ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
|title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه | |title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه | ||
|title_mode=replace | |title_mode=replace | ||
|description=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره تعریف وزارتخانه، | |description=متن ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره تعریف وزارتخانه، جایگاه آن در ساختار دولت، مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه و اداره آن توسط وزیر. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
<span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | <span class="wd-breadcrumb-item" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | ||
[[فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری|<span itemprop="name">فصل اول ـ تعاریف</span>]] | [[فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری|<span itemprop="name">فصل اول ـ تعاریف</span>]] | ||
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ | <meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/فصل_اول_قانون_مدیریت_خدمات_کشوری"> | ||
<meta itemprop="position" content="3"> | <meta itemprop="position" content="3"> | ||
</span> | </span> | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
<span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | <span class="wd-breadcrumb-current" itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem"> | ||
<span itemprop="name">ماده ۱</span> | <span itemprop="name">ماده ۱</span> | ||
<meta itemprop="item" content="https://wikidad.ir/ماده_۱_قانون_مدیریت_خدمات_کشوری"> | |||
<meta itemprop="position" content="4"> | <meta itemprop="position" content="4"> | ||
</span> | </span> | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۶: | ||
|متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | |متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|فهرست=فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری | |فهرست=فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری | |بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
}} | }} | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>وزارتخانه</strong><br> | <strong>[[وزارتخانه]]</strong><br> | ||
واحد سازمانی مشخصی که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده و اداره | واحد سازمانی مشخصی که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده و توسط وزیر اداره میشود. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>واحد سازمانی | <strong>واحد سازمانی</strong><br> | ||
ساختار | بخشی مشخص و سازمانیافته از ساختار دولت که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین ایجاد میشود. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>هدف دولت</strong><br> | ||
هدف و مأموریتی که تحقق آن در چارچوب وظایف و اختیارات دولت دنبال میشود. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>ایجاد به موجب قانون</strong><br> | <strong>ایجاد به موجب قانون</strong><br> | ||
ایجاد | ایجاد وزارتخانه باید مستند به قانون باشد و صرفاً با تصمیم اداری قابل ایجاد نیست. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>وزیر</strong><br> | <strong>وزیر</strong><br> | ||
مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه | مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه و انجام وظایف و اختیارات قانونی آن. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>ساختار دولت</strong><br> | ||
مجموعه وزارتخانهها، مؤسسات و سایر واحدهای سازمانی که برای انجام وظایف عمومی دولت تشکیل شدهاند. | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۹۹: | خط ۹۹: | ||
|سابقه تقنینی=دارد | |سابقه تقنینی=دارد | ||
|مبنای آخرین اصلاح=— | |مبنای آخرین اصلاح=— | ||
|یادداشت= | |یادداشت=قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ به صورت آزمایشی تصویب شد و به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۶، از تاریخ انقضای مدت اعتبار آزمایشی دائمی شد. | ||
}} | }} | ||
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | <div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;"> | ||
<strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | <strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> مفهوم «وزارتخانه» را به عنوان یکی از بنیادیترین واحدهای سازمانی دولت تعریف میکند. بر اساس این ماده، وزارتخانه واحدی مشخص در ساختار دولت است که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده، ایجاد آن مستند به قانون است و اداره آن بر عهده وزیر قرار دارد. | ||
<br> | |||
این | این تعریف، سه عنصر اصلی وزارتخانه را مشخص میکند: <strong>ماهیت سازمانی</strong>، <strong>مبنای قانونی ایجاد</strong> و <strong>اداره توسط وزیر</strong>. | ||
<br> | <br> | ||
| خط ۱۳۴: | خط ۱۳۶: | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) واحدی است که صرفاً با تصویب هیأت وزیران ایجاد میشود.</li> | ||
<li>ب) واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف | <li>ب) واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود.</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) مؤسسهای مستقل است که بیش از پنجاه درصد بودجه آن از منابع غیردولتی تأمین میشود.</li> | ||
<li>د) | <li>د) شرکتی است که بیش از پنجاه درصد سهام آن متعلق به دولت است.</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ب | |پاسخ=ب | ||
|تحلیل=ماده | |تحلیل=ماده ۱، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی معرفی میکند که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد و ایجاد آن به موجب قانون صورت میگیرد یا خواهد گرفت. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته= | |نکته=«واحد سازمانی مشخص»، «تحقق اهداف دولت» و «ایجاد به موجب قانون» از عناصر اصلی تعریف وزارتخانه هستند. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۵۱: | خط ۱۵۳: | ||
|موضوع=مبنای ایجاد وزارتخانه | |موضوع=مبنای ایجاد وزارتخانه | ||
|نوع=تألیفی ـ مفهومی | |نوع=تألیفی ـ مفهومی | ||
|سؤال= | |سؤال=بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد میشود؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) با تصویب وزیر مربوط</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) با تصویب سازمان اداری و استخدامی کشور</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) به موجب قانون</li> | ||
<li>د) | <li>د) با تصمیم استاندار</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل=ماده ۱ | |تحلیل=ماده ۱ صراحت دارد که وزارتخانه به موجب قانون ایجاد شده یا میشود؛ بنابراین مبنای ایجاد آن قانون است. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته= | |نکته=ایجاد وزارتخانه از نظر این ماده نیازمند مبنای قانونی است. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۷۰: | خط ۱۷۲: | ||
|فصل=فصل اول ـ تعاریف | |فصل=فصل اول ـ تعاریف | ||
|ماده=۱ | |ماده=۱ | ||
|موضوع=اداره وزارتخانه | |موضوع=مسئول اداره وزارتخانه | ||
|نوع=تألیفی ـ | |نوع=تألیفی ـ مفهومی | ||
|سؤال= | |سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) رئیسجمهور</li> | <li>الف) رئیسجمهور</li> | ||
<li>ب) معاون | <li>ب) معاون رئیسجمهور</li> | ||
<li>ج) وزیر</li> | <li>ج) وزیر</li> | ||
<li>د) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور</li> | <li>د) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ=ج | |پاسخ=ج | ||
|تحلیل=در تعریف قانونی | |تحلیل=در پایان تعریف قانونی ماده ۱ تصریح شده است که وزارتخانه توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | |مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته= | |نکته=اداره وزارتخانه توسط وزیر یکی از عناصر صریح تعریف قانونی وزارتخانه است. | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۹۱: | خط ۱۹۳: | ||
|فصل=فصل اول ـ تعاریف | |فصل=فصل اول ـ تعاریف | ||
|ماده=۱ | |ماده=۱ | ||
|موضوع= | |موضوع=تمایز وزارتخانه و سایر واحدهای دولتی | ||
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی | |نوع=تألیفی ـ تحلیلی | ||
|سؤال=کدام گزینه | |سؤال=کدام گزینه یکی از عناصر صریح تعریف وزارتخانه در ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری نیست؟ | ||
|گزینهها= | |گزینهها= | ||
<ul> | <ul> | ||
<li>الف) | <li>الف) واحد سازمانی مشخص بودن</li> | ||
<li>ب) | <li>ب) تحقق یک یا چند هدف دولت</li> | ||
<li>ج) | <li>ج) اداره شدن توسط وزیر</li> | ||
<li>د) | <li>د) داشتن استقلال حقوقی</li> | ||
</ul> | </ul> | ||
|پاسخ= | |پاسخ=د | ||
|تحلیل=ماده ۱ | |تحلیل=ماده ۱ سه ویژگی اصلی را بیان میکند: واحد سازمانی مشخص بودن، بر عهده داشتن تحقق یک یا چند هدف دولت و اداره شدن توسط وزیر. «استقلال حقوقی» در تعریف ماده ۱ نیامده و از ویژگیهای ذکرشده در تعریف مؤسسه دولتی در ماده ۲ است. | ||
|مستند=مواد ۱ | |مستند=مواد ۱ و ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری | ||
|نکته=برای | |نکته=مقایسه مواد ۱ و ۲ برای تفکیک مفهوم وزارتخانه از مؤسسه دولتی اهمیت دارد. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۱۱: | خط ۲۱۳: | ||
{{شرح ماده | {{شرح ماده | ||
|عنوان=تعریف وزارتخانه | |عنوان=تعریف وزارتخانه | ||
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی | |خلاصه=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
|توضیح=ماده ۱ | |توضیح=ماده ۱ در ابتدای فصل «تعاریف» قانون مدیریت خدمات کشوری قرار گرفته و یکی از مفاهیم بنیادی ساختار اداری دولت را تعریف میکند. | ||
بر اساس این ماده، وزارتخانه یک «واحد سازمانی مشخص» | بر اساس این ماده، نخستین ویژگی وزارتخانه آن است که یک «واحد سازمانی مشخص» باشد. بنابراین، وزارتخانه در نظام اداری یک واحد معین و دارای جایگاه سازمانی است و صرفاً عنوانی برای یک فعالیت یا مأموریت دولتی محسوب نمیشود. | ||
ویژگی دوم، ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت است. قانونگذار وزارتخانه را واحدی میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد. بنابراین، وجود وزارتخانه با مأموریتهای عمومی و اهداف دولت پیوند مستقیم دارد. | |||
ویژگی سوم، مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه است. قانون تصریح میکند که وزارتخانه «به موجب قانون ایجاد شده یا میشود». در نتیجه، ایجاد وزارتخانه باید مستند به قانون باشد. | |||
ویژگی چهارم، اداره وزارتخانه توسط وزیر است. این ویژگی، جایگاه وزیر را به عنوان مقام مسئول اداره وزارتخانه در ساختار اجرایی کشور مشخص میکند. | |||
|نکات= | |نکات= | ||
۱. وزارتخانه | ۱. وزارتخانه یک '''واحد سازمانی مشخص''' است. | ||
۲. وزارتخانه تحقق '''یک یا چند هدف از اهداف دولت''' را بر عهده دارد. | |||
۳. ایجاد وزارتخانه '''به موجب قانون''' انجام میشود. | |||
۴. اداره وزارتخانه بر عهده '''وزیر''' است. | |||
۵. ماده ۱، وزارتخانه را تعریف میکند و مواد بعدی فصل اول، مفاهیم دیگری مانند مؤسسه دولتی و مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی را توضیح میدهند. | |||
۶. برای تشخیص دقیق جایگاه وزارتخانه، مطالعه مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در کنار ماده ۱ اهمیت دارد. | |||
|مثال=اگر یک واحد سازمانی برای تحقق | |مثال=اگر یک واحد سازمانی برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده باشد، ایجاد آن مستند به قانون باشد و اداره آن نیز بر عهده وزیر قرار گرفته باشد، عناصر اصلی تعریف «وزارتخانه» در ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری را داراست. | ||
|توجه= | |توجه=نباید مفهوم وزارتخانه را صرفاً با عنوان یک دستگاه دولتی یا هر واحد اداری دولتی یکسان دانست؛ تعریف قانونی ماده ۱ مجموعهای از عناصر مشخص را برای شناسایی وزارتخانه بیان کرده است. | ||
}} | }} | ||
| خط ۲۵۶: | خط ۲۵۲: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<h3> | <h3>وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی دولت</h3> | ||
ماده | ماده ۱، وزارتخانه را پیش از هر چیز یک «واحد سازمانی مشخص» معرفی میکند. این تعبیر نشان میدهد که وزارتخانه بخشی معین از ساختار اداری دولت است که دارای مأموریت و جایگاه سازمانی مشخص است. | ||
<h3> | <h3>رابطه وزارتخانه با اهداف دولت</h3> | ||
وزارتخانه برای تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت ایجاد میشود. بنابراین، مأموریت وزارتخانه باید در ارتباط با وظایف عمومی دولت و سیاستها و اهدافی باشد که در نظام قانونی کشور برای دولت تعیین شده است. | |||
<h3> | <h3>لزوم وجود مبنای قانونی</h3> | ||
عبارت «به موجب قانون ایجاد شده یا میشود» یکی از مهمترین عناصر تعریف ماده ۱ است. این عبارت نشان میدهد که ایجاد وزارتخانه از حیث اصل تأسیس، نیازمند مبنای قانونی است. | |||
<h3> | <h3>اداره وزارتخانه توسط وزیر</h3> | ||
قانونگذار اداره وزارتخانه را بر عهده وزیر قرار داده است. بنابراین، «وزیر» در تعریف ماده ۱ صرفاً یک مقام سیاسی نیست، بلکه مقام مسئول اداره واحد سازمانی وزارتخانه در چارچوب قانون محسوب میشود. | |||
<h3> | <h3>تمایز وزارتخانه از مؤسسه دولتی</h3> | ||
ماده | ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری، «مؤسسه دولتی» را با ویژگیهایی متفاوت تعریف میکند. از جمله در تعریف ماده ۲، داشتن استقلال حقوقی مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که چنین ویژگیای در تعریف وزارتخانه در ماده ۱ ذکر نشده است. | ||
<h3> | <h3>ارتباط ماده ۱ با ماده ۵</h3> | ||
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در | ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در شمار دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، تعریف ماده ۱ مبنای شناخت یکی از مهمترین گروههای دستگاههای اجرایی در ساختار قانون است. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۲۸۸: | خط ۲۸۱: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
تعریف قانونی وزارتخانه | تعریف قانونی وزارتخانه در ابتدای قانون مدیریت خدمات کشوری، برای ایجاد یک مبنای روشن جهت شناسایی واحدهای اصلی ساختار اداری دولت اهمیت دارد. | ||
این تعریف باعث میشود مفهوم وزارتخانه از سایر اشکال سازمانی مانند مؤسسات دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتهای دولتی تفکیک شود. | |||
قرار دادن اداره وزارتخانه بر عهده | همچنین تصریح به ایجاد وزارتخانه به موجب قانون، بیانگر اهمیت مبنای قانونی در شکلگیری ساختارهای اصلی دولت است. از سوی دیگر، قرار دادن اداره وزارتخانه بر عهده وزیر، ارتباط میان ساختار سازمانی وزارتخانه و مسئولیت مقام عالی آن را روشن میکند. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۰۸: | خط ۲۹۹: | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | ||
<strong> | <strong>قانون مدیریت خدمات کشوری — ۸/۷/۱۳۸۶</strong><br> | ||
قانون مدیریت خدمات کشوری در | ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری در فصل اول با عنوان «تعاریف» تصویب شد و تعریف قانونی وزارتخانه را ارائه کرد. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;"> | ||
<strong>اجرای آزمایشی | <strong>دوره اجرای آزمایشی</strong><br> | ||
قانون مدیریت خدمات کشوری در | قانون مدیریت خدمات کشوری در زمان تصویب، برای دورهای به صورت آزمایشی به اجرا درآمد و ماده ۱ نیز در همین چارچوب مبنای تعریف وزارتخانه در قانون جدید قرار گرفت. | ||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | ||
<strong>دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷</strong><br> | <strong>دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷</strong><br> | ||
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۹۷، قانون مدیریت خدمات کشوری با اصلاحات و الحاقات بعدی از تاریخ انقضای مدت اعتبار آزمایشی دائمی شد. | |||
</div> | </div> | ||
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | <div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;"> | ||
<strong>سابقه | <strong>سابقه پیش از قانون مدیریت خدمات کشوری</strong><br> | ||
در قانون استخدام کشوری نیز | در قانون استخدام کشوری نیز «وزارتخانه» به عنوان یکی از واحدهای اصلی ساختار اداری دولت مورد شناسایی قرار گرفته بود؛ قانون مدیریت خدمات کشوری در ماده ۱ تعریف جدید و منسجمتری از این مفهوم ارائه کرد. | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۳۸: | خط ۳۲۹: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف وزارتخانه</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون] — <strong>تعریف قانونی وزارتخانه</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده- | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-3 ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-4 ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong> | |||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی و جایگاه وزارتخانه در آن</strong> | |||
* [https://shenasname.ir/ | * [https://shenasname.ir/laws/1005-قانون-استخدام-کشوری قانون استخدام کشوری در شناسنامه قانون] — <strong>سابقه قانونی مفهوم وزارتخانه</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/ | * [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2021/10/edari-law.pdf مجموعه قوانین و مقررات اداری شناسنامه قانون] — <strong>مجموعه تنقیحی قوانین و مقررات اداری و سوابق قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۵۹: | خط ۳۵۴: | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;"> | ||
<strong> | <strong>وزارتخانه به عنوان دستگاه اجرایی</strong><br> | ||
در | وزارتخانهها در ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در شمار دستگاههای اجرایی قرار گرفتهاند. بنابراین، بسیاری از احکام قانون مدیریت خدمات کشوری که برای دستگاههای اجرایی وضع شدهاند، در مورد وزارتخانهها نیز موضوعیت پیدا میکنند. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>اداره وزارتخانه توسط وزیر</strong><br> | ||
یکی از آثار عملی تعریف ماده ۱، مشخص شدن جایگاه وزیر در رأس وزارتخانه است. وزیر مسئول اداره وزارتخانه در حدود وظایف و اختیارات قانونی آن است. | |||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong> | <strong>ایجاد یا تغییر وزارتخانه</strong><br> | ||
ماده | از آنجا که ماده ۱ ایجاد وزارتخانه را منوط به قانون میداند، تشکیل وزارتخانه جدید یا تغییرات اساسی در ساختار وزارتخانهها باید با توجه به قوانین و مقررات مربوط به تشکیلات دولت بررسی شود. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
<strong>کاربرد در | <strong>کاربرد تعریف وزارتخانه در مقررات بعدی</strong><br> | ||
در | در قوانین و مقررات مختلف، از جمله مقررات مربوط به دستگاههای اجرایی، بودجه، ساختار اداری و ارائه خدمات عمومی، عنوان «وزارتخانه» به عنوان یکی از اشکال اصلی دستگاههای دولتی مورد استفاده قرار میگیرد. | ||
<br><br> | <br><br> | ||
[https:// | <strong>نمونه مقررات مرتبط</strong><br> | ||
در مقررات اجرایی متعدد، وزارتخانهها در کنار مؤسسات دولتی، شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی مورد خطاب قرار گرفتهاند. برای نمونه، بخشنامه مربوط به چگونگی رفع اختلافات بین دستگاههای اجرایی، وزارتخانهها را در شمار دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ قرار داده است. | |||
[https://nezamat.ir/بخشنامه-به-کلیه-وزارتخانهها-موسسات-دولتی-شرکتهای-دولتی-و-موسسات/ مشاهده بخشنامه در نظامات] | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۳۹۲: | خط ۳۹۰: | ||
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | <div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;"> | ||
<strong> | <strong>منابع اصلی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 شناسنامه قانون — ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>متن اصلی ماده</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-1 شناسنامه قانون — ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>متن اصلی ماده و مجموعه مقررات مرتبط</strong> | ||
<strong> | * [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2023/07/مقررات-اداری-و-استخدامی-15-تیرماه-1402.pdf شناسنامه قانون — مجموعه قوانین و مقررات کاربردی اداری و استخدامی] — <strong>متن ماده ۱ و مواد مرتبط فصل تعاریف</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/ | * [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2021/10/edari-law.pdf شناسنامه قانون — قوانین و مقررات اداری] — <strong>مجموعه قوانین و مقررات اداری با محوریت قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> | ||
<strong>منابع تکمیلی خارج از شناسنامه قانون</strong> | |||
* [https:// | * [https://law-ir.ir/law/cat/1743/ قوانین و مقررات — قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>متن تطبیقی قانون و مواد فصل اول</strong> | ||
<strong> | * [https://www.solh.ir/regulation/1/79 صلح — قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>متن قانون و وضعیت دائمی آن</strong> | ||
* [https:// | * [https://nezamat.ir/بخشنامه-به-کلیه-وزارتخانهها-موسسات-دولتی-شرکتهای-دولتی-و-موسسات/ نظامات — بخشنامه چگونگی رفع اختلافات] — <strong>کاربرد عملی عنوان وزارتخانه در چارچوب دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵</strong> | ||
</div> | </div> | ||
| خط ۴۱۹: | خط ۴۱۳: | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-2 ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-3 ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-3 ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-4 ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-4 ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong> | ||
* [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی و جایگاه وزارتخانهها</strong> | * [https://shenasname.ir/laws/52-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری#ماده-5 ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی و جایگاه وزارتخانهها</strong> | ||
}} | }} | ||
| خط ۴۳۶: | خط ۴۲۷: | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانهها]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانهها]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:دستگاههای اجرایی]]</span> | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:دستگاههای اجرایی]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده: | |||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده: | <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ساختار اداری دولت]]</span> | ||
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:تعاریف قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> | |||
</div> | </div> | ||
| خط ۴۵۳: | خط ۴۴۹: | ||
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | <div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;"> | ||
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را | ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخصی» تعریف میکند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد. | ||
برای | بنابراین، برای شناسایی وزارتخانه در چارچوب این قانون، باید چهار عنصر اصلی مورد توجه قرار گیرد: <strong>واحد سازمانی مشخص</strong>، <strong>تحقق اهداف دولت</strong>، <strong>ایجاد به موجب قانون</strong> و <strong>اداره توسط وزیر</strong>. | ||
این ماده در کنار مواد ۲ تا ۵، چارچوب مفهومی فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری را تشکیل میدهد و مبنای تفکیک وزارتخانه از سایر اشکال سازمانی مانند مؤسسه دولتی، نهاد عمومی غیردولتی و شرکت دولتی است. | |||
</div> | </div> | ||
نسخهٔ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۳
تعاریف اصطلاحات
وزارتخانه
واحد سازمانی مشخصی که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده و توسط وزیر اداره میشود.
واحد سازمانی
بخشی مشخص و سازمانیافته از ساختار دولت که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین ایجاد میشود.
هدف دولت
هدف و مأموریتی که تحقق آن در چارچوب وظایف و اختیارات دولت دنبال میشود.
ایجاد به موجب قانون
ایجاد وزارتخانه باید مستند به قانون باشد و صرفاً با تصمیم اداری قابل ایجاد نیست.
وزیر
مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه و انجام وظایف و اختیارات قانونی آن.
ساختار دولت
مجموعه وزارتخانهها، مؤسسات و سایر واحدهای سازمانی که برای انجام وظایف عمومی دولت تشکیل شدهاند.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1386-07-08
آخرین اصلاح: —
مبنای اصلاح: —
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری مفهوم «وزارتخانه» را به عنوان یکی از بنیادیترین واحدهای سازمانی دولت تعریف میکند. بر اساس این ماده، وزارتخانه واحدی مشخص در ساختار دولت است که برای تحقق یک یا چند هدف دولت ایجاد شده، ایجاد آن مستند به قانون است و اداره آن بر عهده وزیر قرار دارد.
این تعریف، سه عنصر اصلی وزارتخانه را مشخص میکند: ماهیت سازمانی، مبنای قانونی ایجاد و اداره توسط وزیر.
📝 نمونه تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چیست؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد میشود؟
(تألیفی ـ مفهومی)
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟
(تألیفی ـ مفهومی)
کدام گزینه یکی از عناصر صریح تعریف وزارتخانه در ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری نیست؟
(تألیفی ـ تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی دولت
ماده ۱، وزارتخانه را پیش از هر چیز یک «واحد سازمانی مشخص» معرفی میکند. این تعبیر نشان میدهد که وزارتخانه بخشی معین از ساختار اداری دولت است که دارای مأموریت و جایگاه سازمانی مشخص است.
رابطه وزارتخانه با اهداف دولت
وزارتخانه برای تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت ایجاد میشود. بنابراین، مأموریت وزارتخانه باید در ارتباط با وظایف عمومی دولت و سیاستها و اهدافی باشد که در نظام قانونی کشور برای دولت تعیین شده است.
لزوم وجود مبنای قانونی
عبارت «به موجب قانون ایجاد شده یا میشود» یکی از مهمترین عناصر تعریف ماده ۱ است. این عبارت نشان میدهد که ایجاد وزارتخانه از حیث اصل تأسیس، نیازمند مبنای قانونی است.
اداره وزارتخانه توسط وزیر
قانونگذار اداره وزارتخانه را بر عهده وزیر قرار داده است. بنابراین، «وزیر» در تعریف ماده ۱ صرفاً یک مقام سیاسی نیست، بلکه مقام مسئول اداره واحد سازمانی وزارتخانه در چارچوب قانون محسوب میشود.
تمایز وزارتخانه از مؤسسه دولتی
ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری، «مؤسسه دولتی» را با ویژگیهایی متفاوت تعریف میکند. از جمله در تعریف ماده ۲، داشتن استقلال حقوقی مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که چنین ویژگیای در تعریف وزارتخانه در ماده ۱ ذکر نشده است.
ارتباط ماده ۱ با ماده ۵
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در شمار دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین، تعریف ماده ۱ مبنای شناخت یکی از مهمترین گروههای دستگاههای اجرایی در ساختار قانون است.
مبانی و فلسفه حکم
تعریف قانونی وزارتخانه در ابتدای قانون مدیریت خدمات کشوری، برای ایجاد یک مبنای روشن جهت شناسایی واحدهای اصلی ساختار اداری دولت اهمیت دارد.
این تعریف باعث میشود مفهوم وزارتخانه از سایر اشکال سازمانی مانند مؤسسات دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتهای دولتی تفکیک شود.
همچنین تصریح به ایجاد وزارتخانه به موجب قانون، بیانگر اهمیت مبنای قانونی در شکلگیری ساختارهای اصلی دولت است. از سوی دیگر، قرار دادن اداره وزارتخانه بر عهده وزیر، ارتباط میان ساختار سازمانی وزارتخانه و مسئولیت مقام عالی آن را روشن میکند.
پیشینه تقنینی ماده ۱
قانون مدیریت خدمات کشوری — ۸/۷/۱۳۸۶
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری در فصل اول با عنوان «تعاریف» تصویب شد و تعریف قانونی وزارتخانه را ارائه کرد.
دوره اجرای آزمایشی
قانون مدیریت خدمات کشوری در زمان تصویب، برای دورهای به صورت آزمایشی به اجرا درآمد و ماده ۱ نیز در همین چارچوب مبنای تعریف وزارتخانه در قانون جدید قرار گرفت.
دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۹۷، قانون مدیریت خدمات کشوری با اصلاحات و الحاقات بعدی از تاریخ انقضای مدت اعتبار آزمایشی دائمی شد.
سابقه پیش از قانون مدیریت خدمات کشوری
در قانون استخدام کشوری نیز «وزارتخانه» به عنوان یکی از واحدهای اصلی ساختار اداری دولت مورد شناسایی قرار گرفته بود؛ قانون مدیریت خدمات کشوری در ماده ۱ تعریف جدید و منسجمتری از این مفهوم ارائه کرد.
مبانی و مستندات قانونی
- ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون — تعریف قانونی وزارتخانه
- ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف مؤسسه دولتی
- ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی
- ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف شرکت دولتی
- ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف دستگاه اجرایی و جایگاه وزارتخانه در آن
- قانون استخدام کشوری در شناسنامه قانون — سابقه قانونی مفهوم وزارتخانه
- مجموعه قوانین و مقررات اداری شناسنامه قانون — مجموعه تنقیحی قوانین و مقررات اداری و سوابق قانون مدیریت خدمات کشوری
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
وزارتخانه به عنوان دستگاه اجرایی
وزارتخانهها در ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در شمار دستگاههای اجرایی قرار گرفتهاند. بنابراین، بسیاری از احکام قانون مدیریت خدمات کشوری که برای دستگاههای اجرایی وضع شدهاند، در مورد وزارتخانهها نیز موضوعیت پیدا میکنند.
اداره وزارتخانه توسط وزیر
یکی از آثار عملی تعریف ماده ۱، مشخص شدن جایگاه وزیر در رأس وزارتخانه است. وزیر مسئول اداره وزارتخانه در حدود وظایف و اختیارات قانونی آن است.
ایجاد یا تغییر وزارتخانه
از آنجا که ماده ۱ ایجاد وزارتخانه را منوط به قانون میداند، تشکیل وزارتخانه جدید یا تغییرات اساسی در ساختار وزارتخانهها باید با توجه به قوانین و مقررات مربوط به تشکیلات دولت بررسی شود.
کاربرد تعریف وزارتخانه در مقررات بعدی
در قوانین و مقررات مختلف، از جمله مقررات مربوط به دستگاههای اجرایی، بودجه، ساختار اداری و ارائه خدمات عمومی، عنوان «وزارتخانه» به عنوان یکی از اشکال اصلی دستگاههای دولتی مورد استفاده قرار میگیرد.
نمونه مقررات مرتبط
در مقررات اجرایی متعدد، وزارتخانهها در کنار مؤسسات دولتی، شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی مورد خطاب قرار گرفتهاند. برای نمونه، بخشنامه مربوط به چگونگی رفع اختلافات بین دستگاههای اجرایی، وزارتخانهها را در شمار دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ قرار داده است.
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منابع اصلی
- شناسنامه قانون — ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — متن اصلی ماده و مجموعه مقررات مرتبط
- شناسنامه قانون — مجموعه قوانین و مقررات کاربردی اداری و استخدامی — متن ماده ۱ و مواد مرتبط فصل تعاریف
- شناسنامه قانون — قوانین و مقررات اداری — مجموعه قوانین و مقررات اداری با محوریت قانون مدیریت خدمات کشوری
منابع تکمیلی خارج از شناسنامه قانون
- قوانین و مقررات — قانون مدیریت خدمات کشوری — متن تطبیقی قانون و مواد فصل اول
- صلح — قانون مدیریت خدمات کشوری — متن قانون و وضعیت دائمی آن
- نظامات — بخشنامه چگونگی رفع اختلافات — کاربرد عملی عنوان وزارتخانه در چارچوب دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵
ردههای مرتبط
جمعبندی
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخصی» تعریف میکند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد.
بنابراین، برای شناسایی وزارتخانه در چارچوب این قانون، باید چهار عنصر اصلی مورد توجه قرار گیرد: واحد سازمانی مشخص، تحقق اهداف دولت، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر.
این ماده در کنار مواد ۲ تا ۵، چارچوب مفهومی فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری را تشکیل میدهد و مبنای تفکیک وزارتخانه از سایر اشکال سازمانی مانند مؤسسه دولتی، نهاد عمومی غیردولتی و شرکت دولتی است.