ماده ۲ قانون مدنی
وضعیت: اصلاحشده
تاریخ تصویب: 1307-02-18
آخرین اصلاح: 1370-08-14
مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی
سابقه تقنینی
در یک نگاه
خلاصه: ماده ۱ قانون مدنی، تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همهپرسی را پس از طی مراحل قانونی تعیین میکند و برای اقدام رئیسجمهور و روزنامه رسمی مهلت مشخص مقرر کرده است.
نکته کلیدی: در این ماده باید میان «ابلاغ به رئیسجمهور»، «امضای رئیسجمهور»، «دستور انتشار» و «انتشار در روزنامه رسمی» تفکیک کرد.
برای دانشجو: ماده ۱ زنجیره نهادی ابلاغ و انتشار قانون را مشخص میکند؛ اما نباید مهلت پنجروزه رئیسجمهور را با مهلت ۷۲ ساعته روزنامه رسمی یا با زمان لازمالاجرا شدن قانون موضوع ماده ۲ یکسان دانست.
موضوعات ماده
ابلاغ مصوبات مجلس، انتشار قوانین، رئیسجمهور، روزنامه رسمی، نتیجه همهپرسی، مهلت قانونی انتشار
طرفهای ماده
رئیسجمهور، مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی، مجریان قانون
مهلتها و اعداد مهم
۵ روز: مهلت رئیسجمهور برای امضا، ابلاغ به مجریان و صدور دستور انتشار.
۷۲ ساعت: مهلت روزنامه رسمی برای انتشار مصوبه پس از ابلاغ.
۷۲ ساعت: مهلت روزنامه رسمی برای چاپ و انتشار مصوبه در صورت استنکاف رئیسجمهور و دستور رئیس مجلس.
📝 نمونه تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی و مقررات مرتبط
مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیسجمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟
(تألیفی ـ مفهومی)
در صورت استنکاف رئیسجمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام میشود؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
ماده ۱ قانون مدنی، کدام دسته از موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار میدهد؟
(تألیفی ـ مفهومی)
⚖ آراء قضایی مرتبط
آراء مرتبط با موضوع و قلمرو ماده
در بررسی منابع موجود، رأی قضایی که مستقیماً و بهطور مشخص ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی درباره تشریفات ابلاغ و انتشار باشد، با مشخصات کافی برای درج بهعنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
⚖ نظریات مشورتی مرتبط
نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
در بررسی منابع موجود، نظریه مشورتی مشخص و مستقیمی که ناظر به تفسیر خود ماده ۱ قانون مدنی و مهلتهای مقرر در آن باشد، با مشخصات کافی برای درج بهعنوان رفرنس مستقیم احراز نشد.
مطالعات و منابع تکمیلی
- ماده ۲ قانون مدنی — زمان لازمالاجرا شدن قوانین پس از انتشار.
- ماده ۳ قانون مدنی — انتشار قوانین در روزنامه رسمی.
- ماده ۴ قانون مدنی — اثر قانون نسبت به آینده.
- قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴ — مبنای اصلاح ماده ۱ و تبصره آن.
- قانون مدنی — متن و ساختار کلی قانون مدنی.
پرسش و پاسخ درباره ماده ۱ قانون مدنی
پرسشهای کوتاه و کاربردی درباره مفاد ماده
رئیسجمهور چند روز فرصت دارد مصوبه را امضا و ابلاغ کند؟
مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیسجمهور باید ظرف مدت پنج روز مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند.
روزنامه رسمی ظرف چه مدتی باید مصوبه را منتشر کند؟
روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر نماید.
اگر رئیسجمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه خودداری کند چه میشود؟
در صورت استنکاف رئیسجمهور در مهلت مقرر، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.
ماده ۱ درباره چه موضوعی است؟
ماده ۱ درباره ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همهپرسی پس از طی مراحل قانونی است.
جمعبندی
ماده ۱ قانون مدنی، فرآیند ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همهپرسی پس از طی مراحل قانونی را تنظیم میکند. رئیسجمهور پنج روز برای انجام اقدامات مقرر در ماده فرصت دارد و روزنامه رسمی پس از ابلاغ، موظف به انتشار مصوبه ظرف ۷۲ ساعت است. تبصره ماده نیز در صورت استنکاف رئیسجمهور، سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیشبینی کرده است.