ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
|title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه | |title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه | ||
|title_mode=replace | |title_mode=replace | ||
|description=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات | |description=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره تعریف وزارتخانه، واحد سازمانی مشخص، تحقق اهداف دولت، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | <span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | ||
[[فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری|<span itemprop="name">فصل اول ـ تعاریف</span>]] | [[فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری|<span itemprop="name">فصل اول ـ تعاریف</span>]] | ||
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ | <meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/قانون_مدیریت_خدمات_کشوری#فصل_اول_ـ_تعاریف"> | ||
<meta itemprop="position" content="3"> | <meta itemprop="position" content="3"> | ||
</span> | </span> | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
|متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | |متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|فهرست=فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری | |فهرست=فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|قبل=— | |||
|بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری | |بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
}} | }} | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۸: | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>وزارتخانه</strong><br> | ||
واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف | واحد سازمانی مشخصی که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده و اداره آن بر عهده وزیر است. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>واحد سازمانی مشخص</strong><br> | ||
ساختار سازمانی معین و شناساییشدهای که در نظام اداری برای انجام وظایف و اهداف مشخص تشکیل میشود. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>اهداف دولت</strong><br> | ||
اهداف و | اهداف و مأموریتهایی که تحقق آنها در چارچوب قوانین و وظایف عمومی دولت دنبال میشود. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>ایجاد به موجب قانون</strong><br> | ||
ایجاد وزارتخانه باید مستند به قانون باشد و | ایجاد و شناسایی وزارتخانه باید مستند به قانون باشد و صرف تصمیم اداری برای ایجاد آن کافی نیست. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>وزیر</strong><br> | ||
مقام | مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه که مدیریت وزارتخانه در ساختار ماده ۱ به او سپرده شده است. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>هدف دولت</strong><br> | ||
یکی از اهدافی که وزارتخانه برای تحقق آن در ساختار دولت تشکیل و سازماندهی میشود. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۹: | ||
|سابقه تقنینی=دارد | |سابقه تقنینی=دارد | ||
|مبنای آخرین اصلاح=— | |مبنای آخرین اصلاح=— | ||
|یادداشت=ماده ۱ | |یادداشت=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را به عنوان یک واحد سازمانی مشخص برای تحقق یک یا چند هدف دولت تعریف میکند که به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۹۷ از حالت آزمایشی به دائمی تبدیل شد و این دائمیشدن، اصلاح مستقیم متن ماده ۱ محسوب نمیشود. | ||
}} | }} | ||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | ||
<strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | <strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> یکی از تعاریف پایهای فصل اول قانون است و مفهوم «وزارتخانه» را در ساختار نظام اداری کشور مشخص میکند. بر اساس این ماده، وزارتخانه واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
</ | این ماده از سه عنصر اصلی تشکیل شده است: <strong>واحد سازمانی مشخص</strong>، <strong>تحقق اهداف دولت</strong> و <strong>ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر</strong>. | ||
<br> | |||
[https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 متن ماده ۱ در شناسنامه قانون] | |||
[https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۱۲۰: | خط ۱۱۷: | ||
<h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;"> | <h2 style="border-top:3px solid #8064a2;padding-top:8px;margin:0 0 10px;font-size:19px;color:#654d83;"> | ||
📝 تستهای آزمونی | 📝 نمونه تستهای آزمونی | ||
</h2> | </h2> | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۳۴: | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) هر سازمانی که توسط دولت تأسیس شود</li> | ||
<li>ب) واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد</li> | <li>ب) واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) هر دستگاه اجرایی که دارای استقلال حقوقی باشد</li> | ||
<li>د) نهاد عمومی | <li>د) هر نهاد عمومی که با تصویب هیأت وزیران ایجاد شود</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ب | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل=ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی | |تحلیل=ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته=تعریف | |نکته=وجود هر یک از عناصر تعریف ماده باید در چارچوب حکم قانونی بررسی شود. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۵۲: | خط ۱۴۹: | ||
|فصل=فصل اول ـ تعاریف | |فصل=فصل اول ـ تعاریف | ||
|ماده=۱ | |ماده=۱ | ||
|موضوع=ایجاد وزارتخانه | |موضوع=مبنای ایجاد وزارتخانه | ||
|نوع=تألیفی ـ مفهومی | |نوع=تألیفی ـ مفهومی | ||
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات | |سؤال=کدام گزینه درباره نحوه ایجاد وزارتخانه مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری صحیح است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) وزارتخانه با تصمیم وزیر ایجاد میشود</li> | ||
<li>ب) با تصویب | <li>ب) وزارتخانه با تصویب هیأت وزیران ایجاد میشود</li> | ||
<li>ج) به موجب قانون</li> | <li>ج) وزارتخانه به موجب قانون ایجاد شده یا میشود</li> | ||
<li>د) با تصویب | <li>د) وزارتخانه با تصویب سازمان اداری و استخدامی ایجاد میشود</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل= | |تحلیل=ماده ۱ صراحتاً ایجاد وزارتخانه را به موجب قانون مرتبط کرده است. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته=مبنای | |نکته=مبنای ایجاد وزارتخانه در این تعریف، قانون است. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۱: | ||
|ماده=۱ | |ماده=۱ | ||
|موضوع=اداره وزارتخانه | |موضوع=اداره وزارتخانه | ||
|نوع=تألیفی ـ | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال=بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟ | |سؤال=بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) رئیسجمهور</li> | ||
<li>ب) رئیسجمهور</li> | <li>ب) معاون اول رئیسجمهور</li> | ||
<li>ج) وزیر</li> | <li>ج) وزیر</li> | ||
<li>د) | <li>د) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل= | |تحلیل=در تعریف قانونی وزارتخانه، اداره آن به وزیر سپرده شده است. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته= | |نکته=عنصر «اداره توسط وزیر» یکی از اجزای صریح تعریف ماده ۱ است. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۹۴: | خط ۱۹۱: | ||
|فصل=فصل اول ـ تعاریف | |فصل=فصل اول ـ تعاریف | ||
|ماده=۱ | |ماده=۱ | ||
|موضوع= | |موضوع=رابطه ماده ۱ با مواد بعدی | ||
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال=کدام گزینه | |سؤال=کدام گزینه درباره رابطه ماده ۱ با مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری صحیحتر است؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) ماده ۱ تمام دستگاههای اجرایی را تعریف میکند</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) ماده ۱ صرفاً وزارتخانه را تعریف میکند و مواد بعدی، سایر واحدها و دستگاههای مورد نظر قانون را تعریف میکنند</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) ماده ۱ فقط درباره نحوه انتصاب وزیر است</li> | ||
<li>د) | <li>د) ماده ۱ صرفاً یک حکم بودجهای است</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ب | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل=ماده ۱ | |تحلیل=ماده ۱ در ابتدای فصل تعاریف، مفهوم وزارتخانه را مشخص میکند و مواد بعدی به تعریف مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی میپردازند. | ||
|مستند= | |مستند=مواد ۱ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته=برای | |نکته=برای تشخیص عنوان حقوقی یک واحد اداری، باید تعریف قانونی همان عنوان و ارتباط آن با مواد بعدی بررسی شود. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۱۴: | خط ۲۱۱: | ||
{{شرح ماده | {{شرح ماده | ||
|عنوان=تعریف | |عنوان=تعریف وزارتخانه در نظام اداری | ||
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی | |خلاصه=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی معرفی میکند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|توضیح=ماده ۱ نخستین تعریف در فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری است و مفهوم «وزارتخانه» را به عنوان یکی از اجزای اصلی ساختار اداری دولت مشخص میکند. | |||
بر اساس این ماده، وزارتخانه یک «واحد سازمانی مشخص» است. بنابراین، قانونگذار وزارتخانه را صرفاً یک عنوان اداری یا یک مجموعه غیرمنسجم از واحدها تلقی نکرده، بلکه آن را در قالب یک واحد سازمانی معین تعریف کرده است. | |||
عنصر دوم تعریف، ارتباط وزارتخانه با «تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت» است. بنابراین، وزارتخانه باید دارای مأموریت و هدفی در چارچوب اهداف دولت باشد. | |||
عنصر سوم، ایجاد وزارتخانه به موجب قانون است. در نتیجه، عنوان وزارتخانه از حیث این ماده دارای مبنای قانونی است. | |||
عنصر چهارم، اداره وزارتخانه توسط وزیر است که در پایان تعریف ماده به صراحت بیان شده است. | |||
|نکات= | |نکات= | ||
۱. وزارتخانه یک | ۱. وزارتخانه در ماده ۱ یک '''واحد سازمانی مشخص''' معرفی شده است. | ||
۲. وزارتخانه برای تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت فعالیت میکند. | ۲. وزارتخانه برای تحقق '''یک یا چند هدف از اهداف دولت''' فعالیت میکند. | ||
۳. ایجاد وزارتخانه باید به موجب قانون باشد. | ۳. ایجاد وزارتخانه باید '''به موجب قانون''' باشد. | ||
۴. اداره وزارتخانه | ۴. اداره وزارتخانه مطابق تعریف ماده ۱ با '''وزیر''' است. | ||
۵. ماده ۱ در | ۵. ماده ۱ در فصل اول و در بخش '''تعاریف''' قانون مدیریت خدمات کشوری قرار دارد. | ||
۶. | ۶. تعریف ماده ۱ باید در کنار تعاریف مواد ۲ تا ۵ بررسی شود؛ زیرا قانون در ادامه، مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی را نیز تعریف میکند. | ||
۷. صرف وابستگی اداری یا دولتی یک واحد، بدون بررسی عنوان قانونی آن، به تنهایی برای تطبیق آن با تعریف «وزارتخانه» کافی نیست. | |||
| | ۸. [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] تعریف «مؤسسه دولتی» را ارائه میکند و از این جهت در کنار ماده ۱ اهمیت دارد. | ||
۹. [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری] مفهوم گستردهتر «دستگاه اجرایی» را بیان میکند و وزارتخانه را یکی از مصادیق آن قرار میدهد. | |||
|مثال=اگر یک واحد سازمانی برای تحقق اهداف دولت ایجاد شده باشد، اما ایجاد آن مستند به قانون نباشد یا عنوان و ساختار آن با عنوان «وزارتخانه» منطبق نباشد، صرف انجام وظایف عمومی دولتی برای اطلاق عنوان وزارتخانه کافی نیست. در مقابل، وزارتخانهای که به موجب قانون ایجاد شده و اداره آن بر عهده وزیر قرار گرفته است، با عناصر اصلی تعریف ماده ۱ منطبق است. | |||
|توجه=ماده ۱ صرفاً تعریف قانونی وزارتخانه را بیان میکند. برای تعیین اینکه یک واحد مشخص در عمل وزارتخانه محسوب میشود یا خیر، باید قانون ایجادکننده و ساختار قانونی آن واحد نیز بررسی شود. | |||
}} | }} | ||
| خط ۲۴۵: | خط ۲۵۶: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<h3> | <h3>جایگاه ماده ۱ در فصل تعاریف</h3> | ||
ماده ۱ در ابتدای فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری قرار گرفته و نخستین واحد اصلی ساختار اداری مورد تعریف قانون، یعنی «وزارتخانه»، را مشخص میکند. مواد بعدی همین فصل، سایر عناوین مهم نظام اداری را تعریف میکنند. | |||
<h3>عنصر سازمانی وزارتخانه</h3> | |||
قانونگذار وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی کرده است. این تعبیر نشان میدهد که تعریف وزارتخانه ناظر به یک ساختار سازمانی معین است و نه صرفاً مجموعهای از وظایف یا اشخاص. | |||
<h3> | <h3>ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت</h3> | ||
وزارتخانه باید تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده داشته باشد. بنابراین، عنصر مأموریت و هدف در کنار عنصر سازمانی در تعریف وزارتخانه قرار گرفته است. | |||
وزارتخانه | |||
<h3>لزوم ایجاد به موجب قانون</h3> | <h3>لزوم ایجاد به موجب قانون</h3> | ||
یکی از عناصر صریح ماده ۱، ایجاد وزارتخانه به موجب قانون است. از این جهت، مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه بخشی از تعریف آن محسوب میشود. | |||
<h3>اداره توسط وزیر</h3> | <h3>اداره توسط وزیر</h3> | ||
ماده ۱ اداره وزارتخانه را به وزیر مرتبط میکند. بنابراین، اداره وزارتخانه توسط وزیر یکی از عناصر صریح تعریف قانونی آن است. | |||
<h3>رابطه ماده ۱ و ماده ۵</h3> | |||
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در زمره دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، مفهوم وزارتخانه در ماده ۱، در تعیین قلمرو دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ نیز نقش بنیادی دارد. | |||
<h3>رابطه | |||
<h3>رابطه ماده ۱ و قانون محاسبات عمومی کشور</h3> | |||
تعریف وزارتخانه در قانون مدیریت خدمات کشوری باید با تعریف وزارتخانه در قانون محاسبات عمومی کشور مقایسه شود. قانون محاسبات عمومی نیز وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که به موجب قانون با این عنوان شناخته شده یا بشود. این مقایسه برای مطالعات تطبیقی حقوق اداری اهمیت دارد. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۷۶: | خط ۲۸۸: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
تعریف قانونی وزارتخانه | تعریف قانونی وزارتخانه موجب میشود عنوان یکی از اصلیترین واحدهای ساختار اداری کشور دارای چارچوب مشخص باشد. | ||
ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت، نشاندهنده نقش این واحد در تحقق وظایف عمومی و سیاستهای دولت است. از سوی دیگر، الزام به ایجاد به موجب قانون، جایگاه قانونی وزارتخانه را از ساختارهایی که صرفاً با تصمیمات داخلی اداری ایجاد میشوند متمایز میکند. | |||
قرار دادن اداره وزارتخانه بر عهده وزیر نیز جایگاه مسئول عالی سیاسی و اجرایی وزارتخانه را در ساختار اداری مشخص میسازد. | |||
در نتیجه، ماده ۱ همزمان سه جنبه مهم را در تعریف وزارتخانه جمع میکند: <strong>ساختار سازمانی</strong>، <strong>مأموریت دولتی</strong> و <strong>مبنای قانونی ایجاد و مدیریت</strong>. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۹۴: | خط ۳۰۸: | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری | <strong>تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری — ۰۸/۰۷/۱۳۸۶</strong><br> | ||
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ تصویب شد و ماده ۱ | قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ تصویب شد و ماده ۱ در فصل اول ـ تعاریف، تعریف قانونی «وزارتخانه» را مقرر کرد. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>اجرای آزمایشی قانون</strong><br> | <strong>اجرای آزمایشی قانون</strong><br> | ||
قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا | قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا برای مدت مشخصی به صورت آزمایشی اجرا شد. ماده ۱ نیز از ابتدای اجرای قانون در فصل تعاریف آن قرار داشت. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | ||
<strong>دائمی شدن قانون | <strong>دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷</strong><br> | ||
مطابق قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون مدیریت خدمات کشوری پس از پایان دوره آزمایشی دائمی شد. دائمی شدن قانون به معنای اصلاح مستقیم متن ماده ۱ نیست و در شناسنامه ماده، به عنوان «آخرین اصلاح» درج نشده است. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | ||
<strong>سابقه | <strong>سابقه پیشین تعریف وزارتخانه</strong><br> | ||
در قانون استخدام کشوری نیز وزارتخانه به عنوان «واحد سازمانی مشخصی» که به موجب قانون به این عنوان شناخته شده است تعریف شده بود. ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، این مفهوم را با توجه به ساختار جدید قانون و ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت و اداره توسط وزیر بیان کرده است. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۲۸: | خط ۳۳۸: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
* [ | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف وزارتخانه</strong> | ||
* [ | |||
* [ | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> — <strong>تعریف دستگاه اجرایی و شمول وزارتخانهها</strong> | |||
* [ | |||
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2025/06/قوانین-و-مقررات-اداری-و-قانون-اساسی-1.pdf مجموعه قوانین و مقررات اداری و قانون اساسی شناسنامه قانون] — <strong>متن قانون مدیریت خدمات کشوری و سابقه تصویب و دائمی شدن آن</strong> | |||
* [ | |||
* [https://shenasname.ir/laws/1005-قانون-استخدام-کشوری قانون استخدام کشوری] — <strong>سابقه تقنینی تعریف وزارتخانه در قانون استخدام کشوری</strong> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۴۴: | خط ۳۵۴: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
سوابق | مصادیق عملی و سوابق اجرایی | ||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<strong> | <strong>تشخیص عنوان قانونی دستگاه</strong><br> | ||
در | در عمل، تشخیص اینکه یک واحد اداری وزارتخانه است یا یکی از عناوین دیگر قانون مدیریت خدمات کشوری، صرفاً بر اساس نام یا نوع فعالیت آن انجام نمیشود و باید قانون ایجادکننده و ساختار قانونی آن بررسی شود. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>تمایز وزارتخانه از مؤسسه دولتی</strong><br> | ||
مواد ۱ و ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری دو عنوان متفاوت را تعریف میکنند. ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی تحت اداره وزیر میداند، در حالی که ماده ۲ مؤسسه دولتی را با ویژگیهایی از جمله استقلال حقوقی تعریف میکند. | |||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>ارتباط با دستگاه اجرایی</strong><br> | ||
در | ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری وزارتخانهها را در زمره دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، در بسیاری از مقرراتی که به «دستگاههای اجرایی» اشاره میکنند، بررسی ماده ۵ در کنار ماده ۱ ضروری است. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>کاربرد در آرای اداری و استخدامی</strong><br> | ||
در آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره شمول یا عدم شمول مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری، تشخیص عنوان و جایگاه قانونی دستگاه اهمیت دارد. مجموعه آرای اداری و استخدامی منتشرشده در شناسنامه قانون، نمونههای متعددی از بررسی وضعیت دستگاهها و سازمانها در ارتباط با قانون مدیریت خدمات کشوری را دربر دارد. | |||
<br><br> | <br><br> | ||
[https://shenasname.ir/divan/21053-آرای-استخدامی-سوم آرای اداری و استخدامی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری] — <strong>مجموعه آرای مرتبط با شمول و اجرای مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۸۲: | خط ۳۸۷: | ||
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | <h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;"> | ||
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی | |||
</h2> | </h2> | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | ||
<strong> | <strong>منبع اصلی و تنقیحی</strong> | ||
< | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 شناسنامه قانون — ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>متن اصلی ماده</strong> | ||
<strong> | <strong>منابع تنقیحی شناسنامه قانون</strong> | ||
< | * [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2025/06/قوانین-و-مقررات-اداری-و-قانون-اساسی-1.pdf قوانین و مقررات اداری و قانون اساسی] — <strong>متن قانون مدیریت خدمات کشوری و سابقه قانونی آن</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2024/07/مقررات-اداری-و-استخدامی-مرداد-1403.pdf مجموعه تنقیحی مقررات اداری و استخدامی ـ مرداد ۱۴۰۳] — <strong>ماده ۱ و تعاریف فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | |||
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2023/07/مقررات-اداری-و-استخدامی-15-تیرماه-1402.pdf مجموعه مقررات اداری و استخدامی ـ تیرماه ۱۴۰۲] — <strong>تعاریف دستگاههای اجرایی و متن مواد ۱ تا ۶ قانون</strong> | |||
[https:// | |||
< | <strong>منابع مرتبط با سابقه تقنینی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/1005-قانون-استخدام-کشوری قانون استخدام کشوری] — <strong>تعریف پیشین وزارتخانه و سابقه تقنینی مفهوم وزارتخانه</strong> | |||
[https:// | |||
< | <strong>منابع قضایی و اداری</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/divan/21053-آرای-استخدامی-سوم آرای اداری و استخدامی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری] — <strong>آرای مرتبط با شمول و اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری و وضعیت دستگاههای اداری</strong> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
{{مواد مرتبط | |||
|محتوا= | |||
* [https:// | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | ||
<strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-3 ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong> | ||
* [https:// | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-4 ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی و جایگاه وزارتخانهها</strong> | |||
}} | }} | ||
| خط ۴۸۰: | خط ۴۳۵: | ||
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;"> | <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;"> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانهها]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانهها]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:دستگاههای اجرایی]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:حقوق اداری]]</span> | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ساختار نظام اداری]]</span> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۴۹۳: | خط ۴۵۳: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | ||
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را | ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را <strong>واحد سازمانی مشخصی</strong> میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
بنابراین، سه محور اصلی در تعریف قانونی وزارتخانه عبارتاند از: <strong>ساختار سازمانی مشخص</strong>، <strong>مأموریت در جهت تحقق اهداف دولت</strong> و <strong>ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر</strong>. | |||
برای تشخیص جایگاه یک واحد اداری در ساختار قانون مدیریت خدمات کشوری، ماده ۱ باید در کنار مواد ۲ تا ۵ مطالعه شود؛ زیرا این مواد در مجموع مهمترین عناوین پایهای ساختار دستگاههای اجرایی را تعریف میکنند. | |||
برای | برای ادامه مطالعه، [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲] درباره مؤسسه دولتی و [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵] درباره دستگاه اجرایی قابل بررسی است. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۵۱۰: | خط ۴۷۲: | ||
<div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13px;color:#176c88;line-height:1.9;"> | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 ماده ۱] | ||
← | ← | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲] | ||
← | ← | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-3 ماده ۳] | ||
← | ← | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-4 ماده ۴] | ||
← | ← | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵] | ||
← | ← | ||
[ | [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-6 ماده ۶] | ||
</div> | </div> | ||
نسخهٔ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۱
تعاریف اصطلاحات
وزارتخانه
واحد سازمانی مشخصی که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده و اداره آن بر عهده وزیر است.
واحد سازمانی مشخص
ساختار سازمانی معین و شناساییشدهای که در نظام اداری برای انجام وظایف و اهداف مشخص تشکیل میشود.
اهداف دولت
اهداف و مأموریتهایی که تحقق آنها در چارچوب قوانین و وظایف عمومی دولت دنبال میشود.
ایجاد به موجب قانون
ایجاد و شناسایی وزارتخانه باید مستند به قانون باشد و صرف تصمیم اداری برای ایجاد آن کافی نیست.
وزیر
مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه که مدیریت وزارتخانه در ساختار ماده ۱ به او سپرده شده است.
هدف دولت
یکی از اهدافی که وزارتخانه برای تحقق آن در ساختار دولت تشکیل و سازماندهی میشود.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1386-07-08
آخرین اصلاح: —
مبنای اصلاح: —
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از تعاریف پایهای فصل اول قانون است و مفهوم «وزارتخانه» را در ساختار نظام اداری کشور مشخص میکند. بر اساس این ماده، وزارتخانه واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد.
این ماده از سه عنصر اصلی تشکیل شده است: واحد سازمانی مشخص، تحقق اهداف دولت و ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر.
📝 نمونه تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چیست؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
کدام گزینه درباره نحوه ایجاد وزارتخانه مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری صحیح است؟
(تألیفی ـ مفهومی)
بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
کدام گزینه درباره رابطه ماده ۱ با مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری صحیحتر است؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
جایگاه ماده ۱ در فصل تعاریف
ماده ۱ در ابتدای فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری قرار گرفته و نخستین واحد اصلی ساختار اداری مورد تعریف قانون، یعنی «وزارتخانه»، را مشخص میکند. مواد بعدی همین فصل، سایر عناوین مهم نظام اداری را تعریف میکنند.
عنصر سازمانی وزارتخانه
قانونگذار وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی کرده است. این تعبیر نشان میدهد که تعریف وزارتخانه ناظر به یک ساختار سازمانی معین است و نه صرفاً مجموعهای از وظایف یا اشخاص.
ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت
وزارتخانه باید تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده داشته باشد. بنابراین، عنصر مأموریت و هدف در کنار عنصر سازمانی در تعریف وزارتخانه قرار گرفته است.
لزوم ایجاد به موجب قانون
یکی از عناصر صریح ماده ۱، ایجاد وزارتخانه به موجب قانون است. از این جهت، مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه بخشی از تعریف آن محسوب میشود.
اداره توسط وزیر
ماده ۱ اداره وزارتخانه را به وزیر مرتبط میکند. بنابراین، اداره وزارتخانه توسط وزیر یکی از عناصر صریح تعریف قانونی آن است.
رابطه ماده ۱ و ماده ۵
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در زمره دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، مفهوم وزارتخانه در ماده ۱، در تعیین قلمرو دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ نیز نقش بنیادی دارد.
رابطه ماده ۱ و قانون محاسبات عمومی کشور
تعریف وزارتخانه در قانون مدیریت خدمات کشوری باید با تعریف وزارتخانه در قانون محاسبات عمومی کشور مقایسه شود. قانون محاسبات عمومی نیز وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که به موجب قانون با این عنوان شناخته شده یا بشود. این مقایسه برای مطالعات تطبیقی حقوق اداری اهمیت دارد.
مبانی و فلسفه حکم
تعریف قانونی وزارتخانه موجب میشود عنوان یکی از اصلیترین واحدهای ساختار اداری کشور دارای چارچوب مشخص باشد.
ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت، نشاندهنده نقش این واحد در تحقق وظایف عمومی و سیاستهای دولت است. از سوی دیگر، الزام به ایجاد به موجب قانون، جایگاه قانونی وزارتخانه را از ساختارهایی که صرفاً با تصمیمات داخلی اداری ایجاد میشوند متمایز میکند.
قرار دادن اداره وزارتخانه بر عهده وزیر نیز جایگاه مسئول عالی سیاسی و اجرایی وزارتخانه را در ساختار اداری مشخص میسازد.
در نتیجه، ماده ۱ همزمان سه جنبه مهم را در تعریف وزارتخانه جمع میکند: ساختار سازمانی، مأموریت دولتی و مبنای قانونی ایجاد و مدیریت.
پیشینه تقنینی ماده ۱
تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری — ۰۸/۰۷/۱۳۸۶
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ تصویب شد و ماده ۱ در فصل اول ـ تعاریف، تعریف قانونی «وزارتخانه» را مقرر کرد.
اجرای آزمایشی قانون
قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا برای مدت مشخصی به صورت آزمایشی اجرا شد. ماده ۱ نیز از ابتدای اجرای قانون در فصل تعاریف آن قرار داشت.
دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷
مطابق قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون مدیریت خدمات کشوری پس از پایان دوره آزمایشی دائمی شد. دائمی شدن قانون به معنای اصلاح مستقیم متن ماده ۱ نیست و در شناسنامه ماده، به عنوان «آخرین اصلاح» درج نشده است.
سابقه پیشین تعریف وزارتخانه
در قانون استخدام کشوری نیز وزارتخانه به عنوان «واحد سازمانی مشخصی» که به موجب قانون به این عنوان شناخته شده است تعریف شده بود. ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، این مفهوم را با توجه به ساختار جدید قانون و ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت و اداره توسط وزیر بیان کرده است.
مبانی و مستندات قانونی
- ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف وزارتخانه
- ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف مؤسسه دولتی
- [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف دستگاه اجرایی و شمول وزارتخانهها
- مجموعه قوانین و مقررات اداری و قانون اساسی شناسنامه قانون — متن قانون مدیریت خدمات کشوری و سابقه تصویب و دائمی شدن آن
- قانون استخدام کشوری — سابقه تقنینی تعریف وزارتخانه در قانون استخدام کشوری
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
تشخیص عنوان قانونی دستگاه
در عمل، تشخیص اینکه یک واحد اداری وزارتخانه است یا یکی از عناوین دیگر قانون مدیریت خدمات کشوری، صرفاً بر اساس نام یا نوع فعالیت آن انجام نمیشود و باید قانون ایجادکننده و ساختار قانونی آن بررسی شود.
تمایز وزارتخانه از مؤسسه دولتی
مواد ۱ و ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری دو عنوان متفاوت را تعریف میکنند. ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی تحت اداره وزیر میداند، در حالی که ماده ۲ مؤسسه دولتی را با ویژگیهایی از جمله استقلال حقوقی تعریف میکند.
ارتباط با دستگاه اجرایی
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری وزارتخانهها را در زمره دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، در بسیاری از مقرراتی که به «دستگاههای اجرایی» اشاره میکنند، بررسی ماده ۵ در کنار ماده ۱ ضروری است.
کاربرد در آرای اداری و استخدامی
در آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره شمول یا عدم شمول مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری، تشخیص عنوان و جایگاه قانونی دستگاه اهمیت دارد. مجموعه آرای اداری و استخدامی منتشرشده در شناسنامه قانون، نمونههای متعددی از بررسی وضعیت دستگاهها و سازمانها در ارتباط با قانون مدیریت خدمات کشوری را دربر دارد.
آرای اداری و استخدامی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری — مجموعه آرای مرتبط با شمول و اجرای مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منبع اصلی و تنقیحی
- شناسنامه قانون — ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — متن اصلی ماده
منابع تنقیحی شناسنامه قانون
- قوانین و مقررات اداری و قانون اساسی — متن قانون مدیریت خدمات کشوری و سابقه قانونی آن
- مجموعه تنقیحی مقررات اداری و استخدامی ـ مرداد ۱۴۰۳ — ماده ۱ و تعاریف فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری
- مجموعه مقررات اداری و استخدامی ـ تیرماه ۱۴۰۲ — تعاریف دستگاههای اجرایی و متن مواد ۱ تا ۶ قانون
منابع مرتبط با سابقه تقنینی
- قانون استخدام کشوری — تعریف پیشین وزارتخانه و سابقه تقنینی مفهوم وزارتخانه
منابع قضایی و اداری
- آرای اداری و استخدامی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری — آرای مرتبط با شمول و اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری و وضعیت دستگاههای اداری
ردههای مرتبط
جمعبندی
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد.
بنابراین، سه محور اصلی در تعریف قانونی وزارتخانه عبارتاند از: ساختار سازمانی مشخص، مأموریت در جهت تحقق اهداف دولت و ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر.
برای تشخیص جایگاه یک واحد اداری در ساختار قانون مدیریت خدمات کشوری، ماده ۱ باید در کنار مواد ۲ تا ۵ مطالعه شود؛ زیرا این مواد در مجموع مهمترین عناوین پایهای ساختار دستگاههای اجرایی را تعریف میکنند.
برای ادامه مطالعه، ماده ۲ درباره مؤسسه دولتی و ماده ۵ درباره دستگاه اجرایی قابل بررسی است.