پرش به محتوا

آیین نامه دورکاری

از ویکی داد
نسخهٔ تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۹ توسط Rasool (بحث | مشارکت‌ها)



قوانین و مقررات

←

آیین‌نامه‌ها

←

آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)


آیین‌نامه اجرایی

آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

مصوب ۳۰/۳/۱۳۸۹ ـ با اصلاحات و احکام بعدی

مصوب ۱۳۸۹/۰۳/۳۰

شماره ابلاغ: ۴۴۷۲۶/۷۶۴۸۱

مرجع تصویب: هیأت وزیران


📋 شناسنامه سند

عنوان سند آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)

نوع سند آیین‌نامه

مرجع تصویب وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک هیأت وزیران

تاریخ تصویب ۳۰/۳/۱۳۸۹

شماره ابلاغ ۴۴۷۲۶/۷۶۴۸۱

تاریخ ابلاغ ۷/۴/۱۳۸۹

مرجع تصویب‌کننده کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک

مبنای تصویب اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

موضوع دورکاری و انجام وظایف کارکنان دولت خارج از محل کار

وضعیت سند معتبر با اصلاحات و احکام ابطالی موردی

تعداد مواد متن فعلی ۱۶ ماده

منبع اصلی متن سامانه قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران

منبع تطبیقی منابع معتبر قوانین و مقررات اداری و استخدامی

آخرین اصلاحات درج‌شده ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ و ۲۷/۱۲/۱۳۹۸

مبنای کنترل متن متن اولیه + اصلاحیه‌های بعدی + آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

سوابق مهم اصلاحی: ماده ۸ در ۱۹/۱۰/۱۳۸۹ اصلاح شد. ماده ۱۱ اولیه در ۲۷/۱۲/۱۳۹۸ حذف/منسوخ و متن جدید ماده ۱۱ در ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ جایگزین شد و مواد ۱۱ تا ۱۶ متن فعلی نیز با اصلاحات ۲۵/۱۲/۱۳۹۸ درج می‌شوند.


آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)


وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک در جلسه مورخ ۳۰/۳/۱۳۸۹ بنا به پیشنهاد شماره ۸۷۴۱/۲۰۰ مورخ ۴/۳/۱۳۸۹ معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، با هدف افزایش بهره‌وری، انعطاف کاری و کاهش حجم رفت‌وآمد کارمندان دولت و آثار جانبی آن، آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه) را تصویب کردند.


ماده ۱

معتبر

در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف ـ دورکاری (کار در خانه): انجام وظایف محول‌شده بدون حضور فیزیکی کارمند واجد شرایط در محل کار سازمان خود با رعایت ضوابط و برای دوره زمانی مشخص.

ب ـ کارمند دورکار: آن دسته از کارمندان دولت که در راستای طرح دورکاری و در چارچوب ضوابط تعیین‌شده به انجام فعالیت می‌پردازند.

ج ـ دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری.

د ـ معاونت توسعه مدیریت: معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور.

هـ ـ کارگروه اجرایی: کارگروه اجرایی طرح دورکاری موضوع ماده (۳).


ماده ۲

معتبر

دستگاه‌های اجرایی موظفند به منظور توسعه دولت الکترونیک، فعالیت‌های مربوط به مشاغل عمومی و اختصاصی را احصاء و از طریق دورکاری انجام دهند.


ماده ۳

معتبر

به منظور برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت بر امور دورکاری دستگاه اجرایی، کارگروهی با عنوان «کارگروه اجرایی طرح دورکاری» مرکب از افراد زیر و با وظایف و اختیارات مربوط در دستگاه تشکیل می‌گردد:

الف ـ ترکیب کارگروه:

  1. معاون ثابت دستگاه اجرایی به عنوان رئیس؛
  2. نماینده وزیر یا رئیس دستگاه اجرایی؛
  3. مدیر واحد طرح و برنامه دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه به عنوان دبیر؛
  4. مدیر واحد انفورماتیک دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه؛
  5. مدیر واحد پشتیبانی دستگاه اجرایی یا عناوین مشابه؛
  6. مدیر واحد متولی فعالیت مورد نظر برای انجام از طریق دورکاری حسب مورد.

ب ـ وظایف و اختیارات کارگروه:

  1. احصاء و تعیین امور و فعالیت‌هایی که تمام یا بخشی از آنها قابل انجام از طریق دورکاری می‌باشد و ارائه آنها به بالاترین مقام دستگاه برای تأیید.
  2. تعیین سازوکارهای لازم برای سنجش و اندازه‌گیری کمی و کیفی فعالیت‌هایی که از طریق دورکاری صورت می‌پذیرند.
  3. تأیید توجیه فنی ـ اقتصادی امور و فعالیت‌های قابل انجام از طریق دورکاری بر اساس گزارش‌های دریافتی از واحدهای متولی فعالیت‌های مورد نظر.
  4. تأیید صلاحیت کارمندان متقاضی دورکاری.
  5. تعیین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری.
  6. تعیین سازوکارهای لازم برای امنیت اطلاعات مورد استفاده در فرآیند دورکاری.
  7. تعیین دوره‌های زمانی برای فعالیت‌های دورکاری هر کارمند.
  8. نظارت بر اجرای فرآیند دورکاری در دستگاه اجرایی.
  9. تهیه گزارش‌های مدیریتی نهایی فعالیت‌های انجام‌شده از طریق دورکاری.


ماده ۴

معتبر

پس از تعیین فعالیت‌های قابل انجام از طریق طرح دورکاری و اعلام آن به کارمندان، انجام آن با درخواست کارمند و موافقت دستگاه یا پیشنهاد دستگاه و موافقت کارمند صورت می‌پذیرد.

تبصره: در صورت وجود چند کارمند واجد شرایط متقاضی دورکاری، افراد معلول و زنان باردار یا دارای فرزند کمتر از شش سال از اولویت برخوردار خواهند بود.


ماده ۵

معتبر

دستگاه اجرایی موظف است امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری را در اختیار کارمند دورکار قرار دهد.


ماده ۶

معتبر

کارمند دورکار موظف است امکانات و تجهیزات دورکاری را صرفاً برای انجام فعالیت‌های دستگاه متبوع خود استفاده نماید. مسؤولیت نگهداری از امکانات و تجهیزات مذکور بر عهده وی خواهد بود.


ماده ۷

معتبر

دستگاه اجرایی موظف است اقدامات لازم را برای امنیت شبکه‌های اطلاعاتی مورد استفاده برای طرح دورکاری و محافظت از داده‌ها و اطلاعات به عمل آورد. کارمندان دورکار نیز موظفند ضوابط حفاظتی دستگاه متبوع خود را رعایت کرده و داده‌ها و اطلاعات مربوط به فعالیت یا فعالیت‌های شغلی خود را در اختیار اعضای خانواده یا سایر افراد قرار ندهند.


ماده ۸

اصلاحی ۱۹/۱۰/۱۳۸۹ ـ ابطال‌شده

دستگاه‌های اجرایی مجازند هر ماه حداکثر پنج درصد (۵%) حداقل حقوق موضوع ماده (۷۶) قانون مدیریت خدمات کشوری را از محل کمک‌های رفاهی با توجه به بند (۷) قانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشور و احکام مشابهی که در قوانین وضع می‌شود برای کمک به هزینه‌های تبعی کار در خانه به کارمندان دورکار پرداخت نمایند.

تبصره: پرداخت‌های رفاهی مستقیم و غیرمستقیم مانند سایر کارکنان به این افراد پرداخت خواهد شد.

وضعیت قضایی: حکم مربوط به پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه در رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورد شکایت قرار گرفته و ابطال شده است. بنابراین متن ماده ۸ باید در صفحه ویکی‌داد به‌عنوان متن تاریخی مقرره نمایش داده شود و نه حکم جاری قابل اجرا.


ماده ۹

معتبر

کارمند دورکار ملزم به رعایت موارد زیر می‌باشد:

  1. با دستگاه یا واحد سازمانی متبوع خود هماهنگی کامل داشته و از انضباط کاری لازم در خصوص حضور و تحویل به موقع محصول (خدمت) کاری خود برخوردار باشد.
  2. همواره امکان دسترسی سهل و آسان به کارمند وجود داشته باشد، به‌طوری که حداکثر به فاصله یک روز کاری پس از درخواست تلفنی دستگاه متبوع، کارمند جهت انجام امور مورد نظر و هماهنگی به واحد مربوط مراجعه نماید، مگر آنکه با هماهنگی قبلی در مرخصی باشد.
  3. امور محول‌شده را خود به انجام رسانده و از واگذاری تمام یا بخشی از آن به شخص یا اشخاص ثالث پرهیز نماید.
  4. کیفیت و کمیت مورد انتظار و لازم در انجام امور محول‌شده را به طور دقیق مدنظر قرار داده و رعایت نماید.
  5. چنانچه به دلایل مشکلات شخصی یا بیماری امکان انجام کار وجود نداشته باشد، کارمند دورکار موظف است مطابق با آیین‌نامه استفاده کارکنان از مرخصی، مراتب را به اطلاع مدیر بلافصل رسانده و برای مدت مورد نظر درخواست مرخصی نماید.
  6. چنانچه امکانات و تجهیزات مورد استفاده برای دورکاری به گونه‌ای ایراد پیدا نماید که امکان ادامه فعالیت میسر نباشد، ضمن توقف فعالیت، مراتب را سریعاً به اطلاع دستگاه برساند.


ماده ۱۰

معتبر

کارمند متقاضی دورکاری موظف است قبل از شروع دوره دورکاری، تعهدنامه پیوست را که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، امضا نماید و در صورت عدم رعایت موارد ذکرشده در ماده (۹) توسط کارمند دورکار، کارگروه اجرایی در جلسه‌ای فوق‌العاده و بر اساس گزارش مکتوب مدیریت واحد متبوع، بلافاصله وضعیت کار در منزل کارمند را بررسی و حسب قوانین و مقررات با وی برخورد می‌شود.


ماده ۱۱

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

ساعات کاری کارمند دورکار، نحوه انجام وظایف و نحوه ارتباط با فرد دورکار توسط کارگروه اجرایی با رعایت ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین می‌شود. پرداخت اضافه‌کاری و سایر پرداخت‌های قانونی به اینگونه کارکنان بر اساس حجم و کیفیت کار تعریف‌شده توسط کارگروه اجرایی و با پیشنهاد مدیر واحد متبوع کارمند و تأیید رئیس کارگروه اجرایی صورت خواهد گرفت.

نسخه قبلی ماده ۱۱ که حداقل زمان هر دوره دورکاری را شش ماه تعیین می‌کرد، به موجب اصلاحات سال ۱۳۹۸ حذف/منسوخ شد.


ماده ۱۲

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

معاونت توسعه مدیریت موظف است ضوابط مربوط به ارزیابی عملکرد کارمندان دورکار را تهیه و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ نماید. دستگاه‌های اجرایی نیز موظفند عملکرد کارمندان دورکار خود را بر این اساس ارزیابی و بر مبنای نتایج حاصل‌شده با استفاده از ظرفیت‌های قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به تداوم، ارتقا یا قطع همکاری فرد به صورت دورکاری اقدام نمایند.


ماده ۱۳

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

کارمند دورکار موظف است در صورت لزوم، روزهایی را در هر هفته که توسط مدیر واحد متبوع وی تعیین می‌گردد، در محل کار خود در دستگاه حضور فیزیکی داشته باشد.


ماده ۱۴

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

مدیر واحد متبوع کارمند یا کارمندان دورکار موظف است پس از پایان هر دوره از طرح دورکاری، گزارشی در مورد عملکرد افراد ذی‌ربط و نحوه پیشرفت امور به کارگروه اجرایی ارسال نماید.


ماده ۱۵

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

سازوکارهای مربوط به اعمال سایر مقررات از جمله مرخصی‌های استحقاقی، ازکارافتادگی، تسهیلات رفاهی و تنظیم ساعات کار منطبق با قوانین توسط معاونت توسعه مدیریت ابلاغ خواهد شد.


ماده ۱۶

اصلاحی ۲۵/۱۲/۱۳۹۸

دستگاه‌های اجرایی موظفند هر سال گزارش فعالیت‌های انجام‌شده از طریق دورکاری را به معاونت توسعه مدیریت ارائه نمایند.


این تصمیم‌نامه در تاریخ ۳۰/۳/۱۳۸۹ به تأیید مقام ریاست جمهوری رسیده است.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس‌جمهور


پیوست ـ تعهدنامه دورکاری

تعهدنامه دورکاری

نام دستگاه: ................................................

نام واحد محل خدمت: ................................................

اینجانب ................................................ به شماره پرسنلی ................................................ شاغل در ................................................

الف ـ به صورت داوطلبانه □

ب ـ با پیشنهاد دستگاه و موافقت اینجانب □

متقاضی استفاده از دورکاری از تاریخ ................................ تا تاریخ ................................ هستم.

بدین‌وسیله اعلام می‌نمایم که از مفاد آیین‌نامه دورکاری اطلاع کامل داشته و تعهد می‌نمایم در طی این دوره تمامی مفاد آیین‌نامه مزبور و الزاماتی را که از طرف دستگاه متبوع خود تعیین گردیده رعایت نمایم و مسؤولیت هرگونه قصور یا تقصیر احتمالی در این زمینه را تقبل می‌نمایم.

امضاء: ................................................

تاریخ: ................................................


مبانی و مقررات مرتبط

مبنای استناد تصویب آیین‌نامه.


قانون پایه مورد اشاره آیین‌نامه درباره دستگاه‌های اجرایی و وضعیت کارکنان.


تعریف دستگاه اجرایی.


مبنای مورد اشاره در متن ماده ۸ آیین‌نامه.


مبنای قانونی مورد اشاره ماده ۱۱ درباره ساعات کار.


مبنای مورد اشاره در متن اصلاحی ماده ۸.


سوابق اصلاحی و مقررات تکمیلی

تاریخ موضوع اثر بر آیین‌نامه
۳۰/۳/۱۳۸۹ تصویب آیین‌نامه دورکاری ایجاد چارچوب اولیه دورکاری کارکنان دولت
۱۹/۱۰/۱۳۸۹ اصلاح ماده ۸ تغییر حکم پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه
۲۵/۱۲/۱۳۹۸ اصلاح مواد ۱۱ تا ۱۶ بازتنظیم احکام ساعات کار، ارزیابی عملکرد، حضور فیزیکی، گزارش‌دهی و مقررات اداری
۲۷/۱۲/۱۳۹۸ حذف حکم سابق ماده ۱۱ حذف حداقل شش‌ماهه دوره دورکاری


⚖️ آرای مرتبط هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


ابطال حکم ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری درباره کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه

مرجع: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


موضوع: ابطال حکم پرداخت کمک‌هزینه‌های تبعی کار در خانه به کارمندان دورکار


مقرره مورد شکایت: ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه)، موضوع تصویب‌نامه شماره ۷۶۴۸۱/۴۴۷۲۶ مورخ ۷/۴/۱۳۸۹ با اصلاحیه ۱۹/۱۰/۱۳۸۹

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری حکم ماده ۸ را که پرداخت حداکثر پنج درصد حداقل حقوق موضوع ماده ۷۶ قانون مدیریت خدمات کشوری را بابت هزینه‌های تبعی کار در خانه تجویز می‌کرد، مغایر قانون تشخیص داده و آن را ابطال کرده است.

در استدلال رأی، از جمله به این موضوع توجه شده که کار در منزل در زمره کمک‌های رفاهی مورد نظر مقررات قرار نمی‌گیرد و پرداخت مزیت اختصاصی برای کارمند دورکار از این جهت با بند ۹ اصل سوم قانون اساسی نیز مورد ایراد قرار گرفته است.

اثر در متن ویکی‌داد: ماده ۸ در متن صفحه حفظ می‌شود تا سابقه تقنینی سند از بین نرود، اما وضعیت آن «ابطال‌شده» نمایش داده می‌شود و حکم پرداخت مزبور به‌عنوان مقرره جاری معرفی نمی‌گردد.


رویه‌ها و مقررات اجرایی مرتبط با دورکاری



سیاست‌ها و ضوابط فنی عمومی برگزاری جلسات از راه دور و دورکاری کارکنان

مصوب ۱/۲/۱۳۹۹ و ابلاغی ۷/۲/۱۳۹۹؛ از مقررات تکمیلی حوزه دورکاری و ارتباطات از راه دور.


بخشنامه‌های دوره شیوع کرونا

مقررات اجرایی موقت و شرایط خاص که در دوره همه‌گیری برای استفاده از ظرفیت دورکاری ابلاغ شدند.


بخشنامه شماره ۳۹۱۵۸ مورخ ۲۷/۷/۱۴۰۰

بخشنامه سازمان اداری و استخدامی درباره لغو دورکاری و لزوم حضور منظم کارکنان پس از شرایط ویژه کرونا.


بخشنامه شماره ۲۹۱۷۵ مورخ ۲۴/۲/۱۴۰۴

دستورالعمل اجرایی مربوط به اختیار دستگاه‌ها و استانداران برای استفاده از ظرفیت دورکاری در شرایط خاص.


بخشنامه‌ها و تصمیمات مربوط به شرایط انرژی

تصمیمات و بخشنامه‌های جدیدتر درباره استفاده از ظرفیت دورکاری برای مدیریت مصرف انرژی باید جداگانه از متن اصلی آیین‌نامه رصد شوند.


یکی از مبانی مستقیم ماده ۱۱ آیین‌نامه درباره ساعات کار کارمند دورکار.


💬 نظریات مشورتی و دیدگاه‌های حقوقی


نظریات مستقیم درباره آیین‌نامه دورکاری

در جست‌وجوی منابع در دسترس وب، نظریه مشورتی رسمی و مستقیمی که به شماره و تاریخ مشخص، تفسیر یکی از مواد آیین‌نامه دورکاری (کار در خانه) را موضوع خود قرار داده باشد، به‌صورت قابل اتکا احراز نشد.

از درج مطالب آموزشی، پرسش و پاسخ‌های غیررسمی و اظهارنظرهای اشخاص به عنوان «نظریه مشورتی رسمی» خودداری شده است.


دیدگاه‌های حقوقی درباره هزینه‌های دورکاری

در برخی منابع تخصصی، درباره تحمیل هزینه‌هایی مانند برق، گرمایش، سرمایش، اینترنت و استفاده از تجهیزات شخصی در دورکاری بحث شده است. این دیدگاه‌ها ماهیت تحلیلی دارند و نباید به‌عنوان نظریه رسمی یا حکم لازم‌الاتباع تلقی شوند.


منابع و مآخذ


۱ ـ متن اولیه آیین‌نامه: سامانه‌های قوانین و مقررات و منابع منتشرکننده متن مصوبه مورخ ۳۰/۳/۱۳۸۹.

۲ ـ اصلاح ماده ۸: تصویب‌نامه اصلاح ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری مورخ ۱۹/۱۰/۱۳۸۹.

۳ ـ اصلاحات سال ۱۳۹۸: مصوبات اصلاحی مربوط به مواد ۱۱ تا ۱۶ و حذف حکم سابق ماده ۱۱.

۴ ـ آرای قضایی: آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مرتبط با ماده ۸ آیین‌نامه دورکاری.

۵ ـ قانون مدیریت خدمات کشوری: به‌ویژه مواد ۵، ۷۶ و ۸۷ که در متن آیین‌نامه مورد اشاره قرار گرفته‌اند.

۶ ـ سیاست‌ها و ضوابط فنی عمومی برگزاری جلسات از راه دور و دورکاری کارکنان: مصوب شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۳۹۹.

۷ ـ رویه‌های اجرایی سازمان اداری و استخدامی کشور: بخشنامه‌های مرتبط با اجرای دورکاری در شرایط کرونا، شرایط خاص و مدیریت انرژی.

۸ ـ منابع تطبیقی: پایگاه‌ها و وبگاه‌های تخصصی قوانین و مقررات از جمله ایران‌کدیفای، مجله کارگزینی، صلح و نظامات برای تطبیق متن، شماره‌ها و سوابق اصلاحی.


کنترل و اعتبارسنجی متن


اصل تفکیک: متن مواد و تبصره‌های آیین‌نامه از تحلیل حقوقی و توضیحات ویکی‌داد تفکیک شده است.

کنترل اصلاحات: مواد دارای اصلاحیه با تاریخ اصلاح مشخص شده‌اند و ماده ۸ نیز به دلیل رأی هیأت عمومی در وضعیت ابطال‌شده نمایش داده شده است.

کنترل منابع: در موارد اختلاف میان نسخه‌های اینترنتی، متن مقرره و سوابق اصلاحی باید با منبع رسمی و نسخه معتبر مقرره تطبیق داده شود.

یادداشت: برخی وبگاه‌های اینترنتی متن‌های قدیمی آیین‌نامه را بدون اعمال اصلاحات سال ۱۳۹۸ منتشر کرده‌اند؛ بنابراین نسخه‌های قدیمی نباید مبنای نمایش «متن فعلی» قرار گیرند.


اسناد و مقررات مرتبط



قانون اصلی مورد استناد آیین‌نامه در خصوص دستگاه‌های اجرایی و کارکنان دولت.


تعریف دستگاه اجرایی.


مبنای مورد اشاره در ماده ۸ آیین‌نامه.


مبنای ساعات کار کارکنان و ماده ۱۱ آیین‌نامه.


سیاست‌ها و ضوابط فنی عمومی برگزاری جلسات از راه دور و دورکاری کارکنان

مقررات فنی و ارتباطی مرتبط با دورکاری.


مقررات استفاده کارکنان دولت از مرخصی

ماده ۹ آیین‌نامه در خصوص عدم امکان انجام کار به علت بیماری یا مشکلات شخصی به مقررات مرخصی ارجاع می‌دهد.


منابع تطبیقی متن


ایران کدیفای

منبع تطبیقی برای شناسنامه، شماره ابلاغ و متن آیین‌نامه.


مجله کارگزینی

منبع تطبیقی برای متن تجمیعی و اصلاحات بعدی آیین‌نامه.


صلح

منبع تطبیقی برای متن اولیه و سابقه ساختار مواد.


نظامات

منبع تکمیلی برای مقررات مرتبط با دورکاری و ضوابط فنی.