ماده ۲۴ قانون مدیریت خدمات کشوری
مفاهیم کلیدی ماده ۲۴
احصای وظایف، مرحله شناسایی موضوع واگذاری است و مبنای تصمیم بعدی دستگاه درباره نحوه اجرای سیاست واگذاری قرار می‌گیرد.
تکلیف به کاهش، یک هدف کمی یا سیاست اجرایی الزام‌آور ایجاد می‌کند که تحقق آن باید در بازه و سازوکار مقرر سنجیده شود.
احصای طرق خروج از خدمت برای تعیین ظرفیت استخدام جایگزین به کار می‌رود و دامنه موارد مشمول باید از متن حکم استخراج شود.
استفاده از تعبیر الزام‌آور، اجرای حکم را از توصیه یا اختیار اداری جدا می‌کند و دامنه مسئولیت دستگاه را مشخص می‌سازد.
درصد مقرر در حکم یک معیار کمی برای سنجش کاهش یا تنظیم اندازه دولت است و باید نسبت آن با وضعیت سال قبل یا دوره مقرر بررسی شود.
تعیین یک‌سوم به‌عنوان سقف، نسبت استخدام جدید به خروج کارکنان را محدود می‌کند و ماهیت آن با مجوز استخدام عادی متفاوت است.
عبارت اقدام‌آور، حکم را از بیان سیاست کلی به تکلیف اجرایی قابل انتساب به مخاطب تبدیل می‌کند.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1386-07-08
سابقه تقنینی
هیچ نتیجه
ماده ۲۴ قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از احکام فصل دوم ـ راهبردها و فناوری انجام وظایف دولت است و موضوع بخش غیردولتی، دستگاه‌های را تنظیم می‌کند.
این ماده، حکم قانونی خود را درباره بخش غیردولتی، دستگاه‌های بیان می‌کند و عناصر اصلی آن از جمله تکالیف، اختیارات، شرایط اجرا یا مسئولیت‌های مقرر باید از متن کامل ماده و اجزای آن استخراج شود.
در این صفحه، متن حکم، شرح و نکات، تحلیل حقوقی، مبانی حکم، مستندات، سوابق اجرایی و منابع مرتبط بر پایه متن ماده و اسناد پژوهشی قابل ردیابی ارائه می‌شود.
منبع و کنترل متن: منبع اصلی متن و ساختار قانونی این ماده، قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون است. متن صفحه باید با نسخه قانون و در صورت وجود، اسناد اصلاحی و تنقیحی تطبیق داده شود.
📝 نمونه تست‌های آزمونی
۵ سؤال تعاملیِ تألیفی، سناریومحور و تحلیلی؛ پاسخ‌ها مستقیماً بر مبنای متن ماده و گزاره‌های حقوقی موجود در آن تنظیم شده‌اند.
در یک وضعیت اداری، تمام اوصاف و شرایط مندرج در گزاره زیر محقق شده است: «حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون آن دسته از وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیردولتی است را احصاء و با رعایت راهکار‌های مطروحه در این فصل نسبت به واگذاری آن‌ها اقدام نمایند. به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد (۲۰%) از میزان تصدی‌های دولت در امور قابل واگذاری کاهش یابد.». در این وضعیت، کدام گزینه حکم قابل استناد ماده را دقیق‌تر بیان می‌کند؟
(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)
اگر در یک پرونده اداری، تصمیم‌گیرنده با وضعیت زیر روبه‌رو شود: «تعداد مجوز‌های استخدامی مذکور در ماده (۵۱) این قانون به نحوی تعیین گردد که تعداد کارمندان دستگاه‌های اجرائی که به هر نحو حقوق و مزایا دریافت می‌کنند و یا طرف قرارداد می‌باشند هر سال به میزان دو درصد (۲%) در امور غیرحاکمیتی نسبت به سال قبل کاهش یابد.»، برای انتساب حکم به ماده ۲۴ کدام گزینه باید ملاک قرار گیرد؟
(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)
در بررسی یک پرونده فرضی، کارشناس فقط مجاز است حکمی را به ماده ۲۴ نسبت دهد که مستقیماً از متن ماده قابل استخراج باشد. با توجه به گزاره زیر، کدام گزینه دقیق‌ترین بیان حکم است: «حداکثرمعادل یک سوم کارمندان که به روش‌های بازنشستگی، بازخریدی، استعفاء و سایر موارد از خدمت دستگاه‌های اجرائی خارج می‌شوند استخدام نمایند.»؟
(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)
یک تست حقوق اداری، وضعیت زیر را مطرح کرده است: «در راستای اجراء احکام این فصل کلیه دستگاه‌های اجرائی موظفند از تاریخ تصویب این قانون اقدامات ذیل را انجام دهند:». کدام گزینه بدون توسعه یا تغییر دامنه حکم، مفاد ماده ۲۴ را منعکس می‌کند؟
(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)
در یک ارزیابی استخدامی، فرض بر این است که وضعیت زیر دقیقاً با متن ماده منطبق است: «حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون آن دسته از وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیردولتی است را احصاء و با رعایت راهکار‌های مطروحه در این فصل نسبت به واگذاری آن‌ها اقدام نمایند. به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد (۲۰%) از میزان تصدی‌های دولت در امور قابل واگذاری کاهش یابد.». پاسخ باید فقط بر مبنای حکم مستند ماده ۲۴ باشد. کدام گزینه صحیح است؟
(تألیفی ـ سناریومحور، مفهومی و تحلیلی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
۱. جایگاه ماده در ساختار قانون
ماده ۲۴ در فصل دوم ـ راهبردها و فناوری انجام وظایف دولت قرار دارد و باید همراه با مواد همجوار و ارجاعات صریح خود تفسیر شود.
۲. موضوع و کارکرد حقوقی حکم
موضوع محوری ماده «بخش غیردولتی، دستگاه‌های» است؛ تحلیل باید از نهادهای حقوقی و آثار مقرر در متن آغاز شود، نه از عنوان موضوعی به‌تنهایی.
۳. اثر حقوقی بند «الف»
این بخش از ماده باید از حیث مخاطب، شرط اجرا، اختیار یا تکلیف و نتیجه حقوقی مستقل آن بررسی شود: حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون آن دسته از وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیردولتی است را احصاء و با رعایت راهکار‌های مطروحه در این فصل نسبت به واگذاری آن‌ها اقدام نمایند. به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد (۲۰%) از میزان تصدی‌های دولت در امور قابل واگذاری کاهش یابد.
۴. اثر حقوقی بند «ب»
این بخش از ماده باید از حیث مخاطب، شرط اجرا، اختیار یا تکلیف و نتیجه حقوقی مستقل آن بررسی شود: تعداد مجوز‌های استخدامی مذکور در ماده (۵۱) این قانون به نحوی تعیین گردد که تعداد کارمندان دستگاه‌های اجرائی که به هر نحو حقوق و مزایا دریافت می‌کنند و یا طرف قرارداد می‌باشند هر سال به میزان دو درصد (۲%) در امور غیرحاکمیتی نسبت به سال قبل کاهش یابد.
۵. اثر حقوقی بند «ج»
این بخش از ماده باید از حیث مخاطب، شرط اجرا، اختیار یا تکلیف و نتیجه حقوقی مستقل آن بررسی شود: حداکثرمعادل یک سوم کارمندان که به روش‌های بازنشستگی، بازخریدی، استعفاء و سایر موارد از خدمت دستگاه‌های اجرائی خارج می‌شوند استخدام نمایند.
۶. مواد مرتبط
مواد قابل ردیابی مرتبط با این ماده عبارت‌اند از: ماده ۵۱.
۷. اتصال تحلیل به اسناد پژوهشی
اسناد منتخب صرفاً فهرست منبع نیستند؛ هر یک باید برای حل یک مسئله مشخص از ماده به کار گرفته شوند: قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون (قانون)؛ متن قانون مدیریت خدمات کشوری در مجموعه قوانین (قانون)؛ صفحه اصلی قانون در شناسنامه قانون (قانون)؛ قانون مدیریت خدمات کشوری (قانون)؛ متن قانون در مجموعه قوانین (قانون)؛ ماده ۵۱ قانون مدیریت خدمات کشوری (قانون).
۸. قاعده احتیاط در استنباط
نتیجه‌ای که مستقیماً از متن ماده یا مقرره مرتبط قابل استناد نیست نباید به‌عنوان حکم قطعی ماده ارائه شود؛ میان نص، مقرره اجرایی، رویه قضایی و تحلیل تفسیری باید تفکیک روشن وجود داشته باشد.
مبانی و فلسفه حکم
فلسفه حکم از رابطه میان هدف قانون، نهاد حقوقی ایجادشده و آثار عملی آن استخراج می‌شود؛ در تفسیر این بخش باید از نسبت‌دادن هدفی فراتر از قرائن متن و مقررات مرتبط خودداری کرد.
سوابق مقرراتی و اجرایی
مبانی و مستندات قانونی
- قانون مدیریت خدمات کشوری در شناسنامه قانون — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- متن قانون مدیریت خدمات کشوری در مجموعه قوانین — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- صفحه اصلی قانون در شناسنامه قانون — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- قانون مدیریت خدمات کشوری — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- متن قانون در مجموعه قوانین — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- ماده ۵۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
- قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت — قانون — سند تکمیلی برای کنترل دامنه و نحوه اجرای حکم.
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
۱. بند «الف»
حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون آن دسته از وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیردولتی است را احصاء و با رعایت راهکار‌های مطروحه در این فصل نسبت به واگذاری آن‌ها اقدام نمایند. به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد (۲۰%) از میزان تصدی‌های دولت در امور قابل واگذاری کاهش یابد.
۲. بند «ب»
تعداد مجوز‌های استخدامی مذکور در ماده (۵۱) این قانون به نحوی تعیین گردد که تعداد کارمندان دستگاه‌های اجرائی که به هر نحو حقوق و مزایا دریافت می‌کنند و یا طرف قرارداد می‌باشند هر سال به میزان دو درصد (۲%) در امور غیرحاکمیتی نسبت به سال قبل کاهش یابد.
۳. بند «ج»
حداکثرمعادل یک سوم کارمندان که به روش‌های بازنشستگی، بازخریدی، استعفاء و سایر موارد از خدمت دستگاه‌های اجرائی خارج می‌شوند استخدام نمایند.
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منابع اصلی و اولویت‌دار
- قانون مدیریت خدمات کشوری — قانون
- متن قانون در مجموعه قوانین — قانون
- ماده ۵۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — قانون
قاعده انتخاب: نسخه‌های متعدد یک سند واحد به‌عنوان منابع مستقل شمارش نمی‌شوند و هر منبع باید برای یک مسئله حقوقی مشخص قابل استفاده باشد.
رده‌های مرتبط
جمع‌بندی
ماده ۲۴ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره بخش غیردولتی، دستگاه‌های است و حکم آن از متن اصلی، بندها، تبصره‌ها و احکام تکمیلی قابل استخراج است.
خلاصه حکم: در راستای اجراء احکام این فصل کلیه دستگاه‌های اجرائی موظفند از تاریخ تصویب این قانون اقدامات ذیل را انجام دهند:
برای استفاده عملی، متن ماده باید همراه با مواد مرتبط و مقررات اجرایی معتبر بررسی شود و هیچ اثر حقوقی اضافی بدون مستند قابل ردیابی به ماده نسبت داده نشود.