پرش به محتوا

قانون آیین دادرسی مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=قانون آیین دادرسی مدنی | متن کامل و مواد قانونی |title_mode=replace |description=متن قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ دسترسی به مواد قانونی، ابواب و فصول، شرح و تحلیل حقوقی، نکات کاربردی و مقررات مرتبط در ویکی‌داد. }} <div class...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=قانون آیین دادرسی مدنی | متن کامل و مواد قانونی
|title=قانون آیین دادرسی مدنی - متن کامل، ابواب و مواد
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=متن قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ دسترسی به مواد قانونی، ابواب و فصول، شرح و تحلیل حقوقی، نکات کاربردی و مقررات مرتبط در ویکی‌داد.
|description=متن قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹، شامل کلیات، ۹ باب و ۵۲۹ ماده؛ دسترسی سریع به ساختار قانون، مواد، شرح و تحلیل حقوقی و مقررات مرتبط در ویکی‌داد.
}}
}}


<div class="law-page">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_و_مقررات">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
 
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>


<div class="wd-breadcrumb">
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[صفحه اصلی|ویکی‌داد]] ← [[قوانین و مقررات]] ← '''قانون آیین دادرسی مدنی'''
<span itemprop="name">قانون آیین دادرسی مدنی</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_آیین_دادرسی_مدنی">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
</div>
</div>


<div class="wd-hero">
<div class="law-page">
<div class="wd-hero-title">
<h1>قانون آیین دادرسی مدنی</h1>
</div>
<p>
قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، چارچوب قانونی رسیدگی به دعاوی مدنی و بازرگانی، صلاحیت دادگاه‌ها، تشریفات دادرسی، اعتراض به آرا، داوری و هزینه‌های دادرسی را تعیین می‌کند.
</p>
<div class="wd-hero-meta">
<span>مصوب ۱۳۷۹/۰۱/۲۱</span>
<span>موضوع: آیین دادرسی مدنی</span>
<span>مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی</span>
</div>
</div>


{{جعبه ماده
{{فهرست مواد قانون
|عنوان=قانون آیین دادرسی مدنی
|عنوان=قانون آیین دادرسی مدنی
|نوع=قانون
|توضیح=قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، مشتمل بر کلیات، ۹ باب و ۵۲۹ ماده
|مرجع تصویب=مجلس شورای اسلامی
|تاریخ=۲۱/۰۱/۱۳۷۹
|تاریخ تصویب=۱۳۷۹/۰۱/۲۱
|تعداد=۵۲۹
|موضوع=تشریفات رسیدگی به دعاوی مدنی و بازرگانی
|وضعیت=معتبر
}}
}}


== معرفی قانون آیین دادرسی مدنی ==
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 30px;">
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3; text-align:justify;">
قانون آیین دادرسی مدنی، چارچوب رسیدگی قضایی به امور حسبی و دعاوی مدنی و بازرگانی را تعیین می‌کند. این قانون موضوعاتی مانند صلاحیت دادگاه‌ها، وکالت در دعاوی، دادخواست، دادرسی نخستین، رسیدگی به دلایل، صدور رأی، شیوه‌های اعتراض به آرا، داوری، هزینه دادرسی و مطالبه خسارت را دربر می‌گیرد.
</div>
</div>


'''قانون آیین دادرسی مدنی''' عنوان رایج قانون «آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی» است که در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۷۹ به تصویب رسیده است.
<!-- کلیات -->


این قانون مجموعه‌ای از اصول و مقررات مربوط به رسیدگی قضایی در امور مدنی و بازرگانی را در بر می‌گیرد. موضوعاتی مانند صلاحیت دادگاه‌ها، وکالت در دعاوی، تقدیم دادخواست، جریان رسیدگی، ادله اثبات دعوا، صدور و ابلاغ رأی، شیوه‌های اعتراض به آرا، داوری، هزینه دادرسی و مطالبه خسارت در قلمرو آن قرار دارند.
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">


در این صفحه، ساختار قانون و راهنمای دسترسی به مواد آن ارائه شده است. برای مطالعه متن هر ماده، از فهرست مواد و پیوندهای مربوط استفاده کنید.
{{فصل قانون
|شماره=کلیات
|عنوان=کلیات
|توضیح=مواد ۱ تا ۹
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


== دسترسی سریع به قانون ==
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


<div class="wd-law-index">
{{ماده فهرست|شماره=۱|عنوان=تعریف آیین دادرسی مدنی|خلاصه=اصول و مقررات رسیدگی به امور حسبی و دعاوی مدنی و بازرگانی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
<div class="wd-law-index-item">
{{ماده فهرست|شماره=۲|عنوان=درخواست رسیدگی از سوی ذی‌نفع|خلاصه=لزوم درخواست قانونی برای آغاز رسیدگی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
'''متن قانون و مواد'''
{{ماده فهرست|شماره=۳|عنوان=تکلیف دادگاه به رسیدگی|خلاصه=تکلیف قاضی به رسیدگی و صدور حکم|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴|عنوان=تعیین تکلیف خاص هر دعوا|خلاصه=منع صدور حکم عام و کلی درباره دعوا|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵|عنوان=اصل قطعیت آرا و موارد اعتراض|خلاصه=اعتراض به آرا در موارد مقرر قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۶|عنوان=اعتبار قراردادهای مخل نظم عمومی|خلاصه=محدودیت توافق برخلاف نظم عمومی و اخلاق حسنه|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۷|عنوان=منع رسیدگی مجدد در مرحله بالاتر|خلاصه=حدود رسیدگی مرجع بالاتر به موضوعات مورد حکم|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۸|عنوان=منع تغییر یا توقف حکم|خلاصه=اجرای حکم و منع تغییر آن جز از طریق قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۹|عنوان=اعتبار تصمیمات پیشین|خلاصه=آثار تصمیمات قطعی و مقررات انتقالی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد قانون آیین دادرسی مدنی]]
</div>
</div>
<div class="wd-law-index-item">
'''ساختار قانونی'''
[[قانون آیین دادرسی مدنی#ساختار و ابواب قانون|مشاهده کتاب‌ها و ابواب قانون]]
</div>
</div>
<div class="wd-law-index-item">
'''شرح و تحلیل'''


[[قانون آیین دادرسی مدنی#شرح و تحلیل حقوقی|راهنمای شرح و تحلیل مواد]]
<!-- باب اول -->
</div>
<div class="wd-law-index-item">
'''مقررات مرتبط'''


[[قانون آیین دادرسی مدنی#قوانین و مقررات مرتبط|قوانین و مقررات مرتبط]]
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
</div>
</div>


== شناسنامه قانون ==
{{فصل قانون
 
|شماره=اول
{{شناسنامه ماده
|عنوان=صلاحیت دادگاه‌ها
|قانون=قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی
|توضیح=مواد ۱۰ تا ۲۵
|شماره ماده=کل قانون
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
|وضعیت=قانون مصوب
|تاریخ تصویب=۱۳۷۹/۰۱/۲۱
|موضوع=آیین دادرسی مدنی و تشریفات رسیدگی قضایی
|مرجع تصویب=مجلس شورای اسلامی
}}
}}


== ساختار و ابواب قانون ==
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


قانون آیین دادرسی مدنی در قالب کتاب اول «در امور مدنی» تنظیم شده و موضوعات آن در نه باب اصلی سامان یافته است. برای مراجعه به متن مواد، عنوان هر بخش را انتخاب کنید؛ پیوندهای مواد در این صفحه به صفحه مادر قانون ارجاع داده می‌شوند.
{{ماده فهرست|شماره=۱۰|عنوان=صلاحیت دادگاه‌های عمومی|خلاصه=اصل صلاحیت دادگاه عمومی در رسیدگی به دعاوی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱|عنوان=دادگاه صالح از حیث اقامتگاه خوانده|خلاصه=قاعده عمومی صلاحیت محلی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲|عنوان=دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول|خلاصه=صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۳|عنوان=دعاوی بازرگانی و قراردادها|خلاصه=صلاحیت در دعاوی ناشی از قراردادها|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۴|عنوان=تأمین دلیل|خلاصه=صلاحیت در درخواست تأمین دلیل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۵|عنوان=دعاوی مربوط به اموال منقول و غیرمنقول|خلاصه=قاعده صلاحیت در دعاوی مرتبط با اموال|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۶|عنوان=دعاوی مربوط به ترکه|خلاصه=صلاحیت در دعاوی مربوط به ماترک|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۷|عنوان=دعاوی طاری|خلاصه=صلاحیت دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۸|عنوان=دعوای مرتبط با دعوای اصلی|خلاصه=رسیدگی توأمان به دعاوی مرتبط|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۹|عنوان=توقف رسیدگی به علت وابستگی به دعوای دیگر|خلاصه=توقف رسیدگی در موارد مقرر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۰|عنوان=دعاوی راجع به ترکه|خلاصه=صلاحیت محلی در امور مربوط به ترکه|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۱|عنوان=دعاوی ورشکستگی|خلاصه=صلاحیت در دعاوی مربوط به ورشکستگی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۲|عنوان=دعاوی شرکت‌ها|خلاصه=صلاحیت محلی در دعاوی مربوط به شرکت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۳|عنوان=دعاوی مربوط به تعهدات شرکت|خلاصه=صلاحیت در دعاوی ناشی از تعهدات شرکت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۴|عنوان=صلاحیت در موارد خاص|خلاصه=قواعد تکمیلی صلاحیت محلی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۵|عنوان=اختلاف در صلاحیت|خلاصه=تعیین مرجع صالح در موارد اختلاف|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


=== کتاب اول ـ در امور مدنی ===
</div>
</div>


==== کلیات ====
<!-- باب دوم -->


در بخش کلیات، اصول پایه رسیدگی مدنی، ضرورت درخواست رسیدگی از سوی اشخاص ذی‌نفع و تکالیف دادگاه در رسیدگی به دعاوی مطرح می‌شود.
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد کلیات قانون]]
{{فصل قانون
|شماره=دوم
|عنوان=وکالت در دعاوی
|توضیح=مواد ۲۶ تا ۴۷
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


==== باب اول ـ در صلاحیت دادگاه‌ها ====
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


این باب به قواعد تعیین دادگاه صالح، صلاحیت ذاتی و نسبی، صلاحیت محلی و شیوه حل اختلاف در صلاحیت می‌پردازد.
{{ماده فهرست|شماره=۲۶|عنوان=وکالت در دعاوی|خلاصه=مقررات نمایندگی و وکالت در دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۷|عنوان=اختیارات وکیل|خلاصه=حدود اختیار وکیل در دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۸|عنوان=وکالت اشخاص حقوقی|خلاصه=نمایندگی و وکالت اشخاص حقوقی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۹|عنوان=ارائه وکالت‌نامه|خلاصه=لزوم احراز سمت وکیل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۰|عنوان=حدود اختیارات وکیل|خلاصه=اختیارات نیازمند تصریح در وکالت‌نامه|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۱|عنوان=تعداد وکلای هر طرف|خلاصه=مقررات حضور وکلای متعدد|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۲|عنوان=نمایندگی دستگاه‌های دولتی|خلاصه=معرفی نماینده حقوقی در مراجع قضایی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳|عنوان=وکلای واجد شرایط|خلاصه=شرایط قانونی وکالت در دعاوی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۴|عنوان=وکالت‌نامه و اختیارات|خلاصه=مقررات مربوط به سند وکالت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۵|عنوان=اختیارات خاص وکیل|خلاصه=موارد نیازمند تصریح در وکالت‌نامه|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۶|عنوان=ابلاغ به وکیل|خلاصه=آثار ابلاغ به وکیل در دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۷|عنوان=عزل وکیل|خلاصه=آثار عزل وکیل بر جریان دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۸|عنوان=استعفای وکیل|خلاصه=تکالیف وکیل در زمان استعفا|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۹|عنوان=تعیین وکیل جدید|خلاصه=آثار تغییر وکیل در پرونده|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۰|عنوان=فوت یا حجر موکل|خلاصه=آثار زوال سمت در وکالت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۱|عنوان=تکالیف وکیل|خلاصه=وظایف وکیل در جریان دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۲|عنوان=حضور وکیل در جلسه|خلاصه=مقررات حضور وکیل و آثار عدم حضور|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۳|عنوان=تعدد وکلا|خلاصه=نحوه اقدام وکلای متعدد|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۴|عنوان=عذر وکیل|خلاصه=آثار عذر موجه وکیل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵|عنوان=تکلیف وکیل در موارد اضطراری|خلاصه=اقدامات لازم برای حفظ حقوق موکل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۶|عنوان=ابلاغ رأی به وکیل|خلاصه=آثار ابلاغ و آغاز مهلت اعتراض|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۷|عنوان=فوت یا ممنوعیت وکیل|خلاصه=آثار فوت یا ممنوعیت وکیل بر مهلت اعتراض|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


موضوعات اصلی:
</div>
* صلاحیت ذاتی و نسبی دادگاه‌ها
</div>
* صلاحیت محلی در دعاوی مختلف
* اختلاف در صلاحیت
* ترتیب حل اختلاف صلاحیت


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب اول ـ صلاحیت دادگاه‌ها]]
<!-- باب سوم -->


==== باب دوم ـ وکالت در دعاوی ====
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">


این باب مقررات مربوط به نمایندگی و وکالت در دعاوی مدنی، اختیارات وکیل و آثار اقدامات او در جریان دادرسی را در بر می‌گیرد.
{{فصل قانون
|شماره=سوم
|عنوان=دادرسی نخستین
|توضیح=مواد ۴۸ تا ۳۲۹
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


موضوعات اصلی:
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
* وکالت در دعاوی
* اختیارات وکیل و حدود نمایندگی
* تکالیف وکیل در فرایند دادرسی
* آثار اقدامات وکیل در پرونده


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب دوم ـ وکالت در دعاوی]]
{{ماده فهرست|شماره=۴۸|عنوان=شروع رسیدگی و تقدیم دادخواست|خلاصه=آغاز رسیدگی دادگاه با تقدیم دادخواست|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۹|عنوان=ثبت دادخواست|خلاصه=ثبت دادخواست و تعیین تاریخ اقامه دعوا|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱|عنوان=شرایط دادخواست|خلاصه=مشخصات و مندرجات ضروری دادخواست|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۳|عنوان=نواقص دادخواست|خلاصه=موارد رفع نقص دادخواست|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۱|عنوان=بهای خواسته|خلاصه=تعیین بهای خواسته و آثار آن|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۴|عنوان=تعیین وقت رسیدگی|خلاصه=تعیین وقت و ابلاغ دادخواست و ضمائم|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۴|عنوان=ایرادات و موانع رسیدگی|خلاصه=ایرادات قابل طرح از سوی خوانده|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۶|عنوان=ارائه اصل اسناد|خلاصه=تکلیف اصحاب دعوا درباره اسناد|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۸|عنوان=تأمین خواسته|خلاصه=شرایط درخواست تأمین خواسته|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۵|عنوان=ورود شخص ثالث|خلاصه=شرایط ورود ثالث به دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۳۵|عنوان=جلب شخص ثالث|خلاصه=درخواست جلب ثالث در جریان رسیدگی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۴۱|عنوان=دعوای متقابل|خلاصه=شرایط طرح دعوای متقابل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۴۹|عنوان=تأمین دلیل|خلاصه=حفظ و صورت‌برداری از دلایل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۵۶|عنوان=اظهارنامه|خلاصه=ابلاغ رسمی مطالبه یا اعلام موضوع|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۵۸|عنوان=دعاوی تصرف|خلاصه=دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۷۸|عنوان=سازش|خلاصه=سازش اصحاب دعوا در جریان دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۹۴|عنوان=ادله اثبات دعوا|خلاصه=مقررات کلی رسیدگی به دلایل|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۰۲|عنوان=اقرار|خلاصه=آثار اقرار در دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۱۶|عنوان=انکار و تردید نسبت به سند|خلاصه=مقررات انکار، تردید و رسیدگی به سند|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۳۰|عنوان=گواهی|خلاصه=شرایط و تشریفات شهادت|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۴۸|عنوان=معاینه محل و تحقیق محلی|خلاصه=تحقیق و مشاهده قضایی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۵۷|عنوان=کارشناسی|خلاصه=ارجاع امر به کارشناس|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۷۰|عنوان=سوگند|خلاصه=مقررات سوگند در دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۹۴|عنوان=رأی دادگاه|خلاصه=مقررات صدور و انشای رأی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۰۳|عنوان=حکم حضوری و غیابی|خلاصه=معیارهای تشخیص حکم حضوری یا غیابی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۰۵|عنوان=واخواهی|خلاصه=اعتراض به حکم غیابی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۱۰|عنوان=دادرسی فوری|خلاصه=دستور موقت در امور فوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


==== باب سوم ـ دادرسی نخستین ====
</div>
</div>


باب سوم به تشریفات رسیدگی در مرحله نخستین اختصاص دارد و بخش گسترده‌ای از مقررات مربوط به طرح دعوا، دادخواست، جلسه دادرسی، ادله اثبات و صدور رأی را شامل می‌شود.
<!-- باب چهارم -->


موضوعات اصلی:
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
* دادخواست و شرایط آن
* بهای خواسته
* جریان دادخواست تا جلسه رسیدگی
* ابلاغ و ایرادات دادرسی
* جلسه دادرسی
* توقیف دادرسی و استرداد دعوا یا دادخواست
* امور اتفاقی و تأمین خواسته
* ورود ثالث، جلب ثالث و دعوای متقابل
* رسیدگی به دلایل و ادله اثبات دعوا
* صدور، انشا و ابلاغ رأی
* حکم حضوری و غیابی


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب سوم ـ دادرسی نخستین]]
{{فصل قانون
|شماره=چهارم
|عنوان=تجدیدنظر
|توضیح=مواد ۳۳۰ تا ۳۶۵
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


==== باب چهارم ـ تجدیدنظر ====
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


این باب مقررات مربوط به اعتراض تجدیدنظرخواهانه به آرای قابل تجدیدنظر، مهلت‌ها، تشریفات درخواست و رسیدگی در مرحله تجدیدنظر را بیان می‌کند.
{{ماده فهرست|شماره=۳۳۰|عنوان=اصل قطعیت آرا و تجدیدنظر|خلاصه=قابلیت تجدیدنظر آرا در موارد قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳۱|عنوان=آرای قابل تجدیدنظر|خلاصه=احکام و قرارهای قابل تجدیدنظر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳۵|عنوان=اشخاص دارای حق تجدیدنظر|خلاصه=اشخاص مجاز به درخواست تجدیدنظر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳۶|عنوان=مهلت تجدیدنظرخواهی|خلاصه=مهلت اعتراض برای اشخاص مقیم ایران و خارج|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳۹|عنوان=دادخواست تجدیدنظر|خلاصه=نحوه تقدیم درخواست تجدیدنظر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۴۸|عنوان=جهات تجدیدنظرخواهی|خلاصه=جهات قانونی درخواست تجدیدنظر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۵۸|عنوان=اختیار دادگاه تجدیدنظر|خلاصه=تأیید یا نقض رأی و صدور رأی مقتضی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۶۵|عنوان=قطعیت آرای تجدیدنظر|خلاصه=اصل قطعیت رأی صادره در مرحله تجدیدنظر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


موضوعات اصلی:
</div>
* آرای قابل تجدیدنظر
</div>
* اشخاص دارای حق تجدیدنظرخواهی
* مهلت و شیوه درخواست تجدیدنظر
* آثار تجدیدنظرخواهی
* رسیدگی دادگاه تجدیدنظر و تصمیمات آن


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب چهارم ـ تجدیدنظر]]
<!-- باب پنجم -->


==== باب پنجم ـ فرجام‌خواهی، اعتراض شخص ثالث و اعاده دادرسی ====
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">


این باب شیوه‌های خاص اعتراض به آرا را در بر می‌گیرد؛ از جمله فرجام‌خواهی، اعتراض شخص ثالث و اعاده دادرسی در موارد مقرر قانونی.
{{فصل قانون
|شماره=پنجم
|عنوان=فرجام‌خواهی، اعتراض شخص ثالث و اعاده دادرسی
|توضیح=مواد ۳۶۶ تا ۴۴۱
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


موضوعات اصلی:
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
* فرجام‌خواهی و آرای قابل فرجام
* ترتیب رسیدگی فرجامی
* اعتراض شخص ثالث
* جهات و مهلت اعاده دادرسی
* ترتیب درخواست و رسیدگی به اعاده دادرسی


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب پنجم ـ طرق اعتراض به آرا]]
{{ماده فهرست|شماره=۳۶۶|عنوان=فرجام‌خواهی|خلاصه=رسیدگی فرجامی به آرای مقرر در قانون|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۶۷|عنوان=آرای قابل فرجام|خلاصه=احکام قابل درخواست فرجام|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۷۱|عنوان=جهات نقض رأی|خلاصه=موارد نقض رأی در دیوان عالی کشور|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۹۶|عنوان=ترتیب رسیدگی فرجامی|خلاصه=تشریفات رسیدگی در دیوان عالی کشور|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۱۷|عنوان=اعتراض شخص ثالث|خلاصه=اعتراض شخصی که در دادرسی دخالت نداشته است|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۲۶|عنوان=جهات اعاده دادرسی|خلاصه=موارد قانونی درخواست اعاده دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۲۷|عنوان=مهلت اعاده دادرسی|خلاصه=مهلت درخواست اعاده دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۳۳|عنوان=مرجع درخواست اعاده دادرسی|خلاصه=مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


==== باب ششم ـ مواعد ====
</div>
</div>


این باب به تعیین و محاسبه مواعد قانونی و مقررات مربوط به اعطای مهلت یا تجدید موعد می‌پردازد.
<!-- باب ششم -->


موضوعات اصلی:
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
* تعیین و حساب مواعد
* مهلت‌های قانونی
* دادن مهلت و تجدید موعد


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب ششم ـ مواعد]]
{{فصل قانون
|شماره=ششم
|عنوان=مواعد
|توضیح=مواد ۴۴۲ تا ۴۵۳
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


==== باب هفتم ـ داوری ====
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


این باب مقررات داوری در اختلافات، از جمله ارجاع اختلاف به داوری، تعیین داور، جریان داوری و آثار رأی داور را بیان می‌کند.
{{ماده فهرست|شماره=۴۴۲|عنوان=تعیین و حساب مواعد|خلاصه=قواعد محاسبه مواعد قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۴۳|عنوان=احتساب مواعد|خلاصه=نحوه محاسبه روزها و ماه‌ها در مواعد|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۴۴|عنوان=روز آخر موعد|خلاصه=حکم روز تعطیل یا غیرقابل اقدام|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵۰|عنوان=دادن مهلت و تجدید موعد|خلاصه=شرایط اعطای مهلت قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


موضوعات اصلی:
</div>
* ارجاع اختلاف به داوری
</div>
* تعیین و انتخاب داور
* جریان داوری
* صدور و ابلاغ رأی داور
* اعتراض و اجرای رأی داوری در حدود قانون


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب هفتم ـ داوری]]
<!-- باب هفتم -->


==== باب هشتم ـ هزینه دادرسی و اعسار ====
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">


این باب به هزینه‌های دادرسی و مقررات مربوط به اعسار از پرداخت هزینه دادرسی اختصاص دارد.
{{فصل قانون
|شماره=هفتم
|عنوان=داوری
|توضیح=مواد ۴۵۴ تا ۵۰۱
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


موضوعات اصلی:
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
* هزینه دادرسی
* پرداخت هزینه‌های قانونی
* اعسار از هزینه دادرسی
* رسیدگی به ادعای اعسار


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب هشتم ـ هزینه دادرسی و اعسار]]
{{ماده فهرست|شماره=۴۵۴|عنوان=ارجاع اختلاف به داوری|خلاصه=توافق طرفین برای حل اختلاف از طریق داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵۵|عنوان=توافق بر داوری|خلاصه=شرایط ارجاع اختلاف به داور|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵۸|عنوان=تعیین داور|خلاصه=نحوه تعیین داور و مشخصات داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۶۴|عنوان=تعیین داور در صورت اختلاف|خلاصه=سازوکار تعیین داور در موارد اختلاف|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۷۷|عنوان=تشریفات داوری|خلاصه=رعایت مقررات مربوط در جریان داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۸۲|عنوان=شکل و محتوای رأی داور|خلاصه=شرایط رأی داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۸۹|عنوان=موارد بطلان رأی داور|خلاصه=مواردی که رأی داور باطل و غیرقابل اجراست|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۹۰|عنوان=درخواست ابطال رأی داور|خلاصه=مهلت و شیوه درخواست ابطال رأی داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۹۳|عنوان=توقف اجرای رأی داور|خلاصه=شرایط توقف اجرای رأی داوری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


==== باب نهم ـ مطالبه خسارت و اجبار به انجام تعهد ====
</div>
</div>


این باب مقررات مربوط به مطالبه خسارت، جبران زیان ناشی از دادرسی یا تأخیر در انجام تعهد و مستثنیات دین را در بر می‌گیرد.
<!-- باب هشتم -->


موضوعات اصلی:
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
* کلیات مطالبه خسارت
* خسارات دادرسی
* خسارت ناشی از تأخیر یا عدم انجام تعهد
* مستثنیات دین


[[قانون آیین دادرسی مدنی|مشاهده مواد باب نهم ـ مطالبه خسارت و اجبار به انجام تعهد]]
{{فصل قانون
|شماره=هشتم
|عنوان=هزینه دادرسی و اعسار
|توضیح=مواد ۵۰۲ تا ۵۱۴
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


== موضوعات مهم قانون آیین دادرسی مدنی ==
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">


<div class="term-box">
{{ماده فهرست|شماره=۵۰۲|عنوان=هزینه دادرسی|خلاصه=تعریف هزینه‌های دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
'''صلاحیت دادگاه'''
{{ماده فهرست|شماره=۵۰۳|عنوان=پرداخت هزینه دادرسی|خلاصه=نحوه پرداخت هزینه‌های قانونی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
<p>قواعدی که مشخص می‌کنند رسیدگی به یک دعوا در صلاحیت کدام دادگاه است؛ از جمله صلاحیت ذاتی و محلی.</p>
{{ماده فهرست|شماره=۵۰۴|عنوان=اعسار از هزینه دادرسی|خلاصه=تعریف اعسار از پرداخت هزینه دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
</div>
{{ماده فهرست|شماره=۵۰۵|عنوان=درخواست اعسار|خلاصه=طرح ادعای اعسار از هزینه دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۰۶|عنوان=دلایل اعسار|خلاصه=مدارک و گواهی‌های مربوط به اعسار|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱۴|عنوان=تمکن بعدی معسر|خلاصه=تکلیف پرداخت هزینه پس از حصول تمکن مالی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


<div class="term-box">
'''دادخواست'''
<p>درخواست رسمی رسیدگی قضایی که مطابق تشریفات قانونی به مرجع صالح تقدیم می‌شود و اصولاً آغاز رسیدگی مدنی به آن وابسته است.</p>
</div>
</div>
<div class="term-box">
'''تأمین خواسته'''
<p>درخواست اتخاذ تصمیم تأمینی برای حفظ امکان اجرای حکم و جلوگیری از تضییع حقوق خواهان در شرایط مقرر قانونی.</p>
</div>
</div>


<div class="term-box">
<!-- باب نهم -->
'''دعوای متقابل'''
<p>دعوا یا مطالبه‌ای که خوانده در برابر خواهان و در ارتباط با دعوای اصلی، با رعایت شرایط قانونی مطرح می‌کند.</p>
</div>


<div class="term-box">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
'''تجدیدنظرخواهی'''
<p>یکی از طرق اعتراض به رأی که در موارد و مهلت‌های مقرر قانونی، رسیدگی دوباره به رأی را در مرجع تجدیدنظر امکان‌پذیر می‌کند.</p>
</div>


<div class="term-box">
{{فصل قانون
'''اعاده دادرسی'''
|شماره=نهم
<p>طریق فوق‌العاده اعتراض به حکم قطعی در جهات مشخص‌شده در قانون.</p>
|عنوان=مطالبه خسارت و اجبار به انجام تعهد
</div>
|توضیح=مواد ۵۱۵ تا ۵۲۹
|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی
}}


<div class="term-box">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
'''داوری'''
<p>روش حل‌وفصل اختلاف بر اساس توافق یا حکم قانون از طریق داور یا داوران، مطابق مقررات مربوط.</p>
</div>


== راهنمای مطالعه قانون ==
{{ماده فهرست|شماره=۵۱۵|عنوان=مطالبه خسارت دادرسی و تأخیر تعهد|خلاصه=مطالبه خسارت ناشی از دادرسی یا تأخیر یا عدم انجام تعهد|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱۶|عنوان=خسارت ناشی از دادرسی|خلاصه=مقررات جبران خسارت در جریان دادرسی|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱۹|عنوان=خسارات دادرسی|خلاصه=هزینه دادرسی، حق‌الوکاله و هزینه‌های ضروری|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲۰|عنوان=رابطه مستقیم خسارت با دعوا|خلاصه=لزوم ارتباط مستقیم زیان با موضوع دعوا|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲۲|عنوان=خسارت تأخیر تأدیه|خلاصه=شرایط مطالبه خسارت تأخیر تأدیه دین وجه رایج|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲۳|عنوان=مستثنیات دین|خلاصه=اموال مستثنا از توقیف در اجرای حکم|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲۴|عنوان=مصادیق مستثنیات دین|خلاصه=موارد قانونی مستثنیات دین|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲۹|عنوان=نسخ قوانین مغایر|خلاصه=لغو قانون پیشین آیین دادرسی مدنی و مقررات مغایر|لینک=قانون آیین دادرسی مدنی}}


برای مطالعه منظم قانون آیین دادرسی مدنی، می‌توان موضوعات آن را در چند محور دنبال کرد:
</div>
</div>


# **پیش از طرح دعوا:** بررسی صلاحیت دادگاه، سمت و اهلیت طرفین و شرایط قانونی اقامه دعوا.
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:32px 0 20px; padding:0; border-top:2px solid #c49a3a;">
# **شروع رسیدگی:** مطالعه مقررات دادخواست، بهای خواسته، پیوست‌ها و ابلاغ.
# **جریان دادرسی:** بررسی ایرادات، جلسه رسیدگی، امور اتفاقی و شیوه‌های ارائه و ارزیابی دلایل.
# **پایان رسیدگی:** مطالعه صدور و ابلاغ رأی و تفاوت حکم حضوری و غیابی.
# **اعتراض به رأی:** بررسی تجدیدنظرخواهی، فرجام‌خواهی، اعتراض شخص ثالث و اعاده دادرسی.
# **موضوعات تکمیلی:** مطالعه مواعد، داوری، هزینه دادرسی، اعسار و مطالبه خسارت.


== شرح و تحلیل حقوقی ==
<div style="padding:14px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#765b1e;">
موضوعات مهم قانون آیین دادرسی مدنی
</div>


قانون آیین دادرسی مدنی صرفاً مجموعه‌ای از تشریفات اداری نیست؛ مقررات آن بر امکان طرح دعوا، انتخاب مرجع صالح، نحوه دفاع، ارائه دلیل، اعتبار تصمیم قضایی و شیوه اعتراض به رأی اثر می‌گذارد.
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.4;">


در بررسی هر ماده، توجه به موارد زیر اهمیت دارد:
[[قانون آیین دادرسی مدنی|صلاحیت دادگاه‌ها]]
* ارتباط ماده با مواد پیشین و پسین قانون؛
&nbsp; | &nbsp;
* تفاوت قواعد آمره و مقرراتی که رعایت آن‌ها به اقدام اصحاب دعوا وابسته است؛
[[قانون آیین دادرسی مدنی|دادخواست و شرایط آن]]
* آثار رعایت‌نکردن تشریفات مقرر؛
&nbsp; | &nbsp;
* ارتباط حکم ماده با قوانین خاص و مقررات تکمیلی؛
[[قانون آیین دادرسی مدنی|تأمین خواسته]]
* برداشت‌های قضایی و نظریات حقوقی مرتبط، در صورت وجود منبع معتبر.
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|ورود ثالث و جلب ثالث]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|دعوای متقابل]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|تأمین دلیل]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|ادله اثبات دعوا]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|حکم غیابی و واخواهی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|تجدیدنظرخواهی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|فرجام‌خواهی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|اعاده دادرسی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|داوری]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|اعسار از هزینه دادرسی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|خسارات دادرسی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی مدنی|خسارت تأخیر تأدیه]]


== قوانین و مقررات مرتبط ==
</div>
 
<div class="related-laws-box">
* [[قانون مدنی]]
* [[قانون اجرای احکام مدنی]]
* [[قانون شوراهای حل اختلاف]]
* [[قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی]]
* [[قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری]]
</div>
</div>


== پرسش‌های متداول ==
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">


'''قانون آیین دادرسی مدنی درباره چیست؟'''
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
راهنمای مطالعه قانون آیین دادرسی مدنی
</div>


این قانون اصول و تشریفات رسیدگی قضایی به امور حسبی و دعاوی مدنی و بازرگانی را در مراجع مشمول قانون تنظیم می‌کند.
<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.3;">


'''عنوان رسمی قانون چیست؟'''
برای مطالعه این قانون، ابتدا کلیات و قواعد صلاحیت را بررسی کنید. سپس باب دوم درباره وکالت در دعاوی و باب سوم درباره مراحل دادرسی نخستین، از تقدیم دادخواست تا رسیدگی به دلایل و صدور رأی، مطالعه شود.


عنوان رسمی آن «قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی» است؛ «قانون آیین دادرسی مدنی» عنوان کوتاه و رایج آن است.
پس از شناخت جریان رسیدگی، باب‌های چهارم و پنجم را برای آشنایی با شیوه‌های اعتراض به آرا بخوانید. باب‌های ششم تا نهم نیز به مواعد، داوری، هزینه دادرسی و اعسار، مطالبه خسارت و مستثنیات دین اختصاص دارند.


'''قانون آیین دادرسی مدنی چه موضوعاتی را پوشش می‌دهد؟'''
</div>
</div>


از جمله صلاحیت دادگاه‌ها، وکالت در دعاوی، دادخواست، رسیدگی نخستین، ادله اثبات، صدور رأی، طرق اعتراض، مواعد، داوری، هزینه دادرسی و مطالبه خسارت.
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:0; border-top:1px solid #dfe7e5;">


'''از کجا می‌توان مواد قانون را مطالعه کرد؟'''
<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:18px; font-weight:800; color:#405b56;">
مطالب مرتبط
</div>


از پیوند [[قانون آیین دادرسی مدنی|متن و مواد قانون آیین دادرسی مدنی]] در همین صفحه استفاده کنید.
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.3;">


== منابع و مستندات ==
[[قانون مدنی|قانون مدنی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون اجرای احکام مدنی|قانون اجرای احکام مدنی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون شوراهای حل اختلاف|قانون شوراهای حل اختلاف]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی|قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[آراء قضایی مرتبط با قانون آیین دادرسی مدنی|آرای قضایی مرتبط با قانون آیین دادرسی مدنی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[نظریات مشورتی مرتبط با قانون آیین دادرسی مدنی|نظریات مشورتی مرتبط با قانون آیین دادرسی مدنی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[آزمون‌های قانون آیین دادرسی مدنی|آزمون‌ها و تست‌های قانون آیین دادرسی مدنی]]


* متن قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، مصوب ۱۳۷۹/۰۱/۲۱.
</div>
* [[قانون مدنی]] و سایر قوانین مرتبط، در حدود ارتباط موضوعی با مقررات آیین دادرسی.
* پایگاه ملی قوانین و مقررات و منابع رسمی انتشار قوانین، برای بررسی متن و اصلاحات قانونی.
 
<div class="wd-source-note">
<strong>یادداشت تنقیحی:</strong>
برای استناد حقوقی، متن رسمی قانون و اصلاحات یا الحاقات بعدی آن باید با منبع رسمی تطبیق داده شود. مطالب توضیحی این صفحه جایگزین متن لازم‌الاجرای قانون نیست.
</div>
</div>


</div>
</div>

نسخهٔ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸


قوانین و مقررات

←

قانون آیین دادرسی مدنی

قانون آیین دادرسی مدنی

قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، مشتمل بر کلیات، ۹ باب و ۵۲۹ ماده

مصوب ۲۱/۰۱/۱۳۷۹

۵۲۹ ماده

معتبر


قانون آیین دادرسی مدنی، چارچوب رسیدگی قضایی به امور حسبی و دعاوی مدنی و بازرگانی را تعیین می‌کند. این قانون موضوعاتی مانند صلاحیت دادگاه‌ها، وکالت در دعاوی، دادخواست، دادرسی نخستین، رسیدگی به دلایل، صدور رأی، شیوه‌های اعتراض به آرا، داوری، هزینه دادرسی و مطالبه خسارت را دربر می‌گیرد.











راهنمای مطالعه قانون آیین دادرسی مدنی

برای مطالعه این قانون، ابتدا کلیات و قواعد صلاحیت را بررسی کنید. سپس باب دوم درباره وکالت در دعاوی و باب سوم درباره مراحل دادرسی نخستین، از تقدیم دادخواست تا رسیدگی به دلایل و صدور رأی، مطالعه شود.

پس از شناخت جریان رسیدگی، باب‌های چهارم و پنجم را برای آشنایی با شیوه‌های اعتراض به آرا بخوانید. باب‌های ششم تا نهم نیز به مواعد، داوری، هزینه دادرسی و اعسار، مطالبه خسارت و مستثنیات دین اختصاص دارند.