ماده ۲ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←

Rasool (بحث | مشارکت‌ها)

3 گروه کاربری
۵۳۳ ویرایش‌ها
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
```wiki
{{#seo:
{{#seo:
|title=ماده ۱ قانون مدنی | متن ماده، ابلاغ و انتشار قوانین
|title=ماده ۱ قانون مدنی | متن ماده، ابلاغ و انتشار قوانین
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار قوانین، مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور، مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و نحوه انتشار مصوبه در صورت استنکاف رئیس‌جمهور؛ همراه با شرح، نکات، اصطلاحات، تست و منابع حقوقی مرتبط.
|description=متن کامل ماده ۱ قانون مدنی با آخرین اصلاحات؛ بررسی ابلاغ مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور، مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و حکم استنکاف از امضا یا ابلاغ.
|keywords=ماده ۱ قانون مدنی, متن ماده ۱ قانون مدنی, ماده اول قانون مدنی, ماده ۱ قانون مدنی با اصلاحات, ابلاغ قوانین, انتشار قوانین, روزنامه رسمی, مهلت رئیس جمهور برای امضای قانون, مهلت روزنامه رسمی, استنکاف رئیس جمهور
}}
}}


<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
 
<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
</a>
<meta itemprop="position" content="1">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
</span>
 
›
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
 
<a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">قانون مدنی</span>
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
</a>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="2">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
</span>
 
›
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
 
<span itemprop="name">مقدمه</span>
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="3">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
</span>
 
›
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
 
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱</span>
<span itemprop="name">ماده ۱</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۱_قانون_مدنی">
<meta itemprop="position" content="4">
<meta itemprop="position" content="4">
</span>
</span>
</div>
</div>


خط ۴۳: خط ۳۵:


{{جعبه ماده
{{جعبه ماده
|شماره=۱
|قانون=قانون مدنی
|وضعیت=معتبر
|شماره ماده=۱
|متن=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.
|متن=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.
 
|تبصره=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|فهرست=مقدمه قانون مدنی
|بعد=ماده ۲ قانون مدنی
}}
}}


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 12px;padding:0 3px;font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:1.9;">
<div style="font-size:17px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:4px;">
تعاریف اصطلاحات
تعاریف اصطلاحات
</div>


<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:7px;padding:2px 0 4px;">
[[ابلاغ]] — رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[انتشار قانون]] — اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.
<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]</strong><br>
رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[لازم‌الاجرا شدن]] — زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.
<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]</strong><br>
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[مصوبه مجلس]] — متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.
<strong>[[لازم‌الاجرا شدن قانون|لازم‌الاجرا شدن]]</strong><br>
زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[روزنامه رسمی]] — مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.
<strong>[[مصوبه مجلس شورای اسلامی|مصوبه مجلس]]</strong><br>
متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[نتیجه همه‌پرسی]] — نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.
<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]</strong><br>
مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
[[استنکاف]] — خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.
<strong>[[همه‌پرسی|نتیجه همه‌پرسی]]</strong><br>
نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[استنکاف|استنکاف]]</strong><br>
خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[دستور انتشار|دستور انتشار]]</strong><br>
دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.
</div>
 
</div>
</div>


[[دستور انتشار]] — دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.


{{شناسنامه ماده
{{شناسنامه ماده
خط ۱۱۷: خط ۷۱:
}}
}}


ماده ۱ قانون مدنی درباره [[ابلاغ]] و [[انتشار قوانین]] پس از طی مراحل قانونی است. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور برای انجام اقدامات مقرر و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی برای انتشار مصوبه را مشخص می‌کند و در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:7px 0 13px;padding:0 3px;font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:1.9;">
برای مشاهده ساختار کامل و ارتباط این ماده با سایر مواد، به [[قانون مدنی]] مراجعه کنید.
<strong>ماده ۱ قانون مدنی</strong> قواعد مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی را مشخص کرده و برای خودداری رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ، سازوکار ویژه‌ای پیش‌بینی کرده است.
</div>


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 15px;">
<div style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin-bottom:9px;">
<div style="font-size:19px;font-weight:800;color:#654d83;line-height:1.55;">
📝 نمونه تست‌های آزمونی
📝 نمونه تست‌های آزمونی
</div>


<div style="margin-top:1px;font-size:12px;color:#7b8992;line-height:1.65;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط
</div>
</div>


{{تست ماده
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|شماره ماده=1
|مبحث=
|سوال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
|ماده=۱
|گزینه الف=۴۸ ساعت
|موضوع=مهلت اقدام رئیس‌جمهور
|گزینه ب=سه روز
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|گزینه ج=پنج روز
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
|گزینه د=پانزده روز
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ۴۸ ساعت</li>
<li>ب) سه روز</li>
<li>ج) پنج روز</li>
<li>د) پانزده روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی مقرر می‌کند رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی مقرر می‌کند رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
خط ۱۵۸: خط ۹۲:
|نکته=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی اشتباه نکنید.
|نکته=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی اشتباه نکنید.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|شماره ماده=1
|مبحث=
|سوال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
|ماده=۱
|گزینه الف=ظرف ۲۴ ساعت
|موضوع=مهلت انتشار در روزنامه رسمی
|گزینه ب=ظرف ۴۸ ساعت
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|گزینه ج=ظرف ۷۲ ساعت
|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
|گزینه د=ظرف پنج روز
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ظرف ۲۴ ساعت</li>
<li>ب) ظرف ۴۸ ساعت</li>
<li>ج) ظرف ۷۲ ساعت</li>
<li>د) ظرف پنج روز</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی روزنامه رسمی را موظف کرده است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی روزنامه رسمی را موظف کرده است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
خط ۱۸۰: خط ۱۰۶:
|نکته=در این ماده، مهلت رئیس‌جمهور پنج روز و مهلت روزنامه رسمی ۷۲ ساعت است.
|نکته=در این ماده، مهلت رئیس‌جمهور پنج روز و مهلت روزنامه رسمی ۷۲ ساعت است.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|شماره ماده=1
|مبحث=
|سوال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
|ماده=۱
|گزینه الف=مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.
|موضوع=استنکاف رئیس‌جمهور
|گزینه ب=مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|گزینه ج=به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
|گزینه د=انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>
<li>ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.</li>
<li>ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.</li>
<li>د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=تبصره ماده ۱ مقرر می‌کند در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|تحلیل=تبصره ماده ۱ مقرر می‌کند در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=تبصره برای جلوگیری از توقف فرآیند انتشار مصوبه در اثر استنکاف رئیس‌جمهور پیش‌بینی شده است.
|نکته=تبصره ماده ۱ برای جلوگیری از توقف فرآیند انتشار مصوبه در اثر استنکاف رئیس‌جمهور پیش‌بینی شده است.
}}
}}


{{تست ماده
{{تست ماده
|قانون=قانون مدنی
|قانون=قانون مدنی
|فصل=مقدمه
|شماره ماده=1
|مبحث=
|سوال=ماده ۱ قانون مدنی کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|ماده=۱
|گزینه الف=فقط قوانین عادی مجلس
|موضوع=موضوع ماده ۱
|گزینه ب=فقط نتایج همه‌پرسی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|گزینه ج=مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|گزینه د=فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>
<li>ب) فقط نتایج همه‌پرسی</li>
<li>ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی</li>
<li>د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت</li>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی صراحتاً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی موضوع حکم خود قرار داده است.
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی صراحتاً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی موضوع حکم خود قرار داده است.
خط ۲۲۴: خط ۱۳۴:
|نکته=ماده ۱ را باید از مقررات مربوط به آیین‌نامه‌ها و سایر مقررات اجرایی تفکیک کرد.
|نکته=ماده ۱ را باید از مقررات مربوط به آیین‌نامه‌ها و سایر مقررات اجرایی تفکیک کرد.
}}
}}
</div>


{{شرح ماده
{{شرح ماده
|عنوان=جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین
|عنوان=ماده ۱ قانون مدنی؛ ابلاغ و انتشار قوانین
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی، قواعد عمومی مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و برای اقدامات رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت‌های مشخصی در نظر گرفته است.
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین می‌کند.
 
|توضیح=این ماده در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قانون مدنی قرار دارد و مرحله ابلاغ و انتشار مصوبه را پس از طی مراحل قانونی تنظیم می‌کند. مطابق ماده، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز مصوبه را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی نیز باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، آن را منتشر نماید. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
|توضیح=ماده ۱ قانون مدنی در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قرار دارد و ناظر به مرحله‌ای از فرآیند قانون‌گذاری است که پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس شورای اسلامی یا نتیجه همه‌پرسی باید به رئیس‌جمهور ابلاغ شود.
|نکته ۱=ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور پس از طی مراحل قانونی انجام می‌شود.
 
|نکته ۲=رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار، پنج روز مهلت دارد.
مطابق ماده، رئیس‌جمهور ظرف مدت پنج روز باید مصوبه را امضا کند، آن را به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
|نکته ۳=روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد.
 
|نکته ۴=استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، موجب توقف فرآیند انتشار نمی‌شود.
پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز مکلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر نماید.
|نکته ۵=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور رئیس مجلس مبنای اقدام روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه خواهد بود.
 
|نکته ۶=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی دو مهلت متفاوت هستند.
تبصره ماده برای حالتی که رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، سازوکار خاصی پیش‌بینی کرده است. در این وضعیت، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|نکته ۷=برای مطالعه آثار انتشار و لازم‌الاجرا شدن قوانین، ماده ۱ باید همراه با مواد ۲ و ۳ قانون مدنی بررسی شود.
 
|مثال=فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند. اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.
در نتیجه، محور اصلی ماده ۱ قانون مدنی را می‌توان در سه مرحله دید: ابلاغ مصوبه به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور در مهلت قانونی و انتشار مصوبه توسط روزنامه رسمی.
|توجه=ماده ۱ را نباید با ماده ۲ قانون مدنی که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
 
|نکات=۱. [[ابلاغ قانون|ابلاغ]] مصوبه به رئیس‌جمهور پس از طی مراحل قانونی انجام می‌شود.
 
۲. رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور [[دستور انتشار|دستور انتشار]]، پنج روز مهلت دارد.
 
۳. [[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]] پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد.
 
۴. [[استنکاف|استنکاف رئیس‌جمهور]] از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، موجب توقف فرآیند انتشار نمی‌شود و تبصره ماده سازوکار خاصی برای آن تعیین کرده است.
 
۵. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور [[رئیس مجلس شورای اسلامی|رئیس مجلس]] مبنای اقدام روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه خواهد بود.
 
۶. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی دو مهلت متفاوت هستند.
 
۷. برای مطالعه دقیق آثار انتشار قانون، ماده ۱ باید همراه با [[ماده ۲ قانون مدنی]] و [[ماده ۳ قانون مدنی]] بررسی شود.
 
|مثال=فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند.
 
اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، تبصره ماده ۱ سازوکار دیگری را پیش‌بینی کرده و به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.
 
|توجه=ماده ۱ را نباید با [[ماده ۲ قانون مدنی]] که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
}}
 
 
{{مواد مرتبط
|محتوا=
 
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — <strong>زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار</strong>
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — <strong>انتشار قوانین در روزنامه رسمی</strong>
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — <strong>اثر قانون نسبت به آینده</strong>
}}
}}


مواد مرتبط


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 16px;padding:0;border-top:2px solid #d9dfdc;">
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده


<div style="padding:8px 4px 5px;font-size:18px;font-weight:800;color:#405b56;">
رده‌های مرتبط
رده‌های مرتبط
</div>


<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;padding:2px 4px 9px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:قانون مدنی]]
[[رده:قانون مدنی]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:مقدمه قانون مدنی]]
[[رده:مقدمه قانون مدنی]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:انتشار قوانین]]
[[رده:انتشار قوانین]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:ابلاغ قوانین]]
[[رده:ابلاغ قوانین]]
</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
[[رده:اجرای قوانین]]
[[رده:اجرای قوانین]]
</span>
[[رده:قوانین مرتبط با روزنامه رسمی]]


<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">
⚖ آراء قضایی مرتبط
[[رده:قوانین مرتبط با روزنامه رسمی]]
</span>


</div>
در این صفحه فقط آرایی درج می‌شوند که ارتباط مستقیم و قابل احراز با تشریفات ابلاغ و انتشار قانون یا سازوکار پیش‌بینی‌شده در ماده ۱ قانون مدنی داشته باشند.
</div>


یکی از نمونه‌های عملی مرتبط با سازوکار تبصره ماده ۱، ابلاغ قانون دیوان عدالت اداری پس از انقضای مهلت مقرر و عدم اقدام رئیس‌جمهور است که در فرآیند انتشار قانون مورد استناد قرار گرفته است.


{{آراء قضایی
⚖ نظریات مشورتی مرتبط
|محتوا=


<div style="padding:11px 14px;background:#eef4fa;border-right:3px solid #3978ad;border-radius:7px;color:#546e7a;line-height:1.9;">
در حال حاضر نظریه مشورتی مشخصی که با مشخصات کافی و ارتباط مستقیم با تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی ماده ۱ قانون مدنی احراز شده باشد، در این صفحه درج نشده است.


در بررسی انجام‌شده برای این صفحه، رأی وحدت رویه‌ای که مستقیماً و به‌طور مشخص ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی درباره تشریفات ابلاغ و انتشار باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
مطالعات و منابع تکمیلی


آرای قضایی مرتبط با <strong>زمان اجرای قوانین، آثار قوانین جدید و انتشار مقررات</strong> تنها در صورت احراز ارتباط مستقیم، در این بخش ثبت می‌شوند.
قوانین و مواد مرتبط


</div>
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده
* [[قانون مدنی]] — متن کامل و ساختار قانون مدنی


}}
مستندات تقنینی


* [[قانون اصلاح موادی از قانون مدنی]] — مبنای اصلاح ماده ۱ و تبصره آن


{{نظریات مشورتی
مقررات مرتبط با انتشار و ابلاغ
|محتوا=


<div style="padding:11px 14px;background:#f7f3fa;border-right:3px solid #8064a2;border-radius:7px;color:#5d5268;line-height:1.9;">
* [[آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار]] — انتشار و اطلاع‌رسانی مقررات
* [[بخشنامه دبیر هیأت دولت درباره تکالیف دستگاه‌های اجرایی در تدوین، تصویب و انتشار مقررات]] — الزامات ثبت و انتشار مقررات


در بررسی منابع در دسترس، نظریه مشورتی مشخص و مستقیمی که صرفاً ناظر به تفسیر ماده ۱ قانون مدنی و تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
مطالعه تحلیلی


نظریات مرتبط با <strong>زمان اجرای قوانین، انتشار قوانین و تعارض قوانین جدید و قدیم</strong> تنها پس از احراز ارتباط مستقیم در این بخش افزوده می‌شوند.
* ابلاغ یا انتشار، ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات — تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن
* قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده — شرح تحلیلی ماده ۱ قانون مدنی
* ماده ۱ قانون مدنی — منبع تحلیلی و توضیحی


</div>
جمع‌بندی


}}
ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


مسیر پیشنهادی مطالعه


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:14px 0 17px;padding:0;border-top:2px solid #d9dfdc;">
[[ماده ۱ قانون مدنی]]
↓
[[ماده ۲ قانون مدنی]]
↓
[[ماده ۳ قانون مدنی]]
↓
[[ماده ۴ قانون مدنی]]
↓
[[ماده ۵ قانون مدنی]]
↓
[[ماده ۶ قانون مدنی]]


<div style="padding:8px 4px 5
</div>
```

نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸


<a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA"> قوانین و مقررات </a> › <a itemprop="item" href="https://wikidad.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C"> قانون مدنی </a> › مقدمه › ماده ۱

ماده

● معتبر

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.




تعاریف اصطلاحات

ابلاغ — رساندن رسمی مصوبه یا قانون به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف یا اثر مشخصی در نظر گرفته است.

انتشار قانون — اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار، به‌ویژه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.

لازم‌الاجرا شدن — زمانی که قانون پس از تحقق شرایط قانونی، قابلیت اجرا و ایجاد آثار حقوقی پیدا می‌کند.

مصوبه مجلس — متن مصوب مجلس پس از طی مراحل قانونی مربوط به تصویب قانون.

روزنامه رسمی — مرجع رسمی انتشار قوانین، مقررات و برخی آگهی‌ها و تصمیمات قانونی کشور.

نتیجه همه‌پرسی — نتیجه همه‌پرسی که پس از طی مراحل قانونی، در چارچوب ماده ۱ موضوع ابلاغ و انتشار قرار می‌گیرد.

استنکاف — خودداری از انجام تکلیف مقرر قانونی در مهلت تعیین‌شده.

دستور انتشار — دستور قانونی لازم برای آغاز فرآیند انتشار مصوبه از سوی مرجع مقرر در قانون.


وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18

آخرین اصلاح: 1370-08-14

مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

سابقه تقنینی


سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:



سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

— تاریخ تصویب: 1370-08-14



ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار قوانین پس از طی مراحل قانونی است. این ماده مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور برای انجام اقدامات مقرر و مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی برای انتشار مصوبه را مشخص می‌کند و در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

برای مشاهده ساختار کامل و ارتباط این ماده با سایر مواد، به قانون مدنی مراجعه کنید.

📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط



































شرح و توضیح ماده

ماده ۱ قانون مدنی؛ ابلاغ و انتشار قوانین


خلاصه مطلب

ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین می‌کند.

این ماده در عمل یعنی چه؟

این ماده در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قانون مدنی قرار دارد و مرحله ابلاغ و انتشار مصوبه را پس از طی مراحل قانونی تنظیم می‌کند. مطابق ماده، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز مصوبه را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی نیز باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، آن را منتشر نماید. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


مثال کاربردی

فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند. اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.

توجه

ماده ۱ را نباید با ماده ۲ قانون مدنی که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

⚖ آراء قضایی مرتبط

در این صفحه فقط آرایی درج می‌شوند که ارتباط مستقیم و قابل احراز با تشریفات ابلاغ و انتشار قانون یا سازوکار پیش‌بینی‌شده در ماده ۱ قانون مدنی داشته باشند.

یکی از نمونه‌های عملی مرتبط با سازوکار تبصره ماده ۱، ابلاغ قانون دیوان عدالت اداری پس از انقضای مهلت مقرر و عدم اقدام رئیس‌جمهور است که در فرآیند انتشار قانون مورد استناد قرار گرفته است.

⚖ نظریات مشورتی مرتبط

در حال حاضر نظریه مشورتی مشخصی که با مشخصات کافی و ارتباط مستقیم با تشریفات پنج‌روزه رئیس‌جمهور و ۷۲ ساعته روزنامه رسمی ماده ۱ قانون مدنی احراز شده باشد، در این صفحه درج نشده است.

مطالعات و منابع تکمیلی

قوانین و مواد مرتبط

مستندات تقنینی

مقررات مرتبط با انتشار و ابلاغ

مطالعه تحلیلی

  • ابلاغ یا انتشار، ملاک لازم‌الاجرا شدن قوانین و مقررات — تفاوت ابلاغ، انتشار و لازم‌الاجرا شدن
  • قانون مدنی با توضیحات ماده به ماده — شرح تحلیلی ماده ۱ قانون مدنی
  • ماده ۱ قانون مدنی — منبع تحلیلی و توضیحی

جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مسیر پیشنهادی مطالعه

ماده ۱ قانون مدنی ↓ ماده ۲ قانون مدنی ↓ ماده ۳ قانون مدنی ↓ ماده ۴ قانون مدنی ↓ ماده ۵ قانون مدنی ↓ ماده ۶ قانون مدنی

برگرفته از «https://wikidad.ir/index.php?title=ماده_۲_قانون_مدنی&oldid=389»