ماده ۱۳ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین |title_mode=replace |description=ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی و سازوکار انتشار در صورت استنکاف رئیس‌جمهور. }} <div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtyp...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
|title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین
|title=ماده ۱ قانون مدنی | ابلاغ و انتشار قوانین
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی و سازوکار انتشار در صورت استنکاف رئیس‌جمهور.
|description=ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت رئیس‌جمهور، انتشار در روزنامه رسمی و سازوکار انتشار در صورت استنکاف رئیس‌جمهور.
}}
}}


<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">


<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
خط ۱۵: خط ۱۵:
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>


<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
[[قانون مدنی|<span itemprop="name">قانون مدنی</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدنی">
خط ۲۳: خط ۲۳:
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>


<span itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
[[مقدمه قانون مدنی|<span itemprop="name">مقدمه</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/مقدمه_قانون_مدنی">
خط ۳۱: خط ۳۱:
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>


<span itemprop="name">ماده ۱</span> <meta itemprop="position" content="4">
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">ماده ۱</span>
<meta itemprop="position" content="4">
</span>


</div>
</div>
خط ۴۷: خط ۵۰:
}}
}}


<div class="law-terms">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 14px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13.5px;">


<h2>تعاریف اصطلاحات</h2>
<div style="font-size:17px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:6px;">
تعاریف اصطلاحات
</div>
 
<div style="display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:7px;">
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]</strong><br>
رساندن رسمی مصوبه به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف مشخصی در نظر گرفته است.
</div>


<strong>[[ابلاغ قانون|ابلاغ]]:</strong> رساندن رسمی مصوبه به مرجع مربوط برای انجام تکلیف قانونی.
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]</strong><br>
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار.
</div>


<strong>[[انتشار قانون|انتشار قانون]]:</strong> اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار.
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[مصوبه مجلس شورای اسلامی|مصوبه مجلس]]</strong><br>
متن تصویب‌شده مجلس که پس از طی مراحل قانونی برای ابلاغ و انتشار اقدام می‌شود.
</div>


<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]:</strong> مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات کشور.
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران|روزنامه رسمی]]</strong><br>
مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات کشور.
</div>


<strong>[[همه‌پرسی|همه‌پرسی]]:</strong> نتیجه‌ای که پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم ماده ۱ است.
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[همه‌پرسی|همه‌پرسی]]</strong><br>
نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم ماده ۱ قرار می‌گیرد.
</div>


<strong>[[استنکاف|استنکاف]]:</strong> خودداری از انجام تکلیف قانونی در مهلت مقرر.
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[استنکاف|استنکاف]]</strong><br>
خودداری از انجام تکلیف قانونی در مهلت مقرر.
</div>


</div>
</div>
</div>


خط ۷۵: خط ۱۰۳:
}}
}}


<div class="law-source">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;">


<strong>منبع و کنترل متن:</strong>
<strong>منبع و کنترل متن:</strong>
خط ۸۳: خط ۱۱۱:
</div>
</div>


<div class="law-tests">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0;">


<h2>📝 تست‌های آزمونی</h2>
<h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;">
📝 تست‌های آزمونی
</h2>
 
<div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-bottom:10px;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی
</div>


{{تست ماده
{{تست ماده
خط ۱۰۳: خط ۱۳۷:
</ul>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد.
|تحلیل=رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز مصوبه را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|نکته=مهلت رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی متفاوت است.
|نکته=مهلت رئیس‌جمهور با مهلت انتشار روزنامه رسمی متفاوت است.
}}
}}


خط ۱۴۴: خط ۱۷۸:
</ul>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=در صورت استنکاف، روزنامه رسمی به دستور رئیس مجلس مصوبه را چاپ و منتشر می‌کند.
|تحلیل=در صورت استنکاف، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی
}}
}}
خط ۱۵۴: خط ۱۸۸:
|موضوع=دامنه حکم
|موضوع=دامنه حکم
|نوع=تألیفی
|نوع=تألیفی
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی درباره کدام موارد حکم می‌کند؟
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|گزینه‌ها=
|گزینه‌ها=


خط ۱۶۴: خط ۱۹۸:
</ul>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=حکم ماده شامل مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی است.
|تحلیل=حکم ماده شامل مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی
}}
}}
خط ۱۷۵: خط ۲۰۹:
|توضیح=پس از طی مراحل قانونی، مصوبه یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر فرصت دارد و روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده امکان انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
|توضیح=پس از طی مراحل قانونی، مصوبه یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر فرصت دارد و روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده امکان انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
|نکات=
|نکات=
۱. مهلت رئیس‌جمهور: پنج روز.
۱. [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار است.


۲. مهلت روزنامه رسمی: ۷۲ ساعت.
|مثال=در سال ۱۳۹۲، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از انقضای مهلت مقرر، با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.
 
|توجه=انتشار رسمی قانون و لازم‌الاجرا شدن آن دو مرحله متفاوت‌اند.
۳. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، انتشار از طریق سازوکار تبصره ادامه می‌یابد.
}}


|مثال=در سال ۱۳۹۲، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از انقضای مهلت مقرر، با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای انتشار در روزنامه رسمی ارسال کرد.
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
|توجه=انتشار رسمی قانون با لازم‌الاجرا شدن آن یکسان نیست.
}}


<div class="law-analysis">
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
تحلیل حقوقی
</h2>


<h2>تحلیل حقوقی</h2>
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">


<h3>رابطه با اصل ۱۲۳ قانون اساسی</h3>
<h3>رابطه با اصل ۱۲۳ قانون اساسی</h3>
[[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]] مبنای تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی است. ماده ۱ تشریفات و مهلت‌های ابلاغ و انتشار را مشخص می‌کند.
[[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]] تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و ماده ۱ تشریفات و مهلت‌های ابلاغ و انتشار را مشخص می‌کند.


<h3>انتشار و لازم‌الاجرا شدن</h3>
<h3>تفکیک انتشار از لازم‌الاجرا شدن</h3>
انتشار رسمی با لازم‌الاجرا شدن قانون یکی نیست و [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] مرحله بعدی را تعیین می‌کند.
انتشار رسمی با لازم‌الاجرا شدن قانون یکسان نیست و [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] زمان لازم‌الاجرا شدن را تعیین می‌کند.


<h3>ضمانت اجرای استنکاف</h3>
<h3>ضمانت اجرای استنکاف</h3>
تبصره ماده ۱ برای جلوگیری از توقف انتشار، سازوکار چاپ و انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را مقرر کرده است.
در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده ۱ انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
 
</div>
</div>
 
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و فلسفه حکم
</h2>
 
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
 
ماده ۱ با تعیین تشریفات و مهلت‌های مشخص، فرآیند اعلام رسمی قوانین را منظم و از توقف انتشار در اثر عدم اقدام یک مرجع جلوگیری می‌کند.


</div>
</div>
</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">


<div class="law-legislative-history">
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
تغییرات و پیشینه تقنینی
</h2>


<h2>تغییرات و پیشینه تقنینی</h2>
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">


{| class="wikitable" style="width:100%;text-align:center;"
{| class="wikitable" style="width:100%;text-align:center;"
خط ۲۰۸: خط ۲۶۰:
! وضعیت
! وضعیت


| ! ویژگی                                   |
| ! ویژگی                                                       |
| ------------------------------------------ |
| ------------------------------------------------------------- |
| ۱۸/۰۲/۱۳۰۷                                 |
| ۱۸/۰۲/۱۳۰۷                                                   |
| متن اولیه                                 |
| متن اولیه                                                     |
| مهلت سه‌روزه برای انتشار پس از توشیح       |
| پیش‌بینی مهلت سه‌روزه برای انتشار پس از توشیح                 |
| -                                         |
| -                                                             |
| ۰۸/۱۰/۱۳۶۱                                 |
| ۰۸/۱۰/۱۳۶۱                                                   |
| اصلاح                                     |
| اصلاح                                                         |
| تعیین مهلت پنج‌روزه برای رئیس‌جمهور       |
| تعیین مهلت پنج‌روزه برای رئیس‌جمهور و سازوکار انتشار ۴۸ ساعته |
| -                                         |
| -                                                             |
| ۱۴/۰۸/۱۳۷۰                                 |
| ۱۴/۰۸/۱۳۷۰                                                   |
| اصلاح                                     |
| اصلاح                                                         |
| تعیین مهلت ۷۲ ساعته و سازوکار فعلی استنکاف |
| تعیین مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی و تنظیم سازوکار فعلی استنکاف |
| }                                         |
| }                                                             |


[https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴]
[https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴]


</div>
</div>
</div>


<div class="law-basis">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">


<h2>مبانی و مستندات قانونی</h2>
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مبانی و مستندات قانونی
</h2>


* [[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]]
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
* [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]]
* [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳ قانون مدنی]]
* [https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴]


* [[اصل ۱۲۳ قانون اساسی]] — تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی
* [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار
* [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی
* [https://nezamat.ir/post-27287 قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴] — مستند اصلاح ماده ۱ در سال ۱۳۷۰
</div>
</div>
</div>


<div class="law-example">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">
 
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
نمونه واقعی اجرای ماده ۱
</h2>


<h2>نمونه واقعی اجرای ماده ۱</h2>
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">


<strong>قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱</strong><br>
<strong>قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱</strong><br>
پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای انتشار در روزنامه رسمی ارسال کرد.
پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.


[https://nezamat.ir/post-39067 مشاهده سند مرتبط]
[https://nezamat.ir/post-39067 مشاهده سند مرتبط با قانون حمایت خانواده]


</div>
</div>
</div>


خط ۲۵۶: خط ۳۱۹:
   }}
   }}


<div class="law-categories">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:8px;border-top:2px solid #d9dfdc;">


<h2>رده‌های مرتبط</h2>
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
رده‌های مرتبط
</h2>


[[رده:قانون مدنی]]
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">
[[رده:مقدمه قانون مدنی]]
 
[[رده:انتشار قوانین]]
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:مقدمه قانون مدنی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:انتشار قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ابلاغ قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:اجرای قوانین]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:روزنامه رسمی]]</span>
[[رده:ابلاغ قوانین]]
[[رده:روزنامه رسمی]]


</div>
</div>
</div>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:11px 15px;background:#f1f5f3;border-right:4px solid #2f6f68;">
<h2 style="font-size:16px;font-weight:800;color:#245b55;margin:0 0 5px;">
جمع‌بندی
</h2>


<div class="law-summary">
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">


<h2>جمع‌بندی</h2>
ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.


ماده ۱ قانون مدنی، تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند. مهلت رئیس‌جمهور پنج روز و مهلت روزنامه رسمی ۷۲ ساعت پس از ابلاغ است. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده سازوکار انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.


</div>
</div>
</div>


<div class="law-study-path">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0 5px;padding-top:8px;border-top:1px solid #dfe7e5;">


<strong>مسیر پیشنهادی مطالعه:</strong>
<div style="font-size:14px;font-weight:bold;color:#52615e;margin-bottom:4px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>
 
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;">


[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
خط ۲۹۲: خط ۳۶۷:
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]


</div>
</div>
</div>


</div>
</div>

نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۷


ماده

۱

● اصلاح‌شده

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.

تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.

تعاریف اصطلاحات

ابلاغ
رساندن رسمی مصوبه به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف مشخصی در نظر گرفته است.

انتشار قانون
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار.

مصوبه مجلس
متن تصویب‌شده مجلس که پس از طی مراحل قانونی برای ابلاغ و انتشار اقدام می‌شود.

روزنامه رسمی
مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات کشور.

همه‌پرسی
نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم ماده ۱ قرار می‌گیرد.

استنکاف
خودداری از انجام تکلیف قانونی در مهلت مقرر.


وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18

آخرین اصلاح: 1370-08-14

مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

سابقه تقنینی


سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:



سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

— تاریخ تصویب: 1370-08-14



منبع و کنترل متن: متن ماده و وضعیت اصلاحی آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. مشاهده نسخه رسمی ماده ۱

📝 تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی



مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟

(تألیفی)


  • الف) ۴۸ ساعت
  • ب) سه روز
  • ج) پنج روز
  • د) پانزده روز





روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟

(تألیفی)


  • الف) ۲۴ ساعت
  • ب) ۴۸ ساعت
  • ج) ۷۲ ساعت
  • د) پنج روز





در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟

(تألیفی)


  • الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.
  • ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.
  • ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
  • د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.





ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟

(تألیفی)


  • الف) فقط قوانین عادی مجلس
  • ب) فقط نتایج همه‌پرسی
  • ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی
  • د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت





شرح و توضیح ماده

شرح ماده ۱ قانون مدنی


خلاصه مطلب

ماده ۱ تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.

این ماده در عمل یعنی چه؟

پس از طی مراحل قانونی، مصوبه یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر فرصت دارد و روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده امکان انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

نکات مهم

۱. ماده ۲ قانون مدنی درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار است.

مثال کاربردی

در سال ۱۳۹۲، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از انقضای مهلت مقرر، با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

توجه

انتشار رسمی قانون و لازم‌الاجرا شدن آن دو مرحله متفاوت‌اند.

تحلیل حقوقی

رابطه با اصل ۱۲۳ قانون اساسی

اصل ۱۲۳ قانون اساسی تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و ماده ۱ تشریفات و مهلت‌های ابلاغ و انتشار را مشخص می‌کند.

تفکیک انتشار از لازم‌الاجرا شدن

انتشار رسمی با لازم‌الاجرا شدن قانون یکسان نیست و ماده ۲ قانون مدنی زمان لازم‌الاجرا شدن را تعیین می‌کند.

ضمانت اجرای استنکاف

در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده ۱ انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مبانی و فلسفه حکم

ماده ۱ با تعیین تشریفات و مهلت‌های مشخص، فرآیند اعلام رسمی قوانین را منظم و از توقف انتشار در اثر عدم اقدام یک مرجع جلوگیری می‌کند.

تغییرات و پیشینه تقنینی

تاریخ وضعیت

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴

مبانی و مستندات قانونی

نمونه واقعی اجرای ماده ۱

قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱
پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

مشاهده سند مرتبط با قانون حمایت خانواده

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.

در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مسیر پیشنهادی مطالعه