li>ج) صرفاً پس از انتشار در مطبوعات</li>
<li>د) بدون نیاز به رعایت تشریفات داخلی</li>
</ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=ماده ۹ اعتبار مقررات عهودی را مشروط به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی کرده است.
|مستند=ماده ۹ قانون مدنی
|نکته=رعایت تشریفات قانون اساسی، شرط تصریح‌شده در ماده ۹ است.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۹
|موضوع=اثر مقررات عهدی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=مطابق ماده ۹ قانون مدنی، مقررات عهودی معتبر از حیث حقوق داخلی چه جایگاهی دارند؟
|گزینه‌ها=
 
<ul>
<li>الف) صرفاً یک سند سیاسی هستند.</li>
<li>ب) در حکم قانون هستند.</li>
<li>ج) در حکم آیین‌نامه دولتی هستند.</li>
<li>د) فقط برای وزارت امور خارجه الزام‌آورند.</li>
</ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=ماده ۹ صراحتاً مقرر کرده است که مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی منعقد شده باشند در حکم قانون هستند.
|مستند=ماده ۹ قانون مدنی
|نکته=عبارت «در حکم قانون» محور اصلی حکم ماده ۹ است.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۹
|موضوع=اصل ۷۷ قانون اساسی
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|سؤال=کدام اصل قانون اساسی مستقیماً مقرر می‌کند عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند؟
|گزینه‌ها=
 
<ul>
<li>الف) اصل ۷۲</li>
<li>ب) اصل ۷۷</li>
<li>ج) اصل ۹۰</li>
<li>د) اصل ۱۲۵</li>
</ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=اصل ۷۷ قانون اساسی تصویب عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی را به تصویب مجلس شورای اسلامی منوط کرده است.
|مستند=اصل ۷۷ قانون اساسی
|نکته=اصل ۷۷ را باید در کنار اصل ۱۲۵ و ماده ۹ قانون مدنی مطالعه کرد.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|ماده=۹
|موضوع=رابطه ماده ۹ با قانون اساسی
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|سؤال=کدام گزینه با رابطه ماده ۹ قانون مدنی و قانون اساسی سازگارتر است؟
|گزینه‌ها=
 
<ul>
<li>الف) ماده ۹ تشریفات قانون اساسی را درباره عهود بین‌المللی کنار می‌گذارد.</li>
<li>ب) ماده ۹ اعتبار مقررات عهودی را به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی مرتبط می‌کند.</li>
<li>ج) هر تفاهم سیاسی بدون توجه به تشریفات قانون اساسی در حکم قانون است.</li>
<li>د) ماده ۹ فقط درباره قراردادهای خصوصی اشخاص است.</li>
</ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=ماده ۹ صریحاً اعتبار مقررات عهودی را به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی مرتبط کرده است.
|مستند=ماده ۹ قانون مدنی و اصل ۷۷ قانون اساسی
|نکته=برای بررسی اعتبار داخلی هر سند بین‌المللی باید ماهیت سند و تشریفات قانونی آن را جداگانه بررسی کرد.
}}
 
</div>
 
{{شرح ماده
|عنوان=اعتبار مقررات عهودی در حکم قانون
|خلاصه=ماده ۹ قانون مدنی مقرر می‌کند مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی میان ایران و سایر دولت‌ها منعقد شده باشد، در حکم قانون است.
|توضیح=ماده ۹ یکی از مهم‌ترین مقررات حقوق ایران در زمینه جایگاه معاهدات بین‌المللی در نظام حقوق داخلی است. این ماده از یک سو وجود یک عهد یا توافق بین‌المللی را مورد توجه قرار می‌دهد و از سوی دیگر، اعتبار آن در نظام داخلی را به رعایت قانون اساسی مرتبط می‌کند.
 
اصل ۷۷ قانون اساسی مقرر کرده است که عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند. اصل ۱۲۵ نیز امضای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها را پس از تصویب مجلس، در حدود مقرر، بر عهده رئیس‌جمهور یا نماینده قانونی او قرار داده است.
 
بنابراین ماده ۹ را باید همراه با اصول قانون اساسی درباره انعقاد عهود بین‌المللی مطالعه کرد و صرف امضای یک سند بین‌المللی را بدون بررسی ماهیت و تشریفات آن، برای نتیجه‌گیری درباره جایگاه آن در حقوق داخلی کافی ندانست.
 
همچنین عبارت «در حکم قانون» به این معناست که مقررات عهدی معتبر، در چارچوب نظام حقوق داخلی، جایگاه قانونی پیدا می‌کنند و مراجع داخلی باید در موارد قابل اعمال، مفاد آنها را مورد توجه قرار دهند.
 
|نکات=
۱. ماده ۹ درباره مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌هاست.
 
۲. شرط مهم ماده، انعقاد عهد مطابق قانون اساسی است.
 
۳. اثر مقرر در ماده، قرار گرفتن مقررات عهدی معتبر در حکم قانون است.
 
۴. [[اصل ۷۷ قانون اساسی|اصل ۷۷ قانون اساسی]] تصویب مجلس شورای اسلامی را برای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی مقرر کرده است.
 
۵. [[اصل ۱۲۵ قانون اساسی|اصل ۱۲۵ قانون اساسی]] درباره امضای عهدنامه‌ها و سایر اسناد بین‌المللی دولت ایران پس از تصویب مجلس است.
 
۶. [[اصل ۱۵۳ قانون اساسی|اصل ۱۵۳ قانون اساسی]] در زمینه قراردادهای موجب سلطه بیگانه محدودیت خاص مقرر کرده است.
 
۷. [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] نیز عبارت «در حدود معاهدات» را در زمینه قانون حاکم بر برخی مسائل مربوط به اتباع خارجی به کار برده است.
 
۸. ماهیت سند بین‌المللی و تشریفات تصویب و انعقاد آن باید در هر مورد جداگانه بررسی شود.
 
|مثال=اگر ایران و دولت دیگری یک موافقت‌نامه بین‌المللی را با رعایت تشریفات مقرر در قانون اساسی منعقد کنند و سند واجد شرایط لازم برای ایجاد تعهد حقوقی باشد، مقررات آن در چارچوب ماده ۹ در حکم قانون قرار می‌گیرد.
 
|توجه=هر سند یا تفاهم بین‌المللی را نباید صرفاً به دلیل عنوان آن، «معاهده» تلقی کرد؛ ماهیت سند، قصد ایجاد تعهد حقوقی و تشریفات مقرر در قانون اساسی باید بررسی شود.
}}
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
تحلیل حقوقی و تفسیری
</h2>
 
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
 
<h3>ماده ۹ و اصل ۷۷ قانون اساسی</h3>
ماده ۹ قانون مدنی اعتبار داخلی مقررات عهودی را به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی پیوند می‌دهد. در این چارچوب، اصل ۷۷ قانون اساسی یکی از مهم‌ترین مستندات است و تصویب عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی را در صلاحیت مجلس شورای اسلامی قرار داده است.
 
<h3>ماده ۹ و اصل ۱۲۵ قانون اساسی</h3>
اصل ۱۲۵ قانون اساسی مکمل اصل ۷۷ است و امضای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها را پس از تصویب مجلس، در حدود مقرر، بر عهده رئیس‌جمهور یا نماینده قانونی او قرار می‌دهد.
 
<h3>مفهوم «در حکم قانون»</h3>
قانونگذار در ماده ۹ مقررات عهودی معتبر را «در حکم قانون» دانسته است. مقصود آن است که معاهده‌ای که مطابق تشریفات اساسی و قانونی لازم منعقد شده باشد، در نظام حقوق داخلی دارای اعتبار قانونی خواهد بود و نمی‌توان صرفاً به دلیل منشأ بین‌المللی آن، آثار حقوق داخلی آن را نادیده گرفت.
 
<h3>تمایز معاهده از تفاهم‌های سیاسی</h3>
عنوان یک سند به تنهایی تعیین‌کننده ماهیت حقوقی آن نیست. در هر مورد باید بررسی شود که سند بین‌المللی چه ماهیتی دارد، آیا قصد ایجاد تعهد حقوقی وجود داشته و آیا تشریفات مقرر قانون اساسی درباره آن رعایت شده است.
 
در نظریه تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷، از جمله نظریه شماره ۹۹۹۳ مورخ ۱۳۶۲/۰۹/۰۸، درباره یادداشت تفاهمی که ایجاد تعهد کند نیز رعایت ضوابط مقرر در قانون اساسی مورد توجه قرار گرفته است.
 
<h3>ماده ۹ و قواعد تعارض قوانین</h3>
در موارد دارای عنصر خارجی، ماده ۹ می‌تواند در کنار قواعد تعارض قوانین مورد توجه قرار گیرد. این ماده جایگاه مقررات عهدی را تعیین می‌کند، اما تعیین قانون حاکم بر هر رابطه حقوقی ممکن است به مقررات خاص دیگری در قانون مدنی یا معاهده مربوط نیاز داشته باشد.
 
<h3>رابطه ماده ۹ با ماده ۷</h3>
ماده ۷ قانون مدنی در خصوص اتباع خارجی مقیم ایران، در زمینه احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه، قانون دولت متبوع را «در حدود معاهدات» مورد توجه قرار می‌دهد. ماده ۹ مبنای کلی‌تر جایگاه مقررات عهودی را در نظام حقوقی داخلی بیان می‌کند.
 
<h3>محدودیت‌های قانون اساسی</h3>
اعتبار یک معاهده نمی‌تواند جدا از محدودیت‌های قانون اساسی بررسی شود. برای نمونه، اصل ۱۵۳ قانون اساسی قراردادهایی را که موجب سلطه بیگانه بر منابع طبیعی، اقتصادی، فرهنگ، ارتش و دیگر شئون کشور شود ممنوع اعلام کرده است.
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و فلسفه حکم
</h2>
 
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
 
ماده ۹ برای ایجاد پیوند میان تعهدات بین‌المللی دولت ایران و نظام حقوق داخلی اهمیت بنیادی دارد. دولت‌ها در روابط بین‌المللی تعهداتی ایجاد می‌کنند و این تعهدات در بسیاری از موارد می‌تواند در روابط داخلی نیز آثار حقوقی داشته باشد.
 
ارجاع ماده ۹ به قانون اساسی، از سوی دیگر، نشان می‌دهد که ورود مقررات عهدی به نظام حقوق داخلی باید از مسیر صلاحیت‌ها و تشریفات قانونی تعیین‌شده عبور کند.
 
این ساختار هم امکان شناسایی تعهدات بین‌المللی معتبر در حقوق داخلی را فراهم می‌کند و هم مانع آن می‌شود که هر توافق سیاسی یا سند غیرالزام‌آور بدون طی فرآیند قانونی، صرفاً به دلیل ارتباط با دولت خارجی در حکم قانون تلقی شود.
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
پیشینه تقنینی ماده ۹
</h2>
 
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">
 
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<strong>تصویب — ۲۶/۰۲/۱۳۰۷</strong><br>
ماده ۹ قانون مدنی در ساختار اولیه قانون مدنی تصویب شد و جایگاه مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌ها را در نظام حقوق داخلی مشخص کرد.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<strong>وضعیت اصلاحی</strong><br>
در منابع تنقیحی مورد بررسی، برای ماده ۹ سابقه اصلاح مستقل درج نشده و متن فعلی ماده همان حکم مقرر در قانون مدنی است.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;">
<strong>تحول قانون اساسی</strong><br>
پس از تصویب قانون مدنی، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصول ۷۷ و ۱۲۵ تشریفات و صلاحیت‌های مرتبط با عهدنامه‌ها و توافق‌های بین‌المللی را مقرر کرد. به همین دلیل، فهم امروزی ماده ۹ باید در کنار اصول مربوط قانون اساسی انجام شود.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<strong>تفسیر قانون اساسی</strong><br>
نظریه‌های تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷ نیز در تعیین قلمرو تشریفات قانون اساسی برای اسناد و توافق‌های بین‌المللی اهمیت پیدا کرده‌اند.
</div>
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و مستندات قانونی
</h2>
 
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
 
* [[اصل ۷۷ قانون اساسی|اصل ۷۷ قانون اساسی]] — <strong>لزوم تصویب عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در مجلس شورای اسلامی</strong>
* [[اصل ۱۲۵ قانون اساسی|اصل ۱۲۵ قانون اساسی]] — <strong>امضای عهدنامه‌ها و توافق‌های بین‌المللی دولت ایران پس از تصویب مجلس</strong>
* [[اصل ۱۵۳ قانون اساسی|اصل ۱۵۳ قانون اساسی]] — <strong>ممنوعیت قراردادهای موجب سلطه بیگانه</strong>
* [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] — <strong>اعمال قانون دولت متبوع اتباع خارجی در حدود معاهدات</strong>
* [[ماده ۸ قانون مدنی|ماده ۸ قانون مدنی]] — <strong>قانون حاکم بر اموال غیرمنقول اتباع خارجی در ایران</strong>
* [[ماده ۹۷۵ قانون مدنی|ماده ۹۷۵ قانون مدنی]] — <strong>محدودیت اجرای قوانین و قراردادهای خارجی مخالف نظم عمومی یا اخلاق حسنه</strong>
* [https://nezamat.ir/قانون-مدنی/ قانون مدنی در نظامات] — <strong>متن و سوابق قانون مدنی</strong>
* [https://www.mehdigoudarzi.com/post/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-9-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C ماده ۹ قانون مدنی در دایره‌المعارف جامع قوانین ایران]
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
</h2>
 
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">
 
<strong>توافق بین‌المللی و الزام به رعایت تشریفات قانون اساسی</strong><br>
در بررسی اعتبار اسناد بین‌المللی، یکی از مسائل اصلی این است که آیا سند موردنظر از نوع عهدنامه، قرارداد یا موافقت‌نامه‌ای است که مشمول اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی می‌شود یا خیر.
 
<br><br>
 
<strong>یادداشت تفاهم دارای تعهد حقوقی</strong><br>
شورای نگهبان در نظریه تفسیری شماره ۹۹۹۳ مورخ ۱۳۶۲/۰۹/۰۸ درباره اصل ۷۷ اعلام کرده است که چنانچه یادداشت تفاهم ایجاد تعهد کند، مانند قرارداد است و باید ضوابط مقرر در قانون اساسی درباره آن رعایت شود.
 
[https://www.iranrights.org/fa/document/2537 نظریه تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷ قانون اساسی]
 
<br><br>
 
<strong>معاهدات و روابط اتباع خارجی</strong><br>
ماده ۷ قانون مدنی یکی از کاربردهای مستقیم مقررات عهدی را در زمینه احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه اتباع خارجی نشان می‌دهد. در این موارد، قواعد ماده ۷ باید همراه با معاهده مرتبط و سایر قواعد تعارض قوانین بررسی شود.
 
<br><br>
 
<strong>معاهده و تعیین قانون حاکم</strong><br>
در دعاوی دارای عنصر خارجی، وجود یک معاهده معتبر ممکن است بر قانون قابل اعمال یا نحوه شناسایی وضعیت حقوقی اشخاص اثر بگذارد. در چنین مواردی، ابتدا باید متن معاهده، وضعیت لازم‌الاجرا شدن آن و نسبت آن با مقررات داخلی بررسی شود.
 
<br><br>
 
<strong>رابطه معاهده با نظم عمومی</strong><br>
در مواردی که اجرای مقررات خارجی یا تعهدات قراردادی بین‌المللی با مسائل نظم عمومی مطرح می‌شود، بررسی [[ماده ۹۷۵ قانون مدنی|ماده ۹۷۵ قانون مدنی]] و سایر مقررات مرتبط ضروری است.
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
</h2>
 
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;">
 
<strong>منابع قانونی و تنقیحی</strong>
 
* [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-9 شناسنامه قانون — ماده ۹ قانون مدنی]
* [https://nezamat.ir/قانون-مدنی/ نظامات — قانون مدنی]
* [https://www.mehdigoudarzi.com/post/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-9-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C دایره‌المعارف جامع قوانین ایران — ماده ۹ قانون مدنی]
* [https://dadpluss.ir/laws/civil-code/ دادپلاس — قانون مدنی]
* [https://adlio.ir/law/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-1307-02-18/ عدلیو — قانون مدنی]
 
<strong>منابع تفسیری و حقوق بین‌الملل</strong>
 
* [https://www.iranrights.org/fa/document/2537 نظریه تفسیری شورای نگهبان شماره ۹۹۹۳ درباره اصل ۷۷ قانون اساسی]
* [https://wikijoo.ir/index.php/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%28%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%29 ویکیجو — توضیح مفهوم عهدنامه و جایگاه آن در حقوق ایران]
* [https://haghkhah.com/hashieh-ghavanin/ghanon-madani/article-9/ حاشیه قوانین — ماده ۹ قانون مدنی]
 
</div>
</div>
 
{{مواد مرتبط
|محتوا=
 
* [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] — <strong>اعمال قانون دولت متبوع اتباع خارجی در حدود معاهدات</strong>
* [[ماده ۸ قانون مدنی|ماده ۸ قانون مدنی]] — <strong>قانون حاکم بر اموال غیرمنقول اتباع خارجی در ایران</strong>
* [[ماده ۹۷۵ قانون مدنی|ماده ۹۷۵ قانون مدنی]] — <strong>نظم عمومی و محدودیت اجرای قوانین خارجی</strong>
* [[ماده ۹۷۶ قانون مدنی|ماده ۹۷۶ قانون مدنی]] — <strong>اشخاص دارای تابعیت ایران</strong>
* [[ماده ۱۰ قانون مدنی|ماده ۱۰ قانون مدنی]] — <strong>اعتبار قراردادهای خصوصی</strong>
}}
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
رده‌های مرتبط
</h2>
 
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">
 
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:معاهدات بین‌المللی]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:حقوق بین‌الملل خصوصی]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:حقوق بین‌الملل]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:تعارض قوانین]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون اساسی]]</span>
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:11px 15px;background:#f1f5f3;border-right:4px solid #2f6f68;">
 
<h2 style="font-size:16px;font-weight:800;color:#245b55;margin:0 0 5px;">
جمع‌بندی
</h2>
 
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">
 
ماده ۹ قانون مدنی مقرر می‌کند مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی میان دولت ایران و سایر دولت‌ها منعقد شده باشند، در حکم قانون هستند.
 
برای فهم دقیق این ماده، [[اصل ۷۷ قانون اساسی|اصل ۷۷]] و [[اصل ۱۲۵ قانون اساسی|اصل ۱۲۵ قانون اساسی]] اهمیت ویژه دارند؛ زیرا تشریفات تصویب و امضای عهدنامه‌ها و سایر توافق‌های بین‌المللی را مشخص می‌کنند.
 
عنوان یک سند بین‌المللی به تنهایی برای تعیین ماهیت حقوقی آن کافی نیست و باید ماهیت سند، قصد ایجاد تعهد حقوقی و تشریفات قانونی مربوط به آن بررسی شود.
 
ماده ۹ همچنین در کنار [[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷ قانون مدنی]] و سایر قواعد تعارض قوانین، در پرونده‌های دارای عنصر خارجی اهمیت پیدا می‌کند.
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0 5px;padding-top:8px;border-top:1px solid #dfe7e5;">
 
<div style="font-size:14px;font-weight:bold;color:#52615e;margin-bottom:4px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>
 
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;">
 
[[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]
[[ماده ۷ قانون مدنی|ماده ۷]]
[[ماده ۸ قانون مدنی|ماده ۸]]
[[ماده ۹ قانون مدنی|ماده ۹]]
[[ماده ۹۶۱ قانون مدنی|ماده ۹۶۱]]
[[ماده ۹۶۳ قانون مدنی|ماده ۹۶۳]]
[[ماده ۹۶۴ قانون مدنی|ماده ۹۶۴]]
[[ماده ۹۶۷ قانون مدنی|ماده ۹۶۷]]
[[ماده ۹۷۳ قانون مدنی|ماده ۹۷۳]]
[[ماده ۹۷۵ قانون مدنی|ماده ۹۷۵]]
 
</div>
</div>
 
</div>

نسخهٔ کنونی تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۲


ماده

۹

● معتبر

مقررات عهودی که بر طبق قانون اساسی بین دولت ایران و سایر دول منعقد شده باشد در حکم قانون است.

تعاریف اصطلاحات

عهد
توافق بین‌المللی میان دولت‌ها که در حقوق بین‌الملل برای طرف‌های آن تعهد ایجاد می‌کند.

معاهده بین‌المللی
عنوانی برای توافق بین‌المللی که با رعایت تشریفات مقرر، میان دولت‌ها منعقد و لازم‌الاجرا می‌شود.

تصویب معاهده
فرآیند موافقت مرجع صلاحیت‌دار داخلی با معاهده مطابق الزامات قانون اساسی و قوانین مربوط.

قانون اساسی
قانون برتر کشور که تشریفات و صلاحیت‌های مربوط به انعقاد و تصویب عهود بین‌المللی را تعیین می‌کند.

مقررات عهودی
احکام و تعهدات ناشی از عهد یا معاهده‌ای که طبق تشریفات قانونی و قانون اساسی منعقد شده باشد.

لازم‌الاجرا شدن
زمانی که از آن، تعهدات مقرر در یک معاهده مطابق مفاد آن و مقررات داخلی قابل اجرا می‌شود.

در حکم قانون
بیانگر شناسایی مقررات عهدی در نظام حقوق داخلی در چارچوب شرایط مقرر در ماده ۹ و قانون اساسی است.


وضعیت: معتبر

تاریخ تصویب: 1307-02-26



سابقه تقنینی

هیچ نتیجه


ماده ۹ قانون مدنی جایگاه مقررات عهودی میان دولت ایران و سایر دولت‌ها را در نظام حقوق داخلی مشخص می‌کند. بر اساس این ماده، مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی منعقد شده باشند، در حکم قانون هستند. بنابراین اعتبار داخلی یک معاهده، صرف وجود توافق بین دولت‌ها نیست و رعایت تشریفات قانون اساسی نیز اهمیت دارد.

منبع و کنترل متن: متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. مشاهده نسخه رسمی ماده ۹

📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۹ قانون مدنی



مطابق ماده ۹ قانون مدنی، مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌ها در چه صورتی در حکم قانون است؟

(تألیفی ـ مستند به متن قانون)


  • الف) صرفاً پس از امضای وزیر امور خارجه
  • ب) هرگاه مطابق قانون اساسی منعقد شده باشد
  • ج) صرفاً پس از انتشار در مطبوعات
  • د) بدون نیاز به رعایت تشریفات داخلی





مطابق ماده ۹ قانون مدنی، مقررات عهودی معتبر از حیث حقوق داخلی چه جایگاهی دارند؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) صرفاً یک سند سیاسی هستند.
  • ب) در حکم قانون هستند.
  • ج) در حکم آیین‌نامه دولتی هستند.
  • د) فقط برای وزارت امور خارجه الزام‌آورند.





کدام اصل قانون اساسی مستقیماً مقرر می‌کند عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند؟

(تألیفی ـ تحلیلی)


  • الف) اصل ۷۲
  • ب) اصل ۷۷
  • ج) اصل ۹۰
  • د) اصل ۱۲۵





کدام گزینه با رابطه ماده ۹ قانون مدنی و قانون اساسی سازگارتر است؟

(تألیفی ـ تحلیلی)


  • الف) ماده ۹ تشریفات قانون اساسی را درباره عهود بین‌المللی کنار می‌گذارد.
  • ب) ماده ۹ اعتبار مقررات عهودی را به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی مرتبط می‌کند.
  • ج) هر تفاهم سیاسی بدون توجه به تشریفات قانون اساسی در حکم قانون است.
  • د) ماده ۹ فقط درباره قراردادهای خصوصی اشخاص است.





شرح و توضیح ماده

اعتبار مقررات عهودی در حکم قانون


خلاصه مطلب

ماده ۹ قانون مدنی مقرر می‌کند مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی میان ایران و سایر دولت‌ها منعقد شده باشد، در حکم قانون است.

این ماده در عمل یعنی چه؟

ماده ۹ یکی از مهم‌ترین مقررات حقوق ایران در زمینه جایگاه معاهدات بین‌المللی در نظام حقوق داخلی است. این ماده از یک سو وجود یک عهد یا توافق بین‌المللی را مورد توجه قرار می‌دهد و از سوی دیگر، اعتبار آن در نظام داخلی را به رعایت قانون اساسی مرتبط می‌کند.

اصل ۷۷ قانون اساسی مقرر کرده است که عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند. اصل ۱۲۵ نیز امضای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها را پس از تصویب مجلس، در حدود مقرر، بر عهده رئیس‌جمهور یا نماینده قانونی او قرار داده است.

بنابراین ماده ۹ را باید همراه با اصول قانون اساسی درباره انعقاد عهود بین‌المللی مطالعه کرد و صرف امضای یک سند بین‌المللی را بدون بررسی ماهیت و تشریفات آن، برای نتیجه‌گیری درباره جایگاه آن در حقوق داخلی کافی ندانست.

همچنین عبارت «در حکم قانون» به این معناست که مقررات عهدی معتبر، در چارچوب نظام حقوق داخلی، جایگاه قانونی پیدا می‌کنند و مراجع داخلی باید در موارد قابل اعمال، مفاد آنها را مورد توجه قرار دهند.

نکات مهم

۱. ماده ۹ درباره مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌هاست.

۲. شرط مهم ماده، انعقاد عهد مطابق قانون اساسی است.

۳. اثر مقرر در ماده، قرار گرفتن مقررات عهدی معتبر در حکم قانون است.

۴. اصل ۷۷ قانون اساسی تصویب مجلس شورای اسلامی را برای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی مقرر کرده است.

۵. اصل ۱۲۵ قانون اساسی درباره امضای عهدنامه‌ها و سایر اسناد بین‌المللی دولت ایران پس از تصویب مجلس است.

۶. اصل ۱۵۳ قانون اساسی در زمینه قراردادهای موجب سلطه بیگانه محدودیت خاص مقرر کرده است.

۷. ماده ۷ قانون مدنی نیز عبارت «در حدود معاهدات» را در زمینه قانون حاکم بر برخی مسائل مربوط به اتباع خارجی به کار برده است.

۸. ماهیت سند بین‌المللی و تشریفات تصویب و انعقاد آن باید در هر مورد جداگانه بررسی شود.

مثال کاربردی

اگر ایران و دولت دیگری یک موافقت‌نامه بین‌المللی را با رعایت تشریفات مقرر در قانون اساسی منعقد کنند و سند واجد شرایط لازم برای ایجاد تعهد حقوقی باشد، مقررات آن در چارچوب ماده ۹ در حکم قانون قرار می‌گیرد.

توجه

هر سند یا تفاهم بین‌المللی را نباید صرفاً به دلیل عنوان آن، «معاهده» تلقی کرد؛ ماهیت سند، قصد ایجاد تعهد حقوقی و تشریفات مقرر در قانون اساسی باید بررسی شود.

تحلیل حقوقی و تفسیری

ماده ۹ و اصل ۷۷ قانون اساسی

ماده ۹ قانون مدنی اعتبار داخلی مقررات عهودی را به انعقاد آنها مطابق قانون اساسی پیوند می‌دهد. در این چارچوب، اصل ۷۷ قانون اساسی یکی از مهم‌ترین مستندات است و تصویب عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی را در صلاحیت مجلس شورای اسلامی قرار داده است.

ماده ۹ و اصل ۱۲۵ قانون اساسی

اصل ۱۲۵ قانون اساسی مکمل اصل ۷۷ است و امضای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها را پس از تصویب مجلس، در حدود مقرر، بر عهده رئیس‌جمهور یا نماینده قانونی او قرار می‌دهد.

مفهوم «در حکم قانون»

قانونگذار در ماده ۹ مقررات عهودی معتبر را «در حکم قانون» دانسته است. مقصود آن است که معاهده‌ای که مطابق تشریفات اساسی و قانونی لازم منعقد شده باشد، در نظام حقوق داخلی دارای اعتبار قانونی خواهد بود و نمی‌توان صرفاً به دلیل منشأ بین‌المللی آن، آثار حقوق داخلی آن را نادیده گرفت.

تمایز معاهده از تفاهم‌های سیاسی

عنوان یک سند به تنهایی تعیین‌کننده ماهیت حقوقی آن نیست. در هر مورد باید بررسی شود که سند بین‌المللی چه ماهیتی دارد، آیا قصد ایجاد تعهد حقوقی وجود داشته و آیا تشریفات مقرر قانون اساسی درباره آن رعایت شده است.

در نظریه تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷، از جمله نظریه شماره ۹۹۹۳ مورخ ۱۳۶۲/۰۹/۰۸، درباره یادداشت تفاهمی که ایجاد تعهد کند نیز رعایت ضوابط مقرر در قانون اساسی مورد توجه قرار گرفته است.

ماده ۹ و قواعد تعارض قوانین

در موارد دارای عنصر خارجی، ماده ۹ می‌تواند در کنار قواعد تعارض قوانین مورد توجه قرار گیرد. این ماده جایگاه مقررات عهدی را تعیین می‌کند، اما تعیین قانون حاکم بر هر رابطه حقوقی ممکن است به مقررات خاص دیگری در قانون مدنی یا معاهده مربوط نیاز داشته باشد.

رابطه ماده ۹ با ماده ۷

ماده ۷ قانون مدنی در خصوص اتباع خارجی مقیم ایران، در زمینه احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه، قانون دولت متبوع را «در حدود معاهدات» مورد توجه قرار می‌دهد. ماده ۹ مبنای کلی‌تر جایگاه مقررات عهودی را در نظام حقوقی داخلی بیان می‌کند.

محدودیت‌های قانون اساسی

اعتبار یک معاهده نمی‌تواند جدا از محدودیت‌های قانون اساسی بررسی شود. برای نمونه، اصل ۱۵۳ قانون اساسی قراردادهایی را که موجب سلطه بیگانه بر منابع طبیعی، اقتصادی، فرهنگ، ارتش و دیگر شئون کشور شود ممنوع اعلام کرده است.

مبانی و فلسفه حکم

ماده ۹ برای ایجاد پیوند میان تعهدات بین‌المللی دولت ایران و نظام حقوق داخلی اهمیت بنیادی دارد. دولت‌ها در روابط بین‌المللی تعهداتی ایجاد می‌کنند و این تعهدات در بسیاری از موارد می‌تواند در روابط داخلی نیز آثار حقوقی داشته باشد.

ارجاع ماده ۹ به قانون اساسی، از سوی دیگر، نشان می‌دهد که ورود مقررات عهدی به نظام حقوق داخلی باید از مسیر صلاحیت‌ها و تشریفات قانونی تعیین‌شده عبور کند.

این ساختار هم امکان شناسایی تعهدات بین‌المللی معتبر در حقوق داخلی را فراهم می‌کند و هم مانع آن می‌شود که هر توافق سیاسی یا سند غیرالزام‌آور بدون طی فرآیند قانونی، صرفاً به دلیل ارتباط با دولت خارجی در حکم قانون تلقی شود.

پیشینه تقنینی ماده ۹

تصویب — ۲۶/۰۲/۱۳۰۷
ماده ۹ قانون مدنی در ساختار اولیه قانون مدنی تصویب شد و جایگاه مقررات عهودی میان ایران و سایر دولت‌ها را در نظام حقوق داخلی مشخص کرد.

وضعیت اصلاحی
در منابع تنقیحی مورد بررسی، برای ماده ۹ سابقه اصلاح مستقل درج نشده و متن فعلی ماده همان حکم مقرر در قانون مدنی است.

تحول قانون اساسی
پس از تصویب قانون مدنی، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصول ۷۷ و ۱۲۵ تشریفات و صلاحیت‌های مرتبط با عهدنامه‌ها و توافق‌های بین‌المللی را مقرر کرد. به همین دلیل، فهم امروزی ماده ۹ باید در کنار اصول مربوط قانون اساسی انجام شود.

تفسیر قانون اساسی
نظریه‌های تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷ نیز در تعیین قلمرو تشریفات قانون اساسی برای اسناد و توافق‌های بین‌المللی اهمیت پیدا کرده‌اند.

مبانی و مستندات قانونی

مصادیق عملی و سوابق اجرایی

توافق بین‌المللی و الزام به رعایت تشریفات قانون اساسی
در بررسی اعتبار اسناد بین‌المللی، یکی از مسائل اصلی این است که آیا سند موردنظر از نوع عهدنامه، قرارداد یا موافقت‌نامه‌ای است که مشمول اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی می‌شود یا خیر.



یادداشت تفاهم دارای تعهد حقوقی
شورای نگهبان در نظریه تفسیری شماره ۹۹۹۳ مورخ ۱۳۶۲/۰۹/۰۸ درباره اصل ۷۷ اعلام کرده است که چنانچه یادداشت تفاهم ایجاد تعهد کند، مانند قرارداد است و باید ضوابط مقرر در قانون اساسی درباره آن رعایت شود.

نظریه تفسیری شورای نگهبان درباره اصل ۷۷ قانون اساسی



معاهدات و روابط اتباع خارجی
ماده ۷ قانون مدنی یکی از کاربردهای مستقیم مقررات عهدی را در زمینه احوال شخصیه، اهلیت و حقوق ارثیه اتباع خارجی نشان می‌دهد. در این موارد، قواعد ماده ۷ باید همراه با معاهده مرتبط و سایر قواعد تعارض قوانین بررسی شود.



معاهده و تعیین قانون حاکم
در دعاوی دارای عنصر خارجی، وجود یک معاهده معتبر ممکن است بر قانون قابل اعمال یا نحوه شناسایی وضعیت حقوقی اشخاص اثر بگذارد. در چنین مواردی، ابتدا باید متن معاهده، وضعیت لازم‌الاجرا شدن آن و نسبت آن با مقررات داخلی بررسی شود.



رابطه معاهده با نظم عمومی
در مواردی که اجرای مقررات خارجی یا تعهدات قراردادی بین‌المللی با مسائل نظم عمومی مطرح می‌شود، بررسی ماده ۹۷۵ قانون مدنی و سایر مقررات مرتبط ضروری است.

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

جمع‌بندی

ماده ۹ قانون مدنی مقرر می‌کند مقررات عهودی که مطابق قانون اساسی میان دولت ایران و سایر دولت‌ها منعقد شده باشند، در حکم قانون هستند.

برای فهم دقیق این ماده، اصل ۷۷ و اصل ۱۲۵ قانون اساسی اهمیت ویژه دارند؛ زیرا تشریفات تصویب و امضای عهدنامه‌ها و سایر توافق‌های بین‌المللی را مشخص می‌کنند.

عنوان یک سند بین‌المللی به تنهایی برای تعیین ماهیت حقوقی آن کافی نیست و باید ماهیت سند، قصد ایجاد تعهد حقوقی و تشریفات قانونی مربوط به آن بررسی شود.

ماده ۹ همچنین در کنار ماده ۷ قانون مدنی و سایر قواعد تعارض قوانین، در پرونده‌های دارای عنصر خارجی اهمیت پیدا می‌کند.