پرش به محتوا

ماده ۴۸ قانون مدیریت خدمات کشوری

از ویکی داد
نسخهٔ تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۲ توسط Rasool (بحث | مشارکت‌ها) (به‌روزرسانی مقاله ماده 48 قانون مدیریت خدمات کشوری)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)


ماده

۴۸

● معتبر

کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا انفصال به موجب احکام مراجع قانونی ‌‌‌ذی‌ربط.
تبصره ۱- کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.
تبصره ۲- کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.

مفاهیم کلیدی ماده ۴۸

صلاحیت هیأت وزیران در تصویب مقررات اجرایی
تصریح به تصویب هیأت وزیران، مرجع صلاحیت‌دار برای تکمیل سازوکار اجرایی حکم را مشخص می‌کند و از ایجاد صلاحیت مستقل برای دستگاه جلوگیری می‌کند.
خروج کارکنان از خدمت به‌عنوان مبنای محاسبه ظرفیت استخدام
احصای طرق خروج از خدمت برای تعیین ظرفیت استخدام جایگزین به کار می‌رود و دامنه موارد مشمول باید از متن حکم استخراج شود.
صلاحیت تصویبی و مبنای مقررات اجرایی: هیأت وزیران‌ می‌رسد)
این مفهوم مستقیماً از عبارت «بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد)» در متن ماده استخراج شده و…
نهاد یا اثر حقوقی مستخرج از هدف و حکم اصلی
کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی…
قلمرو حقوقی حکم در ماده 48
این مفهوم از متن ماده 48 و از منظر «دامنه و موضوع حکم» استخراج شده است. مبنای استنباط، عبارت واقعی ماده است: «کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی…
مخاطب حقوقی حکم در ماده 48
این مفهوم از متن ماده 48 و از منظر «شخص یا دستگاه مخاطب حکم» استخراج شده است. مبنای استنباط، عبارت واقعی ماده است: «کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از…


وضعیت: معتبر

تاریخ تصویب: 1386-07-08



سابقه تقنینی

هیچ نتیجه


ماده ۴۸ قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از احکام فصل دوم ـ راهبردها و فناوری انجام وظایف دولت است و موضوع حکم قانونی و الزامات اجرایی را تنظیم می‌کند.

این ماده، حکم قانونی خود را درباره حکم قانونی و الزامات اجرایی بیان می‌کند و عناصر اصلی آن از جمله تکالیف، اختیارات، شرایط اجرا یا مسئولیت‌های مقرر باید از متن کامل ماده و اجزای آن استخراج شود.

در این صفحه، متن حکم، شرح و نکات، تحلیل حقوقی، مبانی حکم، مستندات، سوابق اجرایی و منابع مرتبط بر پایه متن ماده و اسناد پژوهشی قابل ردیابی ارائه می‌شود.

منبع و کنترل متن: منبع اصلی متن و ساختار قانونی این ماده، قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون است. متن صفحه باید با نسخه قانون و در صورت وجود، اسناد اصلاحی و تنقیحی تطبیق داده شود.

مشاهده نسخه ماده ۴۸ در شناسنامه قانون

📝 نمونه تست‌های آزمونی

۵ سؤال تعاملیِ تألیفی، سناریومحور و تحلیلی؛ پاسخ‌ها مستقیماً بر مبنای متن ماده و گزاره‌های حقوقی موجود در آن تنظیم شده‌اند.



در یک وضعیت اداری، تمام اوصاف و شرایط مندرج در گزاره زیر محقق شده است: «کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.». در این وضعیت، کدام گزینه حکم قابل استناد ماده را دقیق‌تر بیان می‌کند؟

(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)


  • الف) کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.
  • ب) کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.
  • ج) کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا
  • د) این حکم فقط در صورت تصویب یک مقرره جدید قابل اجراست و از متن ماده ۴۸ به‌تنهایی قابل استناد نیست.





اگر در یک پرونده اداری، تصمیم‌گیرنده با وضعیت زیر روبه‌رو شود: «کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.»، برای انتساب حکم به ماده ۴۸ کدام گزینه باید ملاک قرار گیرد؟

(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)


  • الف) این حکم فقط در صورت تصویب یک مقرره جدید قابل اجراست و از متن ماده ۴۸ به‌تنهایی قابل استناد نیست.
  • ب) کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.
  • ج) کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.
  • د) کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا





در بررسی یک پرونده فرضی، کارشناس فقط مجاز است حکمی را به ماده ۴۸ نسبت دهد که مستقیماً از متن ماده قابل استخراج باشد. با توجه به گزاره زیر، کدام گزینه دقیق‌ترین بیان حکم است: «کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا»؟

(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)


  • الف) کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.
  • ب) این حکم فقط در صورت تصویب یک مقرره جدید قابل اجراست و از متن ماده ۴۸ به‌تنهایی قابل استناد نیست.
  • ج) کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا
  • د) کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.





یک تست حقوق اداری، وضعیت زیر را مطرح کرده است: «کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.». کدام گزینه بدون توسعه یا تغییر دامنه حکم، مفاد ماده ۴۸ را منعکس می‌کند؟

(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)


  • الف) کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.
  • ب) کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا
  • ج) این حکم فقط در صورت تصویب یک مقرره جدید قابل اجراست و از متن ماده ۴۸ به‌تنهایی قابل استناد نیست.
  • د) کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.





در یک ارزیابی استخدامی، فرض بر این است که وضعیت زیر دقیقاً با متن ماده منطبق است: «کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.». پاسخ باید فقط بر مبنای حکم مستند ماده ۴۸ باشد. کدام گزینه صحیح است؟

(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)


  • الف) کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.
  • ب) کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.
  • ج) کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا
  • د) این حکم فقط در صورت تصویب یک مقرره جدید قابل اجراست و از متن ماده ۴۸ به‌تنهایی قابل استناد نیست.





شرح و توضیح ماده

حکم قانونی و الزامات اجرایی


خلاصه مطلب

ماده ۴۸ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره حکم قانونی و الزامات اجرایی است و اجزای آن حدود حکم، تکالیف، اختیارات یا الزامات مرتبط را مشخص می‌کنند.

این ماده در عمل یعنی چه؟

این ماده باید بر پایه متن کامل خود خوانده شود. کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا انفصال به موجب احکام مراجع قانونی ‌‌‌ذی‌ربط. تبصره ۱: کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت. تبصره ۲: کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.

شرح حاضر، مفاد ماده را برای مطالعه منظم تفکیک می‌کند و نباید جایگزین متن رسمی قانون یا مقررات خاص مرتبط تلقی شود.

نکات مهم

هدف و حکم اصلی: کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا…

تبصره ۱: کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.

تبصره ۲: کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.

اجزای ماده باید همراه با حکم اصلی و در ارتباط با یکدیگر خوانده شوند.

در صورت وجود مقررات اجرایی، حدود اجرای حکم باید با متن همان مقررات نیز تطبیق داده شود.

هر نتیجه حقوقی فراتر از عبارت صریح ماده نیازمند مستند معتبر و قابل ردیابی است.

مثال کاربردی

در یک پرونده یا فرایند اداری مرتبط با موضوع ماده ۴۸، ابتدا حکم صریح ماده و اجزای آن شناسایی می‌شود؛ سپس مقررات اجرایی و اسناد معتبر مرتبط برای تعیین نحوه اجرا بررسی می‌شوند.

توجه

در صورت اصلاح قانون، تغییر آیین‌نامه یا صدور مقرره جدید، وضعیت حقوقی موضوع باید دوباره کنترل شود.

تحلیل حقوقی و تفسیری

۱. جایگاه ماده در ساختار قانون

ماده ۴۸ در فصل دوم ـ راهبردها و فناوری انجام وظایف دولت قرار دارد و باید همراه با مواد همجوار و ارجاعات صریح خود تفسیر شود.



۲. موضوع و کارکرد حقوقی حکم

موضوع محوری ماده «حکم قانونی و الزامات اجرایی» است؛ تحلیل باید از نهادهای حقوقی و آثار مقرر در متن آغاز شود، نه از عنوان موضوعی به‌تنهایی.



۳. اثر حقوقی تبصره ۱

کارمندانی که به موجب احکام مراجع قانونی از خدمت منفصل‌ می‌گردند در مدت انفصال اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال در دستگاه‌های اجرائی را نخواهند داشت.



۴. اثر حقوقی تبصره ۲

کارمندانی که از دستگاه اجرائی اخراج‌ می‌گردند، اجازه استخدام و یا هرگونه اشتغال مجدد در همان دستگاه اجرائی را نخواهند داشت.



۵. مواد مرتبط

مواد قابل ردیابی مرتبط با این ماده عبارت‌اند از: ماده ۱۲۲.



۶. اتصال تحلیل به اسناد پژوهشی

اسناد منتخب صرفاً فهرست منبع نیستند؛ هر یک باید برای حل یک مسئله مشخص از ماده به کار گرفته شوند: قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون (قانون)؛ متن قانون مدیریت خدمات کشوری در مجموعه قوانین (قانون)؛ صفحه اصلی قانون در شناسنامه قانون (قانون)؛ متن قانون در مجموعه قوانین (قانون)؛ ماده ۱۲۲ قانون مدیریت خدمات کشوری (قانون).



۷. قاعده احتیاط در استنباط

نتیجه‌ای که مستقیماً از متن ماده یا مقرره مرتبط قابل استناد نیست نباید به‌عنوان حکم قطعی ماده ارائه شود؛ میان نص، مقرره اجرایی، رویه قضایی و تحلیل تفسیری باید تفکیک روشن وجود داشته باشد.



مبانی و فلسفه حکم

فلسفه حکم از رابطه میان هدف قانون، نهاد حقوقی ایجادشده و آثار عملی آن استخراج می‌شود؛ در تفسیر این بخش باید از نسبت‌دادن هدفی فراتر از قرائن متن و مقررات مرتبط خودداری کرد.

سوابق مقرراتی و اجرایی

۱. قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون
قانون
مشاهده منبع
۲. متن قانون مدیریت خدمات کشوری در مجموعه قوانین
قانون
مشاهده منبع
۳. صفحه اصلی قانون در شناسنامه قانون
قانون
مشاهده منبع
۴. متن قانون در مجموعه قوانین
قانون
مشاهده منبع
۵. ماده ۱۲۲ قانون مدیریت خدمات کشوری
قانون
مشاهده منبع

مبانی و مستندات قانونی

مصادیق عملی و سوابق اجرایی

۱. بررسی موردی

در هر پرونده ابتدا متن ماده و سپس مقررات اجرایی و اسناد معتبر مرتبط بررسی می‌شود.

منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی

منابع اصلی و اولویت‌دار


قاعده انتخاب: نسخه‌های متعدد یک سند واحد به‌عنوان منابع مستقل شمارش نمی‌شوند و هر منبع باید برای یک مسئله حقوقی مشخص قابل استفاده باشد.

رده‌های مرتبط

جمع‌بندی

ماده ۴۸ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره حکم قانونی و الزامات اجرایی است و حکم آن از متن اصلی، بندها، تبصره‌ها و احکام تکمیلی قابل استخراج است.



خلاصه حکم: کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل از خدمت در دستگاه اجرائی منتزع‌ می‌گردند: – بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی طبق قوانین ‌‌‌ذی‌ربط. – استعفاء. – بازخریدی به دلیل کسب نتایج ضعیف از ارزیابی عملکرد کارمند در سه سال متوالی یا چهارسال متناوب (براساس آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران‌ می‌رسد). – آماده بخدمت براساس ماده (۱۲۲). – اخراج یا انفصال به موجب احکام مراجع قانونی ‌‌‌ذی‌ربط.



برای استفاده عملی، متن ماده باید همراه با مواد مرتبط و مقررات اجرایی معتبر بررسی شود و هیچ اثر حقوقی اضافی بدون مستند قابل ردیابی به ماده نسبت داده نشود.

مسیر پیشنهادی مطالعه