ماده ۲ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

Rasool (بحث | مشارکت‌ها)

3 گروه کاربری
۵۲۸ ویرایش‌ها
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=ماده ۱ قانون مدنی - ابلاغ و انتشار قوانین - ویکی داد |title_mode=replace |description=متن ماده ۱ قانون مدنی درباره ابلاغ مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی، مهلت امضای رئیس‌جمهور، دستور انتشار و تکلیف روزنامه رسمی؛ همراه با شرح، تحلیل، نکات، مواد مرتبط و...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶۳: خط ۶۳:
}}
}}


<!-- ==================== در یک نگاه ==================== -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0;">
<!-- در یک نگاه -->


<div style="border-top:3px solid #3978ad; padding-top:12px; margin-bottom:14px;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0 14px;">


<div style="font-size:21px; font-weight:800; color:#315f82; line-height:1.8;">
<div style="border-top:2px solid #3978ad;padding-top:8px;margin-bottom:8px;font-size:19px;font-weight:800;color:#315f82;">
در یک نگاه
در یک نگاه
</div>
</div>


</div>
<div style="padding:11px 14px;background:#f5f8fa;border-right:3px solid #3978ad;border-radius:7px;font-size:14px;color:#405563;line-height:2;">
 
<div style="padding:15px 18px; background:#f4f8fb; border-right:4px solid #3978ad; border-radius:8px; color:#405563; line-height:2.25;">


<strong>خلاصه:</strong>
<strong>خلاصه:</strong>
ماده ۱ قانون مدنی، تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین می‌کند و برای اقدام رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت مشخص مقرر کرده است.
ماده ۱ تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.
 
<br><br>


<strong>نکته کلیدی:</strong>
<strong>نکته کلیدی:</strong>
در این ماده باید میان «ابلاغ به رئیس‌جمهور»، «امضای رئیس‌جمهور»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» تفکیک کرد.
رئیس‌جمهور پنج روز برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار فرصت دارد.
 
<br><br>


<strong>برای دانشجو:</strong>
<strong>برای دانشجو:</strong>
ماده ۱ زنجیره نهادی ابلاغ و انتشار قانون را مشخص می‌کند؛ اما نباید مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی یا با زمان لازم‌الاجرا شدن قانون موضوع ماده ۲ یکسان دانست.
ابلاغ به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور و انتشار در روزنامه رسمی سه مرحله متفاوت‌اند و نباید با زمان لازم‌الاجرا شدن قانون موضوع ماده ۲ یکسان گرفته شوند.


</div>
</div>
خط ۹۴: خط ۸۷:




<!-- ==================== موضوعات و اطلاعات کلیدی ==================== -->
<!-- اطلاعات کلیدی -->
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0;">


<div style="display:flex; gap:14px; flex-wrap:wrap;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:12px 0 18px;display:flex;gap:10px;flex-wrap:wrap;">


<div style="flex:1; min-width:260px; border:1px solid #dce5eb; border-right:4px solid #3978ad; border-radius:8px; padding:14px 17px; background:#fbfcfd;">
<div style="flex:1;min-width:230px;border:1px solid #dde5ea;border-right:3px solid #3978ad;border-radius:7px;padding:10px 13px;background:#fff;">


<div style="font-size:16px; font-weight:800; color:#315f82; margin-bottom:8px;">
<div style="font-weight:800;color:#315f82;margin-bottom:4px;">موضوعات</div>
موضوعات ماده
</div>


<div style="font-size:14px; color:#4e5d65; line-height:2.2;">
<div style="font-size:13px;color:#53636b;line-height:1.9;">
ابلاغ مصوبات مجلس، انتشار قوانین، رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی، نتیجه همه‌پرسی، مهلت قانونی انتشار
ابلاغ مصوبات، انتشار قوانین، رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی، همه‌پرسی
</div>
</div>


</div>
</div>


<div style="flex:1;min-width:230px;border:1px solid #e2dfee;border-right:3px solid #8064a2;border-radius:7px;padding:10px 13px;background:#fff;">


<div style="flex:1; min-width:260px; border:1px solid #e3dff0; border-right:4px solid #8064a2; border-radius:8px; padding:14px 17px; background:#fcfbfd;">
<div style="font-weight:800;color:#654d83;margin-bottom:4px;">طرف‌های ماده</div>
 
<div style="font-size:16px; font-weight:800; color:#654d83; margin-bottom:8px;">
طرف‌های ماده
</div>
 
<div style="font-size:14px; color:#5b5364; line-height:2.2;">
رئیس‌جمهور، مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی، مجریان قانون
</div>
 
</div>


<div style="font-size:13px;color:#5b5364;line-height:1.9;">
مجلس شورای اسلامی، رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی
</div>
</div>


<div style="margin-top:12px; border:1px solid #dfe7dc; border-right:4px solid #62845e; border-radius:8px; padding:14px 17px; background:#fafcf9;">
<div style="font-size:16px; font-weight:800; color:#496847; margin-bottom:8px;">
مهلت‌ها و اعداد مهم
</div>
</div>


<div style="font-size:14px; color:#4e5d52; line-height:2.2;">
<div style="flex:1;min-width:230px;border:1px solid #dfe7dc;border-right:3px solid #62845e;border-radius:7px;padding:10px 13px;background:#fff;">
 
<strong>۵ روز:</strong> مهلت رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار.
 
<br>


<strong>۷۲ ساعت:</strong> مهلت روزنامه رسمی برای انتشار مصوبه پس از ابلاغ.
<div style="font-weight:800;color:#496847;margin-bottom:4px;">مهلت‌ها و مدت‌ها</div>
 
<br>
 
<strong>۷۲ ساعت:</strong> مهلت روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه در صورت استنکاف رئیس‌جمهور و دستور رئیس مجلس.


<div style="font-size:13px;color:#536052;line-height:1.9;">
<strong>۵ روز</strong> برای رئیس‌جمهور<br>
<strong>۷۲ ساعت</strong> برای روزنامه رسمی
</div>
</div>


خط ۱۵۳: خط ۱۲۵:




<!-- ==================== تست‌ها ==================== -->
<!-- تست‌ها -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 20px;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0 16px;">


<div style="border-top:3px solid #8064a2; padding-top:12px; margin-bottom:16px;">
<div style="border-top:2px solid #8064a2;padding-top:8px;margin-bottom:10px;">


<div style="font-size:21px; font-weight:800; color:#654d83; line-height:1.8;">
<div style="font-size:19px;font-weight:800;color:#654d83;">
📝 نمونه تست‌های آزمونی
📝 نمونه تست‌های آزمونی
</div>
</div>


<div style="margin-top:3px; font-size:13px; color:#7b8992; line-height:2;">
<div style="font-size:12px;color:#7b8992;margin-top:2px;">
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی
</div>
</div>


خط ۱۷۷: خط ۱۴۹:
|موضوع=مهلت اقدام رئیس‌جمهور
|موضوع=مهلت اقدام رئیس‌جمهور
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
 
|گزینه‌ها=<ul><li>الف) ۴۸ ساعت</li><li>ب) سه روز</li><li>ج) پنج روز</li><li>د) پانزده روز</li></ul>
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ۴۸ ساعت</li>
<li>ب) سه روز</li>
<li>ج) پنج روز</li>
<li>د) پانزده روز</li>
</ul>
 
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی مقرر می‌کند رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
|تحلیل=رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی اشتباه نکنید.
|نکته=مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی متفاوت است.
}}
}}


خط ۲۰۲: خط ۱۶۵:
|موضوع=مهلت انتشار در روزنامه رسمی
|موضوع=مهلت انتشار در روزنامه رسمی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
|سؤال=روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
 
|گزینه‌ها=<ul><li>الف) ۲۴ ساعت</li><li>ب) ۴۸ ساعت</li><li>ج) ۷۲ ساعت</li><li>د) پنج روز</li></ul>
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) ظرف ۲۴ ساعت</li>
<li>ب) ظرف ۴۸ ساعت</li>
<li>ج) ظرف ۷۲ ساعت</li>
<li>د) ظرف پنج روز</li>
</ul>
 
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی روزنامه رسمی را موظف کرده است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
|تحلیل=روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=در این ماده، مهلت رئیس‌جمهور پنج روز و مهلت روزنامه رسمی ۷۲ ساعت است.
|نکته=مهلت انتشار روزنامه رسمی ۷۲ ساعت است.
}}
}}


خط ۲۲۷: خط ۱۸۱:
|موضوع=استنکاف رئیس‌جمهور
|موضوع=استنکاف رئیس‌جمهور
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
|سؤال=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟
 
|گزینه‌ها=<ul><li>الف) مصوبه ملغی می‌شود.</li><li>ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.</li><li>ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.</li><li>د) انتشار تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.</li></ul>
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.</li>
<li>ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.</li>
<li>ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.</li>
<li>د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.</li>
</ul>
 
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=تبصره ماده ۱ مقرر می‌کند در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|تحلیل=در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|مستند=تبصره ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=تبصره برای جلوگیری از توقف فرآیند انتشار مصوبه در اثر استنکاف رئیس‌جمهور پیش‌بینی شده است.
|نکته=تبصره از توقف انتشار مصوبه در اثر استنکاف رئیس‌جمهور جلوگیری می‌کند.
}}
}}


خط ۲۵۲: خط ۱۹۷:
|موضوع=موضوع ماده ۱
|موضوع=موضوع ماده ۱
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
|سؤال=ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟
 
|گزینه‌ها=<ul><li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li><li>ب) فقط نتایج همه‌پرسی</li><li>ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی</li><li>د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت</li></ul>
|گزینه‌ها=
<ul>
<li>الف) فقط قوانین عادی مجلس</li>
<li>ب) فقط نتایج همه‌پرسی</li>
<li>ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی</li>
<li>د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت</li>
</ul>
 
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ قانون مدنی صراحتاً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی موضوع حکم خود قرار داده است.
|تحلیل=ماده ۱ صراحتاً مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را پس از طی مراحل قانونی موضوع حکم قرار داده است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|مستند=ماده ۱ قانون مدنی، اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴
|نکته=ماده ۱ را باید از مقررات مربوط به آیین‌نامه‌ها و سایر مقررات اجرایی تفکیک کرد.
|نکته=ماده ۱ را باید از مقررات مربوط به آیین‌نامه‌ها و سایر مقررات اجرایی تفکیک کرد.
خط ۲۷۱: خط ۲۰۷:
</div>
</div>


<!-- ==================== شرح ماده ==================== -->


{{شرح ماده
{{شرح ماده
|عنوان=جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین
|عنوان=جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی، یکی از قواعد عمومی مربوط به فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی است و برای این فرآیند، مهلت‌ها و سازوکار مشخصی پیش‌بینی می‌کند.
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدنی، قواعد مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و برای اقدام رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت مشخص مقرر می‌سازد.
|توضیح=ماده ۱ قانون مدنی در بخش «در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم» قرار دارد و ناظر به مرحله‌ای از فرآیند قانون‌گذاری است که پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس شورای اسلامی یا نتیجه همه‌پرسی باید به رئیس‌جمهور ابلاغ شود.
|توضیح=پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور ظرف پنج روز باید آن را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند. روزنامه رسمی نیز پس از ابلاغ، ظرف ۷۲ ساعت موظف به انتشار است. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر کند.
 
|نکات=۱. ماده ۱ درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی است.
مطابق ماده، رئیس‌جمهور ظرف مدت پنج روز باید مصوبه را امضا کند، آن را به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
 
پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز مکلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر نماید.
 
تبصره ماده برای حالتی که رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، سازوکار خاصی پیش‌بینی کرده است. در این وضعیت، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
 
بنابراین ماده ۱ را می‌توان از حیث ساختار به سه مرحله اصلی تقسیم کرد: ابلاغ به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور در مهلت مقرر، و انتشار توسط روزنامه رسمی.
 
این ماده باید در کنار مواد بعدی قانون مدنی مطالعه شود؛ زیرا ماده ۲ قانون مدنی درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار حکم می‌کند و ماده ۳ نیز انتشار قوانین در روزنامه رسمی را مقرر می‌دارد.
|نکات=۱. ماده ۱ درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی است.
 
۲. رئیس‌جمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار، پنج روز مهلت دارد.
 
۳. روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد.


۴. تبصره ماده، وضعیت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر را پیش‌بینی کرده است.
۲. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد.


۵. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور رئیس مجلس شورای اسلامی مبنای اقدام روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه خواهد بود.
۳. روزنامه رسمی پس از ابلاغ ۷۲ ساعت برای انتشار فرصت دارد.


۶. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی دو مهلت متفاوت هستند.
۴. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور رئیس مجلس مبنای انتشار خواهد بود.


۷. برای مطالعه دقیق آثار انتشار قانون، ماده ۱ باید همراه با مواد ۲ و ۳ قانون مدنی بررسی شود.
۵. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی متفاوت است.
|مثال=فرض کنید یک مصوبه پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است. مطابق ماده ۱، رئیس‌جمهور باید ظرف پنج روز اقدامات مقرر در ماده را انجام دهد. پس از ابلاغ، روزنامه رسمی نیز موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را منتشر کند.


اگر رئیس‌جمهور در مهلت مقرر از امضا یا ابلاغ خودداری کند، تبصره ماده ۱ سازوکار دیگری را پیش‌بینی کرده و به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید مصوبه را ظرف ۷۲ ساعت چاپ و منتشر کند.
۶. ماده ۱ را باید در کنار مواد ۲ و ۳ قانون مدنی مطالعه کرد.
|توجه=ماده ۱ را نباید با ماده ۲ قانون مدنی که درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار است یکسان دانست. همچنین «ابلاغ»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» مراحل یکسانی نیستند و در تحلیل حقوقی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
|مثال=اگر مصوبه‌ای پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شود، رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار آن مهلت خواهد داشت.
|توجه=ابلاغ، دستور انتشار و انتشار در روزنامه رسمی مراحل یکسانی نیستند. همچنین ماده ۱ را نباید با ماده ۲ درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون یکسان دانست.
}}
}}


خط ۳۱۰: خط ۲۳۰:
{{مواد مرتبط
{{مواد مرتبط
|محتوا=
|محتوا=
 
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار.
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — تعیین زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار.
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی.
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — الزام به انتشار قوانین در روزنامه رسمی.
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده.
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده و اصل عدم عطف به ماسبق شدن قانون، با استثنای مقرر در خود قانون.
* [[ماده ۵ قانون مدنی]] — شمول قوانین ایران نسبت به سکنه ایران.
* [[ماده ۵ قانون مدنی]] — شمول قوانین ایران نسبت به سکنه ایران با استثنای موارد مقرر قانونی.
}}
}}


خط ۳۲۱: خط ۲۴۰:
|محتوا=
|محتوا=


<div style="padding:15px 18px; background:#eef4fa; border-right:3px solid #3978ad; border-radius:8px; color:#546e7a; line-height:2.2;">
<div style="padding:10px 13px;background:#f4f8fb;border-right:3px solid #3978ad;border-radius:7px;color:#546e7a;line-height:2;">


در بررسی منابع موجود، رأی قضایی که مستقیماً و به‌طور مشخص ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی درباره تشریفات ابلاغ و انتشار باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
در صفحه چیستارا برای ماده ۱ رأی قضایی مشخصی درج نشده است. در بانک آرای ویکی‌داد، هر رأی مرتبط با ابلاغ، انتشار، اجرای قوانین یا آثار زمانی انتشار که ارتباط آن با ماده احراز شود، در این بخش افزوده خواهد شد.


</div>
</div>
خط ۳۳۳: خط ۲۵۲:
|محتوا=
|محتوا=


<div style="padding:15px 18px; background:#f7f3fa; border-right:3px solid #8064a2; border-radius:8px; color:#5d5268; line-height:2.2;">
<div style="padding:10px 13px;background:#f8f5fa;border-right:3px solid #8064a2;border-radius:7px;color:#5d5268;line-height:2;">


در بررسی منابع موجود، نظریه مشورتی مشخص و مستقیمی که ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی و مهلت‌های مقرر در آن باشد، با مشخصات کافی برای درج به‌عنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
در صفحه چیستارا برای ماده ۱ نظریه مشورتی مشخصی درج نشده است. نظریات مشورتی مرتبط پس از احراز مشخصات و ارتباط موضوعی در این بخش قرار می‌گیرند.


</div>
</div>
خط ۳۴۲: خط ۲۶۱:




<!-- ==================== منابع تکمیلی ==================== -->
<!-- منابع -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:0; border-top:2px solid #d9dfdc;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding-top:10px;border-top:2px solid #d9dfdc;">


<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#405b56;">
<div style="font-size:18px;font-weight:800;color:#405b56;margin-bottom:5px;">
مطالعات و منابع تکمیلی
مطالعات و منابع تکمیلی
</div>
</div>


<div style="padding:3px 4px 12px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.3;">
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">


* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار.
* [[ماده ۲ قانون مدنی]] — زمان لازم‌الاجرا شدن قوانین پس از انتشار.
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی.
* [[ماده ۳ قانون مدنی]] — انتشار قوانین در روزنامه رسمی.
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده.
* [[ماده ۴ قانون مدنی]] — اثر قانون نسبت به آینده.
* قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴ — مبنای اصلاح ماده ۱ و تبصره آن.
* قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴ — مبنای اصلاح ماده ۱.
* [[قانون مدنی]] — متن و ساختار کلی قانون مدنی.
* [[قانون مدنی]] — متن و ساختار کلی قانون مدنی.


</div>
</div>
</div>
</div>




<!-- ==================== پرسش و پاسخ ==================== -->
<!-- پرسش و پاسخ -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;">


<div style="border-top:2px solid #b58a45; padding-top:12px; margin-bottom:14px;">
<div style="border-top:2px solid #b58a45;padding-top:8px;margin-bottom:8px;font-size:18px;font-weight:800;color:#85642f;">
 
<div style="font-size:19px; font-weight:800; color:#85642f;">
پرسش و پاسخ درباره ماده ۱ قانون مدنی
پرسش و پاسخ درباره ماده ۱ قانون مدنی
</div>
</div>


<div style="font-size:13px; color:#7b7a73; margin-top:3px;">
<div style="border:1px solid #e5dfd3;border-radius:7px;padding:9px 13px;margin-bottom:7px;background:#fffdf9;font-size:13px;line-height:1.9;">
پرسش‌های کوتاه و کاربردی درباره مفاد ماده
</div>
 
</div>
 
 
<div style="border:1px solid #e5dfd3; border-radius:8px; padding:13px 16px; margin-bottom:10px; background:#fffdf9;">
 
<strong>رئیس‌جمهور چند روز فرصت دارد مصوبه را امضا و ابلاغ کند؟</strong>
<strong>رئیس‌جمهور چند روز فرصت دارد مصوبه را امضا و ابلاغ کند؟</strong>
 
<br>
<div style="margin-top:7px; color:#53605e; line-height:2.1;">
مطابق ماده ۱، پنج روز.
مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
</div>
 
</div>
</div>


 
<div style="border:1px solid #e5dfd3;border-radius:7px;padding:9px 13px;margin-bottom:7px;background:#fffdf9;font-size:13px;line-height:1.9;">
<div style="border:1px solid #e5dfd3; border-radius:8px; padding:13px 16px; margin-bottom:10px; background:#fffdf9;">
 
<strong>روزنامه رسمی ظرف چه مدتی باید مصوبه را منتشر کند؟</strong>
<strong>روزنامه رسمی ظرف چه مدتی باید مصوبه را منتشر کند؟</strong>
 
<br>
<div style="margin-top:7px; color:#53605e; line-height:2.1;">
ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ.
روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e5dfd3;border-radius:7px;padding:9px 13px;margin-bottom:7px;background:#fffdf9;font-size:13px;line-height:1.9;">
<strong>اگر رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ خودداری کند چه می‌شود؟</strong>
<br>
به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر کند.
</div>
</div>


 
<div style="border:1px solid #e5dfd3;border-radius:7px;padding:9px 13px;background:#fffdf9;font-size:13px;line-height:1.9;">
<div style="border:1px solid #e5dfd3; border-radius:8px; padding:13px 16px; margin-bottom:10px; background:#fffdf9;">
<strong>تبصره ماده ۱ ناظر بر چه فرضی است؟</strong>
 
<br>
<strong>اگر رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه خودداری کند چه می‌شود؟</strong>
استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر.
 
<div style="margin-top:7px; color:#53605e; line-height:2.1;">
در صورت استنکاف رئیس‌جمهور در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
</div>
</div>


خط ۴۱۳: خط ۳۱۶:




<div style="border:1px solid #e5dfd3; border-radius:8px; padding:13px 16px; margin-bottom:10px; background:#fffdf9;">
<!-- جمع بندی -->


<strong>ماده ۱ درباره چه موضوعی است؟</strong>
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:18px 0;padding:11px 14px;background:#f1f5f3;border-right:3px solid #2f6f68;border-radius:7px;">


<div style="margin-top:7px; color:#53605e; line-height:2.1;">
<div style="font-size:16px;font-weight:800;color:#245b55;margin-bottom:3px;">
ماده ۱ درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی است.
</div>
 
</div>
 
</div>
 
 
<!-- ==================== جمع‌بندی ==================== -->
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">
 
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
جمع‌بندی
جمع‌بندی
</div>
</div>


<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.2;">
<div style="font-size:13px;color:#394642;line-height:2;">
 
ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، انتشار به دستور رئیس مجلس انجام می‌شود.
ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.
 
</div>
</div>


خط ۴۴۳: خط ۳۳۱:




<!-- ==================== مسیر مطالعه ==================== -->
<!-- مسیر مطالعه -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:20px 0 8px; padding-top:12px; border-top:1px solid #dfe7e5;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:16px 0 6px;padding-top:8px;border-top:1px solid #dfe7e5;">


<div style="font-size:15px; font-weight:bold; color:#52615e; margin-bottom:6px;">
<div style="font-size:14px;font-weight:bold;color:#52615e;margin-bottom:4px;">
مسیر پیشنهادی مطالعه
مسیر پیشنهادی مطالعه
</div>
</div>


<div style="font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.2;">
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:2;">
 
[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
[[ماده ۱ قانون مدنی|ماده ۱]]
←
← [[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]]
[[ماده ۲ قانون مدنی|ماده ۲]]
← [[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳]]
←
← [[ماده ۴ قانون مدنی|ماده ۴]]
[[ماده ۳ قانون مدنی|ماده ۳]]
← [[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]
←
← [[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]
[[ماده ۴ قانون مدنی|ماده ۴]]
←
[[ماده ۵ قانون مدنی|ماده ۵]]
←
[[ماده ۶ قانون مدنی|ماده ۶]]
 
</div>
</div>


نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۷


قوانین و مقررات

←

قانون مدنی

←

مقدمه

←

ماده ۱


وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18

آخرین اصلاح: 1370-08-14

مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

سابقه تقنینی


سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:



سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

— تاریخ تصویب: 1370-08-14



ماده

۱

● معتبر

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.

تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.


در یک نگاه

خلاصه: ماده ۱ تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.

نکته کلیدی: رئیس‌جمهور پنج روز برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار فرصت دارد.

برای دانشجو: ابلاغ به رئیس‌جمهور، اقدام رئیس‌جمهور و انتشار در روزنامه رسمی سه مرحله متفاوت‌اند و نباید با زمان لازم‌الاجرا شدن قانون موضوع ماده ۲ یکسان گرفته شوند.


موضوعات

ابلاغ مصوبات، انتشار قوانین، رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی، همه‌پرسی

طرف‌های ماده

مجلس شورای اسلامی، رئیس‌جمهور، روزنامه رسمی

مهلت‌ها و مدت‌ها

۵ روز برای رئیس‌جمهور
۷۲ ساعت برای روزنامه رسمی


📝 نمونه تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی




مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟

(تألیفی ـ مستند به متن قانون)


  • الف) ۴۸ ساعت
  • ب) سه روز
  • ج) پنج روز
  • د) پانزده روز






روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) ۲۴ ساعت
  • ب) ۴۸ ساعت
  • ج) ۷۲ ساعت
  • د) پنج روز






در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟

(تألیفی ـ تحلیلی)


  • الف) مصوبه ملغی می‌شود.
  • ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.
  • ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
  • د) انتشار تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.






ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) فقط قوانین عادی مجلس
  • ب) فقط نتایج همه‌پرسی
  • ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی
  • د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت






شرح و توضیح ماده

جایگاه ماده ۱ در انتشار و اجرای قوانین


خلاصه مطلب

ماده ۱ قانون مدنی، قواعد مربوط به ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و برای اقدام رئیس‌جمهور و روزنامه رسمی مهلت مشخص مقرر می‌سازد.

این ماده در عمل یعنی چه؟

پس از طی مراحل قانونی، مصوبه مجلس یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور ظرف پنج روز باید آن را امضا، به مجریان ابلاغ و دستور انتشار آن را صادر کند. روزنامه رسمی نیز پس از ابلاغ، ظرف ۷۲ ساعت موظف به انتشار است. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر کند.

نکات مهم

۱. ماده ۱ درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی است.

۲. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد.

۳. روزنامه رسمی پس از ابلاغ ۷۲ ساعت برای انتشار فرصت دارد.

۴. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، دستور رئیس مجلس مبنای انتشار خواهد بود.

۵. مهلت پنج‌روزه رئیس‌جمهور با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی متفاوت است.

۶. ماده ۱ را باید در کنار مواد ۲ و ۳ قانون مدنی مطالعه کرد.

مثال کاربردی

اگر مصوبه‌ای پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ شود، رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار آن مهلت خواهد داشت.

توجه

ابلاغ، دستور انتشار و انتشار در روزنامه رسمی مراحل یکسانی نیستند. همچنین ماده ۱ را نباید با ماده ۲ درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون یکسان دانست.


مواد مرتبط


⚖ آراء قضایی مرتبط

آراء مرتبط با موضوع و قلمرو ماده

در صفحه چیستارا برای ماده ۱ رأی قضایی مشخصی درج نشده است. در بانک آرای ویکی‌داد، هر رأی مرتبط با ابلاغ، انتشار، اجرای قوانین یا آثار زمانی انتشار که ارتباط آن با ماده احراز شود، در این بخش افزوده خواهد شد.


⚖ نظریات مشورتی مرتبط

نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در صفحه چیستارا برای ماده ۱ نظریه مشورتی مشخصی درج نشده است. نظریات مشورتی مرتبط پس از احراز مشخصات و ارتباط موضوعی در این بخش قرار می‌گیرند.


مطالعات و منابع تکمیلی


پرسش و پاسخ درباره ماده ۱ قانون مدنی

رئیس‌جمهور چند روز فرصت دارد مصوبه را امضا و ابلاغ کند؟
مطابق ماده ۱، پنج روز.

روزنامه رسمی ظرف چه مدتی باید مصوبه را منتشر کند؟
ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ.

اگر رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ خودداری کند چه می‌شود؟
به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف است ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر کند.

تبصره ماده ۱ ناظر بر چه فرضی است؟
استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مهلت مقرر.


جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تنظیم می‌کند. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، ۷۲ ساعت برای انتشار مصوبه مهلت دارد. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، انتشار به دستور رئیس مجلس انجام می‌شود.


مسیر پیشنهادی مطالعه

برگرفته از «https://wikidad.ir/index.php?title=ماده_۲_قانون_مدنی&oldid=364»