پرش به محتوا

قانون دیوان عدالت اداری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
صفحه‌ای تازه حاوی «{{#seo: |title=قانون دیوان عدالت اداری - متن کامل، بخش‌ها و مواد |title_mode=replace |description=متن کامل قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۰ با آخرین اصلاحات و الحاقات ۱۴۰۲، مشتمل بر ۵ بخش و ۱۲۴ ماده و ۳۹ تبصره، با دسترسی سریع به بخش‌ها، مباحث و متن هر ماده. }} <div clas...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=قانون دیوان عدالت اداری - متن کامل، بخش‌ها و مواد
|title=قانون دیوان عدالت اداری - متن کامل، بخش‌ها و مواد
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=متن کامل قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۰ با آخرین اصلاحات و الحاقات ۱۴۰۲، مشتمل بر ۵ بخش و ۱۲۴ ماده و ۳۹ تبصره، با دسترسی سریع به بخش‌ها، مباحث و متن هر ماده.
|description=فهرست قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی، مشتمل بر ۵ بخش و ۱۲۰ ماده، با دسترسی سریع به مواد مربوط به تشکیلات دیوان، صلاحیت، دادخواست، رسیدگی در شعب، هیأت عمومی، اعاده دادرسی و اجرای احکام.
}}
}}


<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<div class="wd-breadcrumb" itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
[[قوانین و مقررات|<span itemprop="name">قوانین و مقررات</span>]]
خط ۱۲: خط ۱۲:
<meta itemprop="position" content="1">
<meta itemprop="position" content="1">
</span>
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
 
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
[[قوانین دادرسی و مراجع قضایی|<span itemprop="name">قوانین دادرسی و مراجع قضایی</span>]]
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قوانین_دادرسی_و_مراجع_قضایی">
<meta itemprop="position" content="2">
</span>
<span class="wd-breadcrumb-arrow">←</span>
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
<span itemprop="name">قانون دیوان عدالت اداری</span>
<span itemprop="name">قانون دیوان عدالت اداری</span>
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_دیوان_عدالت_اداری">
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_دیوان_عدالت_اداری">
<meta itemprop="position" content="2">
<meta itemprop="position" content="3">
</span>
</span>
</div>
</div>


خط ۲۷: خط ۳۰:
{{فهرست مواد قانون
{{فهرست مواد قانون
|عنوان=قانون دیوان عدالت اداری
|عنوان=قانون دیوان عدالت اداری
|توضیح=قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۰ با آخرین اصلاحات و الحاقات ۱۴۰۲، مشتمل بر ۵ بخش، ۱۲۴ ماده و ۳۹ تبصره
|توضیح=مصوب ۲۲ آذر ۱۳۹۰، با اصلاحات و الحاقات بعدی از جمله قانون اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ مشتمل بر ۵ بخش و ۱۲۰ ماده
|تاریخ=۲۲/۰۹/۱۳۹۰
|تاریخ=۱۳۹۰/۰۹/۲۲
|تعداد=۱۲۴
|تعداد=۱۲۰
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=دارای اصلاحات و الحاقات؛ عنوان اصلاح‌شده در سال ۱۴۰۲
}}
}}


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 30px;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:22px 0 30px;">
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3; text-align:justify;">
<div style="font-size:15px; color:#455a64; line-height:2.3; text-align:justify;">
قانون دیوان عدالت اداری، چارچوب تشکیلاتی و آیین رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص نسبت به تصمیمات و اقدامات واحدها و مأموران اداری و نیز برخی مصوبات و مقررات دولتی و عمومی را تعیین می‌کند. این قانون همچنین صلاحیت شعب دیوان، هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی، شیوه طرح و رسیدگی به دادخواست‌ها، دستور موقت، تجدیدنظرخواهی، اعاده دادرسی و اجرای آرای دیوان را تنظیم کرده است.


قانون دیوان عدالت اداری، چارچوب تشکیلات، صلاحیت و آیین رسیدگی دیوان عدالت اداری را تعیین می‌کند و مقررات مربوط به رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص نسبت به تصمیمات و اقدامات اداری، رسیدگی به مصوبات و مقررات در هیأت عمومی، اعاده دادرسی، اجرای احکام و حمایت از حقوق عمومی را دربر می‌گیرد.
این قانون در ۲۲ آذر ۱۳۹۰ تصویب و در سال ۱۳۹۲ ابلاغ شد. به موجب قانون اصلاحی مصوب ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲، عنوان آن از «قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری» به «قانون دیوان عدالت اداری» تغییر یافت و شماری از مواد آن اصلاح یا تکمیل شد. در این صفحه، مواد بر اساس بخش‌ها، فصل‌ها و مباحث قانون مرتب شده‌اند. برای استناد حقوقی، متن تنقیحی مواد و اصلاحات و الحاقات بعدی باید بررسی شود.
 
این قانون در اجرای اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی و با اصلاحات و الحاقات بعدی، از جمله اصلاحات مصوب ۱۰/۰۲/۱۴۰۲، مبنای اصلی دادرسی اداری در دیوان عدالت اداری است.
 
</div>
</div>
</div>
</div>


<!-- بخش اول -->
<!-- بخش اول -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
{{فصل قانون
|شماره=اول
|شماره=اول
|عنوان=تشکیلات
|عنوان=بخش اول — تشکیلات
|توضیح=مواد ۱ تا ۹
|توضیح=مواد ۱ تا ۹
|لینک=بخش اول قانون دیوان عدالت اداری - تشکیلات
|لینک=بخش اول قانون دیوان عدالت اداری
}}
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۱|عنوان=تشکیل دیوان عدالت اداری و هدف آن|خلاصه=تشکیل دیوان زیر نظر رئیس قوه قضائیه برای رسیدگی به شکایات و اعتراضات مردم نسبت به مأموران، ادارات و مقررات دولتی در حدود مقرر|لینک=ماده ۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱|عنوان=تشکیل دیوان عدالت اداری|خلاصه=رسیدگی به شکایات و اعتراضات مردم|لینک=ماده ۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲|عنوان=محل استقرار و ساختار دیوان|خلاصه=استقرار دیوان در تهران، ترکیب شعب بدوی و تجدیدنظر، هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی و تعیین تشکیلات و تعداد شعب|لینک=ماده ۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲|عنوان=ساختار دیوان|خلاصه=شعب بدوی و تجدیدنظر و هیأت‌ها|لینک=ماده ۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳|عنوان=ترکیب شعب بدوی و تجدیدنظر|خلاصه=ترکیب قضایی شعب، نصاب رسمیت و صدور رأی و رسیدگی مستقیم شعب تجدیدنظر به اعتراض از آرای مراجع اختصاصی اداری|لینک=ماده ۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳|عنوان=ترکیب شعب دیوان|خلاصه=شعب بدوی و تجدیدنظر|لینک=ماده ۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴|عنوان=شرایط و نحوه انتصاب قضات دیوان|خلاصه=انتصاب قضات با حکم رئیس قوه قضائیه، شرایط سابقه قضایی و مقررات جذب و کارآموزی قضات واجد شرایط|لینک=ماده ۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴|عنوان=شرایط قضات دیوان|خلاصه=انتصاب و سابقه قضائی قضات|لینک=ماده ۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵|عنوان=وظایف و اختیارات رئیس دیوان|خلاصه=ریاست اداری و نظارت بر دیوان، ریاست شعبه اول تجدیدنظر و امکان تفویض برخی اختیارات به معاونان قضایی|لینک=ماده ۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵|عنوان=رئیس دیوان|خلاصه=ریاست اداری و نظارت بر دیوان|لینک=ماده ۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶|عنوان=دفاتر اداری دیوان در مراکز استان‌ها|خلاصه=تسهیل دسترسی مردم، راهنمایی مراجعان، پذیرش دادخواست، ابلاغ اوراق و اجرای دستورات واحد اجرای احکام|لینک=ماده ۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶|عنوان=دفاتر اداری دیوان|خلاصه=تسهیل دسترسی مردم به خدمات دیوان|لینک=ماده ۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷|عنوان=استفاده از کارشناسان و نظر تخصصی|خلاصه=به‌کارگیری کارشناسان بدون ایجاد تعهد استخدامی و ارجاع موضوعات تخصصی یا دارای آثار گسترده به کارشناسان یا هیأت تخصصی|لینک=ماده ۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷|عنوان=کارشناسان دیوان|خلاصه=استفاده از کارشناسان تخصصی|لینک=ماده ۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸|عنوان=ترکیب و رسمیت هیأت عمومی|خلاصه=ترکیب اعضا، نصاب تشکیل جلسه، ریاست و ملاک رأی‌گیری در هیأت عمومی و حضور کارشناسان بدون حق رأی|لینک=ماده ۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸|عنوان=هیأت عمومی دیوان|خلاصه=ترکیب و رسمیت هیأت عمومی|لینک=ماده ۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹|عنوان=واحد اجرای احکام دیوان|خلاصه=انجام وظایف واحد اجرای احکام زیر نظر رئیس دیوان یا معاون وی با استفاده از دادرس اجرای احکام و کارکنان اداری|لینک=ماده ۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹|عنوان=واحد اجرای احکام|خلاصه=سازمان و وظایف اجرای احکام|لینک=ماده ۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
</div>
</div>


 
<!-- بخش دوم، فصل اول -->
<!-- بخش دوم -->
 
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
{{فصل قانون
|شماره=دوم
|شماره=دوم
|عنوان=آیین دادرسی
|عنوان=بخش دوم — آیین دادرسی؛ فصل اول — صلاحیت
|توضیح=مواد ۱۰ تا ۹۷
|توضیح=مواد ۱۰ تا ۱۵
|لینک=بخش دوم قانون دیوان عدالت اداری - آیین دادرسی
|لینک=فصل اول قانون دیوان عدالت اداری
}}
}}
<!-- فصل اول بخش دوم -->
<div style="margin:18px 0 8px; font-size:16px; font-weight:800; color:#527d77;">
فصل اول ـ صلاحیت
</div>
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۱۰|عنوان=صلاحیت و حدود اختیارات دیوان|خلاصه=رسیدگی به شکایات از تصمیمات و اقدامات اداری، آرای مراجع اختصاصی اداری و تضییع حقوق استخدامی؛ همراه با احکام خسارت و دعاوی مربوط به انعقاد قرارداد|لینک=ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰|عنوان=صلاحیت و حدود اختیارات دیوان|خلاصه=رسیدگی به شکایات و اعتراضات اداری|لینک=ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱|عنوان=آثار حکم نقض تصمیم یا اعاده حقوق|خلاصه=اختیار شعبه در نقض رأی، لغو اثر تصمیم یا اقدام و الزام طرف شکایت به اعاده حقوق تضییع‌شده و رعایت حکم در موارد مشابه|لینک=ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱|عنوان=اختیارات شعب دیوان|خلاصه=نقض رأی و لغو اثر تصمیم اداری|لینک=ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲|عنوان=صلاحیت و وظایف هیأت عمومی|خلاصه=رسیدگی به درخواست ابطال مقررات و مصوبات در حدود قانونی و صدور آرای وحدت رویه و ایجاد رویه|لینک=ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲|عنوان=صلاحیت هیأت عمومی|خلاصه=ابطال مصوبات و صدور آرای وحدت رویه|لینک=ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۳|عنوان=زمان اثر ابطال مصوبات|خلاصه=اصل اثر ابطال از زمان صدور رأی هیأت عمومی و امکان تسری اثر به زمان تصویب در موارد مقرر|لینک=ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۳|عنوان=اثر ابطال مصوبات|خلاصه=زمان اثر رأی هیأت عمومی|لینک=ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۴|عنوان=حل اختلاف در صلاحیت|خلاصه=تعیین مرجع حل اختلاف میان شعب و هیأت عمومی و اختلاف صلاحیت دیوان با سایر مراجع قضایی|لینک=ماده ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۴|عنوان=اختلاف در صلاحیت|خلاصه=حل اختلاف میان شعب و هیأت عمومی|لینک=ماده ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۵|عنوان=اصلاح حکم و رفع ابهام از رأی قطعی|خلاصه=صلاحیت شعبه صادرکننده رأی قطعی برای صدور حکم اصلاحی، رفع ابهام و اشکال و دستور اجرای حکم|لینک=ماده ۱۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۵|عنوان=حکم اصلاحی و رفع ابهام|خلاصه=اختیار شعبه صادرکننده رأی|لینک=ماده ۱۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
<!-- مبحث اول -->
<div style="margin:18px 0 8px; font-size:16px; font-weight:800; color:#527d77;">
فصل دوم ـ ترتیب رسیدگی
</div>
<div style="margin:10px 0 8px; font-size:15px; font-weight:700; color:#6a7774;">
مبحث اول ـ رسیدگی در شعب بدوی
</div>
</div>


<!-- بخش دوم، فصل دوم: دادخواست -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
|شماره=سوم
|عنوان=بخش دوم — فصل دوم: ترتیب رسیدگی؛ مبحث اول — رسیدگی در شعب بدوی؛ دادخواست
|توضیح=مواد ۱۶ تا ۳۳
|لینک=رسیدگی در شعب بدوی قانون دیوان عدالت اداری
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۱۶|عنوان=لزوم تقدیم دادخواست و مهلت شکایت|خلاصه=شرایط شکلی دادخواست، معافیت پرونده‌های ارجاعی از برخی تشریفات و مواعد شکایت از تصمیمات و اقدامات اداری|لینک=ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۶|عنوان=تقدیم دادخواست|خلاصه=شرایط و مهلت طرح شکایت|لینک=ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۷|عنوان=ذی‌نفع و اشخاص دارای حق طرح شکایت|خلاصه=لزوم درخواست رسیدگی از سوی ذی‌نفع یا نماینده قانونی و مقررات طرح شکایت ناظر بر حقوق عمومی|لینک=ماده ۱۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۷|عنوان=شخص ذی‌نفع و مراجع مجاز به طرح شکایت|خلاصه=شرایط طرح دعوا در دیوان|لینک=ماده ۱۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۸|عنوان=مندرجات و مشخصات لازم در دادخواست|خلاصه=مشخصات شاکی و طرف شکایت، خواسته، شرح شکایت، دلایل، امضا و مدارک اثبات سمت|لینک=ماده ۱۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۸|عنوان=محتوای دادخواست|خلاصه=مشخصات و موضوعات ضروری دادخواست|لینک=ماده ۱۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۹|عنوان=هزینه دادرسی در شعب دیوان|خلاصه=تعیین هزینه دادخواست در شعب بدوی و تجدیدنظر و امکان تعدیل آن طبق سازوکار قانونی|لینک=ماده ۱۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۹|عنوان=هزینه دادرسی|خلاصه=هزینه رسیدگی در شعب دیوان|لینک=ماده ۱۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۰|عنوان=پیوست اسناد و مدارک دادخواست|خلاصه=لزوم ارائه رونوشت یا تصویر خوانا و گواهی‌شده مدارک و تکلیف دیوان به مطالبه اسناد دولتی در موارد مقرر|لینک=ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۰|عنوان=اسناد و مدارک دادخواست|خلاصه=پیوست اسناد و مدارک مورد استناد|لینک=ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۱|عنوان=ترجمه اسناد غیر فارسی|خلاصه=لزوم پیوست ترجمه گواهی‌شده اسناد غیر فارسی و تصدیق صحت ترجمه و مطابقت تصویر با اصل|لینک=ماده ۲۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۱|عنوان=اسناد غیر فارسی|خلاصه=ترجمه رسمی اسناد خارجی|لینک=ماده ۲۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۲|عنوان=مدرک اثبات سمت نماینده یا وکیل|خلاصه=لزوم ضمیمه کردن سند مثبت سمت در صورت تقدیم دادخواست توسط وکیل، قائم‌مقام یا نماینده قانونی|لینک=ماده ۲۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۲|عنوان=اثبات سمت|خلاصه=مدرک سمت وکالت یا نمایندگی|لینک=ماده ۲۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۳|عنوان=روش‌های ثبت دادخواست|خلاصه=ثبت دادخواست از طریق سامانه‌های الکترونیکی قضایی، دفاتر استانی یا دبیرخانه مرکزی و تعیین تاریخ تقدیم|لینک=ماده ۲۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۳|عنوان=نحوه ثبت دادخواست|خلاصه=ثبت الکترونیکی و دفاتر دیوان|لینک=ماده ۲۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۴|عنوان=ثبت دادخواست و ارائه رسید|خلاصه=تکلیف دبیرخانه و دفاتر اداری به ثبت دادخواست به ترتیب وصول و تسلیم رسید دارای شماره و تاریخ ثبت|لینک=ماده ۲۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۴|عنوان=ثبت و رسید دادخواست|خلاصه=ثبت دادخواست و ارائه رسید|لینک=ماده ۲۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۵|عنوان=بررسی سابقه شکایت پیش از ارجاع|خلاصه=تکلیف دبیرخانه به بررسی سوابق و پیوست کردن اطلاعات مربوط به شکایت قبلی به پرونده|لینک=ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۵|عنوان=بررسی سوابق شکایت|خلاصه=بررسی طرح قبلی موضوع|لینک=ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۶|عنوان=ارجاع دادخواست به شعبه|خلاصه=ارجاع دادخواست‌های ثبت‌شده به شعب دیوان توسط رئیس دیوان یا معاون وی|لینک=ماده ۲۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۶|عنوان=ارجاع دادخواست|خلاصه=ارجاع پرونده به شعبه|لینک=ماده ۲۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۷|عنوان=رد دادخواست فاقد مشخصات اساسی|خلاصه=رد دادخواست فاقد نام و نام خانوادگی یا اقامتگاه شاکی با قرار مدیر دفتر و امکان طرح مجدد شکایت|لینک=ماده ۲۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۷|عنوان=نقص دادخواست|خلاصه=رفع نقص دادخواست و مهلت قانونی|لینک=ماده ۲۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۸|عنوان=رفع نقص دادخواست|خلاصه=اعلام نقایص، مهلت رفع نقص، اعتراض به قرار رد دادخواست و آثار معاذیر قانونی یا شرعی|لینک=ماده ۲۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۸|عنوان=رفع نقص دادخواست|خلاصه=رسیدگی به موارد نقص|لینک=ماده ۲۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۹|عنوان=بررسی اولیه و ابلاغ دادخواست به طرف شکایت|خلاصه=بررسی صلاحیت و کامل بودن پرونده و ارسال نسخه دادخواست و ضمائم برای طرف شکایت|لینک=ماده ۲۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۲۹|عنوان=ارسال نسخه دادخواست|خلاصه=ابلاغ دادخواست به طرف شکایت|لینک=ماده ۲۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۰|عنوان=مهلت پاسخ طرف شکایت|خلاصه=الزام طرف شکایت به ارسال پاسخ در مهلت قانونی و امکان رسیدگی بر اساس مدارک موجود در صورت عدم پاسخ|لینک=ماده ۳۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۰|عنوان=مهلت پاسخ طرف شکایت|خلاصه=ارسال پاسخ و مدارک دستگاه|لینک=ماده ۳۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۱|عنوان=تفکیک شکایت‌های نامرتبط در یک دادخواست|خلاصه=اعلام ضرورت تفکیک شکایت‌های فاقد ارتباط کامل و آثار عدم تفکیک یا تعیین موضوع شکایت|لینک=ماده ۳۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۱|عنوان=دستور موقت|خلاصه=شرایط صدور دستور موقت|لینک=ماده ۳۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۲|عنوان=طرح شکایت توسط اشخاص متعدد|خلاصه=رسیدگی یکجا به شکایت‌های دارای منشأ و مبنای واحد و امکان معرفی نماینده برای ابلاغ در موارد مقرر|لینک=ماده ۳۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۲|عنوان=رسیدگی به دستور موقت|خلاصه=صدور و اجرای دستور موقت|لینک=ماده ۳۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳|عنوان=صراحت موضوع شکایت و خواسته|خلاصه=لزوم تعیین صریح و منجز خواسته و رفع ابهام در مهلت مقرر و امکان ابطال دادخواست نسبت به بخش مبهم|لینک=ماده ۳۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۳|عنوان=اثر دستور موقت|خلاصه=الزام دستگاه به اجرای دستور|لینک=ماده ۳۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۴|عنوان=لغو دستور موقت|خلاصه=رفع اثر از دستور موقت|لینک=ماده ۳۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۵|عنوان=رسیدگی خارج از نوبت|خلاصه=موارد رسیدگی فوری|لینک=ماده ۳۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۶|عنوان=تبادل لوایح|خلاصه=ارسال و دریافت دفاعیات|لینک=ماده ۳۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۷|عنوان=مهلت پاسخ|خلاصه=ضوابط پاسخ‌گویی طرف شکایت|لینک=ماده ۳۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۸|عنوان=عدم ارسال پاسخ|خلاصه=آثار خودداری دستگاه از پاسخ|لینک=ماده ۳۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۹|عنوان=استنکاف از اجرای دستور|خلاصه=ضمانت اجرای دستورات دیوان|لینک=ماده ۳۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۰|عنوان=اخطار و اقدامات شعبه|خلاصه=اقدامات شعبه در جریان رسیدگی|لینک=ماده ۴۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۱|عنوان=رسیدگی و تحقیق|خلاصه=تحقیقات لازم برای کشف حقیقت|لینک=ماده ۴۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۲|عنوان=طرح مطالب علیه شخص ثالث|خلاصه=رسیدگی با وجود ادعا علیه ثالث|لینک=ماده ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۳|عنوان=دعوت برای ادای توضیح|خلاصه=اخذ توضیح از طرفین دعوا|لینک=ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۴|عنوان=مطالبه اسناد و پرونده‌ها|خلاصه=الزام دستگاه به ارسال مدارک|لینک=ماده ۴۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵|عنوان=استرداد دادخواست|خلاصه=استرداد پیش از وصول پاسخ|لینک=ماده ۴۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۶|عنوان=استرداد شکایت|خلاصه=آثار انصراف پس از وصول دفاعیه|لینک=ماده ۴۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۷|عنوان=رسیدگی خارج از نوبت|خلاصه=تشخیص ضرورت رسیدگی فوری|لینک=ماده ۴۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۸|عنوان=عدم صلاحیت|خلاصه=ارسال پرونده به مرجع صالح|لینک=ماده ۴۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۹|عنوان=اصلاح خواسته|خلاصه=اصلاح خواسته پیش از صدور رأی|لینک=ماده ۴۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۰|عنوان=قرار اناطه|خلاصه=توقف رسیدگی تا تعیین امر مقدماتی|لینک=ماده ۵۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱|عنوان=موضوعات واحد یا مرتبط|خلاصه=رسیدگی متمرکز به پرونده‌های مرتبط|لینک=ماده ۵۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲|عنوان=فوت یا حجر شاکی|خلاصه=توقف دادرسی و تعیین قائم مقام|لینک=ماده ۵۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۳|عنوان=موارد رد شکایت|خلاصه=جهات صدور قرار رد شکایت|لینک=ماده ۵۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۴|عنوان=جلب شخص ثالث|خلاصه=ورود شخص ثالث به دادرسی|لینک=ماده ۵۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۵|عنوان=ورود ثالث|خلاصه=شرایط ورود شخص ثالث|لینک=ماده ۵۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۶|عنوان=اخذ توضیح از اشخاص|خلاصه=تحقیق از اشخاص مؤثر در پرونده|لینک=ماده ۵۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۷|عنوان=اعتراض ثالث|خلاصه=اعتراض شخص ثالث به رأی|لینک=ماده ۵۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۸|عنوان=ختم رسیدگی|خلاصه=اعلام ختم رسیدگی و انشای رأی|لینک=ماده ۵۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۹|عنوان=محتوای دادنامه|خلاصه=اجزای الزامی رأی شعبه|لینک=ماده ۵۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۰|عنوان=تعیین تکلیف منجز|خلاصه=ممنوعیت حکم کلی و مشروط|لینک=ماده ۶۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۱|عنوان=ثبت و ارسال دادنامه|خلاصه=ثبت و ابلاغ رأی|لینک=ماده ۶۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۲|عنوان=ابلاغ آراء|خلاصه=روش‌های ابلاغ رأی دیوان|لینک=ماده ۶۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۳|عنوان=رسیدگی به آرای مراجع اداری|خلاصه=تأیید، نقض یا اصلاح رأی|لینک=ماده ۶۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۴|عنوان=تشخیص موضوعات تخصصی|خلاصه=حدود رسیدگی شعب نسبت به تشخیص تخصصی|لینک=ماده ۶۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
<!-- مبحث دوم -->
<div style="margin:18px 0 8px; font-size:15px; font-weight:700; color:#6a7774;">
مبحث دوم ـ رسیدگی در شعب تجدیدنظر
</div>
</div>


<!-- دستور موقت و رسیدگی در شعب -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
|شماره=چهارم
|عنوان=بخش دوم — فصل دوم: دستور موقت و رسیدگی در شعب
|توضیح=مواد ۳۴ تا ۷۹
|لینک=ترتیب رسیدگی در قانون دیوان عدالت اداری
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۳۴|عنوان=درخواست دستور موقت|خلاصه=امکان درخواست دستور موقت در صورت احتمال ورود خسارت غیرقابل جبران یا متعسرالجبران از تصمیم، اقدام یا ترک وظیفه مورد شکایت|لینک=ماده ۳۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۵|عنوان=تجدیدنظرخواهی|خلاصه=قابلیت تجدیدنظر آرای بدوی|لینک=ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۵|عنوان=مرجع و شرایط صدور دستور موقت|خلاصه=رسیدگی فوری شعبه صالح، توقف اجرای اقدام یا تصمیم یا الزام موقت به انجام وظیفه و آثار دستور موقت|لینک=ماده ۳۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۶|عنوان=ارجاع دادخواست تجدیدنظر|خلاصه=ارجاع پرونده به شعبه تجدیدنظر|لینک=ماده ۶۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۶|عنوان=اجرای دستور موقت و ضمانت اجرا|خلاصه=احکام مربوط به اجرای دستور موقت و تکالیف طرف شکایت در رعایت دستور صادرشده|لینک=ماده ۳۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۷|عنوان=محتوای دادخواست تجدیدنظر|خلاصه=شرایط و جهات تجدیدنظرخواهی|لینک=ماده ۶۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۷|عنوان=لغو یا تغییر دستور موقت|خلاصه=رسیدگی به درخواست لغو یا تغییر دستور موقت با توجه به وضعیت پرونده و شرایط قانونی|لینک=ماده ۳۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۸|عنوان=رد دادخواست تجدیدنظر|خلاصه=موارد نقص و خارج از موعد بودن|لینک=ماده ۶۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۸|عنوان=تأثیر دستور موقت بر رسیدگی اصلی|خلاصه=تفکیک آثار دستور موقت از ماهیت شکایت و ادامه رسیدگی به دعوای اصلی|لینک=ماده ۳۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۹|عنوان=نقص دادخواست بدوی|خلاصه=رفع نقص در مرحله تجدیدنظر|لینک=ماده ۶۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۳۹|عنوان=تکلیف به اجرای دستور موقت|خلاصه=الزام مراجع و اشخاص مخاطب به رعایت دستور موقت و آثار استنکاف در حدود قانون|لینک=ماده ۳۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۰|عنوان=اصلاح و تأیید رأی بدوی|خلاصه=اصلاح اشتباهات و تأیید رأی|لینک=ماده ۷۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۰|عنوان=تحقیق و بررسی موضوع شکایت|خلاصه=اختیارات شعبه در انجام تحقیقات لازم برای روشن شدن موضوع و احراز واقعیت‌های مؤثر در دعوا|لینک=ماده ۴۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۱|عنوان=نقض یا تأیید رأی بدوی|خلاصه=رسیدگی ماهوی در تجدیدنظر|لینک=ماده ۷۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۱|عنوان=مطالبه اسناد و اطلاعات|خلاصه=اختیار شعبه در مطالبه پرونده‌ها، اسناد و اطلاعات مورد نیاز از مراجع و دستگاه‌های مربوط|لینک=ماده ۴۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۲|عنوان=رسیدگی به قرارها|خلاصه=تأیید یا نقض قرار مورد اعتراض|لینک=ماده ۷۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۲|عنوان=ارجاع امر به کارشناسی|خلاصه=استفاده از نظر کارشناسی برای بررسی مسائل تخصصی و مؤثر در رسیدگی|لینک=ماده ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۳|عنوان=دستور موقت در تجدیدنظر|خلاصه=صدور و تأیید دستور موقت|لینک=ماده ۷۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۳|عنوان=دستورهای قضایی و همکاری مراجع|خلاصه=ضوابط اجرای دستورهای شعب و همکاری مراجع و مأموران در انجام تحقیقات و رسیدگی|لینک=ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۴|عنوان=اشتباه قاضی شعبه بدوی|خلاصه=ارجاع رأی برای رسیدگی تجدیدنظر|لینک=ماده ۷۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۴|عنوان=الزام به ارسال اسناد و پرونده‌ها|خلاصه=تکلیف واحدهای دولتی، شهرداری‌ها و مؤسسات عمومی به ارسال اسناد مطالبه‌شده و ضمانت اجرای امتناع|لینک=ماده ۴۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۵|عنوان=اشتباه قضات شعبه تجدیدنظر|خلاصه=ارجاع پرونده به شعبه هم‌عرض|لینک=ماده ۷۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۵|عنوان=رسیدگی به دلایل و مدارک پرونده|خلاصه=مقررات مربوط به بررسی مستندات و تکمیل اطلاعات لازم برای اتخاذ تصمیم قضایی|لینک=ماده ۴۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۶|عنوان=حکم اصلاحی و رفع ابهام|خلاصه=رفع اشتباهات و ابهام رأی|لینک=ماده ۷۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۶|عنوان=دعوت یا اخذ توضیح از اشخاص|خلاصه=اختیارات شعبه برای دریافت توضیح از طرفین یا اشخاص مرتبط در حدود ضرورت رسیدگی|لینک=ماده ۴۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۷|عنوان=نظر اقلیت قضات|خلاصه=ثبت نظر اقلیت در پیش‌نویس رأی|لینک=ماده ۷۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۷|عنوان=اختیارات رئیس دیوان در امور قضایی|خلاصه=اختیارات مقرر رئیس دیوان در جریان رسیدگی و نظارت قضایی در حدود قانون|لینک=ماده ۴۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۸|عنوان=تطبیق مقررات بدوی و تجدیدنظر|خلاصه=اجرای مقررات مرحله بدوی|لینک=ماده ۷۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۸|عنوان=تکمیل تحقیقات و آماده‌سازی پرونده|خلاصه=اقدامات لازم برای تکمیل پرونده و فراهم شدن زمینه رسیدگی و صدور رأی|لینک=ماده ۴۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۹|عنوان=خلاف بین شرع یا قانون|خلاصه=رسیدگی مجدد به رأی قطعی شعب|لینک=ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۴۹|عنوان=رسیدگی به شکایت و اتخاذ تصمیم|خلاصه=ضوابط رسیدگی شعبه به شکایت با ملاحظه دادخواست، پاسخ‌ها، اسناد و تحقیقات انجام‌شده|لینک=ماده ۴۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
{{ماده فهرست|شماره=۵۰|عنوان=تصمیمات و قرارهای مقدماتی|خلاصه=احکام مربوط به تصمیمات شکلی و مقدماتی شعب در جریان رسیدگی|لینک=ماده ۵۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۱|عنوان=ادامه رسیدگی و تعیین تکلیف پرونده|خلاصه=ضوابط ادامه رسیدگی و اتخاذ تصمیم متناسب با وضعیت پرونده و دلایل موجود|لینک=ماده ۵۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۲|عنوان=رسیدگی به ایرادات و موانع شکایت|خلاصه=بررسی موانع قانونی رسیدگی و آثار آنها بر جریان دادرسی|لینک=ماده ۵۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۳|عنوان=موارد صدور قرار رد شکایت|خلاصه=رد شکایت در صورت فقدان اهلیت یا سمت، نبود نفع، عدم توجه شکایت، خارج از موعد بودن یا زوال موضوع رسیدگی|لینک=ماده ۵۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۴|عنوان=جلب شخص ثالث به دادرسی|خلاصه=درخواست شاکی یا طرف شکایت برای ورود شخص ثالث به دادرسی و ابلاغ دادخواست و مستندات به وی|لینک=ماده ۵۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۵|عنوان=ورود شخص ثالث|خلاصه=حق شخص ثالث ذی‌نفع برای ورود به دعوا با تقدیم دادخواست و مقررات ورود پس از رأی بدوی|لینک=ماده ۵۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۶|عنوان=اخذ توضیح از اشخاص حقیقی و حقوقی|خلاصه=اختیار شعبه برای اخذ توضیح به درخواست طرفین یا رأساً در صورت مؤثر بودن در کشف حقیقت|لینک=ماده ۵۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۷|عنوان=اعتراض شخص ثالث به رأی|خلاصه=امکان اعتراض ثالث ذی‌نفع به رأی صادرشده بدون دخالت وی و شرایط مهلت و توقف اجرای حکم|لینک=ماده ۵۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۸|عنوان=اعلام ختم رسیدگی و صدور رأی|خلاصه=اعلام ختم رسیدگی پس از تکمیل تحقیقات و مهلت مقرر برای انشای رأی|لینک=ماده ۵۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۵۹|عنوان=مندرجات دادنامه|خلاصه=اطلاعات پرونده، مشخصات طرفین، گردش کار، دلایل و مستندات قانونی، رأی و امضای مقام قضایی|لینک=ماده ۵۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۰|عنوان=لزوم صدور حکم مشخص و منجز|خلاصه=تکلیف شعب به تعیین تکلیف خاص و روشن هر شکایت و منع صدور حکم عام، کلی یا مشروط|لینک=ماده ۶۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۱|عنوان=ثبت و ارسال دادنامه برای ابلاغ|خلاصه=ثبت رأی پس از صدور و ارسال رونوشت آن برای ابلاغ به طرفین در مهلت قانونی|لینک=ماده ۶۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۲|عنوان=روش‌های ابلاغ آرای دیوان|خلاصه=ابلاغ از طریق دفتر شعبه، اداره ابلاغ، سامانه الکترونیک قضایی، دفاتر اداری دیوان یا دادگستری محل اقامت|لینک=ماده ۶۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۳|عنوان=نحوه رسیدگی به آرای مراجع اختصاصی اداری|خلاصه=تأیید یا اصلاح رأی، نقض بلاارجاع، نقض و ارجاع به مرجع صالح و سایر تصمیمات شعب در حدود قانون|لینک=ماده ۶۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۴|عنوان=تجدیدنظرخواهی از آرای شعب بدوی|خلاصه=احکام مربوط به درخواست تجدیدنظر و رسیدگی شعب تجدیدنظر به آرای قابل اعتراض|لینک=ماده ۶۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۵|عنوان=اشخاص دارای حق تجدیدنظرخواهی|خلاصه=تعیین اشخاص و طرف‌هایی که در حدود مقرر قانون حق درخواست تجدیدنظر از رأی را دارند|لینک=ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۶|عنوان=مهلت و تشریفات تجدیدنظرخواهی|خلاصه=مواعد و شرایط ثبت درخواست تجدیدنظر و آثار رعایت یا عدم رعایت تشریفات قانونی|لینک=ماده ۶۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۷|عنوان=رسیدگی شعبه تجدیدنظر|خلاصه=نحوه بررسی پرونده و دلایل اعتراض در شعبه تجدیدنظر و اتخاذ تصمیم مقتضی|لینک=ماده ۶۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۸|عنوان=حدود رسیدگی در مرحله تجدیدنظر|خلاصه=بررسی رأی مورد اعتراض در حدود جهات و موضوعات قانونی تجدیدنظرخواهی|لینک=ماده ۶۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۶۹|عنوان=تصمیمات شعبه تجدیدنظر|خلاصه=اختیارات شعبه تجدیدنظر در تأیید، نقض یا اصلاح رأی و اتخاذ تصمیم درباره پرونده|لینک=ماده ۶۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۰|عنوان=آثار رأی تجدیدنظر|خلاصه=آثار تصمیم شعبه تجدیدنظر و قطعیت رأی در موارد مقرر قانونی|لینک=ماده ۷۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۱|عنوان=رسیدگی به اختلاف نظر قضات|خلاصه=ترتیب رسیدگی در موارد اختلاف نظر اعضای شعب و اتخاذ تصمیم مطابق مقررات قانون|لینک=ماده ۷۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۲|عنوان=صدور و ابلاغ رأی در مرحله تجدیدنظر|خلاصه=ضوابط تنظیم، صدور و ابلاغ رأی شعبه تجدیدنظر|لینک=ماده ۷۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۳|عنوان=تصحیح و تکمیل رأی|خلاصه=مقررات مربوط به اصلاح اشتباهات و ابهامات رأی در حدود اختیارات شعبه|لینک=ماده ۷۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۴|عنوان=اعلام اشتباه قاضی شعبه بدوی|خلاصه=ارسال پرونده به شعبه تجدیدنظر از طریق رئیس دیوان در صورت کشف اشتباه رأی بدوی پیش از ارجاع پرونده|لینک=ماده ۷۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۵|عنوان=اعلام اشتباه در رأی شعبه تجدیدنظر|خلاصه=اعلام اشتباه شکلی یا ماهوی توسط قضات صادرکننده رأی و ارجاع پرونده به شعبه هم‌عرض|لینک=ماده ۷۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۶|عنوان=حکم اصلاحی و رفع ابهام|خلاصه=عدم شمول مقررات اعلام اشتباه بر تصحیح سهو قلم، اشتباه محاسبه یا رفع ابهام توسط شعبه صادرکننده رأی|لینک=ماده ۷۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۷|عنوان=ثبت نظر اقلیت قضات|خلاصه=درج و امضای نظر اقلیت در پیش‌نویس رأی و نگهداری آن در پرونده در صورت نبود اتفاق نظر|لینک=ماده ۷۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۸|عنوان=اجرای مقررات مرحله بدوی در تجدیدنظر|خلاصه=جریان مقررات مرحله بدوی در مرحله تجدیدنظر، مگر در مواردی که قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد|لینک=ماده ۷۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۷۹|عنوان=رسیدگی مجدد به رأی خلاف بیّن شرع یا قانون|خلاصه=ارجاع یک‌باره رأی قطعی تشخیص‌داده‌شده خلاف بیّن شرع یا قانون به شعبه هم‌عرض و توقف اجرای حکم در شرایط مقرر|لینک=ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
</div>
</div>
<!-- مبحث سوم -->
<div style="margin:18px 0 8px; font-size:15px; font-weight:700; color:#6a7774;">
مبحث سوم ـ رسیدگی در هیأت عمومی
</div>
</div>


<!-- هیأت عمومی -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
|شماره=پنجم
|عنوان=بخش دوم — فصل دوم: مبحث سوم — رسیدگی در هیأت عمومی
|توضیح=مواد ۸۰ تا ۹۷
|لینک=رسیدگی در هیأت عمومی قانون دیوان عدالت اداری
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۸۰|عنوان=دادخواست ابطال مصوبات|خلاصه=شرایط و مندرجات دادخواست ابطال مصوبه، تعیین مقرره مورد اعتراض و بیان جهت مغایرت با شرع، قانون یا حدود اختیار|لینک=ماده ۸۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۰|عنوان=دادخواست ابطال مصوبات|خلاصه=شرایط طرح دعوای ابطال مصوبه|لینک=ماده ۸۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۱|عنوان=رفع نقص و رد دادخواست ابطال|خلاصه=نحوه برخورد با نقص مشخصات، امضا یا سایر شرایط دادخواست ابطال مصوبه|لینک=ماده ۸۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۱|عنوان=نقص دادخواست ابطال|خلاصه=رفع نقص و رد دادخواست|لینک=ماده ۸۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۲|عنوان=ارجاع دادخواست به رئیس دیوان|خلاصه=بررسی اولیه دادخواست ابطال و ارجاع موارد مشمول مقررات خاص یا درخواست پاسخ از مرجع تصویب‌کننده|لینک=ماده ۸۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۲|عنوان=بررسی دادخواست ابطال|خلاصه=ارجاع و دریافت پاسخ مرجع تصویب‌کننده|لینک=ماده ۸۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۳|عنوان=اخذ پاسخ مرجع تصویب‌کننده|خلاصه=ارسال دادخواست و ضمائم برای مرجع تصویب‌کننده، مهلت پاسخ و امکان تمدید در شرایط مقرر|لینک=ماده ۸۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۳|عنوان=پاسخ مرجع تصویب‌کننده|خلاصه=مهلت پاسخ و رسیدگی هیأت عمومی|لینک=ماده ۸۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۴|عنوان=رسیدگی در هیأت‌های تخصصی|خلاصه=ترکیب و نصاب هیأت تخصصی، ارسال پرونده به هیأت عمومی یا صدور رأی رد شکایت و امکان اعتراض|لینک=ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۴|عنوان=هیأت‌های تخصصی|خلاصه=رسیدگی مقدماتی به مصوبات|لینک=ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۵|عنوان=رسیدگی به درخواست‌های خارج از صلاحیت یا تکراری|خلاصه=ترتیب اتخاذ تصمیم درباره درخواست‌های مشمول موارد مقرر در ماده و ارجاع یا رد آنها در حدود قانون|لینک=ماده ۸۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۵|عنوان=قرار رد دادخواست ابطال|خلاصه=موارد منتفی بودن رسیدگی|لینک=ماده ۸۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۶|عنوان=رسیدگی به درخواست ابطال مصوبه|خلاصه=ترتیب طرح و رسیدگی به درخواست‌های ابطال مقررات در هیأت عمومی با رعایت صلاحیت قانونی|لینک=ماده ۸۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۶|عنوان=درخواست ابطال مصوبه|خلاصه=تکلیف رئیس قوه قضائیه و رئیس دیوان|لینک=ماده ۸۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۷|عنوان=استعلام نظر شورای نگهبان درباره شرعی بودن مصوبه|خلاصه=ارجاع موضوع ادعای مغایرت مصوبه با موازین شرعی به شورای نگهبان طبق تشریفات قانونی|لینک=ماده ۸۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۷|عنوان=مغایرت مصوبه با شرع|خلاصه=استعلام از شورای نگهبان|لینک=ماده ۸۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۸|عنوان=رسیدگی و صدور رأی در هیأت عمومی|خلاصه=ترتیب رسیدگی هیأت عمومی به پرونده‌های ارجاعی و صدور تصمیم در حدود صلاحیت|لینک=ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۸|عنوان=ابطال مصوبه|خلاصه=ابطال تمام یا قسمتی از مصوبه|لینک=ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۹|عنوان=رأی وحدت رویه|خلاصه=رسیدگی به آرای متعارض شعب و صدور رأی وحدت رویه برای موارد مشابه|لینک=ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۸۹|عنوان=رأی وحدت رویه|خلاصه=رسیدگی به آرای متعارض|لینک=ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۰|عنوان=رأی ایجاد رویه|خلاصه=صدور رأی ایجاد رویه در موضوعی که آرای مشابه متعدد از شعب دیوان صادر شده باشد|لینک=ماده ۹۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۰|عنوان=رأی ایجاد رویه|خلاصه=وحدت رویه در آرای مشابه|لینک=ماده ۹۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۱|عنوان=رسیدگی مجدد به آرای هیأت عمومی و هیأت تخصصی|خلاصه=ارجاع مجدد آرای تشخیص‌داده‌شده اشتباه یا مغایر قانون به هیأت عمومی و امکان نقض و صدور رأی صحیح|لینک=ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۱|عنوان=رسیدگی مجدد به آرای هیأت عمومی|خلاصه=اشتباه یا مغایرت با قانون|لینک=ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۲|عنوان=الزام به رعایت آرای ابطال مصوبات|خلاصه=الزام مراجع و مقامات مسئول به رعایت رأی ابطال مصوبه و شمول ضمانت اجرای استنکاف در صورت عدم اقدام|لینک=ماده ۹۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۲|عنوان=الزام به رعایت آرای ابطال|خلاصه=تکلیف مراجع پس از ابطال مصوبه|لینک=ماده ۹۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۳|عنوان=آثار آرای هیأت عمومی|خلاصه=اعتبار و آثار آرای هیأت عمومی در حدود موضوع و مقررات قانون|لینک=ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۳|عنوان=اعتبار آرای هیأت تخصصی و عمومی|خلاصه=ملاک عمل در مراجع قضائی و اداری|لینک=ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۴|عنوان=اجرای آرای هیأت عمومی|خلاصه=احکام مربوط به اجرای تصمیمات و آرای صادرشده در صلاحیت هیأت عمومی|لینک=ماده ۹۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۴|عنوان=تجدیدنظر در آرای هیأت عمومی|خلاصه=رسیدگی مجدد از جهت مغایرت شرعی|لینک=ماده ۹۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۵|عنوان=ابلاغ و انتشار تصمیمات عمومی|خلاصه=ضوابط مربوط به ابلاغ و انتشار آرای هیأت عمومی و آثار قانونی آن|لینک=ماده ۹۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۵|عنوان=اجرای آرای وحدت رویه و ایجاد رویه|خلاصه=ضمانت اجرای خودداری دستگاه اجرایی|لینک=ماده ۹۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۶|عنوان=آیین‌نامه اداره جلسات هیأت عمومی و تخصصی|خلاصه=ارجاع ترتیب اداره جلسات هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی به آیین‌نامه مصوب رئیس قوه قضائیه|لینک=ماده ۹۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۶|عنوان=اداره جلسات هیأت عمومی|خلاصه=آیین اداره جلسات هیأت‌ها|لینک=ماده ۹۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۷|عنوان=امضا، اصلاح و انتشار آرای هیأت عمومی|خلاصه=امضای آرای هیأت عمومی، رفع ابهام و اصلاح رأی و انتشار آرای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی|لینک=ماده ۹۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۷|عنوان=امضای آرای هیأت عمومی|خلاصه=تنظیم و انتشار آرای هیأت‌ها|لینک=ماده ۹۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
</div>
</div>


<!-- بخش سوم -->
<!-- بخش سوم -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
{{فصل قانون
|شماره=سوم
|شماره=ششم
|عنوان=اعاده دادرسی
|عنوان=بخش سوم — اعاده دادرسی
|توضیح=مواد ۹۸ تا ۱۰۶
|توضیح=مواد ۹۸ تا ۱۰۶
|لینک=بخش سوم قانون دیوان عدالت اداری - اعاده دادرسی
|لینک=بخش سوم قانون دیوان عدالت اداری
}}
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۹۸|عنوان=جهات اعاده دادرسی از احکام قطعی|خلاصه=جهات قانونی اعاده دادرسی از جمله صدور رأی خارج از خواسته، تعارض در حکم، اسناد جعلی یا کشف دلیل جدید|لینک=ماده ۹۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۸|عنوان=جهات اعاده دادرسی|خلاصه=موارد قانونی اعاده دادرسی|لینک=ماده ۹۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۹|عنوان=مهلت تقدیم دادخواست اعاده دادرسی|خلاصه=تعیین مهلت اعاده دادرسی بر اساس نوع جهت مورد استناد و زمان ابلاغ رأی یا حصول سبب|لینک=ماده ۹۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۹۹|عنوان=مهلت اعاده دادرسی|خلاصه=مهلت تقدیم دادخواست اعاده|لینک=ماده ۹۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۰|عنوان=نحوه تقدیم دادخواست اعاده دادرسی|خلاصه=تقدیم دادخواست با رعایت شرایط عمومی و ذکر جهت اعاده دادرسی به شعبه صادرکننده رأی|لینک=ماده ۱۰۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۰|عنوان=دادخواست اعاده دادرسی|خلاصه=شرایط و مرجع تقدیم دادخواست|لینک=ماده ۱۰۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۱|عنوان=هزینه دادخواست اعاده دادرسی|خلاصه=تعیین هزینه دادخواست اعاده دادرسی برابر هزینه دادخواست در شعب تجدیدنظر|لینک=ماده ۱۰۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۱|عنوان=هزینه اعاده دادرسی|خلاصه=هزینه دادخواست اعاده دادرسی|لینک=ماده ۱۰۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۲|عنوان=مرجع رسیدگی به اعاده دادرسی|خلاصه=صلاحیت شعبه صادرکننده حکم قطعی برای تصمیم درباره پذیرش یا رد درخواست و رسیدگی ماهوی پس از پذیرش|لینک=ماده ۱۰۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۲|عنوان=رسیدگی به اعاده دادرسی|خلاصه=صلاحیت شعبه صادرکننده حکم|لینک=ماده ۱۰۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۳|عنوان=توقف اجرای حکم در رسیدگی مجدد|خلاصه=اختیار شعبه رسیدگی‌کننده به موارد اعلام اشتباه یا اعاده دادرسی برای صدور دستور توقف اجرای حکم در صورت ضرورت|لینک=ماده ۱۰۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۳|عنوان=توقف اجرای حکم|خلاصه=دستور توقف در موارد قانونی|لینک=ماده ۱۰۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۴|عنوان=آثار پذیرش اعاده دادرسی|خلاصه=نقض یا اصلاح تمام یا بخشی از حکم مورد درخواست و تعیین تکلیف در فرض تعارض دو حکم|لینک=ماده ۱۰۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۴|عنوان=اثر پذیرش اعاده دادرسی|خلاصه=نقض یا اصلاح حکم مورد اعاده|لینک=ماده ۱۰۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۵|عنوان=محدودیت اعاده دادرسی مجدد|خلاصه=عدم امکان درخواست اعاده دادرسی مجدد از حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر شده، از همان جهت|لینک=ماده ۱۰۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۵|عنوان=ممنوعیت اعاده مجدد|خلاصه=عدم امکان اعاده از همان جهت|لینک=ماده ۱۰۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۶|عنوان=ممنوعیت ورود اشخاص ثالث در اعاده دادرسی|خلاصه=محدود بودن اشخاص مجاز به حضور و ورود در دادرسی اعاده‌شده به طرفین و نمایندگان قانونی آنان|لینک=ماده ۱۰۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۶|عنوان=اشخاص مجاز در اعاده دادرسی|خلاصه=محدودیت ورود اشخاص ثالث|لینک=ماده ۱۰۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
</div>
</div>


<!-- بخش چهارم -->
<!-- بخش چهارم -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
{{فصل قانون
|شماره=چهارم
|شماره=هفتم
|عنوان=اجرای احکام
|عنوان=بخش چهارم — اجرای احکام
|توضیح=مواد ۱۰۷ تا ۱۱۹
|توضیح=مواد ۱۰۷ تا ۱۱۹
|لینک=بخش چهارم قانون دیوان عدالت اداری - اجرای احکام
|لینک=بخش چهارم قانون دیوان عدالت اداری
}}
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۷|عنوان=الزام به اجرای فوری آرای دیوان|خلاصه=تکلیف اشخاص و مراجع مشمول قانون به اجرای فوری آرای دیوان پس از ابلاغ|لینک=ماده ۱۰۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۷|عنوان=الزام به اجرای آراء|خلاصه=تکلیف اشخاص و مراجع به اجرای رأی|لینک=ماده ۱۰۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۸|عنوان=مهلت اجرای رأی قطعی|خلاصه=تکلیف محکوم‌علیه به اجرای رأی یا جلب رضایت محکوم‌له در مهلت قانونی و ارسال پرونده به اجرای احکام در صورت عدم اجرا|لینک=ماده ۱۰۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۸|عنوان=ابلاغ و اجرای رأی قطعی|خلاصه=مهلت اجرای حکم توسط محکوم‌علیه|لینک=ماده ۱۰۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۹|عنوان=اجرای آرای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی|خلاصه=ارسال پرونده برای اجرا در موارد لازم و تکلیف دستگاه‌ها به اجرای رأی یا ابلاغ آن به واحدهای تابعه|لینک=ماده ۱۰۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۰۹|عنوان=اجرای آرای هیأت عمومی|خلاصه=اجرای آرای ابطال و هیأت تخصصی|لینک=ماده ۱۰۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۰|عنوان=اقدامات واحد اجرای احکام و رسیدگی به استنکاف|خلاصه=پیگیری اجرای احکام قطعی، ارجاع موضوع استنکاف به شعبه و رسیدگی خارج از نوبت به امتناع از اجرا|لینک=ماده ۱۱۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۰|عنوان=استنکاف از اجرای حکم|خلاصه=رسیدگی به خودداری از اجرای رأی|لینک=ماده ۱۱۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۱|عنوان=روش‌های اجرای حکم|خلاصه=اختیارات دادرس اجرای احکام برای احضار مسئول، اخذ تعهد و پیگیری اجرای مفاد رأی|لینک=ماده ۱۱۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۱|عنوان=روش‌های اجرای حکم|خلاصه=اقدامات دادرس اجرای احکام|لینک=ماده ۱۱۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۲|عنوان=ضمانت اجرای استنکاف از رأی دیوان|خلاصه=مجازات و اقدامات قانونی نسبت به مسئول یا مقام مستنکف از اجرای حکم دیوان|لینک=ماده ۱۱۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۲|عنوان=مجازات مستنکف|خلاصه=ضمانت اجرای عدم اجرای آرای دیوان|لینک=ماده ۱۱۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۳|عنوان=وظایف پیشگیرانه رئیس دیوان|خلاصه=اعلام پیشنهادهای اصلاحی درباره مقررات منشأ شکایت و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای کاهش شکایات|لینک=ماده ۱۱۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۳|عنوان=پیشگیری از طرح شکایت|خلاصه=اقدامات پیشگیرانه رئیس دیوان|لینک=ماده ۱۱۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۴|عنوان=توافق در مرحله اجرای حکم|خلاصه=پیگیری اجرای رأی یا توافق در صورت عدم انجام تعهدات محکوم‌علیه و لازم‌الاتباع بودن نظر شعبه درباره رفع ابهام|لینک=ماده ۱۱۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۴|عنوان=توافق در نحوه اجرای حکم|خلاصه=پیگیری توافق و ادامه عملیات اجرایی|لینک=ماده ۱۱۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۵|عنوان=اقدامات تکمیلی اجرای احکام|خلاصه=مقررات تکمیلی مربوط به پیگیری و انجام عملیات اجرایی آرای دیوان|لینک=ماده ۱۱۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۵|عنوان=مانع قانونی اجرای حکم|خلاصه=جبران خسارت یا تعیین جایگزین|لینک=ماده ۱۱۵ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۶|عنوان=تکالیف مراجع در اجرای رأی|خلاصه=احکام مربوط به همکاری و اقدام مراجع محکوم‌علیه برای تحقق مفاد رأی دیوان|لینک=ماده ۱۱۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۶|عنوان=اعتراض مرجع ثالث به اجرای حکم|خلاصه=اعتراض مرجع خارج از دادرسی|لینک=ماده ۱۱۶ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۷|عنوان=پیگیری اجرای حکم و رفع موانع|خلاصه=ضوابط ادامه عملیات اجرایی و رفع موانع اجرای رأی در حدود اختیارات قانونی|لینک=ماده ۱۱۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۷|عنوان=رفع ابهام از رأی|خلاصه=رفع ابهام توسط شعبه صادرکننده|لینک=ماده ۱۱۷ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۸|عنوان=تکلیف دستگاه‌های اجرایی به اجرای دستورات دیوان|خلاصه=الزام دستگاه‌های اجرایی موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری به اجرای دستورات دیوان و ضمانت اجرای تخلف|لینک=ماده ۱۱۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۸|عنوان=اجرای دستورات دیوان توسط دستگاه‌های اجرایی|خلاصه=تکلیف دستگاه‌های موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری|لینک=ماده ۱۱۸ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۹|عنوان=عدم حضور مسئول در اجرای احکام|خلاصه=اقدام دادرس اجرای احکام در صورت عدم حضور مسئول مربوط پس از احضار بدون عذر موجه|لینک=ماده ۱۱۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۱۹|عنوان=احضار مسؤول مربوط|خلاصه=ضمانت اجرای عدم حضور مسؤول|لینک=ماده ۱۱۹ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
</div>
</div>


<!-- بخش پنجم -->
<!-- بخش پنجم -->
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
<div class="wd-law-section" style="direction:rtl; text-align:right; margin:28px 0;">
{{فصل قانون
{{فصل قانون
|شماره=پنجم
|شماره=هشتم
|عنوان=سایر مقررات
|عنوان=بخش پنجم — سایر مقررات
|توضیح=مواد ۱۲۰ تا ۱۲۴
|توضیح=ماده ۱۲۰
|لینک=بخش پنجم قانون دیوان عدالت اداری - سایر مقررات
|لینک=بخش پنجم قانون دیوان عدالت اداری
}}
}}
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
<div style="display:grid; grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr)); gap:8px; margin:10px 0 24px;">
 
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۰|عنوان=وظایف معاون رئیس دیوان در صیانت از حقوق عامه|خلاصه=تعیین معاون قضایی برای طرح شکایت از تصمیمات و اقدامات موجب تضییع حقوق عامه و پیگیری تجدیدنظرخواهی در موارد مقرر|لینک=ماده ۱۲۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۰|عنوان=حمایت از حقوق عامه|خلاصه=وظایف معاون قضائی رئیس دیوان|لینک=ماده ۱۲۰ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۱|عنوان=تضییع حقوق عمومی و بیت‌المال|خلاصه=اعلام موارد تضییع حقوق عمومی|لینک=ماده ۱۲۱ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۲|عنوان=موارد سکوت قانون|خلاصه=ارجاع به آیین دادرسی مدنی و اجرای احکام|لینک=ماده ۱۲۲ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۳|عنوان=بودجه دیوان|خلاصه=بودجه مستقل دیوان عدالت اداری|لینک=ماده ۱۲۳ قانون دیوان عدالت اداری}}
{{ماده فهرست|شماره=۱۲۴|عنوان=لغو قوانین سابق|خلاصه=نسخ قوانین و مقررات پیشین دیوان|لینک=ماده ۱۲۴ قانون دیوان عدالت اداری}}
 
</div>
</div>
</div>
</div>


 
<div style="margin:32px 0 20px; padding:0; border-top:2px solid #c49a3a;">
<!-- موضوعات مهم -->
 
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:32px 0 20px; padding:0; border-top:2px solid #c49a3a;">
 
<div style="padding:14px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#765b1e;">
<div style="padding:14px 4px 8px; font-size:19px; font-weight:800; color:#765b1e;">
موضوعات مهم قانون دیوان عدالت اداری
موضوعات مهم قانون دیوان عدالت اداری
</div>
</div>
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.4;">
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#455a64; line-height:2.4;">
 
[[ماده ۱ قانون دیوان عدالت اداری|تشکیل و هدف دیوان]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۳ قانون دیوان عدالت اداری|ترکیب شعب و صلاحیت تجدیدنظر]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۶ قانون دیوان عدالت اداری|دفاتر اداری استان‌ها]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری|صلاحیت دیوان]]
[[ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری|صلاحیت دیوان]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری|اختیارات شعب]]
[[ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری|نقض تصمیم و اعاده حقوق]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری|صلاحیت هیأت عمومی]]
[[ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری|صلاحیت هیأت عمومی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری|تقدیم دادخواست]]
[[ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری|اثر ابطال مصوبات]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۲۳ قانون دیوان عدالت اداری|ثبت دادخواست]]
[[ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری|دادخواست و مهلت شکایت]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۳۱ قانون دیوان عدالت اداری|دستور موقت]]
[[ماده ۱۷ قانون دیوان عدالت اداری|ذی‌نفع و حقوق عمومی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۴۸ قانون دیوان عدالت اداری|عدم صلاحیت]]
[[ماده ۱۸ قانون دیوان عدالت اداری|شرایط دادخواست]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۵۳ قانون دیوان عدالت اداری|رد شکایت]]
[[ماده ۲۸ قانون دیوان عدالت اداری|رفع نقص دادخواست]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۵۷ قانون دیوان عدالت اداری|اعتراض ثالث]]
[[ماده ۳۴ قانون دیوان عدالت اداری|دستور موقت]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری|تجدیدنظرخواهی]]
[[ماده ۴۴ قانون دیوان عدالت اداری|مطالبه اسناد و پرونده‌ها]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی مجدد به رأی قطعی]]
[[ماده ۵۳ قانون دیوان عدالت اداری|موارد رد شکایت]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۸۰ قانون دیوان عدالت اداری|ابطال مصوبات]]
[[ماده ۵۷ قانون دیوان عدالت اداری|اعتراض شخص ثالث]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۸۷ قانون دیوان عدالت اداری|مغایرت مصوبه با شرع]]
[[ماده ۶۳ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی به آرای مراجع اداری]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی به رأی خلاف بیّن شرع یا قانون]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۸۰ قانون دیوان عدالت اداری|دادخواست ابطال مصوبات]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری|هیأت‌های تخصصی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری|رأی وحدت رویه]]
[[ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری|رأی وحدت رویه]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۹۰ قانون دیوان عدالت اداری|رأی ایجاد رویه]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی مجدد به آرای هیأت عمومی]]
[[ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی مجدد به آرای هیأت عمومی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۹۲ قانون دیوان عدالت اداری|الزام به رعایت آرای ابطال]]
[[ماده ۹۸ قانون دیوان عدالت اداری|جهات اعاده دادرسی]]
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۹۸ قانون دیوان عدالت اداری|اعاده دادرسی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۰۷ قانون دیوان عدالت اداری|اجرای آراء]]
[[ماده ۱۰۷ قانون دیوان عدالت اداری|اجرای فوری آرای دیوان]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۱۰ قانون دیوان عدالت اداری|استنکاف از اجرای حکم]]
[[ماده ۱۱۰ قانون دیوان عدالت اداری|رسیدگی به استنکاف]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۱۲ قانون دیوان عدالت اداری|مجازات مستنکف]]
[[ماده ۱۱۲ قانون دیوان عدالت اداری|ضمانت اجرای استنکاف]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[ماده ۱۲۰ قانون دیوان عدالت اداری|حقوق عامه]]
[[ماده ۱۲۰ قانون دیوان عدالت اداری|صیانت از حقوق عامه]]
 
</div>
</div>
</div>
</div>
<!-- راهنمای مطالعه -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:16px 19px; background:#f1f5f3; border-right:4px solid #2f6f68;">
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
<div style="font-size:17px; font-weight:800; color:#245b55; margin-bottom:6px;">
راهنمای مطالعه قانون دیوان عدالت اداری
راهنمای مطالعه قانون دیوان عدالت اداری
</div>
</div>
<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.3;">
<div style="font-size:14px; color:#394642; line-height:2.3;">
برای آشنایی با ساختار دیوان، ترکیب شعب، دفاتر اداری و هیأت عمومی، مواد ۱ تا ۹ را مطالعه کنید. مواد ۱۰ تا ۱۵ صلاحیت شعب و هیأت عمومی، آثار حکم و حل اختلاف صلاحیت را مشخص می‌کنند. برای طرح شکایت در شعب، مواد ۱۶ تا ۳۳ درباره ذی‌نفع، مهلت‌ها، شرایط دادخواست، ثبت، رفع نقص و پاسخ طرف شکایت کاربردی هستند.


برای مطالعه مفهومی قانون دیوان عدالت اداری، ابتدا بخش اول و ساختار تشکیلاتی دیوان را بررسی کنید. در این بخش، جایگاه شعب بدوی و تجدیدنظر، هیأت عمومی، هیأت‌های تخصصی، رئیس دیوان و واحد اجرای احکام مشخص می‌شود.
مواد ۳۴ تا ۳۹ به دستور موقت و مواد بعدی بخش دوم به تحقیق، رسیدگی، صدور رأی، ابلاغ، تجدیدنظر و رسیدگی مجدد اختصاص دارند. مواد ۸۰ تا ۹۷ ناظر به رسیدگی هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی، ابطال مصوبات و آرای وحدت رویه و ایجاد رویه‌اند. مواد ۹۸ تا ۱۰۶ جهات و تشریفات اعاده دادرسی را بیان می‌کنند و مواد ۱۰۷ تا ۱۱۹ درباره اجرای احکام و ضمانت اجرای استنکاف هستند. ماده ۱۲۰ نیز به وظایف مربوط به صیانت از حقوق عامه می‌پردازد.
 
در ادامه، مواد ۱۰ تا ۱۵ مبنای شناخت صلاحیت دیوان و حدود اختیارات شعب و هیأت عمومی است. پس از آن، مواد ۱۶ تا ۷۹ فرآیند دادرسی را از تقدیم دادخواست و رسیدگی در شعب بدوی تا تجدیدنظر و رسیدگی مجدد به آرای قطعی دنبال می‌کنند.
 
مواد ۸۰ تا ۹۷ برای شناخت سازوکار رسیدگی هیأت عمومی اهمیت ویژه دارند؛ به‌خصوص مقررات مربوط به ابطال مصوبات، هیأت‌های تخصصی، آرای وحدت رویه، آرای ایجاد رویه و آثار آرای هیأت عمومی.
 
در مرحله بعد، مواد ۹۸ تا ۱۰۶ مقررات اعاده دادرسی را بیان می‌کنند و مواد ۱۰۷ تا ۱۱۹ به اجرای احکام دیوان، اجرای آرای هیأت عمومی، استنکاف و ضمانت اجراهای آن اختصاص دارند.
 
در پایان، مواد ۱۲۰ تا ۱۲۴ مقررات مربوط به حمایت از حقوق عامه، حقوق عمومی و بیت‌المال، موارد سکوت قانون، بودجه دیوان و لغو قوانین سابق را تکمیل می‌کنند.


در بررسی پرونده‌های جاری، توجه به اصلاحات سال ۱۴۰۲، مواعد شکایت و تجدیدنظر، صلاحیت مستقیم شعب تجدیدنظر در برخی اعتراض‌ها، و تفاوت میان شکایت از تصمیم اداری و دعاوی ناشی از اجرای قرارداد اهمیت دارد. این راهنما جایگزین بررسی متن تنقیحی ماده و مقررات خاص مرتبط نیست.
</div>
</div>
</div>
</div>
<!-- مطالب مرتبط -->


<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:0; border-top:1px solid #dfe7e5;">
<div style="direction:rtl; text-align:right; margin:24px 0; padding:0; border-top:1px solid #dfe7e5;">
<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:18px; font-weight:800; color:#405b56;">
<div style="padding:13px 4px 8px; font-size:18px; font-weight:800; color:#405b56;">
مطالب مرتبط
مطالب مرتبط
</div>
</div>
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.3;">
<div style="padding:4px; font-size:14px; color:#176c88; line-height:2.3;">
 
[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]
[[آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری|آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]]
&nbsp; | &nbsp;
[[قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی|قانون آیین دادرسی مدنی]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[آراء شعب دیوان عدالت اداری|آرای شعب دیوان عدالت اداری]]
[[قانون مدیریت خدمات کشوری|قانون مدیریت خدمات کشوری]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[نظریات مشورتی مرتبط با دیوان عدالت اداری|نظریات مشورتی مرتبط با دیوان عدالت اداری]]
[[قانون رسیدگی به تخلفات اداری|قانون رسیدگی به تخلفات اداری]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[مصوبات ابطال شده توسط هیأت عمومی دیوان عدالت اداری|مصوبات ابطال‌شده توسط هیأت عمومی]]
[[قانون شهرداری|قانون شهرداری]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[اصطلاحات حقوقی دیوان عدالت اداری|اصطلاحات حقوقی دیوان عدالت اداری]]
[[قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی ۱۴۰۲)|قانون اصلاح قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۴۰۲]]
&nbsp; | &nbsp;
&nbsp; | &nbsp;
[[آزمون‌های قانون دیوان عدالت اداری|آزمون‌ها و تست‌های قانون دیوان عدالت اداری]]
[[قوانین و مقررات دادرسی و مراجع قضایی|مجموعه قوانین دادرسی و مراجع قضایی]]
 
</div>
</div>
</div>
</div>


</div>
</div>

نسخهٔ کنونی تا ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۸


قوانین و مقررات ← قوانین دادرسی و مراجع قضایی ← قانون دیوان عدالت اداری

قانون دیوان عدالت اداری

مصوب ۲۲ آذر ۱۳۹۰، با اصلاحات و الحاقات بعدی از جمله قانون اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ مشتمل بر ۵ بخش و ۱۲۰ ماده

مصوب ۱۳۹۰/۰۹/۲۲

۱۲۰ ماده

دارای اصلاحات و الحاقات؛ عنوان اصلاح‌شده در سال ۱۴۰۲


قانون دیوان عدالت اداری، چارچوب تشکیلاتی و آیین رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص نسبت به تصمیمات و اقدامات واحدها و مأموران اداری و نیز برخی مصوبات و مقررات دولتی و عمومی را تعیین می‌کند. این قانون همچنین صلاحیت شعب دیوان، هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی، شیوه طرح و رسیدگی به دادخواست‌ها، دستور موقت، تجدیدنظرخواهی، اعاده دادرسی و اجرای آرای دیوان را تنظیم کرده است.

این قانون در ۲۲ آذر ۱۳۹۰ تصویب و در سال ۱۳۹۲ ابلاغ شد. به موجب قانون اصلاحی مصوب ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲، عنوان آن از «قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری» به «قانون دیوان عدالت اداری» تغییر یافت و شماری از مواد آن اصلاح یا تکمیل شد. در این صفحه، مواد بر اساس بخش‌ها، فصل‌ها و مباحث قانون مرتب شده‌اند. برای استناد حقوقی، متن تنقیحی مواد و اصلاحات و الحاقات بعدی باید بررسی شود.

موضوعات مهم قانون دیوان عدالت اداری

تشکیل و هدف دیوان   |   ترکیب شعب و صلاحیت تجدیدنظر   |   دفاتر اداری استان‌ها   |   صلاحیت دیوان   |   نقض تصمیم و اعاده حقوق   |   صلاحیت هیأت عمومی   |   اثر ابطال مصوبات   |   دادخواست و مهلت شکایت   |   ذی‌نفع و حقوق عمومی   |   شرایط دادخواست   |   رفع نقص دادخواست   |   دستور موقت   |   مطالبه اسناد و پرونده‌ها   |   موارد رد شکایت   |   اعتراض شخص ثالث   |   رسیدگی به آرای مراجع اداری   |   رسیدگی به رأی خلاف بیّن شرع یا قانون   |   دادخواست ابطال مصوبات   |   هیأت‌های تخصصی   |   رأی وحدت رویه   |   رسیدگی مجدد به آرای هیأت عمومی   |   جهات اعاده دادرسی   |   اجرای فوری آرای دیوان   |   رسیدگی به استنکاف   |   ضمانت اجرای استنکاف   |   صیانت از حقوق عامه

راهنمای مطالعه قانون دیوان عدالت اداری

برای آشنایی با ساختار دیوان، ترکیب شعب، دفاتر اداری و هیأت عمومی، مواد ۱ تا ۹ را مطالعه کنید. مواد ۱۰ تا ۱۵ صلاحیت شعب و هیأت عمومی، آثار حکم و حل اختلاف صلاحیت را مشخص می‌کنند. برای طرح شکایت در شعب، مواد ۱۶ تا ۳۳ درباره ذی‌نفع، مهلت‌ها، شرایط دادخواست، ثبت، رفع نقص و پاسخ طرف شکایت کاربردی هستند.

مواد ۳۴ تا ۳۹ به دستور موقت و مواد بعدی بخش دوم به تحقیق، رسیدگی، صدور رأی، ابلاغ، تجدیدنظر و رسیدگی مجدد اختصاص دارند. مواد ۸۰ تا ۹۷ ناظر به رسیدگی هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی، ابطال مصوبات و آرای وحدت رویه و ایجاد رویه‌اند. مواد ۹۸ تا ۱۰۶ جهات و تشریفات اعاده دادرسی را بیان می‌کنند و مواد ۱۰۷ تا ۱۱۹ درباره اجرای احکام و ضمانت اجرای استنکاف هستند. ماده ۱۲۰ نیز به وظایف مربوط به صیانت از حقوق عامه می‌پردازد.

در بررسی پرونده‌های جاری، توجه به اصلاحات سال ۱۴۰۲، مواعد شکایت و تجدیدنظر، صلاحیت مستقیم شعب تجدیدنظر در برخی اعتراض‌ها، و تفاوت میان شکایت از تصمیم اداری و دعاوی ناشی از اجرای قرارداد اهمیت دارد. این راهنما جایگزین بررسی متن تنقیحی ماده و مقررات خاص مرتبط نیست.