ماده ۲ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=ماده ۱ قانون مدنی | مهلت ابلاغ و انتشار قوانین
|title=ماده ۱ قانون مدنی | متن ماده، ابلاغ و انتشار قوانین
|title_mode=append
|title_mode=replace
|keywords=ماده ۱ قانون مدنی، ابلاغ قانون، انتشار قانون، لازم الاجرا شدن قانون، روزنامه رسمی، مهلت رئیس جمهور
|description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار قوانین، مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور، مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و نحوه انتشار مصوبه در صورت استنکاف رئیس‌جمهور؛ همراه با شرح، نکات، اصطلاحات، تست و منابع حقوقی مرتبط.
|description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار قوانین، مهلت رئیس جمهور و روزنامه رسمی، همراه با شرح، اصطلاحات، سابقه تقنینی، مواد مرتبط و منابع تکمیلی.
}}
}}
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۱_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="4">
</span>
</div>


<div class="law-page">
<div class="law-page">


{{جعبه ماده
{{جعبه ماده
|قانون=قانون مدنی
|شماره=۱
|شماره ماده
|وضعیت=معتبر
|عنوان=ابلاغ و انتشار قوانین
|متن=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.
|متن=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضاء و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضاء یا ابلاغ، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
 
تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|فهرست=مقدمه قانون مدنی
|بعد=ماده ۲ قانون مدنی
}}
}}


### تعاریف اصطلاحات


<div class="wiki-terms">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 12px;padding:0 3px;font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:1.9;">


<div class="wiki-term">
<div style="font-size:17px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:4px;">
<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]</strong>
تعاریف اصطلاحات
<p>رساندن رسمی مصوبه به مقام یا مرجع قانونی برای انجام تکالیف مقرر.</p>
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:7px;padding:2px 0 4px;">
<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]</strong>
 
<p>چاپ و انتشار رسمی قانون برای اطلاع عمومی و فراهم شدن مقدمات اجرای آن.</p>
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]</strong><br>
رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]</strong><br>
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[لازم‌الاجرا شدن قانون|لازم‌الاجرا شدن]]</strong>
<strong>[[لازم‌الاجرا شدن قانون|لازم‌الاجرا شدن]]</strong><br>
<p>مرحله‌ای که قانون پس از طی تشریفات قانونی، قابلیت اجرا پیدا می‌کند.</p>
زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[مصوبه مجلس شورای اسلامی|مصوبه مجلس]]</strong>
<strong>[[مصوبه مجلس شورای اسلامی|مصوبه مجلس]]</strong><br>
<p>متن تصویب‌شده توسط مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل قانونی.</p>
متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]</strong>
<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]</strong><br>
<p>مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی تصمیمات و آگهی‌های قانونی.</p>
مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[همه‌پرسی|نتیجه همه‌پرسی]]</strong>
<strong>[[همه‌پرسی|نتیجه همه‌پرسی]]</strong><br>
<p>نتیجه رسمی همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم این ماده است.</p>
نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[استنکاف|استنکاف رئیس‌جمهور]]</strong>
<strong>[[استنکاف|استنکاف]]</strong><br>
<p>خودداری رئیس‌جمهور از انجام تکلیف قانونی مقرر درباره امضاء، ابلاغ و دستور انتشار.</p>
خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.
</div>
</div>


<div class="wiki-term">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[رئیس مجلس شورای اسلامی|رئیس مجلس]]</strong>
<strong>[[دستور انتشار|دستور انتشار]]</strong><br>
<p>مقامی که در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، مطابق تبصره ماده، دستور انتشار مصوبه را صادر می‌کند.</p>
دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.
</div>
</div>


</div>
</div>
</div>


{{شناسنامه ماده
{{شناسنامه ماده
|قانون=قانون مدنی
|قانون=قانون مدنی
|شماره ماده=۱
|شماره ماده=1
|وضعیت=اصلاح‌شده
|وضعیت=اصلاح‌شده
|موضوع=ابلاغ و انتشار قوانین
|کلیدواژه=ماده ۱ قانون مدنی، ابلاغ قانون، انتشار قانون، روزنامه رسمی، مهلت رئیس‌جمهور
|تاریخ تصویب=1307-02-18
|تاریخ تصویب=1307-02-18
|آخرین اصلاح=1370-08-14
|آخرین اصلاح=1370-08-14
|مبنای اصلاح=قانون اصلاح موادی از قانون مدنی
|مبنای اصلاح=قانون اصلاح موادی از قانون مدنی
|سابقه تقنینی=
|سابقه تقنینی=
* **تاریخ تصویب اولیه:** 1307-02-18
'''تاریخ تصویب اولیه:''' 1307-02-18
* **آخرین اصلاح:** 1370-08-14
 
* **سند اصلاح:** [[قانون اصلاح موادی از قانون مدنی]]
'''آخرین اصلاح:''' 1370-08-14
 
'''سند اصلاح:''' [[قانون اصلاح موادی از قانون مدنی]]
 
'''قانون اصلاح موادی از قانون مدنی'''
 
— تاریخ تصویب: '''1370-08-14'''
}}
}}


### در یک نگاه


ماده ۱ قانون مدنی، تشریفات **ابلاغ، امضاء و انتشار قوانین** را تعیین می‌کند و برای انجام این مراحل، مهلت‌های مشخصی مقرر کرده است.
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:7px 0 13px;padding:0 3px;font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:1.9;">
<strong>ماده ۱ قانون مدنی</strong> قواعد مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی را مشخص کرده و برای خودداری رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ، سازوکار ویژه‌ای پیش‌بینی کرده است.
</div>
 
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 15px;">
 
<div style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin-bottom:9px;">
 
<div style="font-size:19px;font-weight:800;color:#654d83;line-height:1.55;">
📝 نمونه تست‌های آزمونی
</div>


### اطلاعات کلیدی
<div style="margin-top:1px;font-size:12px;color:#7b8992;line-height:1.65;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط
</div>


| موضوعات | طرف‌های ماده | مهلت‌ها و مدت‌ها |
</div>
|---|---|---|
| ابلاغ قوانین | رئیس‌جمهور | ۵ روز برای امضاء و ابلاغ |
| انتشار قانون | روزنامه رسمی | ۷۲ ساعت پس از ابلاغ |
| استنکاف از ابلاغ | رئیس مجلس شورای اسلامی | دستور انتشار مصوبه |


### 📝 نمونه تست‌های آزمونی


{{تست ماده
{{تست ماده
|سوال=رئیس‌جمهور حداکثر ظرف چه مدتی باید مصوبه مجلس را امضاء و به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند؟
|قانون=قانون مدنی
|گزینه۱=۴۸ ساعت
|فصل=مقدمه
|گزینه۲=۵ روز
|مبحث=
|گزینه۳=۷۲ ساعت
|ماده=۱
|گزینه۴=۱۰ روز
|موضوع=مهلت اقدام رئیس‌جمهور
|پاسخ=گزینه ۲
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|تحلیل=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضاء، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند.
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ۴۸ ساعت</li>
<li>ب) سه روز</li>
<li>ج) پنج روز</li>
<li>د) پانزده روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی مقرر می‌کند رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی اشتباه نکنید.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|سوال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور، ظرف چه مدتی باید آن را منتشر کند؟
|قانون=قانون مدنی
|گزینه۱=۲۴ ساعت
|فصل=مقدمه
|گزینه۲=۴۸ ساعت
|مبحث=
|گزینه۳=۷۲ ساعت
|ماده=۱
|گزینه۴=۵ روز
|موضوع=مهلت انتشار در روزنامه رسمی
|پاسخ=گزینه ۳
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|تحلیل=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند.
|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ظرف ۲۴ ساعت</li>
<li>ب) ظرف ۴۸ ساعت</li>
<li>ج) ظرف ۷۲ ساعت</li>
<li>د) ظرف پنج روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی روزنامه رسمی را موظف کرده است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=در این ماده، مهلت رئیس‌جمهور پنج روز و مهلت روزنامه رسمی ۷۲ ساعت است.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|سوال=اگر رئیس‌جمهور از امضاء یا ابلاغ مصوبه استنکاف کند، چه مقامی دستور انتشار آن را صادر می‌کند؟
|قانون=قانون مدنی
|گزینه۱=رئیس قوه قضائیه
|فصل=مقدمه
|گزینه۲=رئیس مجلس شورای اسلامی
|مبحث=
|گزینه۳=وزیر دادگستری
|ماده=۱
|گزینه۴=رئیس روزنامه رسمی
|موضوع=استنکاف رئیس‌جمهور
|پاسخ=گزینه ۲
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|تحلیل=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی مکلف به چاپ و انتشار مصوبه است.
|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>
<li>ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.</li>
<li>ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.</li>
<li>د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=تبصره ماده ۱ مقرر می‌کند در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=تبصره برای جلوگیری از توقف فرآیند انتشار مصوبه در اثر استنکاف رئیس‌جمهور پیش‌بینی شده است.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|سوال=ماده ۱ قانون مدنی ناظر به کدام موضوع است؟
|قانون=قانون مدنی
|گزینه۱=نحوه تصویب قوانین
|فصل=مقدمه
|گزینه۲=نحوه اجرای احکام دادگاه‌ها
|مبحث=
|گزینه۳=ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی
|ماده=۱
|گزینه۴=تفسیر قوانین
|موضوع=موضوع ماده ۱
|پاسخ=گزینه ۳
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|تحلیل=موضوع اصلی ماده ۱، تشریفات ابلاغ، امضاء و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی است.
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>
<li>ب) فقط نتایج همه‌پرسی</li>
<li>ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی</li>
<li>د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی صراحتاً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی موضوع حکم خود قرار داده است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=ماده ۱ را باید از مقررات مربوط به آیین‌نامه‌ها و سایر مقررات اجرایی تفکیک کرد.
}}
}}
</div>


{{شرح ماده
{{شرح ماده
|عنوان=شرح ماده ۱ قانون مدنی
|عنوان=جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین
|خلاصه=این ماده تشریفات قانونی پس از تصویب مصوبه، از ابلاغ به رئیس‌جمهور تا امضاء، ابلاغ به مجریان و انتشار در روزنامه رسمی را مشخص می‌کند.
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی، قواعد عمومی مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و برای اقدامات رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت‌های مشخصی در نظر گرفته است.
|توضیحات=
 
**۱. [[ابلاغ قانون|ابلاغ مصوبه]] به رئیس‌جمهور:** پس از طی [[مراحل قانونی تصویب|مراحل قانونی]]، مصوبه مجلس شورای اسلامی یا نتیجه [[همه‌پرسی]] به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود.
|توضیح=ماده ۱ قانون مدنی در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قرار دارد و ناظر به مرحله‌ای از فرآیند قانون‌گذاری است که پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس شورای اسلامی یا نتیجه همه‌پرسی باید به رئیس‌جمهور ابلاغ شود.
 
مطابق ماده، رئیس‌جمهور ظرف مدت پنج روز باید مصوبه را امضا کند، آن را به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
 
پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز مکلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر نماید.
 
تبصره ماده برای حالتی که رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، سازوکار خاصی پیش‌بینی کرده است. در این وضعیت، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
 
در نتیجه، محور اصلی ماده ۱ قانون مدنی را می‌توان در سه مرحله دید: ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور در مهلت قانونی و انتشار مصوبه توسط روزنامه رسمی.
 
|نکات=۱. [[ابلاغ قانون|ابلاغ]] مصوبه به رئیس‌جمهور پس از طی مراحل قانونی انجام می‌شود.
 
۲. رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور [[دستور انتشار|دستور انتشار]]، پنج روز مهلت دارد.
 
۳. [[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]] پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد.
 
۴. [[استنکاف|استنکاف رئیس‌جمهور]] از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، موجب توقف فرآیند انتشار نمی‌شود و تبصره ماده سازوکار خاصی برای آن تعیین کرده است.
 
۵. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور [[رئیس مجلس شورای اسلامی|رئیس مجلس]] مبنای اقدام روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه خواهد بود.
 
۶. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی دو مهلت متفاوت هستند.


**۲. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور:** رئیس‌جمهور باید ظرف **پنج روز** مصوبه را امضاء، به [[مجریان قانون|مجریان]] ابلاغ و دستور [[انتشار قانون|انتشار]] آن را صادر کند.
۷. برای مطالعه دقیق آثار انتشار قانون، ماده ۱ باید همراه با [[ماده ۲ قانون مدنی]] و [[ماده ۳ قانون مدنی]] بررسی شود.


**۳. تکلیف [[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]:** روزنامه رسمی پس از ابلاغ، مکلف است مصوبه را ظرف **۷۲ ساعت** منتشر کند.
|مثال=فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند.


**۴. [[استنکاف|استنکاف رئیس‌جمهور]]:** اگر رئیس‌جمهور از امضاء یا ابلاغ مصوبه خودداری کند، سازوکار مقرر در تبصره ماده فعال می‌شود.
اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، تبصره ماده ۱ سازوکار دیگری را پیش‌بینی کرده و به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.
 
|توجه=ماده ۱ را نباید با [[ماده ۲ قانون مدنی]] که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
}}


**۵. نقش [[رئیس مجلس شورای اسلامی|رئیس مجلس]]:** در این وضعیت، رئیس مجلس شورای اسلامی دستور انتشار مصوبه را صادر می‌کند و روزنامه رسمی مکلف به چاپ و انتشار آن است.


**۶. تفاوت ابلاغ و انتشار:** [[ابلاغ قانون|ابلاغ]]، اقدام رسمی برای رساندن مصوبه به مقام یا مرجع قانونی است؛ در حالی که [[انتشار قانون|انتشار]]، انتشار رسمی متن برای اطلاع عمومی است.
{{مواد مرتبط
|محتوا=


|مثال=
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — <strong>زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار</strong>
اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضاء یا ابلاغ مصوبه خودداری کند، انتشار مصوبه متوقف نمی‌ماند و مطابق سازوکار مقرر در ماده، رئیس مجلس می‌تواند دستور انتشار را صادر کند.
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — <strong>انتشار قوانین در روزنامه رسمی</strong>
|توجه=
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — <strong>اثر قانون نسبت به آینده</strong>
مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی از مهم‌ترین نکات آزمونی ماده ۱ هستند.
}}
}}


### مواد مرتبط


- [[ماده ۲ قانون مدنی]] — **زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین**
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 16px;padding:0;border-top:2px solid #d9dfdc;">
- [[ماده ۳ قانون مدنی]] — **عذر از جهل به قانون**
 
- [[ماده ۴ قانون مدنی]] — **اثر قانون نسبت به آینده**
<div style="padding:8px 4px 5px;font-size:18px;font-weight:800;color:#405b56;">
- [[ماده ۵ قانون مدنی]] — **قلمرو اجرای قوانین**
رده‌های مرتبط
</div>


### رده‌های مرتبط
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;padding:2px 4px 9px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">


<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:قانون مدنی]]
[[رده:قانون مدنی]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:مقدمه قانون مدنی]]
[[رده:مقدمه قانون مدنی]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:انتشار قوانین]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:ابلاغ قوانین]]
[[رده:ابلاغ قوانین]]
[[رده:انتشار قوانین]]
</span>
[[رده:لازم‌الاجرا شدن قوانین]]
 
[[رده:روزنامه رسمی]]
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:مراحل تصویب و ابلاغ قوانین]]
[[رده:اجرای قوانین]]
</span>


### آراء قضایی
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:قوانین مرتبط با روزنامه رسمی]]
</span>


برای ماده ۱، رأی قضایی مستقیمی که در منابع بررسی‌شده با شماره و مشخصات قابل اتکا به‌طور مشخص ناظر به تفسیر همین ماده باشد، در این صفحه درج نشده است.
</div>
</div>


### نظریات مشورتی


برای ماده ۱، نظریه مشورتی مستقیمی که با شماره و مشخصات قابل اتکا ناظر به تفسیر همین ماده باشد، در این صفحه درج نشده است.
{{آراء قضایی
|محتوا=


### مطالعات و منابع تکمیلی
<div style="padding:11px 14px;background:#eef4fa;border-right:3px solid #3978ad;border-radius:7px;color:#546e7a;line-height:1.9;">


<div class="sd-docs-wrap">
در بررسی انجام‌شده برای این صفحه، رأی وحدت رویه‌ای که مستقیماً و به‌طور مشخص ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی درباره تشریفات ابلاغ و انتشار باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
<div class="sd-docs-card">


<div class="sd-docs-title">مطالعات و منابع تکمیلی</div>
آرای قضایی مرتبط با <strong>زمان اجرای قوانین، آثار قوانین جدید و انتشار مقررات</strong> تنها در صورت احراز ارتباط مستقیم، در این بخش ثبت می‌شوند.


<div class="sd-doc-item">
<div class="sd-doc-type">قانون اصلاحی</div>
<a href="https://nezamat.ir/post-27287/" target="_blank" rel="noopener">قانون اصلاح موادی از قانون مدنی</a>
<div class="sd-doc-topic">اصلاح ماده ۱ و تعیین مهلت‌های ابلاغ و انتشار</div>
</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
}}
<div class="sd-doc-type">قانون مرتبط</div>
 
<a href="https://nezamat.ir/قانون-مدنی/" target="_blank" rel="noopener">قانون مدنی</a>
 
<div class="sd-doc-topic">متن قانون و مواد مرتبط</div>
{{نظریات مشورتی
|محتوا=
 
<div style="padding:11px 14px;background:#f7f3fa;border-right:3px solid #8064a2;border-radius:7px;color:#5d5268;line-height:1.9;">
 
در بررسی منابع در دسترس، نظریه مشورتی مشخص و مستقیمی که صرفاً ناظر به تفسیر ماده ۱ قانون مدنی و تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
 
نظریات مرتبط با <strong>زمان اجرای قوانین، انتشار قوانین و تعارض قوانین جدید و قدیم</strong> تنها پس از احراز ارتباط مستقیم در این بخش افزوده می‌شوند.
 
</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
}}
<div class="sd-doc-type">قانون مرتبط</div>
 
<a href="https://nezamat.ir/post-39204/" target="_blank" rel="noopener">قانون دیوان عدالت اداری</a>
 
<div class="sd-doc-topic">نمونه عملی اجرای تبصره ماده ۱ قانون مدنی</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 17px;padding:0;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<div style="padding:8px 4px 5px;font-size:18px;font-weight:800;color:#405b56;">
مطالعات و منابع تکمیلی
</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
<div style="padding:2px 4px 9px;font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;">
<div class="sd-doc-type">آیین‌نامه اجرایی</div>
 
<a href="https://nezamat.ir/آییننامه-اجرایی-ماده-۲۴-قانون-بهبود/" target="_blank" rel="noopener">آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار</a>
<strong>قوانین و مواد مرتبط</strong>
<div class="sd-doc-topic">انتشار و زمان اجرای مقررات</div>
 
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — <strong>زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار</strong>
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — <strong>انتشار قوانین در روزنامه رسمی</strong>
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — <strong>اثر قانون نسبت به آینده</strong>
* [[قانون مدنی]] — <strong>متن و ساختار کلی قانون مدنی</strong>
 
<strong>مستندات تقنینی</strong>
 
* [[قانون اصلاح موادی از قانون مدنی]] — <strong>مبنای اصلاح ماده ۱ و تبصره آن</strong>
* [[قانون دیوان عدالت اداری]] — <strong>نمونه عملی ابلاغ قانون در اجرای تبصره ماده ۱</strong>
 
<strong>مقررات مرتبط با انتشار و ابلاغ</strong>
 
* آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار — <strong>انتشار و اطلاع‌رسانی مقررات</strong>
* بخشنامه دبیر هیأت دولت درباره تکالیف دستگاه‌های اجرایی در تدوین، تصویب و انتشار مقررات — <strong>ثبت و انتشار مقررات</strong>
 
<strong>مطالعه تحلیلی</strong>
 
* ابلاغ یا انتشار، ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات — <strong>تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن</strong>
* قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده — <strong>شرح تحلیلی ماده ۱ قانون مدنی</strong>
* ماده ۱ قانون مدنی — <strong>منبع تحلیلی و توضیحی</strong>
 
</div>
</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
<div class="sd-doc-type">دستورالعمل</div>
<a href="https://nezamat.ir/دستورالعمل-نحوه-تدوین-پیش‌نویس-مقررات-مرتبط-با-محیط-کسب-و-کار/" target="_blank" rel="noopener">دستورالعمل نحوه تدوین پیش‌نویس مقررات مرتبط با محیط کسب‌وکار</a>
<div class="sd-doc-topic">فرآیند تدوین و انتشار مقررات</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 17px;padding:11px 15px;background:#f1f5f3;border-right:4px solid #2f6f68;">
<div class="sd-doc-type">بخشنامه</div>
<a href="https://nezamat.ir/بخشنامه-دبیر-هیأت-دولت-در-خصوص-تکالیف-دستگاه-های-اجرایی/" target="_blank" rel="noopener">بخشنامه دبیر هیأت دولت درباره تکالیف دستگاه‌های اجرایی</a>
<div class="sd-doc-topic">ثبت، ابلاغ و انتشار مقررات</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
<div style="font-size:16px;font-weight:800;color:#245b55;margin-bottom:4px;">
<div class="sd-doc-type">تحلیل حقوقی</div>
جمع‌بندی
<a href="https://www.linkedin.com/pulse/ابلاغ-یا-انتشار-ملاک-لازم-الاجرا-شدن-قوانین-و-مقررات-jalali-ey2ef" target="_blank" rel="noopener">ابلاغ یا انتشار؛ ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات</a>
<div class="sd-doc-topic">تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن</div>
</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">
<div class="sd-doc-type">منبع آموزشی</div>
<a href="https://vakilt.com/قانون-مدنی-با-توضیحات-ماده-به-ماده/" target="_blank" rel="noopener">قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده</a>
<div class="sd-doc-topic">شرح و بررسی مواد قانون مدنی</div>
</div>


<div class="sd-doc-item">
ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
<div class="sd-doc-type">شرح ماده</div>
<a href="https://mehdigoudarzi.com/post/ماده-1-قانون-مدنی" target="_blank" rel="noopener">ماده ۱ قانون مدنی</a>
<div class="sd-doc-topic">شرح ماده و منابع تفسیری</div>
</div>


</div>
</div>
</div>
</div>


### جمع‌بندی


ماده ۱ قانون مدنی، زنجیره رسمی **ابلاغ، امضاء، ابلاغ به مجریان و انتشار قوانین** را مشخص می‌کند. نکات اصلی آن شامل مهلت **پنج‌روزه رئیس‌جمهور** و مهلت **۷۲ ساعته روزنامه رسمی** و همچنین سازوکار انتشار در صورت **استنکاف رئیس‌جمهور** است.
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 5px;padding-top:7px;border-top:1px solid #dfe7e5;">


### مسیر پیشنهادی مطالعه
<div style="font-size:14px;font-weight:bold;color:#52615e;margin-bottom:3px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>


**ماده ۱** → **ماده ۲** → **ماده ۳** → **ماده ۴** → **ماده ۵** → **ماده ۶**
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.8;">
 
[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
[[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]]
[[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳]]
[[ماده ۴ قانون مدنی|ماده ۴]]
[[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]
 
</div>
</div>


</div>
</div>

نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۶


ماده

۱

● معتبر

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.

تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.


تعاریف اصطلاحات

ابلاغ
رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.

انتشار قانون
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.

لازم‌الاجرا شدن
زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.

مصوبه مجلس
متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.

روزنامه رسمی
مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.

نتیجه همه‌پرسی
نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.

استنکاف
خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.

دستور انتشار
دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.



وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18






ماده ۱ قانون مدنی قواعد مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی را مشخص کرده و برای خودداری رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ، سازوکار ویژه‌ای پیش‌بینی کرده است.


📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط




مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟

(تألیفی ـ مستند به متن قانون)


  • الف) ۴۸ ساعت
  • ب) سه روز
  • ج) پنج روز
  • د) پانزده روز






روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) ظرف ۲۴ ساعت
  • ب) ظرف ۴۸ ساعت
  • ج) ظرف ۷۲ ساعت
  • د) ظرف پنج روز






در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟

(تألیفی ـ تحلیلی)


  • الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.
  • ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.
  • ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
  • د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.






ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) فقط قوانین عادی مجلس
  • ب) فقط نتایج همه‌پرسی
  • ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی
  • د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت






شرح و توضیح ماده

جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین


خلاصه مطلب

ماده ۱ قانون مدنی، قواعد عمومی مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و برای اقدامات رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت‌های مشخصی در نظر گرفته است.

این ماده در عمل یعنی چه؟

ماده ۱ قانون مدنی در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قرار دارد و ناظر به مرحله‌ای از فرآیند قانون‌گذاری است که پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس شورای اسلامی یا نتیجه همه‌پرسی باید به رئیس‌جمهور ابلاغ شود.

مطابق ماده، رئیس‌جمهور ظرف مدت پنج روز باید مصوبه را امضا کند، آن را به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.

پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز مکلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر نماید.

تبصره ماده برای حالتی که رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، سازوکار خاصی پیش‌بینی کرده است. در این وضعیت، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.

در نتیجه، محور اصلی ماده ۱ قانون مدنی را می‌توان در سه مرحله دید: ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور در مهلت قانونی و انتشار مصوبه توسط روزنامه رسمی.

نکات مهم

۱. ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور پس از طی مراحل قانونی انجام می‌شود.

۲. رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار، پنج روز مهلت دارد.

۳. روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد.

۴. استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، موجب توقف فرآیند انتشار نمی‌شود و تبصره ماده سازوکار خاصی برای آن تعیین کرده است.

۵. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور رئیس مجلس مبنای اقدام روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه خواهد بود.

۶. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی دو مهلت متفاوت هستند.

۷. برای مطالعه دقیق آثار انتشار قانون، ماده ۱ باید همراه با ماده ۲ قانون مدنی و ماده ۳ قانون مدنی بررسی شود.

مثال کاربردی

فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند.

اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، تبصره ماده ۱ سازوکار دیگری را پیش‌بینی کرده و به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.

توجه

ماده ۱ را نباید با ماده ۲ قانون مدنی که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.


مواد مرتبط


رده‌های مرتبط


⚖ آراء قضایی مرتبط

آراء مرتبط با موضوع و قلمرو ماده

در بررسی انجام‌شده برای این صفحه، رأی وحدت رویه‌ای که مستقیماً و به‌طور مشخص ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی درباره تشریفات ابلاغ و انتشار باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.

آرای قضایی مرتبط با زمان اجرای قوانین، آثار قوانین جدید و انتشار مقررات تنها در صورت احراز ارتباط مستقیم، در این بخش ثبت می‌شوند.


⚖ نظریات مشورتی مرتبط

نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در بررسی منابع در دسترس، نظریه مشورتی مشخص و مستقیمی که صرفاً ناظر به تفسیر ماده ۱ قانون مدنی و تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.

نظریات مرتبط با زمان اجرای قوانین، انتشار قوانین و تعارض قوانین جدید و قدیم تنها پس از احراز ارتباط مستقیم در این بخش افزوده می‌شوند.


مطالعات و منابع تکمیلی

قوانین و مواد مرتبط

مستندات تقنینی

مقررات مرتبط با انتشار و ابلاغ

  • آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار — انتشار و اطلاع‌رسانی مقررات
  • بخشنامه دبیر هیأت دولت درباره تکالیف دستگاه‌های اجرایی در تدوین، تصویب و انتشار مقررات — ثبت و انتشار مقررات

مطالعه تحلیلی

  • ابلاغ یا انتشار، ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات — تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن
  • قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده — شرح تحلیلی ماده ۱ قانون مدنی
  • ماده ۱ قانون مدنی — منبع تحلیلی و توضیحی


جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


مسیر پیشنهادی مطالعه