پرش به محتوا

ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

Rasool (بحث | مشارکت‌ها)

4 گروه کاربری
۹۲۱ ویرایش‌ها
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری | اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد
|title=ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری | ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری؛ اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد، متن ماده، تحلیل حقوقی، آرای قضایی، نظریات مشورتی و منابع پژوهشی.
|description=ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری؛ دادرسی کیفری باید مستند به قانون باشد، حقوق طرفین دعوی را تضمین کند و قواعد آن نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی به سبب ارتکاب جرائم مشابه تحت تعقیب قرار می‌گیرند، به صورت یکسان اعمال شود.
}}
}}


<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<span class="wd-breadcrumb-item">[[قوانین و مقررات|قوانین و مقررات]]</span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><span class="wd-breadcrumb-item">[[قانون آیین دادرسی کیفری|قانون آیین دادرسی کیفری]]</span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><span class="wd-breadcrumb-item">[[بخش اول قانون آیین دادرسی کیفری|بخش اول ـ کلیات]]</span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><span class="wd-breadcrumb-item">[[فصل اول قانون آیین دادرسی کیفری|فصل اول ـ تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن]]</span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span><span class="wd-breadcrumb-current">ماده 2</span></div>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
 
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA">
<meta itemprop="position" content="1"></span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون آیین دادرسی کیفری|<span itemprop="name">قانون آیین دادرسی کیفری</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C">
<meta itemprop="position" content="2"></span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[بخش اول - کلیات|<span itemprop="name">بخش اول - کلیات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%A7%D9%88%D9%84_-_%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA">
<meta itemprop="position" content="3"></span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن|<span itemprop="name">فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/%D9%81%D8%B5%D9%84_%D8%A7%D9%88%D9%84_-_%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85_%D8%A8%D8%B1_%D8%A2%D9%86">
<meta itemprop="position" content="4"></span><span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-current">ماده ۲</span>
</div>
<div class="law-page">
<div class="law-page">


{{جعبه ماده
{{جعبه ماده
|شماره=2
|شماره=۲
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=بررسی‌نشده
|متن=دادرسی کیفری باید مستند به قانون باشد، حقوق طرفین دعوی را تضمین کند و قواعد آن نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی به سبب ارتکاب جرائم مشابه تحت تعقیب قرار می‌گیرند، به صورت یکسان اعمال شود.
|متن=دادرسی کیفری باید مستند به قانون باشد، حقوق طرفین دعوی را تضمین کند و قواعد آن نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی به سبب ارتکاب جرائم مشابه تحت تعقیب قرار می‌گیرند، به صورت یکسان اعمال شود.
|فهرست=بخش اول ـ کلیات
|فهرست=بخش اول - کلیات
|قبل=ماده 1 قانون آیین دادرسی کیفری
|قبل=ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری
|بعد=ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری
|بعد=ماده ۳ قانون آیین دادرسی کیفری
}}
}}


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 14px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13.5px;"><div style="font-size:17px;font-weight:700;color:#527d77;margin-bottom:10px;">مفاهیم کلیدی ماده 2</div><div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(190px,1fr));gap:9px;"><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[اصل قانونی بودن دادرسی]]</b><br>دادرسی باید بر مبنای قانون و در حدود اختیارات قانونی انجام شود.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[حقوق طرفین]]</b><br>قواعد دادرسی باید حقوق قانونی طرفین را تضمین کند.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[شرایط مساوی]]</b><br>تساوی مقرر در ماده ناظر به وضعیت‌های واقعاً برابر است.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[جرائم مشابه]]</b><br>اعمال یکسان قواعد در پرونده‌های مربوط به جرائم مشابه مطرح است.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[حاکمیت قانون]]</b><br>ماده ۲ از اصول پایه حاکمیت قانون در دادرسی کیفری است.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[اعمال یکسان قواعد]]</b><br>تفاوت نتیجه پرونده‌ها لزوماً نقض تساوی نیست؛ ملاک، اعمال قاعده در وضعیت برابر است.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[حقوق دفاعی]]</b><br>ماده با مقررات حقوق دفاعی پیوند مستقیم دارد.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;border-radius:4px;"><b>[[تفسیر قضایی]]</b><br>تفسیر باید در چارچوب قانون انجام شود.</div></div></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:12px 0;color:#455a64;line-height:1.9;"><h2 style="color:#527d77;">مفاهیم کلیدی ماده ۲</h2>
<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(190px,1fr));gap:9px;">
<div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;"><b>[[ماهیت دادرسی کیفری]]</b><br>مفهوم و چارچوب قانونی رسیدگی کیفری؛ توضیح نهایی باید با متن ماده تطبیق داده شود.</div>
<div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;"><b>[[تضمین حقوق طرفین دعوی]]</b><br>تضمین حقوق طرفین در فرایند دادرسی، مطابق حدود و شرایط مقرر در قانون.</div>
<div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;"><b>[[اعمال یکسان قواعد دادرسی]]</b><br>لزوم اعمال یکسان قواعد نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی و در پرونده‌های دارای جرائم مشابه قرار دارند.</div>
<div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:9px 11px;"><b>[[اصل قانونی بودن دادرسی]]</b><br>لزوم اتکای دادرسی کیفری به قانون؛ دامنه دقیق اصل باید با سایر مواد و منابع معتبر بررسی شود.</div>
</div></div>


{{شناسنامه ماده
{{شناسنامه ماده
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|شماره ماده=2
|شماره ماده=2
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=بررسی‌نشده
|تاریخ تصویب=1392-12-04
|تاریخ تصویب=۱۳۹۲-۱۲-۰۴
|تاریخ آخرین اصلاح=1394-03-24
|تاریخ آخرین اصلاح=۱۳۹۴-۰۳-۲۴
|موضوع=اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد
|موضوع=ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی
|سابقه تقنینی=دارد
|سابقه تقنینی=دارد
|مبنای آخرین اصلاح=قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1394/03/24
|مبنای آخرین اصلاح=قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴/۰۳/۲۴
|یادداشت=اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد
|یادداشت=وضعیت اعتبار و اصلاحات ماده ۲ باید با منابع رسمی تطبیق داده شود.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|فصل=فصل اول ـ تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن
|ماده=2
|موضوع=اصل قانونی بودن
|نوع=تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی
|سؤال=کدام برداشت دقیق‌تر با ماده ۲ سازگار است؟
|گزینه‌ها=<ul class="wd-test-options" data-answer="ب"><li class="wd-test-option" data-option="الف">الف) مقام قضایی می‌تواند هر قاعده عادلانه‌ای را بدون مبنای قانونی اعمال کند.</li><li class="wd-test-option" data-option="ب">ب) دادرسی باید مستند به قانون باشد و حقوق طرفین و تساوی در شرایط مساوی را تضمین کند.</li><li class="wd-test-option" data-option="ج">ج) اصل قانونی بودن فقط هنگام صدور حکم مطرح است.</li><li class="wd-test-option" data-option="د">د) ماده فقط صلاحیت دادگاه را تنظیم می‌کند.</li></ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=ماده ۲ سه محور قانونی بودن، تضمین حقوق طرفین و اعمال یکسان قواعد در شرایط مساوی را مقرر کرده است.
|مستند=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری
|نکته=تساوی مطلق نتایج با تساوی در اعمال قواعد یکسان نیست.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|فصل=فصل اول ـ تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن
|ماده=2
|موضوع=کاربرد عملی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی
|سؤال=کدام گزینه دقیق‌تر است؟
|گزینه‌ها=<ul class="wd-test-options" data-answer="ب"><li class="wd-test-option" data-option="الف">الف) صرف اشاره به ماده همیشه برای حل همه مسائل کافی است.</li><li class="wd-test-option" data-option="ب">ب) ماده اصل کلی را بیان می‌کند و شرایط اجرایی باید از مقررات خاص استخراج شود.</li><li class="wd-test-option" data-option="ج">ج) قواعد خاص هیچ اثری ندارند.</li><li class="wd-test-option" data-option="د">د) نتیجه پرونده همیشه از متن ماده قابل استخراج است.</li></ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=ساختار ماده نشان می‌دهد که برای اعمال عملی آن باید مواد اختصاصی مرتبط نیز بررسی شوند.
|مستند=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری
|نکته=میان اصل کلی و حکم اختصاصی تفکیک کنید.
}}
 
{{تست ماده
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|فصل=فصل اول ـ تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن
|ماده=2
|موضوع=رابطه با حقوق اشخاص
|نوع=تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی
|سؤال=کدام برداشت صحیح‌تر است؟
|گزینه‌ها=<ul class="wd-test-options" data-answer="ب"><li class="wd-test-option" data-option="الف">الف) حقوق اشخاص در دادرسی بی‌اهمیت است.</li><li class="wd-test-option" data-option="ب">ب) ماده در چارچوب خود یکی از تضمین‌های حقوق اشخاص را بیان می‌کند.</li><li class="wd-test-option" data-option="ج">ج) فقط شاکی ذی‌حق است.</li><li class="wd-test-option" data-option="د">د) فقط مقام قضایی مخاطب ماده است.</li></ul>
|پاسخ=ب
|تحلیل=مواد این فصل اصول حمایتی و سازمانی دادرسی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهند.
|مستند=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری
|نکته=حق یا اصل را با ضمانت اجرای خاص آن خلط نکنید.
}}
}}


{{تست ماده
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0;padding:10px 12px;background:#fffaf0;border-right:3px solid #b98a32;">تست اختصاصی این ماده هنوز تهیه و با متن رسمی تطبیق داده نشده است؛ برای جلوگیری از درج پرسش یا پاسخ ساختگی، تست خودکار درج نشده است.</div>
|قانون=قانون آیین دادرسی کیفری
|فصل=فصل اول ـ تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن
|ماده=2
|موضوع=استنباط حقوقی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی
|سؤال=اگر میان یک اصل کلی و یک حکم خاص ظاهراً تعارض دیده شود، چه باید کرد؟
|گزینه‌ها=<ul class="wd-test-options" data-answer="ج"><li class="wd-test-option" data-option="الف">الف) حکم خاص را بدون بررسی کنار گذاشت.</li><li class="wd-test-option" data-option="ب">ب) اصل کلی را بدون توجه به حکم خاص اجرا کرد.</li><li class="wd-test-option" data-option="ج">ج) هر دو حکم و قلمرو و شرایط اعمال آنها بررسی شود.</li><li class="wd-test-option" data-option="د">د) صرفاً عرف اداری ملاک قرار گیرد.</li></ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=تفسیر منسجم مستلزم خواندن اصل کلی همراه مقررات خاص است.
|مستند=ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری
|نکته=تفسیر حقوقی نباید با انتخاب گزینشی یک عبارت انجام شود.
}}


{{شرح ماده
{{شرح ماده
|عنوان=اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد
|عنوان=ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی
|خلاصه=اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد یکی از اصول پایه فصل اول قانون آیین دادرسی کیفری است.
|خلاصه=ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری به موضوع «ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی» مربوط است؛ تحلیل قطعی نیازمند بررسی متن و مقررات مرتبط است.
|توضیح=این ماده در کنار مواد مجاور، چارچوب مفهومی و حمایتی دادرسی کیفری را مشخص می‌کند. اجرای عملی آن باید همراه مقررات اختصاصی همان موضوع انجام شود. Lawlex در بازبینی حاضر ۳۲ نظریه، ۲۶ رأی، ۱۵ نشست و ۳ رأی وحدت رویه مرتبط ثبت کرده است.
|توضیح=
|نکات=۱. حکم ماده را باید در کنار مقررات خاص خواند.
ماده ۲ در بخش اول - کلیات و فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن قرار دارد. متن ماده مبنای نخست تعیین قلمرو حکم است.
۲. اصل کلی جایگزین تشریفات اختصاصی نیست.
منابع گردآوری‌شده در این صفحه صرفاً نقطه شروع پژوهش‌اند؛ ارتباط مستقیم و اعتبار هر منبع باید با مراجعه به متن اصلی احراز شود.
۳. منابع بانک‌های حقوقی از نظر ارتباط مستقیم و موضوعی باید تفکیک شوند.
|نکات=
۴. در صورت نبود منبع مستقیم، از ساختن استناد خودداری می‌شود.
۱. متن ماده ۲ مبنای نخست تحلیل است.
|مثال=در یک پرونده کیفری، اصل یا حق مقرر در این ماده باید با ماده اختصاصی ناظر بر همان اقدام تطبیق داده شود.
۲. شباهت واژگانی به‌تنهایی ارتباط مستقیم را اثبات نمی‌کند.
|توجه=از تعمیم حکم ماده به مواردی که قانون برای آنها مقررات خاص مقرر کرده است خودداری شود.
۳. اعتبار، نسخ و اصلاح ماده باید از منابع رسمی بررسی شود.
|مثال=
مثال کاربردی اختصاصی برای ماده ۲ پس از بررسی منابع معتبر تکمیل شود.
|توجه=این صفحه جایگزین متن رسمی قانون نیست؛ پیش از استناد، آخرین اصلاحات و منبع اصلی بررسی شود.
}}
}}


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">تحلیل حقوقی و تفسیری</h2><h3>۱. مستند بودن دادرسی به قانون</h3><p>عبارت «باید مستند به قانون باشد» کل فرایند را در چارچوب قانون قرار می‌دهد.</p><h3>۲. تضمین حقوق طرفین</h3><p>قانونگذاری شکلی فقط برای نظم نیست و باید حقوق قانونی طرفین را نیز تضمین کند.</p><h3>۳. تساوی در شرایط مساوی</h3><p>قید شرایط مساوی مانع از برداشت تساوی مطلق نتایج همه پرونده‌هاست.</p><h3>۴. رابطه با مواد ۳ تا ۷</h3><p>مواد ابتدایی فصل اول یک منظومه واحد از اصول دادرسی را تشکیل می‌دهند.</p><h3>۵. محدودیت استناد به ماده ۲</h3><p>ماده اصل کلی است و برای ضمانت اجرای تخلف باید حکم خاص را یافت.</p></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;">تحلیل حقوقی و تفسیری</h2>
 
<h3>۱. جایگاه ماده ۲</h3><p>جایگاه ساختاری این ماده باید با بررسی منبع اصلی قانون تکمیل شود؛ داده ناموجود با عنوان فرضی جایگزین نمی‌شود.</p>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:13px 15px;background:#f7f9f8;border-right:4px solid #527d77;border-radius:4px;line-height:2;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">مبانی و فلسفه حکم</h2><p>اصل قانونی بودن دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین و تساوی در اعمال قواعد با هدف تنظیم فرایند کیفری در چارچوب قانون، حمایت از حقوق اشخاص و ایجاد اعتماد به نظام دادرسی قابل تحلیل است. این حکم نه مجوز کنار گذاشتن مقررات خاص است و نه صرفاً یک توصیه اخلاقی؛ بلکه باید در منظومه قواعد دادرسی و تضمین‌های قانونی خوانده شود.</p><p>در مطالعه این ماده، تعادل میان کارآمدی تعقیب جرم و حمایت از حقوق اشخاص اهمیت دارد. همین تعادل علت قرار گرفتن این ماده در فصل اصول حاکم بر دادرسی کیفری است.</p></div>
<h3>۲. عناصر و قیود حکم</h3><p>تحلیل اختصاصی عناصر حکم هنوز تکمیل نشده است. این بخش باید پس از تطبیق جزءبه‌جزء متن ماده با منبع رسمی نوشته شود.</p>
 
<h3>۳. ارتباط با مقررات دیگر</h3><p>ارتباط ماهوی با سایر مواد یا مقررات باید با بررسی متن آن‌ها احراز شود؛ مجاورت یا شباهت واژگانی به‌تنهایی کافی نیست.</p>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">پیشینه تقنینی ماده 2</h2><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:11px 14px;margin:9px 0;border-radius:4px;"><b>قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲</b><br>این حکم در فصل اول قانون ۱۳۹۲ به عنوان یکی از اصول پایه دادرسی کیفری تنظیم شد.</div><div style="border-right:3px solid #527d77;background:#f7f9f8;padding:11px 14px;margin:9px 0;border-radius:4px;"><b>اصلاحات ۱۳۹۴</b><br>قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴ باید در مطالعه متن جاری لحاظ شود.</div></div>
<h3>۴. نتیجه</h3><p>نتیجه‌گیری اختصاصی این ماده تا زمان بررسی منابع معتبر تکمیل‌نشده است.</p></div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:13px;background:#f7f9f8;border-right:4px solid #527d77;"><h2>مبانی و فلسفه حکم</h2>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">مبانی و مستندات قانونی</h2><ul><li>[[ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 3]] — بی‌طرفی و استقلال</li><li>[[ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 4]] — اصل برائت</li><li>[[ماده 5 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 5]] — حقوق دفاعی</li><li>[[ماده 6 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 6]] — حقوق شهروندی</li><li>[[ماده 7 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 7]] — تضمین حقوق طرفین</li><li>[[ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 471]] — آثار آرای وحدت رویه</li></ul></div>
<p>این بخش نیازمند پژوهش اختصاصی درباره هدف تقنینی ماده ۲ و مستندات معتبر است؛ در این نسخه، مبنای اثبات‌نشده‌ای به قانون نسبت داده نمی‌شود.</p></div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>پیشینه تقنینی و جایگاه تاریخی</h2>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">آرای قضایی و آرای وحدت رویه مرتبط</h2><div style="border-right:4px solid #3979a7;background:#f7f9fb;padding:12px 14px;margin:10px 0;border-radius:4px;"><b>تفکیک ارتباط:</b> بانک Lawlex تعداد زیادی مورد مرتبط دارد؛ درج یک مورد در بانک به معنای تفسیر مستقیم ماده نیست.</div><ul><li>رأی وحدت رویه ۸۴۲ ـ ۱۴۰۲/۱۰/۲۶ — درباره مرجع صالح رسیدگی به اخلال در نظام اقتصادی؛ ارتباط موضوعی، نه تفسیر مستقیم ماده ۲.</li><li>رأی وحدت رویه ۸۳۸ ـ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ — درباره جزای نقدی شرکای کلاهبرداری؛ ارتباط موضوعی.</li></ul></div>
<p>پیشینه اختصاصی ماده ۲ هنوز بررسی نشده است. تاریخ‌های شناسنامه در سطح قانون درج شده‌اند و به‌تنهایی سابقه اصلاح همین ماده را اثبات نمی‌کنند.</p></div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>مبانی و مستندات قانونی</h2>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">نظریات مشورتی و نشست‌های قضایی</h2><h3>نظریات مشورتی</h3><ul><li><b>۷/۱۴۰۴/۵۸۵</b> — ارتباط تکمیلی با اصل قانونی بودن تصمیمات قضایی.</li><li><b>۷/۱۴۰۴/۱۷۴</b> — درباره کیفرخواست شفاهی و تسریع دادرسی؛ ارتباط موضوعی.</li><li><b>۷/۱۴۰۳/۱۰۲۹</b> — درباره تجمیع محکومیت‌ها؛ از منظر اجرای قواعد قانونی مرتبط.</li></ul><p>Lawlex در بازبینی حاضر ۳۲ نظریه، ۲۶ رأی، ۱۵ نشست و ۳ رأی وحدت رویه مرتبط ثبت کرده است.</p><h3>نشست‌های قضایی</h3><ul><li>نشست‌های مرتبط با موضوع ماده در بانک Lawlex قابل بازیابی‌اند و باید از حیث استدلال و میزان اتکا به ماده بررسی شوند.</li><li>نشست قضایی دیدگاه پژوهشی قضات است و هم‌سطح قانون یا رأی وحدت رویه نیست.</li></ul></div>
<ul><li>[[ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری|ماده ۲]] — متن ماده مورد بررسی.</li>
 
<li>[[ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری|ماده ۱]] — ماده قبلی قانون.</li>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">دکترین، کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها</h2><ul><li>علی خالقی، <i>آیین دادرسی کیفری</i>، جلد اول — برای مباحث اصول دادرسی، حقوق دفاعی و ساختار فرایند کیفری.</li><li>محمد آشوری، <i>آیین دادرسی کیفری</i> — برای مبانی نظری و تضمین‌های دادرسی.</li><li>پژوهش‌های دانشگاهی مرتبط با موضوع ماده، فقط در صورت احراز متن و مشخصات اثر باید در تحلیل نهایی استفاده شوند.</li></ul></div>
<li>[[ماده ۳ قانون آیین دادرسی کیفری|ماده ۳]] — ماده بعدی قانون.</li>
 
</ul></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2 style="color:#527d77;font-size:19px;">منابع پژوهشی و سایت‌های حقوقی</h2><ol><li>[https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2 لالکس] — متن ماده و بانک ارتباطات.</li><li>[https://nezamat.ir/post-39473/ نظامات] — متن قانون.</li><li>[https://shenasname.ir/ شناسنامه قانون] — پایگاه قوانین و مقررات.</li><li>[https://vakilik.com/ وکیلیک] — بانک حقوقی.</li><li>[https://www.magiran.com/ مگیران] — مقالات پژوهشی.</li><li>[https://elmnet.ir/ شبکه علمی ایران] — پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها.</li></ol></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>آرای قضایی و آرای وحدت رویه معرفی‌شده در منبع</h2><p>این موارد در صفحه منبع فهرست شده‌اند؛ ارتباط مستقیم هر مورد با ماده حاضر باید جداگانه بررسی شود.</p><h3>آرای وحدت رویه</h3>
 
* [https://lawlex.ir/vahdat/vahdat-842 رای وحدت رویه شماره ۸۴۲ دیوان عالی کشور درباره مرجع صالح رسیدگی به جرم اخلال در نظام اقتصادی کشور ۸۴۲ · ۱۴۰۲/۱۰/۲۶ · کیفری · آیین دادرسی کیفری رای وحدت رویه شماره 842 مورخ 1402/10/26 هیات عمومی دیوان عالی کشور درباره مرجع صالح رسیدگی به جرم اخلال در نظام اقتصادی کشور: طبق بند «ت» ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی کیفری]
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:13px 15px;background:#f7f9f8;border-right:4px solid #527d77;border-radius:4px;line-height:2;font-size:13px;"><h3 style="color:#527d77;">ارجاعات و پاورقی</h3><p>[1] ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری — [https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2 متن ماده و بانک ارتباطات].</p><p>[2] قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۰۴ با اصلاحات بعدی — [https://nezamat.ir/post-39473/ متن قانون].</p><p>[3] علی خالقی، آیین دادرسی کیفری، جلد اول، انتشارات شهر دانش.</p><p>[4] محمد آشوری، آیین دادرسی کیفری، انتشارات سمت.</p></div>
* [https://lawlex.ir/vahdat/vahdat-838 رای وحدت رویه شماره ۸۳۸ دیوان عالی کشور درباره موضوع میزان جزای نقدی شرکای جرم کلاهبرداری ۸۳۸ · ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ · کیفری · حقوق جزای عمومی رای وحدت رویه شماره 838 مورخ 1402/8/16 هیات عمومی دیوان عالی کشور درباره میزان جزای نقدی شرکای جرم کلاهبرداری : طبق ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ مجازات شریک]
 
* [https://lawlex.ir/vahdat/vahdat-783 رای وحدت رویه شماره ۷۸۳ دیوان عالی کشور درباره مبنای محاسبه و اعمال تخفیف موضوع ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر ۷۸۳ · ۱۳۹۸/۹/۱۹ · کیفری · آیین دادرسی کیفری رای وحدت رویه شماره 783 مورخ 1398/9/19 هیات عمومی دیوان عالی کشور درباره مبنای محاسبه و اعمال تخفیف موضوع ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر : مستنبط از مقررات ص]
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:13px 15px;background:#fffaf0;border-right:4px solid #b98a32;border-radius:4px;line-height:2;"><h3 style="color:#8a6a20;">کنترل کیفیت پژوهشی ماده 2</h3><ul><li>متن ماده با صفحه اختصاصی Lawlex تطبیق شده است.</li><li>Lawlex در بازبینی حاضر ۳۲ نظریه، ۲۶ رأی، ۱۵ نشست و ۳ رأی وحدت رویه مرتبط ثبت کرده است.</li><li>منابع صرفاً موضوعی به عنوان تفسیر مستقیم معرفی نشده‌اند.</li><li>منبعی که ارتباط آن احراز نشده باشد به عنوان منبع مستقیم درج نشده است.</li></ul></div>
<h3>آرای قضایی</h3>
 
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-43529 تجدیدنظرخواهی نسبت به تعیین مجازات حبس بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی ۱۴۰۳۰۶۳۹۰۰۰۰۵۹۸۴۵۷ · ۱۴۰۳/۰۷/۱۸ · شعبه دیوان عالی کشور · سی و یکم دیوان عالی کشور دادگاه تجدیدنظر در مقام رسیدگی نسبت به محکومیت مرتکب به مجازات حبس بیش از حداقل مجازات قانونی بدون ذکر جهات موجهه، درصورت تشخیص متناسب بودن مجازات، رای صادره را با تصریح جهات موجهه برای فراتر رفتن از حداقل مجازات قانونی تایید می نماید.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-39128 دامنه شمول قاعده عدم پذیرش انکار بعد از اقرار — ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ ۱۴۰۳۲۶۳۹۰۰۰۰۵۸۷۵۳۶ · ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ · دادگاه بدوی · شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو دادگستری شهرستان خمین قاعده عدم پذیرش انکار بعد از اقرار تنها مشمول اقرار نزد قاضی صادرکننده رأی است و اقاریر ادا شده در مراحل قبلی (اعم از ضابط یا مقام تعقیب و تحقیق) از این قاعده مستثنی است.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-38752 ملاک تعیین صلاحیت دادگاه در رسیدگی به جرایم اطفال — ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ ۱۴۰۳۰۶۳۹۰۰۰۰۱۳۵۷۸۰ · ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه چهل و یکم دیوان عالی کشور در خصوص تشخیص مرجع صالح به رسیدگی بزه فردی که نسبت به سن وی برای تشخیص دادگاه صالح اختلاف حادث شده، ملاک صلاحیت دادگاه تاریخ ارجاع پرونده است و تاریخ ارتکاب بزه ملاک تعیین مجازات است.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-38648 میزان مسئولیت نسبت به دیه در تصادفات رانندگی — ۱۴۰۳/۰۴/۱۰ ۱۴۰۳۳۳۳۹۰۰۰۰۵۸۳۶۳۱ · ۱۴۰۳/۰۴/۱۰ · دادگاه تجدیدنظر استان · شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان خراسان جنوبی مطابق ماده ۵۲۸ قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره ۷۱۷ دیوان عالی کشور، در صورت تقصیر رانندگان و انتساب برخورد وسایل نقلیه به همگی ایشان، اصل بر تساوی مسئولیت است، فارغ از اینکه هریک به چه میزان مقصر باشند؛ مگر اینکه فقط یک طرف مرتکب تقصیر شده باشد و برخورد صرفا مستند به او باشد که در این صورت فقط او مسئول خواهد بود.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-38495 موجبات اعاده دادرسی کیفری — ۱۴۰۳/۰۴/۱۰ ۱۴۰۳۰۶۳۹۰۰۰۰۲۶۳۷۳۷ · ۱۴۰۳/۰۴/۱۰ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه چهل و دوم دیوان عالی کشور جهات پذیرش اعاده دادرسی منحصر در موارد مصرح قانونی است. اظهارات و مطالب نامبرده در لایحه تقدیمی جنبه دفاع ماهوی در برابر بزه انتسابی داشته که مربوط به مراحل رسیدگی در دادگاه بوده و موثر در تجویز اعاده دادرسی نیست.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-38784 عدم پذیرش اعاده دادرسی با جهات مطروحه قبلی ۱۴۰۲۰۶۳۹۰۰۰۰۴۷۶۷۶۵ · ۱۴۰۲/۰۶/۱۹ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه اول دیوان عالی کشور به موجب ماده ۴۸۲ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ نسبت به حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر می شود، دیگر اعاده دادرسی از همان جهت پذیرفته نمی شود. مگر اینکه اعاده دادرسی از مصادیق ماده ۴۷۷ قانون مرقوم بوده و مغایرت رای صادره با مسلمات فقهی به جهات دیگری غیر از جهت قبلی باشد و یا رای جدید مجددا همانند رای قبلی با مسلمات فقهی صادر شده باشد.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-38054 اقرار موثر در اثبات وقوع جرم ۱۴۰۲۰۳۳۹۰۰۰۱۵۸۵۸۶۵ · ۱۴۰۲/۰۴/۲۰ · دادگاه بدوی · شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو شهرستان گنبد کاووس مستفاد از مقررات قانونی از جمله تبصره ماده ۱۱۹ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ وماده ۱۷۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ این است که اقرار موثر در موضوع، اقراری است که در نزد دادگاه باشد.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-43066 احصایی بودن ادله اثبات کیفری ۱۴۰۱/۰۶/۰۱ · دادگاه بدوی · ۱۰۷ دادگاه کیفری دو شهرستان بندرعباس (۱۰۷ جزایی سابق) رسیدگی کیفری وفق ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری، یک رسیدگی ادله محور است و ادله مندرج در ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ ادله‌ای احصایی می‌باشند.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-43020 عدم صدق وصف امانت نسبت به چک تضمین نزد موجر ۱۴۰۱/۰۲/۲۶ · دادگاه بدوی · ۱۰۷ دادگاه کیفری دو شهرستان بندرعباس (۱۰۷ جزایی سابق) چک بانکی که به منظور تضمین به موجر تحویل می گردد، امانت نیست و موجر می تواند طبق قرارداد یا شرایط عمومی پیمان در صورت تخلف مستاجر در مورد آن اقدام نماید.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-41746 عدم قابلیت استناد تاریخ اسناد عادی در برابر ثالث — ۱۴۰۱/۰۲/۰۶ ۱۴۰۱/۰۲/۰۶ · شعبه دیوان عالی کشور · سی و چهارم دیوان عالی کشور فاقد ارزش عنوان سیستمی اشتباه درج شده]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-37828 مجازات از جهت جنبه عمومی بزه تسبیب در قتل ارتکابی توسط اشخاص حقوقی غیر دولتی ۱۴۰۱۲۸۳۹۰۰۰۳۰۲۳۱۵۲ · ۱۴۰۱/۰۸/۲۹ · دادگاه بدوی · ۱۰۳ دادگاه کیفری دو شهر همدان (۱۰۳ جزایی سابق) در صورت ارتکاب بزه تسبیب در قتل از طریق قصور و کوتاهی در ممانعت از تردد افراد متفرقه پیرامون محل های حادثه خیز، چنانچه مرتکب در زمره ی اشخاص حقوقی غیر دولتی بوده و اقدامات وی درخصوص تامین اب در راستای اعمال خاکمیت تلقی گردد، مجازات از حیث جنبه ی عمومی جرم، در خصوص وی منتفی است.]
* [https://lawlex.ir/rulings/ruling-36796 وجه کیفری تاسیس صندوق قرض الحسنه غیرمجاز و اخذ سپرده از اشخاص — ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ ۱۴۰۱۳۷۳۹۰۰۱۱۳۶۶۳۳۱ · ۱۴۰۱/۱۲/۰۹ · دادگاه تجدیدنظر استان · ۱۴ دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان تاسیس صندوق قرض الحسنه غیرمجاز و اخذ سپرده ی کلان یا غیرکلان از اشخاص با وعده ی پرداخت وام، مصداق بزه اخلال در نظام اقتصادی کشور بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه انقلاب است.]
* [https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2/rulings دیدن همه ۲۶ رأی ›]
</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>نظریات مشورتی و نشست‌های قضایی</h2><h3>نظریات مشورتی</h3>
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1404-616 نظریه مشورتی ماده ۴۱ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز — ۷/۱۴۰۴/۶۱۶ ۷/۱۴۰۴/۶۱۶ · ۱۴۰۵/۰۴/۲۴ نظر به اینکه طبق تبصره ۲ ماده ۴۱ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، صدور قرار وثیقه در پرونده‌های قاچاق با ارزش بیش از یکصد میلیون ریال]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1404-585 نظریه مشورتی ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۴/۵۸۵ ۷/۱۴۰۴/۵۸۵ · ۱۴۰۵/۰۱/۳۱ به استناد بندهای «ح» و «خ» ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، برخی افراد منفک شده از دستگاه‌های دولتی صرفا با ارائه فیش حقوقی و یا بعضی دارندگان پروانه کسب مربوط]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1405-836 نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۸۳۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۰ ۷/۱۴۰۵/۸۳۶ · ۱۴۰۵/۰۱/۳۰ در خصوص محکومیت‌هایی که صرفا دارای جنبه عمومی شلاق تعزیری یا حبس می‌باشند و محکوم,لیه در مرحله تحقیقات مقدماتی حاضر نشده و جلب متهم نیز به نتیجه نرسیده است و رأی صادره غی]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1404-288 نظریه مشورتی ماده ۴۲ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد — ۷/۱۴۰۴/۲۸۸ ۷/۱۴۰۴/۲۸۸ · ۱۴۰۴/۱۲/۰۵ ۱- آیا اجرای آرای کمیسیون موضوع ماده ۴۲ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب ۱۳۹۶ با توجه به دستورالعمل نحوه برگزاری جلسات کمیسیون موضوع این قانون بر عهده دادسرای عموم]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1404-174 نظریه مشورتی ماده ۸۶ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۴/۱۷۴ ۷/۱۴۰۴/۱۷۴ · ۱۴۰۴/۰۹/۲۲ همانگونه که مستحضرید یکی از اهداف قانونگذار در ماده ۸۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در خصوص موضوع کیفرخواست به صورت شفاهی، تسریع در امر رسیدگی و کاهش اطاله دادرسی اس]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1404-271 نظریه مشورتی ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۴/۲۷۱ ۷/۱۴۰۴/۲۷۱ · ۱۴۰۴/۰۹/۱۷ وفق ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ شعب دادگاه کیفری یک دارای رئیس و دو مستشار است که با حضور دو عضو نیز رسمیت می‌یابد و در صورت عدم حضور رئیس، ریاست دادگاه به]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1403-1029-14040207 نظریه مشورتی ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۷ ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۹ · ۱۴۰۴/۰۲/۰۷ چنانچه شخصی به اتهام مباشرت در قاچاق ارز به تحمل حبس و شلاق و جزای نقدی محکوم و به غیر از این محکومیت، دارای یک فقره محکومیت دیگر در اداره تعزیرات حکومتی قاچاق کالا و ارز]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1403-1029 نظریه مشورتی ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۹ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۵ ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۹ · ۱۴۰۳/۱۲/۲۵ چنانچه شخصی به اتهام مباشرت در قاچاق ارز به تحمل حبس و شلاق و جزای نقدی محکوم و به غیر از این محکومیت، دارای یک فقره محکومیت دیگر در اداره تعزیرات حکومتی قاچاق کالا و ارز]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1401-791 نظریه مشورتی ماده ۶۲ قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲) — ۷/۱۴۰۱/۷۹۱ ۷/۱۴۰۱/۷۹۱ · ۱۴۰۱/۰۸/۲۸ آیا اعمال نهاد ارفاقی آزادی تحت نظارت سامانه‌های الکترونیکی موضوع ماده ۶۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مستلزم در زندان بودن محکوم‌علیه است؟ قرار دادن محکوم به حبس تحت ن]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1401-807 نظریه مشورتی ماده ۲ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات فروشندگان لباسهایی که استفاده از آنها در ملاء عام خلاف شرع است و یا عفت عمومی را جریحه دار می کند — ۷/۱۴۰۱/۸۰۷ ۷/۱۴۰۱/۸۰۷ · ۱۴۰۱/۰۸/۲۹ با توجه به این‌که حسب ماده ۲ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات فروشندگان لباس‌هایی که استفاده از آن‌ها در ملاء عام خلاف شرع است و یا عفت عمومی را جریحه‌دار می‌کند مصوب]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1401-813 نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۸۱۳ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۱۷ ۷/۱۴۰۱/۸۱۳ · ۱۴۰۱/۰۸/۱۷ در خصوص اماکن عرضه مواد مخدر که مجهز به دوربین مدار بسته متعدد و درب‌های چند لایه و قفل‌های متعدد و نفوذناپذیر بوده و سقف آن اماکن نیز به صورت آهن‌کشی گسترده غیر قابل ورو]
* [https://lawlex.ir/opinions/opinion-7-1401-511 نظریه مشورتی ماده ۴ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری — ۷/۱۴۰۱/۵۱۱ ۷/۱۴۰۱/۵۱۱ · ۱۴۰۱/۰۶/۲۳ مطابق ماده ۴ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷، متهم به جزای نقدی معادل مجموع آن اموال (تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری به امر ارتشاء، اختلاس]
* [https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2/opinions دیدن همه ۳۲ نظریه ›]
<h3>نشست‌های قضایی</h3>
* [https://lawlex.ir/sessions/session-207567 نشست قضایی درباره تاثیر تکرار جرم در جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ ۱۴۰۱/۰۳/۲۴ · شهر میامی · تاثیر تکرار جرم در جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ تکرار جرم در بحث جرایم مواد مخدر (موضوع ماده ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر) در تعیین درجه مجازات و صلاحیت مرجع قضایی صالح چه تاثیری دارد؟ نظر هیات عالی: مناط تعیین درجه مج]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-208077 نشست قضایی درباره بررسی ابهام ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۴۰۱/۱۲/۰۷ · شهر زنجان · بررسی ابهام ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری در صدر ماده ۳۸۷ از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی حق تسلیم ایراد و اعتراض به متهم و شاکی و مدعی خصوصی و وکیل آنان ظرف مهلت ده روز از تاریخ اب]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-207356 نشست قضایی درباره کشف جرم از طریق ادله نامشروع ۱۴۰۰/۰۴/۲۹ · شهر دشتی · کشف جرم از طریق ادله نامشروع در صورتی که ضابطان بدون اجازه دادستان و یا قوانین و مقررات افرادی را بازرسی کنند؛ (صرف مظنون شدن) صرف نظر از اینکه رفتار ضابط جرم می باشد یا خیر، جرمی که در صلاحیت دادسرا]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-202570 نشست قضایی درباره اکتفاء دادگاه کیفری به موارد منصوص قانونی در رسیدگی به اعتراض شخص ثالث ۱۴۰۰/۰۱/۱۹ · شهر قم · اکتفاء دادگاه کیفری به موارد منصوص قانونی در رسیدگی به اعتراض شخص ثالث با توجه به پیش بینی اعتراض شخص ثالث به هرگونه رای صادره از دادگاه های عمومی، انقلاب و تجدیدنظر (ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی مدنی) و همچنین لحاظ اعتراض ثالث شرکت بیمه گر یا]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-207525 نشست قضایی درباره ارائه رونوشت کارت ملی متعلق به شخص غیر ۱۴۰۰/۰۵/۰۶ · شهر لردگان · ارائه رونوشت کارت ملی متعلق به شخص غیر شخص الف به عنوان متهم در پرونده کیفری به دادسرا احضار می گردد بااینکه در هنگام ارتکاب جرم مشهود ایشان را دستگیر و ایشان با ارائه رونوشت کارت ملی متعلق به دیگری به عنوان م]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-203626 نشست قضایی درباره بررسی عطف به ماسبق شدن مرور زمان طرح شکایت در جرایم حبس قابل گذشت ۱۳۹۹/۱۰/۰۳ · شهر یاسوج · بررسی عطف به ماسبق شدن مرور زمان طرح شکایت در جرایم حبس قابل گذشت آیا در خصوص جرایمی که بر اساس قانون کاهش مجازات حبس تعزیری قابل گذشت اعلام شده اند، مرور زمان طرح شکایت، عطف به ما سبق می شود؟ به عنوان مثال در موردی که شخصی در اسفند سا]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-202955 نشست قضایی درباره نحوه رسیدگی به تقسیط جزای نقدی موضوع ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۸/۰۴/۱۹ · شهر مشهد · نحوه رسیدگی به تقسیط جزای نقدی موضوع ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری آیا رسیدگی به درخواست تقسیط جزای نقدی موضوع ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری نیاز به تشریفات آیین دادرسی مدنی و تقدیم دادخواست دارد یا بدون رعایت تشریفات دادرسی طرح و رسی]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-205299 نشست قضایی درباره حق داشتن وکیل درمرحله فرجام خواهی ۱۳۹۸/۰۳/۲۳ · شهر بندر عباس · حق داشتن وکیل درمرحله فرجام خواهی فردی به اتهام قتل عمدی از سوی دادگاه کیفری یک به قصاص نفس محکوم می شود، وکیل محکوم علیه تقاضای فرجام خواهی می نماید. دراین مرحله دیوان عالی کشور به دلیل اینکه وکیل طبق وک]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-207098 نشست قضایی درباره بررسی ابلاغ احضاریه مذکور در مواد ۳۸۷ الی ۳۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۸/۰۵/۰۷ · شهر تهران · بررسی ابلاغ احضاریه مذکور در مواد ۳۸۷ الی ۳۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری آیا در همه جرائم مطرح در دادگاه های کیفری یک، دادگاه مکلف به رعایت ماده ۳۸۷ تا ۳۹۱ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ از لحاظ ابلاغ احضاریه به طرفین جهت اعلام ایرادات و اع]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-206442 نشست قضایی درباره رعایت مقررات احضار در خصوص متهم در زندان به دلیل محکومیت دیگر ۱۳۹۷/۰۹/۲۲ · شهر شیراز · رعایت مقررات احضار در خصوص متهم در زندان به دلیل محکومیت دیگر شخص به دلیل محکومیت قبلی در زندان می باشد، شخصی در پرونده دیگری علیه وی طرح شکایت کرده و دلایل کافی جهت توجه اتهام نیز وجود دارد. حال با توجه به مراتب فوق آیا برای تفهیم]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-206062 نشست قضایی درباره صدور قرار اناطه در موارد طرح سابق دعوای حقوقی قبل از شکایت کیفری ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ · شهر گنبدکاووس · صدور قرار اناطه در موارد طرح سابق دعوای حقوقی قبل از شکایت کیفری چنانچه رسیدگی به امر کیفری منوط به اتخاذ تصمیم در دادگاه حقوقی باشد و دعوایی در این خصوص بین شاکی و متهم در دادگاه حقوقی قبل از طرح شکایت کیفری مطرح باشد، آیا صدور قرار ا]
* [https://lawlex.ir/sessions/session-205398 نشست قضایی درباره مرجع رسیدگی کننده به اعتراض نسبت به قرار وثیقه صادره از جانب رییس دادگستری به عنوان جانشین بازپرس ۱۳۹۷/۰۷/۰۸ · شهر رامهرمز · مرجع رسیدگی کننده به اعتراض نسبت به قرار وثیقه صادره از جانب رییس دادگستری به عنوان جانشین بازپرس در شهرستان هفتگل رییس دادگستری به عنوان دادرس جانشین بازپرس نسبت به جرایمی که در صلاحیت بازپرس است برای متهم قرار وثیقه صادر که منتهی به بازداشت متهم شده و ایشان نسبت به]
* [https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2/sessions دیدن همه ۱۵ نشست ›]
</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌ها</h2>
* در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.
<p>ارتباط مستقیم هر مقرره باید با بررسی متن آن احراز شود.</p></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>دکترین، کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها</h2><h3>دکترین و کتاب‌ها</h3>
* در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.
<h3>مقالات و پژوهش‌ها</h3>
* در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.
</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;"><h2>منابع پژوهشی و پایگاه‌های حقوقی</h2><ol>
<li>[https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2 Lawlex — صفحه ماده ۲]</li>
<li>[https://nezamat.ir/post-39473/ نظامات]</li>
<li>[https://shenasname.ir/ شناسنامه قانون]</li>
</ol></div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:13px;background:#fffaf0;border-right:4px solid #b98a32;">
<h3>کنترل کیفیت پژوهشی ماده ۲</h3>
<ul><li>منبع متن: [https://lawlex.ir/laws/aeen-keyfari/2 منبع]</li>
<li>تعداد نظریات مشورتی ثبت‌شده: 13</li>
<li>تعداد آرای قضایی ثبت‌شده: 13</li>
<li>تعداد نشست‌های قضایی ثبت‌شده: 13</li>
<li>تعداد آرای وحدت رویه ثبت‌شده: 3</li>
<li>نتایج جست‌وجوی تکمیلی به‌طور خودکار اعتبارسنجی حقوقی نمی‌شوند.</li></ul></div>
{{مواد مرتبط
{{مواد مرتبط
|محتوا=
|محتوا=
* [[ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری]] — بی‌طرفی و استقلال
* [[ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری|ماده ۱]] — ماده مجاور در ساختار قانون
* [[ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری]] — اصل برائت
* [[ماده ۳ قانون آیین دادرسی کیفری|ماده ۳]] — ماده مجاور در ساختار قانون
* [[ماده 5 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 5 قانون آیین دادرسی کیفری]] — حقوق دفاعی
 
* [[ماده 6 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 6 قانون آیین دادرسی کیفری]] — حقوق شهروندی
* [[ماده 7 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 7 قانون آیین دادرسی کیفری]] — تضمین حقوق طرفین
* [[ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری|ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری]] — آثار آرای وحدت رویه
}}
}}


[[رده:قانون آیین دادرسی کیفری]]
[[رده:قانون آیین دادرسی کیفری]]
[[رده:بخش اول قانون آیین دادرسی کیفری]]
[[رده:اصول دادرسی کیفری]]
[[رده:حقوق کیفری]]
[[رده:آیین دادرسی کیفری]]
[[رده:آیین دادرسی کیفری]]
[[رده:بخش اول - کلیات]]
[[رده:فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن]]


</div>
</div>

نسخهٔ کنونی تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۷


قوانین و مقررات ← قانون آیین دادرسی کیفری ← بخش اول - کلیات ← فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن ← ماده ۲

ماده

۲

● بررسی‌نشده

دادرسی کیفری باید مستند به قانون باشد، حقوق طرفین دعوی را تضمین کند و قواعد آن نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی به سبب ارتکاب جرائم مشابه تحت تعقیب قرار می‌گیرند، به صورت یکسان اعمال شود.

مفاهیم کلیدی ماده ۲

ماهیت دادرسی کیفری
مفهوم و چارچوب قانونی رسیدگی کیفری؛ توضیح نهایی باید با متن ماده تطبیق داده شود.
تضمین حقوق طرفین دعوی
تضمین حقوق طرفین در فرایند دادرسی، مطابق حدود و شرایط مقرر در قانون.
اعمال یکسان قواعد دادرسی
لزوم اعمال یکسان قواعد نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی و در پرونده‌های دارای جرائم مشابه قرار دارند.
اصل قانونی بودن دادرسی
لزوم اتکای دادرسی کیفری به قانون؛ دامنه دقیق اصل باید با سایر مواد و منابع معتبر بررسی شود.


وضعیت: بررسی‌نشده

تاریخ تصویب: ۱۳۹۲-۱۲-۰۴

آخرین اصلاح: ۱۳۹۴-۰۳-۲۴

مبنای اصلاح: قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴/۰۳/۲۴

سابقه تقنینی

هیچ نتیجه


تست اختصاصی این ماده هنوز تهیه و با متن رسمی تطبیق داده نشده است؛ برای جلوگیری از درج پرسش یا پاسخ ساختگی، تست خودکار درج نشده است.



شرح و توضیح ماده

ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی


خلاصه مطلب

ماده ۲ قانون آیین دادرسی کیفری به موضوع «ماهیت دادرسی کیفری، تضمین حقوق طرفین دعوی» مربوط است؛ تحلیل قطعی نیازمند بررسی متن و مقررات مرتبط است.

این ماده در عمل یعنی چه؟

ماده ۲ در بخش اول - کلیات و فصل اول - تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن قرار دارد. متن ماده مبنای نخست تعیین قلمرو حکم است. منابع گردآوری‌شده در این صفحه صرفاً نقطه شروع پژوهش‌اند؛ ارتباط مستقیم و اعتبار هر منبع باید با مراجعه به متن اصلی احراز شود.

نکات مهم

۱. متن ماده ۲ مبنای نخست تحلیل است. ۲. شباهت واژگانی به‌تنهایی ارتباط مستقیم را اثبات نمی‌کند. ۳. اعتبار، نسخ و اصلاح ماده باید از منابع رسمی بررسی شود.

مثال کاربردی

مثال کاربردی اختصاصی برای ماده ۲ پس از بررسی منابع معتبر تکمیل شود.

توجه

این صفحه جایگزین متن رسمی قانون نیست؛ پیش از استناد، آخرین اصلاحات و منبع اصلی بررسی شود.

تحلیل حقوقی و تفسیری

۱. جایگاه ماده ۲

جایگاه ساختاری این ماده باید با بررسی منبع اصلی قانون تکمیل شود؛ داده ناموجود با عنوان فرضی جایگزین نمی‌شود.

۲. عناصر و قیود حکم

تحلیل اختصاصی عناصر حکم هنوز تکمیل نشده است. این بخش باید پس از تطبیق جزءبه‌جزء متن ماده با منبع رسمی نوشته شود.

۳. ارتباط با مقررات دیگر

ارتباط ماهوی با سایر مواد یا مقررات باید با بررسی متن آن‌ها احراز شود؛ مجاورت یا شباهت واژگانی به‌تنهایی کافی نیست.

۴. نتیجه

نتیجه‌گیری اختصاصی این ماده تا زمان بررسی منابع معتبر تکمیل‌نشده است.

مبانی و فلسفه حکم

این بخش نیازمند پژوهش اختصاصی درباره هدف تقنینی ماده ۲ و مستندات معتبر است؛ در این نسخه، مبنای اثبات‌نشده‌ای به قانون نسبت داده نمی‌شود.

پیشینه تقنینی و جایگاه تاریخی

پیشینه اختصاصی ماده ۲ هنوز بررسی نشده است. تاریخ‌های شناسنامه در سطح قانون درج شده‌اند و به‌تنهایی سابقه اصلاح همین ماده را اثبات نمی‌کنند.

مبانی و مستندات قانونی

آرای قضایی و آرای وحدت رویه معرفی‌شده در منبع

این موارد در صفحه منبع فهرست شده‌اند؛ ارتباط مستقیم هر مورد با ماده حاضر باید جداگانه بررسی شود.

آرای وحدت رویه

آرای قضایی

نظریات مشورتی و نشست‌های قضایی

نظریات مشورتی

نشست‌های قضایی

آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌ها

  • در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.

ارتباط مستقیم هر مقرره باید با بررسی متن آن احراز شود.

دکترین، کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها

دکترین و کتاب‌ها

  • در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.

مقالات و پژوهش‌ها

  • در جست‌وجوی انجام‌شده منبع کافی احراز نشد.

منابع پژوهشی و پایگاه‌های حقوقی

  1. Lawlex — صفحه ماده ۲
  2. نظامات
  3. شناسنامه قانون

کنترل کیفیت پژوهشی ماده ۲

  • منبع متن: منبع
  • تعداد نظریات مشورتی ثبت‌شده: 13
  • تعداد آرای قضایی ثبت‌شده: 13
  • تعداد نشست‌های قضایی ثبت‌شده: 13
  • تعداد آرای وحدت رویه ثبت‌شده: 3
  • نتایج جست‌وجوی تکمیلی به‌طور خودکار اعتبارسنجی حقوقی نمی‌شوند.

مواد مرتبط

  • ماده ۱ — ماده مجاور در ساختار قانون
  • ماده ۳ — ماده مجاور در ساختار قانون
برگرفته از «https://wikidad.ir/index.php?title=ماده_۲_قانون_آیین_دادرسی_کیفری&oldid=905»