ماده ۵ قانون آیین دادرسی کیفری
مفاهیم کلیدی ماده ۵
حقوق دفاعی وکیل
مجموعه تضمین‌هایی که قانون برای امکان دفاع مؤثر و دسترسی به وکیل پیش‌بینی می‌کند.
مجموعه تضمین‌هایی که قانون برای امکان دفاع مؤثر و دسترسی به وکیل پیش‌بینی می‌کند.
اصل قانونی بودن دادرسی
لزوم اتکای فرایند کیفری به قانون و اعمال قواعد قانونی نسبت به اشخاص.
لزوم اتکای فرایند کیفری به قانون و اعمال قواعد قانونی نسبت به اشخاص.
قلمرو حکم ماده
موضوع و حدودی که حکم ماده در آن قابل اعمال است.
موضوع و حدودی که حکم ماده در آن قابل اعمال است.
مقام صالح
مرجع یا مقامی که مطابق قانون اختیار اقدام یا تصمیم‌گیری دارد.
مرجع یا مقامی که مطابق قانون اختیار اقدام یا تصمیم‌گیری دارد.
تشریفات قانونی
مراحل و الزامات شکلی که برای اعتبار اقدام قضایی باید رعایت شود.
مراحل و الزامات شکلی که برای اعتبار اقدام قضایی باید رعایت شود.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1392-12-04
آخرین اصلاح: 1394-03-24
مبنای اصلاح: قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1394/03/24
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
کدام گزینه با حکم ماده ۵ سازگارتر است؟
(تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی)
با توجه به ماده ۵، کدام برداشت صحیح‌تر است؟
(تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی)
در تفسیر ماده ۵، کدام گزینه از نظر حقوقی قابل دفاع‌تر است؟
(تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی)
اگر وضعیت مطرح‌شده در ماده ۵ محقق شود، کدام گزاره درست است؟
(تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی)
کدام گزینه یکی از نکات اساسی ماده ۵ را بهتر بیان می‌کند؟
(تألیفی ـ مفهومی و تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
۱. جایگاه ماده ۵ در ساختار قانون
ماده ۵ باید با توجه به جایگاه آن در بخش اول - کلیات و فصل مربوط تفسیر شود. متن ماده، نقطه شروع تحلیل و تعیین حدود حکم است.
۲. عناصر و قیود حکم
واژگان و قیود به‌کاررفته در ماده ۵ باید به صورت تفکیکی بررسی شوند؛ هر قید می‌تواند در تشخیص دامنه اجرا یا شرایط اقدام قضایی اثرگذار باشد.
۳. ارتباط با مقررات دیگر
ماده ۵ در خلأ اجرا نمی‌شود و باید در کنار مواد مرتبط قانون و قوانین خاص موضوعی خوانده شود. فهرست مواد مرتبط در انتهای صفحه برای همین منظور ارائه شده است.
۴. رویه قضایی
در این بخش، منابعی که از صفحه ارتباطات ماده و پژوهش تکمیلی به دست آمده‌اند تفکیک شده‌اند. رأی یا نظریه فقط زمانی «مستقیم» معرفی می‌شود که استدلال آن واقعاً به متن همین ماده متکی باشد.
۵. نتیجه تفسیری
نتیجه نهایی باید از جمع متن ماده ۵، مقررات مرتبط و منابع معتبر استنباط شود و نمی‌توان صرفاً بر عنوان یک رأی، نشست یا نظریه برای توسعه حکم ماده تکیه کرد.
مبانی و فلسفه حکم
تنظیم ماده ۵ در قانون آیین دادرسی کیفری را باید در چارچوب هدف کلی قانون، یعنی تنظیم قانونی فرایند کیفری و تضمین حقوق اشخاص، تحلیل کرد. فلسفه دقیق حکم باید از متن ماده و ارتباط آن با مقررات هم‌موضوع استخراج شود.
در مواردی که منابع دانشگاهی یا پژوهشی درباره مبنای این حکم بحث کرده‌اند، مشخصات آنها در بخش دکترین و پژوهش درج شده است.
پیشینه تقنینی و جایگاه تاریخی
ماده ۵ در قانون مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۰۴ قرار دارد و قانون اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴/۰۳/۲۴ نیز باید در بررسی وضعیت تقنینی آن مورد توجه باشد. برای احراز نسخ، اصلاح یا تغییر حکم، متن قوانین اصلاحی و مقررات رسمی باید بررسی شود.
مبانی و مستندات قانونی
آرای قضایی و آرای وحدت رویه مرتبط
روش اعتبارسنجی: ارتباط مستقیم و ارتباط موضوعی/تکمیلی از یکدیگر جدا شده‌اند. فهرست Lawlex صرفاً نقطه شروع پژوهش است و متن منبع اصلی باید برای استناد نهایی بررسی شود.
الف) آرای وحدت رویه
ب) آرای قضایی
- دامنه شمول قاعده عدم پذیرش انکار بعد از اقرار — ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ ۱۴۰۳۲۶۳۹۰۰۰۰۵۸۷۵۳۶ · ۱۴۰۳/۰۲/۲۶ · دادگاه بدوی · شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو دادگستری شهرستان خمین قاعده عدم پذیرش انکار بعد از اقرار تنها مشمول اقرار نزد قاضی صادرکننده رأی است و اقاریر ادا شده در مراحل قبلی (اعم از ضابط یا مقام تعقیب و تحقیق) از این قاعده مستثنی است.
- وضعیت سمت مالک در فرض انتقال مالکیت قبل از صدور رای ۱۴۰۲۰۶۳۹۰۰۰۰۷۴۳۵۸۲ · ۱۴۰۲/۰۹/۱۸ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه اول دیوان عالی کشور چنانچه مالک، مالکیت خود در پلاک ادعایی را قبل از صدور رای به غیر واگذار نماید اصولا با وصف زوال مالکیت، سمت وی در تعقیب دعوی زایل گردیده و امکان انتقال ملک در قبال دریافت بها را ندارد.
- تاثیر تصویر نتایج و آثار جرم در اثبات وقوع جرایم ۱۴۰۱۴۰۳۹۰۰۰۳۰۰۷۱۶۹ · ۱۴۰۱/۱۱/۱۶ · دادگاه بدوی · شعبه سوم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان میناب باتوجه به اینکه عناوین اتهامی موجود در پرونده فقط براساس تصاویر به دست امده از گوشی متهم بوده و تصویر متهم نیز در حال ارتکاب جرایم فوق نمی باشدبنابراین نظر به فقدان ادله کافی برای احراز و انتساب جرم قرار منع تعقیب صادر می گردد.
- تهیه صور مستهجن و وسیله تهدید قراردادن آن — ۱۳۹۸/۱۲/۱۳ ۹۸۰۹۹۷۰۹۲۵۲۰۲۹۲۱ · ۱۳۹۸/۱۲/۱۳ · شعبه دیوان عالی کشور · سی و هفتم دیوان عالی کشور تهیه فیلم یا عکس از محل هایی که اختصاص به بانوان ندارد و وسیله تهدید قراردادن آن ،صرفا منطبق با بند الف ماده 5 قانون مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت های غیر مجاز می کنند می باشد و تنها یک جرم محسوب می شود.
- مرجع صالح رسیدگی به بزه تغییر در اصالت خودرو ۹۴۰۹۹۷۰۹۰۹۰۰۰۲۶۶ · ۱۳۹۴/۰۵/۱۰ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه ۲ دیوانعالی کشور مرجع صالح برای رسیدگی به بزه تغییر در اصالت خودرو(تعویض سیلندر)، کمیسیون موضوع ماده 5 قانون رسیدگی به تخلفات راهنمایی و رانندگی است.
- مرجع قضایی صالح در رسیدگی به جرایم مرتبط با سلاح — ۱۳۹۱/۱۲/۰۹ ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۹۳۰۰۷۹۵ · ۱۳۹۱/۱۲/۰۹ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه ۲۹ دیوانعالی کشور رسیدگی به اتهام نگهداری سلاح غیر مجاز و قدرت نمایی با آن در صلاحیت دادگاه عمومی جزایی است.
- مرجع قضایی صالح در رسیدگی به جرایم مرتبط با سلاح — ۱۳۹۱/۱۱/۰۳ ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۹۳۰۰۷۲۹ · ۱۳۹۱/۱۱/۰۳ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه ۲۹ دیوانعالی کشور قاچاق اسلحه صرفا به وارد کردن یا خارج کردن اسلحه از مرزهای کشور گفته می شود؛ لذا اعمال مجرمانه در رابطه با اسلحه در داخل کشور مصداق قاچاق نیست و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه عمومی است.
نظریات مشورتی و نشست‌های قضایی
الف) نظریات مشورتی
- نظریه مشورتی ماده ۴۱ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز — ۷/۱۴۰۴/۶۱۶ ۷/۱۴۰۴/۶۱۶ · ۱۴۰۵/۰۴/۲۴ نظر به اینکه طبق تبصره ۲ ماده ۴۱ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، صدور قرار وثیقه در پرونده‌های قاچاق با ارزش بیش از یکصد میلیون ریال
- نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۷ ۷/۱۴۰۴/۲ · ۱۴۰۴/۰۲/۱۷ آیا دادگاه تجدیدنظر می‌تواند عنوان اتهامی قید شده در رأی دادگاه بدوی را تغییر دهد و عنوان اتهامی جدید را به متهم تفهیم و رأی صادر کند؟ اولا، مستند به مواد ۵ و ۶ قانون آی
- نظریه مشورتی ماده ۲۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۱/۱۳۱۲ ۷/۱۴۰۱/۱۳۱۲ · ۱۴۰۲/۰۴/۱۴ همان‌طور که مطابق ماده ۲۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری امکان تغییر عنوان اتهامی به متهم وجود دارد، آیا امکان تغییر عنوان اتهامی پس از صدور قرار جلب به دادرسی وجود دارد؟ به عب
- نظریه مشورتی ماده ۵ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب — ۷/۱۴۰۲/۱۰۳ ۷/۱۴۰۲/۱۰۳ · ۱۴۰۲/۰۳/۰۳ نظر به اینکه رأی وحدت رویه شماره ۷۰۴ مورخ ۱۳۸۶/۷/۲۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور با موضوع مرجع صالح برای رسیدگی به جرایم اخلال‌گران در نظام اقتصادی کشور بر اساس ماده ۵ قانو
- نظریه مشورتی ماده ۳۴ قانون آیین دادرسی مدنی — ۷/۱۴۰۱/۱۱۶۴ ۷/۱۴۰۱/۱۱۶۴ · ۱۴۰۲/۰۲/۲۳ مستند به ماده ۳۴ قانون آیین دادرسی مدنی، چنانچه موکل زندان باشد، رئیس زندان یا معاون وی باید امضا یا اثر انگشت موکل ذیل وکالتنامه را تصدیق نمایند. آیا زمانیکه متهم در شعب
- نظریه مشورتی ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۱/۸۳۳ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۲ ۷/۱۴۰۱/۸۳۳ · ۱۴۰۱/۱۲/۰۲ آیا قید مذکور در تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری (... که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است ...)، به هر دو بند ذکر شده در تبصره بر می‌گردد یا تنها ناظر بر جرا
- نظریه مشورتی ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۱/۸۶۴ ۷/۱۴۰۱/۸۶۴ · ۱۴۰۱/۱۰/۰۴ با توجه به مواد ۴۸ و ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ آیا برای اطفال و نوجوانانی که مرتکب جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی شده‌اند، در کلیه جرایم علیه امنیت داخلی و خا
- نظریه مشورتی ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۱/۷۷۷ ۷/۱۴۰۱/۷۷۷ · ۱۴۰۱/۰۹/۲۹ مطابق تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، در جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی و همچنین جرایم سازمان‌یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیقات م
- نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۶۶۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۷/۱۱ ۷/۱۴۰۰/۶۶۰ · ۱۴۰۰/۰۷/۱۱ آیا در مواردی از قبیل احضار متهم برای تفهیم اتهام، احضار شاهد یا مطلع (که نتیجه عدم حضور این افراد بدون عذر موجه جلب است و طبیعتا حضور این افراد قائم به شخص است)، ابلاغ ا
- نظریه مشورتی ماده ۶۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری — ۷/۱۴۰۰/۹۰ ۷/۱۴۰۰/۹۰ · ۱۴۰۰/۰۲/۲۷ با توجه به عبارت «در صورت اقتضا» در ماده ۶۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری و وجود دلیل کافی در توجه اتهام به شخص حقوقی، آیا صدور قرار تأمین برای شخص حقوقی اختیاری است یا الزامی
ب) نشست‌های قضایی
- نشست قضایی درباره تاثیر تکرار جرم در جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ ۱۴۰۱/۰۳/۲۴ · شهر میامی · تاثیر تکرار جرم در جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ تکرار جرم در بحث جرایم مواد مخدر (موضوع ماده ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر) در تعیین درجه مجازات و صلاحیت مرجع قضایی صالح چه تاثیری دارد؟ نظر هیات عالی: مناط تعیین درجه مج
- نشست قضایی درباره امکان استناد به کارشناسی، تعداد هیات کارشناسان، حق جلب و احضار کارشناس در پرونده دیگر ۱۳۹۹/۰۶/۰۵ · شهر نیشابور · امکان استناد به کارشناسی، تعداد هیات کارشناسان، حق جلب و احضار کارشناس در پرونده دیگر آیا امکان استناد به نظریه کارشناسی در پرونده دیگر که دارای موضوع و جهات واحد است و کارشناسی قبلا در خصوص آن نسبت به ارائه نظر اقدام نموده امکان پذیر است؟ آیا امکان احضار
- نشست قضایی درباره اختیار دادسرا در تخفیف یا تبدیل قرار در پرونده ارجاعی از دادگاه ۱۳۹۹/۰۳/۰۶ · شهر برازجان · اختیار دادسرا در تخفیف یا تبدیل قرار در پرونده ارجاعی از دادگاه در صورتی که در خصوص پرونده ای قرار نهایی جلب به دادرسی صادر شده و متهم هم با قرار بازداشت موقت در بازداشت باشد و پرونده به دادگاه ارسال شود و بعدا دادگاه در خصوص فرد دیگر
- نشست قضایی درباره تفهیم اتهام مطلع ۱۳۹۸/۰۳/۳۰ · شهر سرخرود · تفهیم اتهام مطلع آیا شخصی را که در مقام مطلع در دادسرا حاضر است، پس از بازجویی پی به متهم بودن ایشان ببرند، در صورت آمادگی وی، می توان تفهیم اتهام نمود؟ نظر هیئت عالی: بند الف نظریه شمار
- نشست قضایی درباره تاثیر منع تعقیب ویا برائت از اتهام شرب خمر برجریمه پلیس به علت مستی ۱۳۹۸/۰۱/۰۸ · شهر چالوس · تاثیر منع تعقیب ویا برائت از اتهام شرب خمر برجریمه پلیس به علت مستی پلیس راهور راننده ای را به علت مستی در حین رانندگی جریمه و سپس در اجرای بند ب ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی به مرجع قضایی معرفی می نماید مرجع قضایی راننده مذکور
- نشست قضایی درباره حق داشتن وکیل درمرحله فرجام خواهی ۱۳۹۸/۰۳/۲۳ · شهر بندر عباس · حق داشتن وکیل درمرحله فرجام خواهی فردی به اتهام قتل عمدی از سوی دادگاه کیفری یک به قصاص نفس محکوم می شود، وکیل محکوم علیه تقاضای فرجام خواهی می نماید. دراین مرحله دیوان عالی کشور به دلیل اینکه وکیل طبق وک
- نشست قضایی درباره الزام یا عدم الزام مرجع معطی نیابت جهت ذکر اتهام و ادله اتهامی در نیابت اعطایی ۱۳۹۸/۰۵/۱۶ · شهر رودان · الزام یا عدم الزام مرجع معطی نیابت جهت ذکر اتهام و ادله اتهامی در نیابت اعطایی با توجه به مواد ۵ و ۱۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری اگر نیابتی واصل شود مبنی بر احضار متهم و تفهیم اتهام و اخذ آخرین دفاع ولی هیچ ادله ای را ذکر نکرده است تکلیف چیست؟ نظر هی
- نشست قضایی درباره بررسی نسخ یا عدم نسخ ماده ۵ قانون مسئولیت مدنی ۱۳۳۹ با تصویب تبصره ۲ ماده ۱۴ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۱۳۹۷/۰۸/۲۱ · شهر گلپایگان · بررسی نسخ یا عدم نسخ ماده ۵ قانون مسئولیت مدنی ۱۳۳۹ با تصویب تبصره ۲ ماده ۱۴ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ آیا تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ ناسخ ماده ۵ قانون مسئولیت مدنی ۱۳۳۹ می باشد یا خیر؟ نظر هیئت عالی: با توجه به وضع مقررات دیات (اعم از مقدر یا غیرمقدر) ب
- نشست قضایی درباره بررسی قبولی وکالت وکیل پس از خاتمه تحقیقات ۱۳۹۷/۰۹/۱۹ · شهر اصفهان · بررسی قبولی وکالت وکیل پس از خاتمه تحقیقات چنانچه بازپرس با این استدلال که فارغ از رسیدگی شده و تحقیقات خاتمه یافته، اقدام به پذیرش وکالت نکند آیا دادستان یا دادیار اظهارنظر می تواند چنین درخواستی را با این استدلا
- نشست قضایی درباره بررسی جرم بودن کپی برداری از اوراق پرونده ۱۳۹۷/۰۳/۱۷ · شهر سمیرم · بررسی جرم بودن کپی برداری از اوراق پرونده آیا در مرحله دادسرا کپی برداری و تصویربرداری از اوراق پرونده توسط متهم مجاز است یا خیر؟ نظر هیئت عالی: چنانچه قرار عدم دسترسی موضوع ماده ۱۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری صادر
- نشست قضایی درباره بررسی امکان داشتن وکیل برای متهم در مرحله تحقیق و بازجویی از متهم توسط ضابطان دادگستری ۱۳۹۷/۰۹/۱۳ · شهر صومعه سرا · بررسی امکان داشتن وکیل برای متهم در مرحله تحقیق و بازجویی از متهم توسط ضابطان دادگستری آیا وکیل متهم می تواند هنگام تحقیق و بازجویی از متهم توسط ضابطان دادگستری همراه وی باشد یا خیر ؟ نظر هیئت عالی: چنان چه حضور متهم نزد ضابطین در شمول ماده ۴۸ قانون آئین د
- نشست قضایی درباره بررسی الزامات جلب محکومین مالی ۱۳۹۷/۰۸/۲۴ · شهر اصفهان · بررسی الزامات جلب محکومین مالی جلب و بازداشت محکوم علیه مالی به موجب ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی تا چه اندازه تابع تشریفات و ضوابط (اصول و قواعد) مقرر در مواد ۱۸۱ تا ۱۸۹و ۱۳۷ تا ۱۴۲ قانون
- دیدن همه ۱۳ نشست ›
آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های مرتبط
- در جست‌وجوی تکمیلی منبع قابل اتکای کافی احراز نشد.
اگر در پژوهش تکمیلی مقرره‌ای با ارتباط مستقیم با ماده احراز نشود، این موضوع باید صریحاً اعلام شود و منبع صرفاً به دلیل شباهت واژگانی به عنوان «مرتبط مستقیم» معرفی نشود.
دکترین، کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها
۱. دکترین و کتاب‌ها
- در جست‌وجوی تکمیلی منبع قابل اتکای کافی احراز نشد.
۲. مقالات و پژوهش‌ها
- در جست‌وجوی تکمیلی منبع قابل اتکای کافی احراز نشد.
۳. وضعیت منابع دانشگاهی
منابع دانشگاهی فقط در صورتی به عنوان مستند مستقیم تحلیل معرفی می‌شوند که متن یا چکیده آنها قابل بررسی و ارتباط واقعی آنها با ماده احراز شده باشد. در غیر این صورت، در زمره منابع پژوهشی تکمیلی قرار می‌گیرند.
منابع پژوهشی و پایگاه‌های حقوقی
کنترل کیفیت پژوهشی ماده ۵
- متن ماده از صفحه Lawlex دریافت شده است: منبع متن
- تعداد نظریات فهرست‌شده در صفحه منبع: 10
- تعداد آرای قضایی فهرست‌شده در صفحه منبع: 7
- تعداد نشست‌های قضایی فهرست‌شده در صفحه منبع: 13
- تعداد آرای وحدت رویه فهرست‌شده در صفحه منبع: 1
- منابع پژوهشی تکمیلی از جست‌وجوی مستقل گردآوری و بر اساس نوع منبع دسته‌بندی شده‌اند.
- در نبود منبع مستقیم، از ساختن رأی، نظریه، شماره یا تاریخ خودداری می‌شود.