ماده ۱۳ قانون مدنی

از ویکی داد
نسخهٔ تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۷ توسط Rasool (بحث | مشارکت‌ها)
پرش به ناوبری پرش به جستجو


ماده

۱

● اصلاح‌شده

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ منتشر نماید.

تبصره ـ در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ در مدت مذکور در این ماده، به دستور رئیس مجلس شورای اسلامی، روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت مصوبه را چاپ و منتشر نماید.

تعاریف اصطلاحات

ابلاغ
رساندن رسمی مصوبه به مرجع یا شخصی که قانون برای او تکلیف مشخصی در نظر گرفته است.

انتشار قانون
اعلام رسمی متن قانون از طریق مرجع قانونی انتشار.

مصوبه مجلس
متن تصویب‌شده مجلس که پس از طی مراحل قانونی برای ابلاغ و انتشار اقدام می‌شود.

روزنامه رسمی
مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات کشور.

همه‌پرسی
نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی مشمول حکم ماده ۱ قرار می‌گیرد.

استنکاف
خودداری از انجام تکلیف قانونی در مهلت مقرر.


وضعیت: اصلاح‌شده

تاریخ تصویب: 1307-02-18

آخرین اصلاح: 1370-08-14

مبنای اصلاح: قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

سابقه تقنینی


سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:



سابقه تقنینی

+

مشاهده متن

سند اصلاح:

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی

— تاریخ تصویب: 1370-08-14



منبع و کنترل متن: متن ماده و وضعیت اصلاحی آن با نسخه منتشرشده در شناسنامه قانون قابل تطبیق است. مشاهده نسخه رسمی ماده ۱

📝 تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدنی



مطابق ماده ۱ قانون مدنی، رئیس‌جمهور ظرف چه مدتی باید مصوبه را امضا و به مجریان ابلاغ نماید؟

(تألیفی)


  • الف) ۴۸ ساعت
  • ب) سه روز
  • ج) پنج روز
  • د) پانزده روز





روزنامه رسمی پس از ابلاغ مصوبه، مطابق ماده ۱ قانون مدنی ظرف چه مدتی موظف به انتشار آن است؟

(تألیفی)


  • الف) ۲۴ ساعت
  • ب) ۴۸ ساعت
  • ج) ۷۲ ساعت
  • د) پنج روز





در صورت استنکاف رئیس‌جمهور از امضا یا ابلاغ مصوبه در مهلت مقرر، مطابق تبصره ماده ۱ چه اقدامی انجام می‌شود؟

(تألیفی)


  • الف) مصوبه خودبه‌خود ملغی می‌شود.
  • ب) مجلس باید مصوبه را دوباره تصویب کند.
  • ج) به دستور رئیس مجلس، روزنامه رسمی موظف به چاپ و انتشار مصوبه است.
  • د) انتشار مصوبه تا امضای رئیس‌جمهور متوقف می‌ماند.





ماده ۱ قانون مدنی، کدام موارد را از حیث ابلاغ و انتشار مورد حکم قرار می‌دهد؟

(تألیفی)


  • الف) فقط قوانین عادی مجلس
  • ب) فقط نتایج همه‌پرسی
  • ج) مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی
  • د) فقط آیین‌نامه‌های اجرایی دولت





شرح و توضیح ماده

شرح ماده ۱ قانون مدنی


خلاصه مطلب

ماده ۱ تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.

این ماده در عمل یعنی چه؟

پس از طی مراحل قانونی، مصوبه یا نتیجه همه‌پرسی به رئیس‌جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس‌جمهور پنج روز برای اقدامات مقرر فرصت دارد و روزنامه رسمی باید ظرف ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، مصوبه را منتشر کند. در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده امکان انتشار به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

نکات مهم

۱. ماده ۲ قانون مدنی درباره زمان لازم‌الاجرا شدن قانون پس از انتشار است.

مثال کاربردی

در سال ۱۳۹۲، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از انقضای مهلت مقرر، با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

توجه

انتشار رسمی قانون و لازم‌الاجرا شدن آن دو مرحله متفاوت‌اند.

تحلیل حقوقی

رابطه با اصل ۱۲۳ قانون اساسی

اصل ۱۲۳ قانون اساسی تکلیف رئیس‌جمهور نسبت به امضای مصوبات مجلس و نتیجه همه‌پرسی را بیان می‌کند و ماده ۱ تشریفات و مهلت‌های ابلاغ و انتشار را مشخص می‌کند.

تفکیک انتشار از لازم‌الاجرا شدن

انتشار رسمی با لازم‌الاجرا شدن قانون یکسان نیست و ماده ۲ قانون مدنی زمان لازم‌الاجرا شدن را تعیین می‌کند.

ضمانت اجرای استنکاف

در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده ۱ انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مبانی و فلسفه حکم

ماده ۱ با تعیین تشریفات و مهلت‌های مشخص، فرآیند اعلام رسمی قوانین را منظم و از توقف انتشار در اثر عدم اقدام یک مرجع جلوگیری می‌کند.

تغییرات و پیشینه تقنینی

تاریخ وضعیت

قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰/۰۸/۱۴

مبانی و مستندات قانونی

نمونه واقعی اجرای ماده ۱

قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱
پس از انقضای مهلت مقرر، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به تبصره ماده ۱ قانون مدنی، قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ را برای درج در روزنامه رسمی ارسال کرد.

مشاهده سند مرتبط با قانون حمایت خانواده

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدنی تشریفات ابلاغ و انتشار مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه‌پرسی را تعیین می‌کند.

در صورت استنکاف رئیس‌جمهور، تبصره ماده سازوکار انتشار مصوبه به دستور رئیس مجلس را پیش‌بینی کرده است.

مسیر پیشنهادی مطالعه