ماده ۱۳ قانون مدنی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{#seo: | {{#seo: | ||
|title=ماده | |title=ماده ۱۳ قانون مدنی | مصادیق اموال غیرمنقول در زمین و بنا | ||
|title_mode=replace | |title_mode=replace | ||
|description=ماده | |description=ماده ۱۳ قانون مدنی برخی مصادیق اموال غیرمنقول، از جمله اراضی، ابنیه، آسیاب و اشیای منصوب در بنا و همچنین لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا را مشخص میکند. بررسی مفهوم جزء بنا، ارتباط ماده ۱۳ با مواد ۱۲، ۱۴ و ۱۷ قانون مدنی و آثار حقوقی تشخیص مال غیرمنقول. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | <span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | ||
[[ | [[کتاب اول قانون مدنی|<span itemprop="name">کتاب اول: اموال و مالکیت</span>]] | ||
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ | <meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/کتاب_اول_قانون_مدنی"> | ||
<meta itemprop="position" content="3"> | <meta itemprop="position" content="3"> | ||
</span> | </span> | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | <span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | ||
<span itemprop="name">ماده | <span itemprop="name">ماده ۱۳</span> | ||
<meta itemprop="position" content="4"> | <meta itemprop="position" content="4"> | ||
</span> | </span> | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
{{جعبه ماده | {{جعبه ماده | ||
|شماره= | |شماره=۱۳ | ||
|وضعیت= | |وضعیت=معتبر | ||
|متن= | |متن=اراضی و ابنیه و آسیا و هر چه که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب میشود، غیرمنقول است و همچنین است لولهها که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شده باشد. | ||
|فهرست=باب اول در بیان انواع اموال | |||
|قبل=ماده ۱۲ قانون مدنی | |||
|فهرست= | |بعد=ماده ۱۴ قانون مدنی | ||
|بعد=ماده | |||
}} | }} | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۸: | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[ | <strong>[[زمین|اراضی]]</strong><br> | ||
زمین و عرصهای که موضوع مالکیت یا سایر حقوق عینی قرار میگیرد و قانون مدنی آن را در شمار اموال غیرمنقول قرار داده است. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[ | <strong>[[بنا|ابنیه]]</strong><br> | ||
ساختمانها و بناهایی که بر روی زمین ایجاد شدهاند و به موجب ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>آسیا</strong><br> | ||
تأسیسات و بنای آسیاب که به اعتبار ارتباط با زمین و بنا در شمار اموال غیرمنقول قرار میگیرد. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[ | <strong>[[جزء بنا]]</strong><br> | ||
مال یا تأسیسی که در بنا نصب شده و عرفاً جزء آن ساختمان محسوب میشود. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>اشیای منصوب</strong><br> | ||
اشیایی که در بنا نصب شدهاند و به اعتبار نصب و عرفاً جزء بنا محسوب میشوند. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>[[ | <strong>[[لوله|لولههای تأسیساتی]]</strong><br> | ||
لولههایی که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند و طبق ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۲: | ||
{{شناسنامه ماده | {{شناسنامه ماده | ||
|قانون=قانون مدنی | |قانون=قانون مدنی | ||
|شماره ماده= | |شماره ماده=13 | ||
|وضعیت= | |وضعیت=معتبر | ||
|تاریخ تصویب=1307-02-18 | |تاریخ تصویب=1307-02-18 | ||
|تاریخ آخرین اصلاح= | |تاریخ آخرین اصلاح= | ||
|موضوع= | |موضوع=مصادیق اموال غیرمنقول | ||
|سابقه تقنینی=دارد | |سابقه تقنینی=دارد | ||
|مبنای آخرین اصلاح= | |مبنای آخرین اصلاح= | ||
|یادداشت= | |یادداشت=ماده ۱۳ برخی مصادیق اموال غیرمنقول را تعیین میکند و علاوه بر زمین و بنا، اشیای منصوبی را که عرفاً جزء بنا محسوب میشوند و لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا را نیز مشمول حکم غیرمنقول قرار میدهد. | ||
}} | }} | ||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | |||
<strong>ماده ۱۳ قانون مدنی</strong> در ادامه تعریف کلی مال غیرمنقول در [[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲]]، برخی مصادیق روشن اموال غیرمنقول را مشخص میکند. این ماده علاوه بر اراضی و ابنیه، اشیایی را که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب میشوند و نیز لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا را غیرمنقول میداند. | |||
</div> | |||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;"> | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;"> | ||
<strong>منبع و کنترل متن:</strong> | <strong>منبع و کنترل متن:</strong> | ||
متن ماده و وضعیت | متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. | ||
[https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده- | [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-13 مشاهده نسخه رسمی ماده ۱۳] | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۹: | ||
<h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;"> | <h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;"> | ||
📝 تستهای آزمونی | 📝 نمونه تستهای آزمونی | ||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-bottom:10px;"> | <div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-bottom:10px;"> | ||
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده | سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱۳ قانون مدنی | ||
</div> | </div> | ||
{{تست ماده | {{تست ماده | ||
|قانون=قانون مدنی | |قانون=قانون مدنی | ||
|فصل= | |فصل=اموال و مالکیت | ||
|ماده= | |ماده=۱۳ | ||
|موضوع= | |موضوع=اشیای منصوب در بنا | ||
|نوع=تألیفی | |نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون | ||
|سؤال=مطابق ماده | |سؤال=مطابق ماده ۱۳ قانون مدنی، شیئی که در بنا منصوب شده و عرفاً جزء بنا محسوب میشود، چه حکمی دارد؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) همیشه منقول است.</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) اصولاً غیرمنقول است.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) فقط در صورت ثبت رسمی غیرمنقول است.</li> | ||
<li>د) | <li>د) فقط در صورت تعلق به دولت غیرمنقول است.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ= | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل= | |تحلیل=ماده ۱۳ اشیایی را که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب میشوند، غیرمنقول اعلام کرده است. | ||
|مستند=ماده | |مستند=ماده ۱۳ قانون مدنی | ||
|نکته= | |نکته=دو عنصر «نصب در بنا» و «جزء بنا محسوب شدن عرفی» در این قسمت از ماده اهمیت دارند. | ||
}} | }} | ||
{{تست ماده | {{تست ماده | ||
|قانون=قانون مدنی | |قانون=قانون مدنی | ||
|فصل= | |فصل=اموال و مالکیت | ||
|ماده= | |ماده=۱۳ | ||
|موضوع= | |موضوع=لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا | ||
|نوع=تألیفی | |نوع=تألیفی ـ مفهومی | ||
|سؤال= | |سؤال=لولهای که برای جریان آب در زمین یا بنا کشیده شده است، مطابق ماده ۱۳ قانون مدنی چه وضعیتی دارد؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) منقول است.</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) فقط در صورت مالکیت دولت غیرمنقول است.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) غیرمنقول است.</li> | ||
<li>د) | <li>د) وضعیت آن فقط با قرارداد طرفین تعیین میشود.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل= | |تحلیل=ماده ۱۳ صراحتاً لولههایی را که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند، غیرمنقول میداند. | ||
|مستند=ماده | |مستند=ماده ۱۳ قانون مدنی | ||
|نکته=حکم ماده به لولههایی برای جریان آب محدود نیست و عبارت «مقاصد دیگر» نیز در متن آمده است. | |||
}} | }} | ||
{{تست ماده | {{تست ماده | ||
|قانون=قانون مدنی | |قانون=قانون مدنی | ||
|فصل= | |فصل=اموال و مالکیت | ||
|ماده= | |ماده=۱۳ | ||
|موضوع= | |موضوع=رابطه ماده ۱۲ و ۱۳ | ||
|نوع=تألیفی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال= | |سؤال=رابطه ماده ۱۲ و ماده ۱۳ قانون مدنی کدام است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) ماده ۱۳ تعریف مال منقول را بیان میکند.</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) ماده ۱۲ یک معیار کلی برای مال غیرمنقول ارائه میکند و ماده ۱۳ برخی مصادیق آن را مشخص میکند.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) ماده ۱۳ ماده ۱۲ را نسخ کرده است.</li> | ||
<li>د) | <li>د) دو ماده هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ= | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل=در | |تحلیل=ماده ۱۲ معیار کلی مال غیرمنقول را بیان میکند و ماده ۱۳ در ادامه، مصادیقی مانند اراضی، ابنیه و برخی اشیای منصوب را مشخص میکند. | ||
|مستند= | |مستند=مواد ۱۲ و ۱۳ قانون مدنی | ||
|نکته=مطالعه مواد ۱۲ تا ۲۲ برای تشخیص کامل انواع اموال اهمیت دارد. | |||
}} | }} | ||
{{تست ماده | {{تست ماده | ||
|قانون=قانون مدنی | |قانون=قانون مدنی | ||
|فصل= | |فصل=اموال و مالکیت | ||
|ماده= | |ماده=۱۳ | ||
|موضوع= | |موضوع=جزء بنا | ||
|نوع=تألیفی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال=ماده | |سؤال=کدام گزینه درباره شرط «عرفاً جزء بنا محسوب میشود» در ماده ۱۳ صحیحتر است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) صرف قرار گرفتن شیء در نزدیکی ساختمان کافی است.</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) هر وسیلهای که مالک بخواهد جزء بنا محسوب میشود.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) تشخیص جزء بنا بودن به وضعیت نصب و عرف توجه دارد.</li> | ||
<li>د) فقط | <li>د) فقط ارزش اقتصادی شیء ملاک است.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل= | |تحلیل=ماده ۱۳ علاوه بر نصب شیء در بنا، عرفاً جزء بنا محسوب شدن آن را نیز شرط قرار داده است. | ||
|مستند=ماده | |مستند=ماده ۱۳ قانون مدنی | ||
|نکته=در تشخیص مصداق، وضعیت واقعی نصب و عرف مربوط به بنا اهمیت دارد. | |||
}} | }} | ||
| خط ۲۰۵: | خط ۲۱۳: | ||
{{شرح ماده | {{شرح ماده | ||
|عنوان= | |عنوان=مصادیق اموال غیرمنقول در زمین و بنا | ||
|خلاصه=ماده | |خلاصه=ماده ۱۳ قانون مدنی اراضی، ابنیه، آسیاب و اشیای منصوبی را که عرفاً جزء بنا هستند، غیرمنقول میداند و همین حکم را درباره لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا نیز مقرر میکند. | ||
|توضیح= | |توضیح=ماده ۱۳ در ادامه معیار کلی ماده ۱۲ قانون مدنی، به تعیین برخی مصادیق اموال غیرمنقول میپردازد. بنابراین برای تشخیص ماهیت یک مال، نخست باید معیار ماده ۱۲ و سپس احکام خاص مواد بعدی بررسی شود. | ||
بر اساس ماده ۱۳، اراضی و ابنیه در شمار اموال غیرمنقول قرار دارند. همچنین هر چیزی که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب شود، غیرمنقول است. | |||
ماده همچنین لولههایی را که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند، مشمول حکم غیرمنقول قرار میدهد. | |||
اهمیت ماده ۱۳ در این است که وصف غیرمنقول بودن را صرفاً به خود زمین یا ساختمان محدود نمیکند و برخی اشیاء و تأسیسات مرتبط با بنا را نیز دربر میگیرد. | |||
تشخیص اینکه یک شیء واقعاً «منصوب» بوده و عرفاً «جزء بنا» محسوب میشود، در عمل میتواند به اوضاع و احوال هر مورد بستگی داشته باشد و در اختلافات قضایی، وضعیت فیزیکی و کارکرد مال اهمیت پیدا میکند. | |||
|نکات= | |نکات= | ||
۱. [[ماده | ۱. اراضی و ابنیه صراحتاً غیرمنقول هستند. | ||
۲. اشیای منصوب در بنا، در صورتی که عرفاً جزء بنا محسوب شوند، غیرمنقولاند. | |||
۳. لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا، برای جریان آب یا مقاصد دیگر، غیرمنقول محسوب میشوند. | |||
۴. [[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲ قانون مدنی]] معیار کلی مال غیرمنقول را بیان میکند. | |||
۵. [[ماده ۱۴ قانون مدنی|ماده ۱۴ قانون مدنی]] درباره برخی اشیای بهکاررفته در بنا یا زمین حکم خاص دارد. | |||
| | ۶. [[ماده ۱۷ قانون مدنی|ماده ۱۷ قانون مدنی]] برخی اموال منقول را در مواردی خاص، از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال، در حکم غیرمنقول قرار میدهد. | ||
|توجه= | |||
۷. [[ماده ۱۸ قانون مدنی|ماده ۱۸ قانون مدنی]] برخی حقوق و دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول را نیز تابع اموال غیرمنقول میداند. | |||
|مثال=یک سیستم لولهکشی که در داخل زمین یا ساختمان تعبیه شده و برای انتقال آب یا استفاده دیگر در آن کشیده شده است، با توجه به حکم صریح ماده ۱۳ در شمار اموال غیرمنقول قرار میگیرد. | |||
|توجه=برای تشخیص مصادیق خاص، باید میان مالی که ذاتاً غیرمنقول است، مالی که به موجب ماده ۱۳ جزء بنا محسوب میشود و مالی که به موجب مقرراتی مانند ماده ۱۷ صرفاً در حکم غیرمنقول قرار گرفته است، تفاوت گذاشت. | |||
}} | }} | ||
| خط ۲۱۸: | خط ۲۴۸: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
تحلیل حقوقی | تحلیل حقوقی و تفسیری | ||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<h3>رابطه با | <h3>رابطه ماده ۱۳ با ماده ۱۲</h3> | ||
ماده ۱۲ قانون مدنی تعریف کلی مال غیرمنقول را بر اساس امکان نداشتن نقل از محلی به محل دیگر، یا مستلزم خرابی یا نقص بودن نقل، ارائه میکند. ماده ۱۳ در ادامه، برخی مصادیق مشخص این دسته از اموال را تعیین میکند. | |||
<h3> | <h3>عنصر عرف در تشخیص جزء بنا</h3> | ||
در مورد اشیایی که در بنا منصوب شدهاند، صرف نصب فیزیکی برای اعمال تمام قسمت مربوط به حکم ماده کافی نیست؛ متن ماده مقرر کرده است که شیء باید «عرفاً جزء بنا محسوب شود». بنابراین عرف یکی از عناصر مهم تشخیص این وضعیت است. | |||
<h3> | <h3>لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا</h3> | ||
در | ماده ۱۳ درباره لولهها حکم صریح دارد و آن را به کاربرد خاص جریان آب محدود نکرده است. عبارت «مقاصد دیگر» دامنه این قسمت را گستردهتر میکند. | ||
<h3>تمایز با اموال منقول وابسته به ملک</h3> | |||
هر وسیلهای که در یک ساختمان مورد استفاده قرار گیرد، الزاماً مشمول ماده ۱۳ نیست. باید بررسی شود آیا در بنا نصب شده و عرفاً جزء بنا محسوب میشود یا خیر. | |||
<h3>تمایز ماده ۱۳ با ماده ۱۷</h3> | |||
در ماده ۱۳، قانونگذار برخی اموال و تأسیسات را مستقیماً در شمار غیرمنقول قرار میدهد. در ماده ۱۷، برخی اموال منقول به دلیل تخصیص به عمل زراعت، صرفاً از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال در حکم غیرمنقول شناخته میشوند. این تفاوت در تحلیل آثار حقوقی آنها اهمیت دارد. | |||
<h3>اهمیت وصف غیرمنقول بودن</h3> | |||
نوع مال در موضوعاتی مانند صلاحیت دادگاه، توقیف و اجرای احکام، برخی حقوق عینی و شیوه انتقال میتواند آثار متفاوتی ایجاد کند. به همین علت تشخیص ماهیت مال صرفاً یک دستهبندی نظری نیست و آثار عملی دارد. | |||
<h3>دیدگاه اداره حقوقی درباره تشخیص مال غیرمنقول</h3> | |||
در نظریه شماره ۶۰۹۰/۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۴، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که تعریف اموال غیرمنقول و منقول در مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی بیان شده است و برای تشخیص باید ملاکهای قانونی این مواد لحاظ شود. این نظریه درخصوص تجهیزات نیروگاههای نیمهتمام نیز بر لزوم بررسی وضعیت واقعی و معیارهای قانونی تأکید کرده است. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۴۳: | خط ۲۸۵: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
ماده | تقسیم اموال به منقول و غیرمنقول صرفاً یک تقسیمبندی نظری نیست؛ زیرا نوع مال در بسیاری از آثار حقوقی، از جمله صلاحیت محاکم و برخی قواعد مالکیت، انتقال، توقیف و اجرای حقوق میتواند اثرگذار باشد. | ||
ماده ۱۳ با مشخص کردن برخی اموال و تأسیسات متصل به زمین و بنا، از اختلاف در تشخیص ماهیت آنها جلوگیری میکند و در عین حال با استفاده از مفهوم عرف، امکان تطبیق حکم بر وضعیتهای مختلف ساختمانی و تأسیساتی را فراهم میسازد. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۵۱: | خط ۲۹۵: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
پیشینه تقنینی ماده ۱۳ | |||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | |||
<strong>تصویب — ۱۸/۰۲/۱۳۰۷</strong><br> | |||
ماده ۱۳ در ساختار اولیه قانون مدنی و در فصل مربوط به اموال غیرمنقول تصویب شد و اراضی، ابنیه، آسیاب و برخی اشیای متصل و مرتبط با بنا را در شمار اموال غیرمنقول قرار داد. | |||
</div> | |||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | |||
<strong>وضعیت اصلاحی</strong><br> | |||
در منابع تنقیحی مورد بررسی، برای ماده ۱۳ سابقه اصلاح مستقل درج نشده و متن ماده در ساختار فعلی قانون مدنی باقی مانده است. | |||
</div> | |||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | |||
<strong>تحول در کاربرد حقوقی</strong><br> | |||
با تحول تأسیسات ساختمانی و صنعتی، معیارهای مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی، از جمله ماده ۱۳، در تشخیص وصف اموال و تجهیزات در دعاوی و نظریات حقوقی مورد استفاده قرار گرفتهاند. | |||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۸۸: | خط ۳۲۶: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
* [[ | * [[ماده ۱۱ قانون مدنی|ماده ۱۱ قانون مدنی]] — <strong>تقسیم اموال به منقول و غیرمنقول</strong> | ||
* [[ماده | * [[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲ قانون مدنی]] — <strong>تعریف مال غیرمنقول</strong> | ||
* [[ماده | * [[ماده ۱۴ قانون مدنی|ماده ۱۴ قانون مدنی]] — <strong>آینه، پرده نقاشی، مجسمه و امثال آنها در بنا یا زمین</strong> | ||
* [https://nezamat.ir/post- | * [[ماده ۱۵ قانون مدنی|ماده ۱۵ قانون مدنی]] — <strong>ثمره و حاصل</strong> | ||
* [[ماده ۱۶ قانون مدنی|ماده ۱۶ قانون مدنی]] — <strong>اشجار، شاخهها، نهال و قلمه</strong> | |||
* [[ماده ۱۷ قانون مدنی|ماده ۱۷ قانون مدنی]] — <strong>برخی اموال منقول در حکم غیرمنقول</strong> | |||
* [[ماده ۱۸ قانون مدنی|ماده ۱۸ قانون مدنی]] — <strong>حقوق و دعاوی تابع اموال غیرمنقول</strong> | |||
* [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-13 شناسنامه قانون — ماده ۱۳ قانون مدنی] | |||
* [https://nezamat.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C/ نظامات — قانون مدنی] | |||
* [https://mehdigoudarzi.com/post/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — قانون مدنی] | |||
* [https://tyb.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%E2%80%8C%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8/ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷] | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۹۹: | خط ۳۴۴: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
مصادیق عملی و سوابق اجرایی | |||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<strong> | <strong>لولهکشی و تأسیسات متصل به زمین یا بنا</strong><br> | ||
لولههایی که در زمین یا بنا برای انتقال آب یا مقاصد دیگر کشیده شدهاند، از مصادیق صریح ماده ۱۳ هستند و قانونگذار آنها را غیرمنقول دانسته است. | |||
<br><br> | |||
<strong>تجهیزات و تأسیسات نیروگاهی</strong><br> | |||
در نظریه شماره ۶۰۹۰/۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۴، اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تجهیزات نیروگاههای نیمهتمام اعلام کرده است که معیار تشخیص منقول یا غیرمنقول بودن، مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی است. در عین حال، ممکن است برخی اموال منقول با توجه به نحوه تخصیص و کاربرد، در شرایط ماده ۱۷ در حکم غیرمنقول قرار گیرند. | |||
[https://nezamat.ir/post- | [https://iranlawer.blogfa.com/post/209 مشاهده نظریه شماره ۶۰۹۰/۷] | ||
<br><br> | |||
<strong>ماده ۱۳ قانون مدنی و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول</strong><br> | |||
در مقررات جدید مرتبط با معاملات اموال غیرمنقول، تشخیص اینکه موضوع یک معامله از مصادیق مال غیرمنقول است یا خیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با این حال، تعیین مصداق همچنان باید بر اساس تعریف و مصادیق قانون مدنی و قوانین خاص مربوط انجام شود. | |||
<br><br> | |||
<strong>مصادیق مورد اختلاف</strong><br> | |||
در مورد تجهیزاتی که در یک بنا نصب شدهاند، صرف استفاده در ساختمان برای غیرمنقول دانستن آنها کافی نیست. باید رابطه فیزیکی و عرفی وسیله با بنا بررسی شود تا مشخص شود آیا «منصوب» و «عرفاً جزء بنا» است یا صرفاً یک مال منقول مورد استفاده در ساختمان. | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;"> | |||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | |||
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی | |||
</h2> | |||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | |||
<strong>منابع قانونی و تنقیحی</strong> | |||
* [https://shenasname.ir/laws/6664-قانون-مدنی#ماده-13 شناسنامه قانون — ماده ۱۳ قانون مدنی] | |||
* [https://nezamat.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C/ نظامات — قانون مدنی] | |||
* [https://mehdigoudarzi.com/post/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — متن کامل قانون مدنی] | |||
* [https://vakilsoal.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C/ وکیل سؤال — قانون مدنی] | |||
* [https://adlio.ir/law/%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-1307-02-18/ عدلیو — قانون مدنی] | |||
<strong>نظریات مشورتی و منابع حقوقی</strong> | |||
* [https://iranlawer.blogfa.com/post/209 نظریه شماره ۶۰۹۰/۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۴ — تشخیص اموال منقول و غیرمنقول] | |||
* [https://vakilt.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87/ قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده] | |||
* [https://haghkhah.com/hashieh-ghavanin/ghanon-madani/article-13/ حاشیه قوانین — ماده ۱۳ قانون مدنی] | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۱۵: | خط ۴۰۰: | ||
|محتوا= | |محتوا= | ||
* [[ماده | * [[ماده ۱۱ قانون مدنی|ماده ۱۱ قانون مدنی]] — <strong>تقسیم اموال به منقول و غیرمنقول</strong> | ||
* [[ماده | * [[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲ قانون مدنی]] — <strong>تعریف مال غیرمنقول</strong> | ||
* [[ماده ۱۴ قانون مدنی|ماده ۱۴ قانون مدنی]] — <strong>اشیای بهکاررفته در بنا یا زمین</strong> | |||
* [[ماده ۱۷ قانون مدنی|ماده ۱۷ قانون مدنی]] — <strong>برخی اموال منقول در حکم غیرمنقول</strong> | |||
* [[ماده ۱۸ قانون مدنی|ماده ۱۸ قانون مدنی]] — <strong>حقوق و دعاوی تابع اموال غیرمنقول</strong> | |||
}} | |||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;"> | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;"> | ||
| خط ۳۲۷: | خط ۴۱۵: | ||
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;"> | <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;"> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده: | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اموال و مالکیت]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اموال غیرمنقول]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اراضی و ابنیه]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:تأسیسات و ملحقات بنا]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مالکیت اموال]]</span> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۴۰: | خط ۴۳۳: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | ||
ماده | ماده ۱۳ قانون مدنی برخی مصادیق مهم مال غیرمنقول را مشخص میکند. اراضی و ابنیه مستقیماً غیرمنقولاند و اشیای منصوب در بنا نیز در صورتی که عرفاً جزء بنا محسوب شوند، همین وصف را دارند. | ||
لولههایی که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند نیز به صراحت ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند. | |||
برای تشخیص صحیح ماهیت مال، [[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲]] به عنوان معیار کلی و [[ماده ۱۴ قانون مدنی|مواد ۱۴]] تا [[ماده ۱۸ قانون مدنی|۱۸]] به عنوان احکام تکمیلی باید در کنار ماده ۱۳ مطالعه شوند. | |||
در | همچنین باید میان مال غیرمنقول واقعی، مال مشمول ماده ۱۳ و مال منقولی که در موارد خاص مانند ماده ۱۷ صرفاً در حکم غیرمنقول است، تفاوت گذاشت. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۵۵: | خط ۴۵۲: | ||
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | ||
[[ماده | [[ماده ۱۱ قانون مدنی|ماده ۱۱]] | ||
← | |||
[[ماده ۱۲ قانون مدنی|ماده ۱۲]] | |||
← | |||
[[ماده ۱۳ قانون مدنی|ماده ۱۳]] | |||
← | ← | ||
[[ماده | [[ماده ۱۴ قانون مدنی|ماده ۱۴]] | ||
← | ← | ||
[[ماده | [[ماده ۱۵ قانون مدنی|ماده ۱۵]] | ||
← | ← | ||
[[ماده | [[ماده ۱۶ قانون مدنی|ماده ۱۶]] | ||
← | ← | ||
[[ماده | [[ماده ۱۷ قانون مدنی|ماده ۱۷]] | ||
← | ← | ||
[[ماده | [[ماده ۱۸ قانون مدنی|ماده ۱۸]] | ||
</div> | </div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۸
تعاریف اصطلاحات
اراضی
زمین و عرصهای که موضوع مالکیت یا سایر حقوق عینی قرار میگیرد و قانون مدنی آن را در شمار اموال غیرمنقول قرار داده است.
ابنیه
ساختمانها و بناهایی که بر روی زمین ایجاد شدهاند و به موجب ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند.
آسیا
تأسیسات و بنای آسیاب که به اعتبار ارتباط با زمین و بنا در شمار اموال غیرمنقول قرار میگیرد.
جزء بنا
مال یا تأسیسی که در بنا نصب شده و عرفاً جزء آن ساختمان محسوب میشود.
اشیای منصوب
اشیایی که در بنا نصب شدهاند و به اعتبار نصب و عرفاً جزء بنا محسوب میشوند.
لولههای تأسیساتی
لولههایی که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند و طبق ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1307-02-18
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
ماده ۱۳ قانون مدنی در ادامه تعریف کلی مال غیرمنقول در ماده ۱۲، برخی مصادیق روشن اموال غیرمنقول را مشخص میکند. این ماده علاوه بر اراضی و ابنیه، اشیایی را که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب میشوند و نیز لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا را غیرمنقول میداند.
منبع و کنترل متن: متن ماده و وضعیت آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. مشاهده نسخه رسمی ماده ۱۳
📝 نمونه تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱۳ قانون مدنی
مطابق ماده ۱۳ قانون مدنی، شیئی که در بنا منصوب شده و عرفاً جزء بنا محسوب میشود، چه حکمی دارد؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
لولهای که برای جریان آب در زمین یا بنا کشیده شده است، مطابق ماده ۱۳ قانون مدنی چه وضعیتی دارد؟
(تألیفی ـ مفهومی)
رابطه ماده ۱۲ و ماده ۱۳ قانون مدنی کدام است؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
کدام گزینه درباره شرط «عرفاً جزء بنا محسوب میشود» در ماده ۱۳ صحیحتر است؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
رابطه ماده ۱۳ با ماده ۱۲
ماده ۱۲ قانون مدنی تعریف کلی مال غیرمنقول را بر اساس امکان نداشتن نقل از محلی به محل دیگر، یا مستلزم خرابی یا نقص بودن نقل، ارائه میکند. ماده ۱۳ در ادامه، برخی مصادیق مشخص این دسته از اموال را تعیین میکند.
عنصر عرف در تشخیص جزء بنا
در مورد اشیایی که در بنا منصوب شدهاند، صرف نصب فیزیکی برای اعمال تمام قسمت مربوط به حکم ماده کافی نیست؛ متن ماده مقرر کرده است که شیء باید «عرفاً جزء بنا محسوب شود». بنابراین عرف یکی از عناصر مهم تشخیص این وضعیت است.
لولههای کشیدهشده در زمین یا بنا
ماده ۱۳ درباره لولهها حکم صریح دارد و آن را به کاربرد خاص جریان آب محدود نکرده است. عبارت «مقاصد دیگر» دامنه این قسمت را گستردهتر میکند.
تمایز با اموال منقول وابسته به ملک
هر وسیلهای که در یک ساختمان مورد استفاده قرار گیرد، الزاماً مشمول ماده ۱۳ نیست. باید بررسی شود آیا در بنا نصب شده و عرفاً جزء بنا محسوب میشود یا خیر.
تمایز ماده ۱۳ با ماده ۱۷
در ماده ۱۳، قانونگذار برخی اموال و تأسیسات را مستقیماً در شمار غیرمنقول قرار میدهد. در ماده ۱۷، برخی اموال منقول به دلیل تخصیص به عمل زراعت، صرفاً از جهت صلاحیت محاکم و توقیف اموال در حکم غیرمنقول شناخته میشوند. این تفاوت در تحلیل آثار حقوقی آنها اهمیت دارد.
اهمیت وصف غیرمنقول بودن
نوع مال در موضوعاتی مانند صلاحیت دادگاه، توقیف و اجرای احکام، برخی حقوق عینی و شیوه انتقال میتواند آثار متفاوتی ایجاد کند. به همین علت تشخیص ماهیت مال صرفاً یک دستهبندی نظری نیست و آثار عملی دارد.
دیدگاه اداره حقوقی درباره تشخیص مال غیرمنقول
در نظریه شماره ۶۰۹۰/۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۴، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که تعریف اموال غیرمنقول و منقول در مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی بیان شده است و برای تشخیص باید ملاکهای قانونی این مواد لحاظ شود. این نظریه درخصوص تجهیزات نیروگاههای نیمهتمام نیز بر لزوم بررسی وضعیت واقعی و معیارهای قانونی تأکید کرده است.
مبانی و فلسفه حکم
تقسیم اموال به منقول و غیرمنقول صرفاً یک تقسیمبندی نظری نیست؛ زیرا نوع مال در بسیاری از آثار حقوقی، از جمله صلاحیت محاکم و برخی قواعد مالکیت، انتقال، توقیف و اجرای حقوق میتواند اثرگذار باشد.
ماده ۱۳ با مشخص کردن برخی اموال و تأسیسات متصل به زمین و بنا، از اختلاف در تشخیص ماهیت آنها جلوگیری میکند و در عین حال با استفاده از مفهوم عرف، امکان تطبیق حکم بر وضعیتهای مختلف ساختمانی و تأسیساتی را فراهم میسازد.
پیشینه تقنینی ماده ۱۳
تصویب — ۱۸/۰۲/۱۳۰۷
ماده ۱۳ در ساختار اولیه قانون مدنی و در فصل مربوط به اموال غیرمنقول تصویب شد و اراضی، ابنیه، آسیاب و برخی اشیای متصل و مرتبط با بنا را در شمار اموال غیرمنقول قرار داد.
وضعیت اصلاحی
در منابع تنقیحی مورد بررسی، برای ماده ۱۳ سابقه اصلاح مستقل درج نشده و متن ماده در ساختار فعلی قانون مدنی باقی مانده است.
تحول در کاربرد حقوقی
با تحول تأسیسات ساختمانی و صنعتی، معیارهای مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی، از جمله ماده ۱۳، در تشخیص وصف اموال و تجهیزات در دعاوی و نظریات حقوقی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
مبانی و مستندات قانونی
- ماده ۱۱ قانون مدنی — تقسیم اموال به منقول و غیرمنقول
- ماده ۱۲ قانون مدنی — تعریف مال غیرمنقول
- ماده ۱۴ قانون مدنی — آینه، پرده نقاشی، مجسمه و امثال آنها در بنا یا زمین
- ماده ۱۵ قانون مدنی — ثمره و حاصل
- ماده ۱۶ قانون مدنی — اشجار، شاخهها، نهال و قلمه
- ماده ۱۷ قانون مدنی — برخی اموال منقول در حکم غیرمنقول
- ماده ۱۸ قانون مدنی — حقوق و دعاوی تابع اموال غیرمنقول
- شناسنامه قانون — ماده ۱۳ قانون مدنی
- نظامات — قانون مدنی
- دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — قانون مدنی
- قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
لولهکشی و تأسیسات متصل به زمین یا بنا
لولههایی که در زمین یا بنا برای انتقال آب یا مقاصد دیگر کشیده شدهاند، از مصادیق صریح ماده ۱۳ هستند و قانونگذار آنها را غیرمنقول دانسته است.
تجهیزات و تأسیسات نیروگاهی
در نظریه شماره ۶۰۹۰/۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۴، اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تجهیزات نیروگاههای نیمهتمام اعلام کرده است که معیار تشخیص منقول یا غیرمنقول بودن، مواد ۱۲ تا ۲۲ قانون مدنی است. در عین حال، ممکن است برخی اموال منقول با توجه به نحوه تخصیص و کاربرد، در شرایط ماده ۱۷ در حکم غیرمنقول قرار گیرند.
ماده ۱۳ قانون مدنی و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
در مقررات جدید مرتبط با معاملات اموال غیرمنقول، تشخیص اینکه موضوع یک معامله از مصادیق مال غیرمنقول است یا خیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با این حال، تعیین مصداق همچنان باید بر اساس تعریف و مصادیق قانون مدنی و قوانین خاص مربوط انجام شود.
مصادیق مورد اختلاف
در مورد تجهیزاتی که در یک بنا نصب شدهاند، صرف استفاده در ساختمان برای غیرمنقول دانستن آنها کافی نیست. باید رابطه فیزیکی و عرفی وسیله با بنا بررسی شود تا مشخص شود آیا «منصوب» و «عرفاً جزء بنا» است یا صرفاً یک مال منقول مورد استفاده در ساختمان.
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منابع قانونی و تنقیحی
- شناسنامه قانون — ماده ۱۳ قانون مدنی
- نظامات — قانون مدنی
- دایرهالمعارف جامع قوانین ایران — متن کامل قانون مدنی
- وکیل سؤال — قانون مدنی
- عدلیو — قانون مدنی
نظریات مشورتی و منابع حقوقی
ردههای مرتبط
جمعبندی
ماده ۱۳ قانون مدنی برخی مصادیق مهم مال غیرمنقول را مشخص میکند. اراضی و ابنیه مستقیماً غیرمنقولاند و اشیای منصوب در بنا نیز در صورتی که عرفاً جزء بنا محسوب شوند، همین وصف را دارند.
لولههایی که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شدهاند نیز به صراحت ماده ۱۳ غیرمنقول محسوب میشوند.
برای تشخیص صحیح ماهیت مال، ماده ۱۲ به عنوان معیار کلی و مواد ۱۴ تا ۱۸ به عنوان احکام تکمیلی باید در کنار ماده ۱۳ مطالعه شوند.
همچنین باید میان مال غیرمنقول واقعی، مال مشمول ماده ۱۳ و مال منقولی که در موارد خاص مانند ماده ۱۷ صرفاً در حکم غیرمنقول است، تفاوت گذاشت.