ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی داد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{#seo:
{{#seo:
|title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه
|title=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری | تعریف وزارتخانه و جایگاه آن در ساختار اداری دولت
|title_mode=replace
|title_mode=replace
|description=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره تعریف وزارتخانه، جایگاه آن در ساختار دولت، مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه و اداره آن توسط وزیر، همراه با تحلیل حقوقی، سوابق تقنینی، آرای قضایی، نظریات مشورتی و منابع مرتبط.
|description=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را به عنوان واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده و توسط وزیر اداره می‌شود تعریف می‌کند.
}}
}}


خط ۴۳: خط ۴۳:
|شماره=۱
|شماره=۱
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=معتبر
|متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
|متن=وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
|فهرست=فصل اول ـ تعاریف قانون مدیریت خدمات کشوری
|فهرست=فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری
|بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری
|بعد=ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری
}}
}}
خط ۵۸: خط ۵۸:
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[وزارتخانه]]</strong><br>
<strong>[[وزارتخانه]]</strong><br>
واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد.
واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[واحد سازمانی]]</strong><br>
<strong>[[واحد سازمانی]]</strong><br>
واحد مشخصی در ساختار اداری که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین ایجاد می‌شود.
یک واحد مشخص در ساختار اداری دولت که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین سازمان یافته است.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[اهداف دولت]]</strong><br>
<strong>[[هدف دولت]]</strong><br>
اهداف و وظایف عمومی دولت که تحقق بخشی از آنها برعهده وزارتخانه قرار می‌گیرد.
هدف یا اهدافی که تحقق آنها در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی بر عهده ساختار اداری دولت قرار گرفته است.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>ایجاد به موجب قانون</strong><br>
<strong>[[ایجاد وزارتخانه به موجب قانون]]</strong><br>
وزارتخانه باید بر مبنای حکم قانونی ایجاد شده یا ایجاد آن به موجب قانون پیش‌بینی شده باشد.
وزارتخانه صرفاً بر اساس قانون ایجاد می‌شود و ایجاد یا تغییر عنوان آن تابع مبنای قانونی است.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[وزیر]]</strong><br>
<strong>[[وزیر]]</strong><br>
مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه که در رأس ساختار مدیریتی آن قرار دارد.
مقامی که مطابق قانون، اداره وزارتخانه و مسئولیت امور آن را بر عهده دارد.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>اداره وزارتخانه</strong><br>
<strong>[[استقلال سازمانی]]</strong><br>
هدایت و مدیریت وزارتخانه در چارچوب قوانین و وظایف مقرر، برعهده وزیر است.
ماده ۱ وزارتخانه را به عنوان واحدی از ساختار دولت تعریف می‌کند و اداره آن را به وزیر واگذار می‌نماید؛ این مفهوم با استقلال حقوقی مؤسسات دولتی موضوع ماده ۲ یکسان نیست.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>ساختار اداری دولت</strong><br>
وزارتخانه یکی از واحدهای اصلی سازمان اداری دولت در قوه مجریه است.
</div>
 
<div style="border:1px solid #e0e7e5;border-right:3px solid #527d77;border-radius:7px;padding:7px 10px;background:#fafcfb;">
<strong>[[دستگاه اجرایی]]</strong><br>
مفهومی گسترده‌تر که مطابق ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه‌ها را نیز دربرمی‌گیرد.
</div>
</div>


خط ۱۰۱: خط ۹۱:
{{شناسنامه ماده
{{شناسنامه ماده
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|شماره ماده=۱
|شماره ماده=1
|وضعیت=معتبر
|وضعیت=معتبر
|تاریخ تصویب=1386-07-08
|تاریخ تصویب=1386-07-08
|تاریخ آخرین اصلاح=—
|تاریخ آخرین اصلاح=—
|موضوع=تعریف وزارتخانه
|موضوع=تعریف وزارتخانه و جایگاه آن در ساختار اداری دولت
|سابقه تقنینی=دارد
|سابقه تقنینی=دارد
|مبنای آخرین اصلاح=قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری
|مبنای آخرین اصلاح=
|یادداشت=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری در فصل اول این قانون، مفهوم وزارتخانه و عناصر اصلی تشکیل‌دهنده آن را تعریف می‌کند.
|یادداشت=ماده ۱ در فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری و در مقام تعریف «وزارتخانه» است. قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا به صورت آزمایشی تصویب شد و به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۶، دائمی شد؛ دائمی شدن قانون به معنای اصلاح متن ماده ۱ نیست.
}}
}}


<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:8px 0 16px;padding:0 3px;color:#455a64;line-height:2;font-size:13.5px;">


<strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> وزارتخانه را یک واحد سازمانی مشخص می‌داند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد، ایجاد آن به موجب قانون است و اداره آن توسط وزیر انجام می‌شود.
<strong>ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong> یکی از تعاریف پایه‌ای فصل نخست قانون را ارائه می‌کند و «وزارتخانه» را به عنوان واحد سازمانی مشخصی تعریف می‌نماید که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
 
این تعریف، سه عنصر اساسی را برای شناسایی وزارتخانه بیان می‌کند: <strong>واحد سازمانی مشخص</strong>، <strong>ایجاد به موجب قانون</strong> و <strong>اداره توسط وزیر</strong>.


</div>
</div>
خط ۱۱۹: خط ۱۱۱:
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;">
<div style="direction:rtl;text-align:right;margin:10px 0 16px;padding:10px 14px;background:#f7faf9;border-right:3px solid #527d77;color:#455a64;line-height:1.9;font-size:13px;">


<strong>منبع و کنترل متن:</strong><br>
<strong>منبع و کنترل متن:</strong>
متن ماده با چند منبع منتشرکننده متن قانون تطبیق داده شده است و قانون مدیریت خدمات کشوری با توجه به قانون دائمی شدن آن، در حال حاضر دائمی و معتبر است.<br>
متن ماده ۱ با منابع منتشرکننده قانون مدیریت خدمات کشوری تطبیق داده شده است. شناسنامه قانون نیز متن ماده را به همین صورت درج کرده است.
[https://shenasname.ir/ مشاهده قوانین و مقررات در شناسنامه قانون]<br>
 
[https://www.solh.ir/regulation/1/79 مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری]<br>
[https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2022/08/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-v2.pdf مشاهده متن قانون در شناسنامه قانون]
[https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری]<br>
 
[https://irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 مشاهده متن قانون و سوابق آن]
[https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری]
 
[https://www.irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 مشاهده متن قانون در ایران کدیفای]


</div>
</div>
خط ۱۴۱: خط ۱۳۵:
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|مبحث=تعاریف قانونی
|ماده=۱
|ماده=۱
|موضوع=تعریف وزارتخانه
|موضوع=تعریف وزارتخانه
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|نوع=تألیفی ـ مستند به متن قانون
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چیست؟
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چه نوع واحدی است؟
|گزینه‌ها=
|گزینه‌ها=


<ul>
<ul>
<li>الف) هر دستگاه اجرایی دارای شخصیت حقوقی مستقل</li>
<li>الف) شرکت دولتی</li>
<li>ب) واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.</li>
<li>ب) واحد سازمانی مشخص</li>
<li>ج) هر شرکت دولتی که بیش از پنجاه درصد سرمایه آن متعلق به دولت باشد</li>
<li>ج) مؤسسه عمومی غیردولتی</li>
<li>د) هر نهاد عمومی غیردولتی که وظایف عمومی انجام دهد</li>
<li>د) نهاد خصوصی دارای وظیفه عمومی</li>
</ul>
</ul>
|پاسخ=ب
|پاسخ=ب
|تحلیل=ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی معرفی می‌کند که تحقق یک یا چند هدف دولت را برعهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
|تحلیل=ماده ۱، وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخصی» تعریف می‌کند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد.
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|نکته=برای تعریف وزارتخانه باید هر سه عنصر هدف دولتی، ایجاد قانونی و اداره توسط وزیر مورد توجه قرار گیرد.
|نکته=«واحد سازمانی مشخص» نخستین عنصر صریح تعریف قانونی وزارتخانه است.
}}
}}


خط ۱۶۴: خط ۱۵۶:
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|مبحث=ساختار دستگاه‌های اجرایی
|ماده=۱
|ماده=۱
|موضوع=ایجاد وزارتخانه
|موضوع=مبنای ایجاد وزارتخانه
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد می‌شود؟
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد می‌شود؟
خط ۱۷۲: خط ۱۶۳:


<ul>
<ul>
<li>الف) صرفاً با تصویب وزیر</li>
<li>الف) صرفاً با تصویب هیأت وزیران</li>
<li>ب) با تصمیم رئیس‌جمهور</li>
<li>ب) با تصمیم وزیر مربوط</li>
<li>ج) به موجب قانون</li>
<li>ج) به موجب قانون</li>
<li>د) با تصویب سازمان اداری و استخدامی کشور</li>
<li>د) با تصویب شورای عالی اداری</li>
</ul>
</ul>
|پاسخ=ج
|پاسخ=ج
|تحلیل=یکی از عناصر صریح تعریف وزارتخانه در ماده ۱، ایجاد به موجب قانون است.
|تحلیل=ماده ۱ تصریح می‌کند که وزارتخانه به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود.
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|نکته=عنوان وزارتخانه و ایجاد آن تابع مبنای قانونی است.
|نکته=مبنای قانونی ایجاد وزارتخانه از عناصر اصلی تعریف آن است.
}}
}}


خط ۱۸۷: خط ۱۷۷:
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|مبحث=اداره وزارتخانه
|ماده=۱
|ماده=۱
|موضوع=مقام اداره‌کننده
|موضوع=اداره وزارتخانه
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|نوع=تألیفی ـ مفهومی
|سؤال=مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره می‌شود؟
|سؤال=بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره می‌شود؟
|گزینه‌ها=
|گزینه‌ها=


<ul>
<ul>
<li>الف) رئیس‌جمهور</li>
<li>الف) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور</li>
<li>ب) وزیر</li>
<li>ب) معاون اول رئیس‌جمهور</li>
<li>ج) معاون اول رئیس‌جمهور</li>
<li>ج) وزیر</li>
<li>د) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور</li>
<li>د) رئیس مجلس شورای اسلامی</li>
</ul>
</ul>
 
|پاسخ=ج
|پاسخ=ب
|تحلیل=مطابق بخش پایانی ماده ۱، وزارتخانه توسط وزیر اداره می‌گردد.
|تحلیل=در پایان تعریف قانونی وزارتخانه، اداره آن توسط وزیر تصریح شده است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|نکته=اداره توسط وزیر یکی از عناصر صریح تعریف وزارتخانه است.
|نکته=اداره وزارتخانه توسط وزیر، یکی از عناصر صریح تعریف قانونی وزارتخانه است.
}}
}}


خط ۲۱۰: خط ۱۹۸:
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|قانون=قانون مدیریت خدمات کشوری
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|فصل=فصل اول ـ تعاریف
|مبحث=رابطه وزارتخانه و دستگاه اجرایی
|ماده=۱
|ماده=۱
|موضوع=ماده ۵
|موضوع=عناصر تعریف وزارتخانه
|نوع=تألیفی ـ ترکیبی
|نوع=تألیفی ـ تحلیلی
|سؤال=با توجه به مواد ۱ و ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، کدام گزینه صحیح است؟
|سؤال=کدام گزینه مجموعه عناصر مندرج در تعریف قانونی وزارتخانه در ماده ۱ را به‌درستی بیان می‌کند؟
|گزینه‌ها=
|گزینه‌ها=


<ul>
<ul>
<li>الف) وزارتخانه از مصادیق دستگاه اجرایی نیست.</li>
<li>الف) شخصیت حقوقی مستقل، بودجه غیردولتی و اداره توسط هیأت مدیره</li>
<li>ب) فقط شرکت‌های دولتی دستگاه اجرایی محسوب می‌شوند.</li>
<li>ب) واحد سازمانی مشخص، تحقق اهداف دولت، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر</li>
<li>ج) وزارتخانه‌ها در زمره دستگاه‌های اجرایی قرار می‌گیرند.</li>
<li>ج) شرکت تجاری، استقلال مالی و اداره توسط مدیرعامل</li>
<li>د) وزارتخانه فقط در صورت داشتن شخصیت حقوقی مستقل دستگاه اجرایی است.</li>
<li>د) نهاد عمومی غیردولتی، تصویب مجلس و اداره توسط هیأت امنا</li>
</ul>
</ul>
 
|پاسخ=ب
|پاسخ=ج
|تحلیل=ماده ۱ مجموعه این عناصر را برای تعریف وزارتخانه بیان کرده است.
|تحلیل=ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه‌ها را در شمار دستگاه‌های اجرایی قرار داده است.
|مستند=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|مستند=مواد ۱ و ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری
|نکته=مقایسه ماده ۱ با مواد ۲ تا ۵ برای تفکیک وزارتخانه از سایر انواع واحدهای سازمانی اهمیت دارد.
|نکته=تعریف وزارتخانه در ماده ۱ و تعریف دستگاه اجرایی در ماده ۵ باید در کنار یکدیگر مطالعه شوند.
}}
}}


خط ۲۳۳: خط ۲۱۹:


{{شرح ماده
{{شرح ماده
|عنوان=شرح و تحلیل ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
|عنوان=تعریف قانونی وزارتخانه
|خلاصه=ماده ۱ وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی می‌داند که برای تحقق یک یا چند هدف دولت تشکیل می‌شود، مبنای ایجاد آن قانون است و اداره آن برعهده وزیر قرار دارد.
|خلاصه=ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی می‌داند که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
|توضیح=ماده ۱ در مقام ارائه تعریف قانونی وزارتخانه است. از متن ماده می‌توان چهار عنصر اصلی را استخراج کرد: نخست، وزارتخانه باید واحد سازمانی مشخص باشد؛ دوم، باید تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده داشته باشد؛ سوم، ایجاد آن باید به موجب قانون باشد؛ و چهارم، اداره آن توسط وزیر صورت گیرد. این تعریف در فصل اول قانون و در کنار تعاریف مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی قرار گرفته است.
 
|توضیح=قانون‌گذار در ابتدای فصل تعاریف، وزارتخانه را به عنوان یکی از واحدهای اصلی ساختار اداری دولت تعریف کرده است. در این تعریف، وزارتخانه یک واحد سازمانی مشخص است و وجود آن باید مبتنی بر قانون باشد. همچنین اداره وزارتخانه بر عهده وزیر قرار گرفته است.
 
|نکات=
|نکات=
۱. وزارتخانه یک واحد سازمانی مشخص است.
۱. وزارتخانه باید یک واحد سازمانی مشخص باشد.


۲. وزارتخانه برای تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت فعالیت می‌کند.
۲. وظیفه وزارتخانه در تعریف ماده، تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت است.


۳. ایجاد وزارتخانه باید مستند به قانون باشد.
۳. ایجاد وزارتخانه باید به موجب قانون باشد.


۴. اداره وزارتخانه برعهده وزیر است.
۴. اداره وزارتخانه بر عهده وزیر است.


۵. صرف دولتی بودن یک واحد، برای اطلاق عنوان وزارتخانه کافی نیست.
۵. ماده ۱ صرفاً تعریف وزارتخانه را ارائه می‌کند و مقررات مربوط به حدود وظایف و اختیارات هر وزارتخانه ممکن است در قوانین خاص آن وزارتخانه تعیین شود.


۶. تعریف وزارتخانه باید در کنار تعریف دستگاه اجرایی در ماده ۵ مطالعه شود.
۶. تعریف «وزارتخانه» در ماده ۱ را باید از تعریف «مؤسسه دولتی» در ماده ۲ و «شرکت دولتی» در ماده ۴ تفکیک کرد.


۷. تمایز وزارتخانه با مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی و شرکت دولتی در مواد بعدی همین فصل مشخص می‌شود.
|مثال=وزارتخانه‌های کشور، امور اقتصادی و دارایی، دادگستری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر وزارتخانه‌هایی که به موجب قانون تشکیل شده‌اند، در چارچوب تعریف ماده ۱ قرار می‌گیرند.
|مثال=وزارتخانه‌ای که بر اساس قانون ایجاد شده و تحقق بخشی از اهداف دولت را برعهده دارد و توسط وزیر اداره می‌شود، با عناصر تعریف مقرر در ماده ۱ منطبق است.
 
|توجه=ماده ۱ صرفاً تعریف وزارتخانه را بیان می‌کند و نباید تمام احکام مربوط به ساختار، وظایف، تشکیلات و صلاحیت وزارتخانه‌ها را از همین ماده استنباط کرد.
|توجه=وجود عنوان «وزارتخانه» به تنهایی برای تعیین تمام ویژگی‌های حقوقی آن کافی نیست و برای بررسی وظایف، اختیارات و تشکیلات هر وزارتخانه باید قانون تشکیل و قوانین خاص مربوط به آن نیز بررسی شود.
}}
}}


خط ۲۶۲: خط ۲۵۰:
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">


<h3>۱. وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی</h3>
<h3>۱. وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی مشخص</h3>
ماده ۱ ابتدا وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی می‌کند. بنابراین عنوان وزارتخانه ناظر بر یک ساختار سازمان‌یافته و معین در نظام اداری دولت است.
 
قانون‌گذار وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی کرده است. بنابراین، وزارتخانه در ساختار اداری دولت دارای جایگاه سازمانی معین است و مفهوم آن با یک شخص حقیقی یا صرفاً یک مقام اداری متفاوت است.
 
<h3>۲. ضرورت ایجاد به موجب قانون</h3>


<h3>۲. ارتباط با اهداف دولت</h3>
ماده ۱ ایجاد وزارتخانه را به قانون مرتبط کرده است. بنابراین اصل ایجاد وزارتخانه باید دارای مبنای قانونی باشد. حدود وظایف و اختیارات هر وزارتخانه نیز ممکن است در قانون خاص تشکیل آن یا قوانین بعدی تعیین یا تکمیل شود.
وزارتخانه باید تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده داشته باشد. بنابراین وجود هدف عمومی و دولتی، بخشی از تعریف قانونی وزارتخانه است.


<h3>۳. ضرورت مبنای قانونی</h3>
<h3>۳. ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت</h3>
ایجاد وزارتخانه نمی‌تواند صرفاً مبتنی بر تصمیم اداری باشد؛ ماده ۱ ایجاد آن را به قانون مرتبط کرده است.


<h3>۴. اداره توسط وزیر</h3>
در تعریف قانونی، وزارتخانه نهادی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد. بنابراین عنصر «هدف» در شناسایی کارکرد وزارتخانه اهمیت دارد و وزارتخانه بخشی از ساختار تحقق وظایف عمومی دولت محسوب می‌شود.
اداره وزارتخانه توسط وزیر، چهارمین عنصر مهم تعریف قانونی آن است و وزارتخانه را از بسیاری از واحدهای دیگر نظام اداری متمایز می‌کند.


<h3>۵. رابطه با ماده ۵</h3>
<h3>۴. اداره وزارتخانه توسط وزیر</h3>
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه‌ها را در شمار دستگاه‌های اجرایی قرار می‌دهد. بنابراین تعریف ماده ۱ باید در ارتباط با ماده ۵ تحلیل شود.
 
عنصر دیگر تعریف ماده ۱، اداره وزارتخانه توسط وزیر است. این ویژگی وزارتخانه را از واحدهایی که تحت مدیریت مقامات یا ارکان دیگری قرار دارند متمایز می‌کند.
 
<h3>۵. رابطه ماده ۱ با مواد ۲ تا ۵</h3>
 
فصل اول قانون، پس از تعریف وزارتخانه، به تعریف مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی می‌پردازد. مطالعه این مواد در کنار یکدیگر برای تشخیص ماهیت حقوقی واحدهای مختلف اداری ضروری است.


</div>
</div>
خط ۲۸۸: خط ۲۸۱:
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">


تعریف قانونی وزارتخانه موجب ایجاد معیار مشخص برای تشخیص این نهاد از سایر واحدها و اشخاص حقوقی فعال در نظام اداری کشور می‌شود.
قرار دادن تعریف وزارتخانه در ابتدای قانون مدیریت خدمات کشوری، چارچوب مفهومی لازم برای فهم ساختار دستگاه‌های اجرایی را فراهم می‌کند.


قرار دادن عناصر تشکیل‌دهنده وزارتخانه در متن قانون، از توسعه یا تغییر مفهوم آن بدون مبنای قانونی جلوگیری می‌کند.
قانون‌گذار با مشخص کردن عناصر اصلی وزارتخانه، از جمله سازمان‌یافتگی، هدف دولتی، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر، یک تعریف پایه برای تفکیک وزارتخانه از سایر اشخاص و واحدهای حقوقی ارائه کرده است.


ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت نیز نشان می‌دهد که این نهاد در ساختار عمومی اداره کشور و تحقق وظایف حاکمیتی و عمومی دولت نقش دارد.
این تعریف در کنار تعاریف مواد بعدی، مبنایی برای تفکیک وزارتخانه از مؤسسات دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت‌های دولتی ایجاد می‌کند.


</div>
</div>
خط ۳۰۶: خط ۲۹۹:


<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<strong>تصویب قانون — ۱۳۸۶</strong><br>
<strong>قانون مدیریت خدمات کشوری ۰۸/۰۷/۱۳۸۶</strong><br>
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ به صورت آزمایشی تصویب و اجرا شد.
ماده ۱ در فصل اول قانون، «وزارتخانه» را به عنوان واحد سازمانی مشخصی تعریف کرد که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<strong>دوره اجرای آزمایشی</strong><br>
<strong>اجرای آزمایشی قانون</strong><br>
قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا برای دوره پنج‌ساله به صورت آزمایشی به اجرا درآمد.
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ با اجرای آزمایشی تصویب شد. متن ماده ۱ در چارچوب فصل تعاریف این قانون قرار گرفت.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #527d77;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fafcfb;">
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;">
<strong>دائمی شدن قانون — ۱۳۹۷</strong><br>
<strong>دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷</strong><br>
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۶، قانون مدیریت خدمات کشوری با اصلاحات و الحاقات بعدی دائمی شد.
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی از تاریخ انقضای مدت اعتبار آزمایشی دائمی شد. این قانون، مبنای دائمی شدن وضعیت کل قانون است و به خودی خود به معنای اصلاح متن ماده ۱ نیست.
</div>
</div>


<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;">
<div style="border:1px solid #e1e7e5;border-right:4px solid #8064a2;border-radius:8px;padding:9px 11px;margin:7px 0;background:#fbfafc;">
<strong>جایگاه ماده ۱</strong><br>
<strong>نکته درباره سابقه اصلاحی ماده</strong><br>
ماده ۱ همچنان به عنوان نخستین ماده فصل تعاریف، تعریف قانونی وزارتخانه را ارائه می‌کند.
در منابع بررسی‌شده، اصلاح مشخص و مستقیمی برای متن ماده ۱ شناسایی نشد؛ بنابراین «آخرین اصلاح» ماده ۱ به صورت خط تیره درج شده است.
</div>
</div>


خط ۳۳۶: خط ۳۲۹:
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">


* [[اصل ۱۳۳ قانون اساسی|اصل ۱۳۳ قانون اساسی]] — تعیین وزرا و لزوم تعیین حدود وظایف وزارتخانه‌ها
* [[ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف وزارتخانه</strong>
* [[اصل ۱۳۵ قانون اساسی|اصل ۱۳۵ قانون اساسی]] — وضعیت وزیر و سرپرست وزارتخانه
* [[ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong>
* [[اصل ۱۳۶ قانون اساسی|اصل ۱۳۶ قانون اساسی]] — تغییر وزرا و شرایط مربوط به هیأت وزیران
* [[ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong>
* [[ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف وزارتخانه
* [[ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong>
* [[ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف مؤسسه دولتی
* [[ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی</strong>
* [[ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی
* [[اصل ۱۳۳ قانون اساسی]] — <strong>تعیین تعداد وزیران و حدود مسئولیت آنان در ساختار دولت</strong>
* [[ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف شرکت دولتی
* [[اصل ۱۳۵ قانون اساسی]] — <strong>جایگاه وزیر و سرپرست وزارتخانه</strong>
* [[ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف دستگاه اجرایی
* [[اصل ۱۳۶ قانون اساسی]] — <strong>تغییر وزرا و رأی اعتماد مجلس</strong>
* [[ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف پست سازمانی
* [[اصل ۱۳۷ قانون اساسی]] — <strong>مسئولیت وزیران و هماهنگی هیأت وزیران</strong>
* [[ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — تعریف کارمند
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2022/08/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-v2.pdf شناسنامه قانون ـ متن قانون مدیریت خدمات کشوری]
* [https://www.solh.ir/regulation/1/79 متن قانون مدیریت خدمات کشوری در صلح]
* [https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مجموعه قوانین ـ قانون مدیریت خدمات کشوری]
* [https://law-ir.ir/law/cat/1743/ متن قانون مدیریت خدمات کشوری]
* [https://www.solh.ir/regulation/1/79 قانون مدیریت خدمات کشوری ـ صلح]
* [https://irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 متن قانون و سوابق تقنینی]
* [https://www.irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 قانون مدیریت خدمات کشوری ـ ایران کدیفای]
* [https://nezamat.ir/ مجموعه قوانین و مقررات نظامات]
* [https://kargozin.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%لا%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA قانون مدیریت خدمات کشوری ـ کارگزین]
* [https://dadpluss.ir/laws/civil-service-management/ متن قانون مدیریت خدمات کشوری در دادپلاس]


</div>
</div>
خط ۳۵۸: خط ۳۵۰:


<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
سوابق قضایی و تفسیری مرتبط
</h2>
</h2>


<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:2;">


<strong>۱. دستورالعمل سازماندهی واحدهای سازمانی دستگاه‌های اجرایی</strong><br>
<strong>نکته درباره آرای مستقیم ماده ۱:</strong><br>
دستورالعمل سازماندهی واحدهای سازمانی دستگاه‌های اجرایی در سطوح تقسیمات کشوری، وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مستقل را از حیث سازماندهی واحدهای سازمانی مورد توجه قرار داده است.<br>
در بررسی منابع در دسترس، رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که مستقیماً و صرفاً در مقام تفسیر عبارت‌های ماده ۱ صادر شده باشد، شناسایی نشد. بنابراین از نسبت دادن آرای غیرمستقیم به ماده ۱ به عنوان «رأی مستقیم» خودداری شده است.
[https://kargozin.com/دستورالعمل-سازماندهی-واحدهای-سازمانی-دستگاه‌های-اجرایی-در-سطوح-تقسیمات-کشوری/ مشاهده دستورالعمل]


<br><br>
<br><br>


<strong>۲. آیین‌نامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکت‌های دولتی</strong><br>
<strong>۱. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۰۶۵۷ ـ ۲۴/۰۳/۱۳۹۳</strong><br>
در این آیین‌نامه به شرکت‌های دولتی موضوع ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری و رابطه آنها با وزارتخانه‌ها و سایر دستگاه‌های دولتی اشاره شده است.<br>
در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به تعریف وزارتخانه در ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، اعلام کرده است که ادارات و اجزای دیگر یک وزارتخانه دارای شخصیت حقوقی واحد هستند و وزیر مسئول امور اداری، مالی، استخدامی و تشکیلات وزارتخانه است. <br>
[https://golestanandish.blogfa.com/?p=21 مشاهده متن آیین‌نامه]
[https://sokhanara.com/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87-1393/ مشاهده نظریه]


<br><br>
<br><br>


<strong>۳. مقررات مرتبط با دستگاه‌های اجرایی</strong><br>
<strong>۲. نظریه مشورتی شماره ۶۱۸۵/۷ ـ ۱۹/۰۹/۱۳۸۶</strong><br>
در مقررات مالی و بودجه‌ای متعدد، وزارتخانه‌ها به عنوان یکی از مصادیق دستگاه‌های اجرایی موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری مورد اشاره قرار گرفته‌اند.<br>
این نظریه در مقام تفکیک «مؤسسه دولتی»، «شرکت دولتی» و سایر اشخاص حقوقی، به تعاریف قانون مدیریت خدمات کشوری و از جمله مواد ۱ تا ۴ توجه کرده است. این نظریه از حیث تفکیک وزارتخانه از سایر واحدهای سازمانی برای مطالعه ماده ۱ مرتبط است. <br>
[https://nezamat.ir/ مجموعه مقررات نظامات]
[https://law-ir.ir/advisory-opinions/cat/1373/ مشاهده نظریه مشورتی]


<br><br>
<br><br>


<strong>۴. مقررات جدید مرتبط با دستگاه‌های اجرایی</strong><br>
<strong>۳. نظریه مشورتی شماره ۱۰۰۴/۹۶/۷ ـ ۰۵/۰۶/۱۳۹۶</strong><br>
مصوبه ساماندهی نظام پرداخت نیروهای شرکتی نیز دستگاه‌های اجرایی موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری را مورد خطاب قرار داده است.<br>
این نظریه درباره ماهیت سازمان ملی زمین و مسکن و تمایز آن از وزارتخانه و مؤسسه دولتی صادر شده و از حیث تفکیک ساختارهای حقوقی دستگاه‌های دولتی با ماده ۱ مرتبط است. <br>
[https://daftarvakil.ir/قوانین-و-مصوبات/206022/ مشاهده مصوبه]
[https://edariwiki.ir/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DB%B1%DB%B0%DB%B0%DB%B4/%DB%B9%DB%B6/%DB%B7_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B6/%DB%B0%DB%B5/%DB%B0%DB%B3_%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DA%A9%D9%84_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C_%D9%82%D9%88%D9%87_%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%83%D9%86 مشاهده نظریه]
 
<br><br>
 
<strong>۴. نظریه مشورتی شماره ۱۲۴۹/۹۶/۷ ـ ۰۵/۰۶/۱۳۹۶</strong><br>
این نظریه درباره مفهوم دستگاه‌های اجرایی و شمول مقررات مربوط به وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی بحث می‌کند و از حیث ارتباط ماده ۱ با ماده ۵ قابل استفاده است. <br>
[https://vakilan.net/Vots/Show/92684 مشاهده نظریه]
 
<br><br>
 
<strong>۵. رأی شماره‌های ۳۱۷ و ۳۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری</strong><br>
این رأی درباره شمول قانون مدیریت خدمات کشوری بر کارکنان سازمان غذا و دارو و جایگاه آن در ساختار وزارت بهداشت صادر شده است. رأی مستقیماً ناظر به تفسیر ماده ۱ نیست، اما برای بررسی رابطه وزارتخانه، سازمان‌های تابعه و شمول قانون مدیریت خدمات کشوری قابل استفاده است. <br>
[https://lamtakam.com/law/general_court_of_justice/1068511/ مشاهده رأی]


</div>
</div>
خط ۳۹۱: خط ۳۹۴:


<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
آراء قضایی مرتبط
منابع تقنینی، اداری و اجرایی مرتبط
</h2>
</h2>


<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13px;color:#455a64;line-height:1.95;">
 
<strong>۱. شناسنامه قانون ـ مجموعه قوانین و مقررات اداری و استخدامی</strong><br>
متن قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده ۱ در مجموعه قوانین و مقررات اداری و استخدامی. <br>
[https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2022/08/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-v2.pdf مشاهده منبع]
 
<br>
 
<strong>۲. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مجموعه قوانین</strong><br>
[https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مشاهده متن قانون]
 
<br>
 
<strong>۳. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ ایران کدیفای</strong><br>
[https://www.irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 مشاهده منبع]
 
<br>
 
<strong>۴. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ صلح</strong><br>
[https://www.solh.ir/regulation/1/79 مشاهده منبع]
 
<br>
 
<strong>۵. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ کارگزین</strong><br>
[https://kargozin.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%لا%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA مشاهده منبع]
 
<br>
 
<strong>۶. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ کانون وکلای دادگستری مرکز</strong><br>
[https://www.markazibar.com/conditions.php?category=1 مشاهده متن قانون]
 
<br>
 
<strong>۷. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ ناصر زنگباری</strong><br>
[https://nasserzangbari.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C/ مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۸. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ راهش</strong><br>
[https://raahesh.ir/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C/ مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۹. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ دادپلاس</strong><br>
[https://dadpluss.ir/laws/civil-service-management/ مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۱۰. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ وکیل‌سوال</strong><br>
[https://www.vakilsoal.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%8A/ مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۱۱. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ وکیلان</strong><br>
[https://vakilan.net/LegalInformation/Law/7585 مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۱۲. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ هوش حقوقی</strong><br>
[https://hoghogh.ai/laws/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C مشاهده متن]
 
<br>
 
<strong>۱۳. قوانین و مقررات ـ نظامات</strong><br>
[https://nezamat.ir/ جست‌وجوی قوانین و مقررات مرتبط]
 
<br>


<strong>رأی شماره ۸۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری</strong><br>
<strong>۱۴. طرح نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس</strong><br>
این رأی در موضوع وضعیت شرکت‌های توزیع نیروی برق و تشخیص دولتی یا غیردولتی بودن آنها مورد استناد قرار گرفته و در کنار ماده ۴ و ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در تحلیل مفهوم دستگاه اجرایی قابل توجه است.<br>
این منبع در تعریف دستگاه‌های اجرایی به ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری ارجاع می‌دهد و از این جهت برای ارتباط مفهومی وزارتخانه با ساختار دستگاه‌های اجرایی قابل استفاده است. <br>
[https://divan-edalat.ir/ دیوان عدالت اداری]
[https://shenasname.ir/estekhdam/23104-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3 مشاهده منبع]


<br><br>
<br>


<strong>آرای هیأت عمومی درباره شمول قانون مدیریت خدمات کشوری</strong><br>
<strong>۱۵. آیین‌نامه نحوه فعالیت، وظایف و اختیارات روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دستگاه‌های اجرایی</strong><br>
در آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، در موارد متعدد حدود شمول قانون مدیریت خدمات کشوری و وضعیت دستگاه‌ها و مؤسسات مورد بررسی قرار گرفته است.<br>
این آیین‌نامه در مقررات اجرایی خود از وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی نام می‌برد و برای مطالعه ساختار سازمانی دستگاه‌های اجرایی مرتبط است. <br>
[https://divan-edalat.ir/ پایگاه دیوان عدالت اداری]
[https://shenasname.ir/sakhtar/1178-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA%D8%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C مشاهده منبع]


<br><br>
<br>


<strong>رأی شماره ۷۴۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری</strong><br>
<strong>۱۶. آیین‌نامه اجرایی مواد ۸۱ و ۸۲ قانون مدیریت خدمات کشوری</strong><br>
این رأی در تحلیل وضعیت دستگاه‌های دولتی، وزارتخانه‌ها و نسبت برخی مؤسسات با قوانین عمومی از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری قابل استفاده است.<br>
این آیین‌نامه از مقررات اجرایی قانون مدیریت خدمات کشوری و ناظر به دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون است. <br>
[https://amagestate.com/post/7366498930853922564 مشاهده متن رأی]
[https://nezamat.ir/post-30078 مشاهده آیین‌نامه]


<br><br>
<br>


<strong>رأی شماره ۶۸۳۵۸۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری</strong><br>
<strong>۱۷. آیین‌نامه اموال دولتی</strong><br>
این رأی نیز در بحث حدود شمول قوانین عمومی از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به برخی نهادهای آموزشی و پژوهشی قابل توجه است.<br>
این آیین‌نامه در تعریف و تنظیم مقررات مربوط به اموال وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی، برای مطالعه تمایز این واحدها با سایر اشخاص حقوقی مرتبط است. <br>
[https://1ghazi.pro/item/6053810 مشاهده متن رأی]
[https://shenasname.ir/mohasebat/647-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C مشاهده آیین‌نامه]


</div>
</div>
خط ۴۲۴: خط ۴۹۳:


<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
<h2 style="font-size:18px;color:#405b56;margin:0 0 9px;">
نظریات مشورتی
مقایسه با قوانین پیشین
</h2>
</h2>


<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">
<div style="font-size:13.5px;color:#455a64;line-height:2;">


<strong>نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۴۳۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۱۲</strong><br>
قانون مدیریت خدمات کشوری در تعریف وزارتخانه از مفاهیم موجود در قوانین اداری پیشین استفاده کرده، اما تعریف آن را در چارچوب ساختار جدید قانون مدیریت خدمات کشوری قرار داده است.
این نظریه در تفکیک وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی از شرکت‌های دولتی و در تعیین دامنه برخی مقررات ناظر بر اشخاص دولتی، به مواد قانون مدیریت خدمات کشوری استناد کرده است.<br>
[https://asbahi-lawyer.ir/nazariyeh/نظریه-مشورتی-شماره-۷-۱۴۰۰-۴۳۶-مورخ-۱۴۰۰-۰۵-۱۲/ مشاهده نظریه]


<br><br>
<strong>قانون استخدام کشوری</strong> نیز در مقررات خود از «وزارتخانه» به عنوان واحد سازمانی مشخص یاد کرده بود. مقایسه این تعریف با ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، استمرار مفهوم وزارتخانه در حقوق اداری ایران و در عین حال تفاوت در ساختار کلی دو قانون را نشان می‌دهد.


<strong>نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۰۷ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۹</strong><br>
[https://shenasname.ir/laws/1005-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C قانون استخدام کشوری در شناسنامه قانون]
این نظریه در بحث تشخیص دستگاه اجرایی و وضعیت شرکت‌های آب و فاضلاب و شرکت‌های توزیع برق، مواد ۴ و ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری را مورد بررسی قرار داده است.<br>
[https://asbahi-lawyer.ir/nazariyeh/نظریه-مشورتی-شماره-۷-۱۴۰۳-۷۰۷-مورخ-۱۴۰۳/ مشاهده نظریه]
 
<br><br>
 
<strong>نظریه شماره ۲۹۷/۹۴/۷ مورخ ۱۳۹۴/۰۲/۰۵</strong><br>
در این نظریه برای تعیین مفهوم مسئول دولتی به مواد ۱، ۲ و ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری استناد شده است.<br>
[https://law-alipour.blogfa.com/?p=7 مشاهده نظریه]


</div>
</div>
خط ۴۵۸: خط ۵۱۷:
<strong>منابع متن قانون</strong>
<strong>منابع متن قانون</strong>


* [https://shenasname.ir/ شناسنامه قانون]
* [https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2022/08/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-v2.pdf شناسنامه قانون]
* [https://www.solh.ir/regulation/1/79 صلح؛ متن قانون مدیریت خدمات کشوری]
* [https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مجموعه قوانین]
* [https://law-ir.ir/law/cat/1743/ مجموعه قوانین]
* [https://irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 ایران کدیفای]
* [https://www.solh.ir/regulation/1/79 صلح]
* [https://www.irancodify.com/Blog/BlogSingle/88bccca4-36a3-4f13-b694-91a3cfd57db3 ایران کدیفای]
* [https://kargozin.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%لا%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA کارگزین]
* [https://www.markazibar.com/conditions.php?category=1 کانون وکلای دادگستری مرکز]
* [https://dadpluss.ir/laws/civil-service-management/ دادپلاس]
* [https://dadpluss.ir/laws/civil-service-management/ دادپلاس]
* [https://raahesh.ir/متن-کامل-قانون-مدیریت-خدمات-کشوری/ راهش]
* [https://vakilan.net/LegalInformation/Law/7585 وکیلان]
* [https://rohamahmadzadeh.ir/fa/laws/modiriyat-khedmat قانون مدیریت خدمات کشوری ـ دفتر وکالت احمدزاده]
* [https://nasserzangbari.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C/ ناصر زنگباری]
* [https://raahesh.ir/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C/ راهش]
* [https://www.vakilsoal.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C/ وکیل‌سوال]


<strong>منابع تقنینی و مقرراتی</strong>
<strong>منابع تفسیری و قضایی</strong>


* [https://nezamat.ir/ نظامات]
* [https://law-ir.ir/advisory-opinions/cat/1373/ نظریه مشورتی شماره ۶۱۸۵/۷]
* [https://nezamat.ir/ مجموعه قوانین و مقررات مرتبط با دستگاه‌های اجرایی]
* [https://sokhanara.com/%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87-1393/ نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۰۶۵۷]
* [https://kargozin.com/ مجله کارگزینی ـ مقررات اداری و استخدامی]
* [https://edariwiki.ir/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DB%B1%DB%B0%DB%B0%DB%B4/%DB%B9%DB%B6/%DB%B7_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B6/%DB%B0%DB%B5/%DB%B0%DB%B3_%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DA%A9%D9%84_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C_%D9%82%D9%88%D9%87_%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%83%D9%86 نظریه ۱۰۰۴/۹۶/۷]
* [https://shenasname.ir/wage/49233-دستورالعمل-ساماندهی-حقوق شناسنامه قانون ـ دستورالعمل‌های مرتبط با دستگاه‌های اجرایی]
* [https://vakilan.net/Vots/Show/92684 نظریه ۱۲۴۹/۹۶/۷]
 
* [https://lamtakam.com/law/general_court_of_justice/1068511/ رأی شماره‌های ۳۱۷ و ۳۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]
<strong>منابع قضایی و تفسیری</strong>
 
* [https://divan-edalat.ir/ دیوان عدالت اداری]
* [https://1ghazi.pro/item/6053810 رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]
* [https://amagestate.com/post/7366498930853922564 رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری]
* [https://asbahi-lawyer.ir/nazariyeh/ نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه]
* [https://mehdigoudarzi.com/ دایره‌المعارف جامع قوانین ایران]


</div>
</div>
خط ۴۸۷: خط ۵۴۳:
|محتوا=
|محتوا=


* [[ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — مؤسسه دولتی
* [[ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف مؤسسه دولتی</strong>
* [[ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی
* [[ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی</strong>
* [[ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — شرکت دولتی
* [[ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف شرکت دولتی</strong>
* [[ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — دستگاه اجرایی
* [[ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف دستگاه اجرایی</strong>
* [[ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — پست سازمانی
* [[ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف پست سازمانی</strong>
* [[ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — کارمند
* [[ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف امور حاکمیتی</strong>
* [[ماده ۸ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۸ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف امور اجتماعی، فرهنگی و خدماتی</strong>
* [[ماده ۱۰ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۱۰ قانون مدیریت خدمات کشوری]] — <strong>تعریف امور زیربنایی</strong>
   }}
   }}


خط ۵۰۳: خط ۵۶۱:
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">
<div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;font-size:12.5px;line-height:1.7;">


<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانه‌ها]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:دستگاه‌های اجرایی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:نظام اداری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانه‌های دولت]]</span>
<span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:فصل اول قانون مدیریت خدمات کشوری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:وزارتخانه‌ها]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:ساختار اداری دولت]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:دستگاه‌های اجرایی]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:حقوق اداری]]</span> <span style="border:1px solid #d8e3e0;border-radius:15px;padding:2px 9px;background:#f7faf9;">[[رده:قوانین استخدامی و اداری]]</span>


</div>
</div>
خط ۵۱۶: خط ۵۷۴:
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">
<div style="font-size:13.5px;color:#394642;line-height:1.9;">


ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی می‌داند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی تعریف می‌کند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.
 
سه عنصر اصلی تعریف ماده عبارت‌اند از: <strong>واحد سازمانی مشخص</strong>، <strong>ایجاد به موجب قانون</strong> و <strong>اداره توسط وزیر</strong>.


برای فهم دقیق این ماده، باید آن را در کنار مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و همچنین اصول ۱۳۳، ۱۳۵ و ۱۳۶ قانون اساسی مطالعه کرد.
برای درک کامل جایگاه وزارتخانه در نظام اداری، مطالعه مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در کنار ماده ۱ ضروری است؛ زیرا این مواد به ترتیب به مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی می‌پردازند.


</div>
</div>
خط ۵۴۲: خط ۶۰۲:
[[ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۶]]
[[ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۶]]
[[ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۷]]
[[ماده ۸ قانون مدیریت خدمات کشوری|ماده ۸]]


</div>
</div>

نسخهٔ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۳۱


ماده

۱

● معتبر

وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

تعاریف اصطلاحات

وزارتخانه
واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

واحد سازمانی
یک واحد مشخص در ساختار اداری دولت که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین سازمان یافته است.

هدف دولت
هدف یا اهدافی که تحقق آنها در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی بر عهده ساختار اداری دولت قرار گرفته است.

ایجاد وزارتخانه به موجب قانون
وزارتخانه صرفاً بر اساس قانون ایجاد می‌شود و ایجاد یا تغییر عنوان آن تابع مبنای قانونی است.

وزیر
مقامی که مطابق قانون، اداره وزارتخانه و مسئولیت امور آن را بر عهده دارد.

استقلال سازمانی
ماده ۱ وزارتخانه را به عنوان واحدی از ساختار دولت تعریف می‌کند و اداره آن را به وزیر واگذار می‌نماید؛ این مفهوم با استقلال حقوقی مؤسسات دولتی موضوع ماده ۲ یکسان نیست.


وضعیت: معتبر

تاریخ تصویب: 1386-07-08

آخرین اصلاح:

مبنای اصلاح:

سابقه تقنینی

هیچ نتیجه


ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از تعاریف پایه‌ای فصل نخست قانون را ارائه می‌کند و «وزارتخانه» را به عنوان واحد سازمانی مشخصی تعریف می‌نماید که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

این تعریف، سه عنصر اساسی را برای شناسایی وزارتخانه بیان می‌کند: واحد سازمانی مشخص، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر.

منبع و کنترل متن: متن ماده ۱ با منابع منتشرکننده قانون مدیریت خدمات کشوری تطبیق داده شده است. شناسنامه قانون نیز متن ماده را به همین صورت درج کرده است.

مشاهده متن قانون در شناسنامه قانون

مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری

مشاهده متن قانون در ایران کدیفای

📝 تست‌های آزمونی

سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری



مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چه نوع واحدی است؟

(تألیفی ـ مستند به متن قانون)


  • الف) شرکت دولتی
  • ب) واحد سازمانی مشخص
  • ج) مؤسسه عمومی غیردولتی
  • د) نهاد خصوصی دارای وظیفه عمومی





مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد می‌شود؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) صرفاً با تصویب هیأت وزیران
  • ب) با تصمیم وزیر مربوط
  • ج) به موجب قانون
  • د) با تصویب شورای عالی اداری





بر اساس ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره می‌شود؟

(تألیفی ـ مفهومی)


  • الف) رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور
  • ب) معاون اول رئیس‌جمهور
  • ج) وزیر
  • د) رئیس مجلس شورای اسلامی





کدام گزینه مجموعه عناصر مندرج در تعریف قانونی وزارتخانه در ماده ۱ را به‌درستی بیان می‌کند؟

(تألیفی ـ تحلیلی)


  • الف) شخصیت حقوقی مستقل، بودجه غیردولتی و اداره توسط هیأت مدیره
  • ب) واحد سازمانی مشخص، تحقق اهداف دولت، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر
  • ج) شرکت تجاری، استقلال مالی و اداره توسط مدیرعامل
  • د) نهاد عمومی غیردولتی، تصویب مجلس و اداره توسط هیأت امنا





شرح و توضیح ماده

تعریف قانونی وزارتخانه


خلاصه مطلب

ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی می‌داند که تحقق یک یا چند هدف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

این ماده در عمل یعنی چه؟

قانون‌گذار در ابتدای فصل تعاریف، وزارتخانه را به عنوان یکی از واحدهای اصلی ساختار اداری دولت تعریف کرده است. در این تعریف، وزارتخانه یک واحد سازمانی مشخص است و وجود آن باید مبتنی بر قانون باشد. همچنین اداره وزارتخانه بر عهده وزیر قرار گرفته است.

نکات مهم

۱. وزارتخانه باید یک واحد سازمانی مشخص باشد.

۲. وظیفه وزارتخانه در تعریف ماده، تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت است.

۳. ایجاد وزارتخانه باید به موجب قانون باشد.

۴. اداره وزارتخانه بر عهده وزیر است.

۵. ماده ۱ صرفاً تعریف وزارتخانه را ارائه می‌کند و مقررات مربوط به حدود وظایف و اختیارات هر وزارتخانه ممکن است در قوانین خاص آن وزارتخانه تعیین شود.

۶. تعریف «وزارتخانه» در ماده ۱ را باید از تعریف «مؤسسه دولتی» در ماده ۲ و «شرکت دولتی» در ماده ۴ تفکیک کرد.

مثال کاربردی

وزارتخانه‌های کشور، امور اقتصادی و دارایی، دادگستری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر وزارتخانه‌هایی که به موجب قانون تشکیل شده‌اند، در چارچوب تعریف ماده ۱ قرار می‌گیرند.

توجه

وجود عنوان «وزارتخانه» به تنهایی برای تعیین تمام ویژگی‌های حقوقی آن کافی نیست و برای بررسی وظایف، اختیارات و تشکیلات هر وزارتخانه باید قانون تشکیل و قوانین خاص مربوط به آن نیز بررسی شود.

تحلیل حقوقی و تفسیری

۱. وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی مشخص

قانون‌گذار وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی کرده است. بنابراین، وزارتخانه در ساختار اداری دولت دارای جایگاه سازمانی معین است و مفهوم آن با یک شخص حقیقی یا صرفاً یک مقام اداری متفاوت است.

۲. ضرورت ایجاد به موجب قانون

ماده ۱ ایجاد وزارتخانه را به قانون مرتبط کرده است. بنابراین اصل ایجاد وزارتخانه باید دارای مبنای قانونی باشد. حدود وظایف و اختیارات هر وزارتخانه نیز ممکن است در قانون خاص تشکیل آن یا قوانین بعدی تعیین یا تکمیل شود.

۳. ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت

در تعریف قانونی، وزارتخانه نهادی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد. بنابراین عنصر «هدف» در شناسایی کارکرد وزارتخانه اهمیت دارد و وزارتخانه بخشی از ساختار تحقق وظایف عمومی دولت محسوب می‌شود.

۴. اداره وزارتخانه توسط وزیر

عنصر دیگر تعریف ماده ۱، اداره وزارتخانه توسط وزیر است. این ویژگی وزارتخانه را از واحدهایی که تحت مدیریت مقامات یا ارکان دیگری قرار دارند متمایز می‌کند.

۵. رابطه ماده ۱ با مواد ۲ تا ۵

فصل اول قانون، پس از تعریف وزارتخانه، به تعریف مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی می‌پردازد. مطالعه این مواد در کنار یکدیگر برای تشخیص ماهیت حقوقی واحدهای مختلف اداری ضروری است.

مبانی و فلسفه حکم

قرار دادن تعریف وزارتخانه در ابتدای قانون مدیریت خدمات کشوری، چارچوب مفهومی لازم برای فهم ساختار دستگاه‌های اجرایی را فراهم می‌کند.

قانون‌گذار با مشخص کردن عناصر اصلی وزارتخانه، از جمله سازمان‌یافتگی، هدف دولتی، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر، یک تعریف پایه برای تفکیک وزارتخانه از سایر اشخاص و واحدهای حقوقی ارائه کرده است.

این تعریف در کنار تعاریف مواد بعدی، مبنایی برای تفکیک وزارتخانه از مؤسسات دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت‌های دولتی ایجاد می‌کند.

پیشینه تقنینی ماده ۱

قانون مدیریت خدمات کشوری — ۰۸/۰۷/۱۳۸۶
ماده ۱ در فصل اول قانون، «وزارتخانه» را به عنوان واحد سازمانی مشخصی تعریف کرد که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

اجرای آزمایشی قانون
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ با اجرای آزمایشی تصویب شد. متن ماده ۱ در چارچوب فصل تعاریف این قانون قرار گرفت.

دائمی شدن قانون — ۲۶/۱۲/۱۳۹۷
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی از تاریخ انقضای مدت اعتبار آزمایشی دائمی شد. این قانون، مبنای دائمی شدن وضعیت کل قانون است و به خودی خود به معنای اصلاح متن ماده ۱ نیست.

نکته درباره سابقه اصلاحی ماده
در منابع بررسی‌شده، اصلاح مشخص و مستقیمی برای متن ماده ۱ شناسایی نشد؛ بنابراین «آخرین اصلاح» ماده ۱ به صورت خط تیره درج شده است.

مبانی و مستندات قانونی

سوابق قضایی و تفسیری مرتبط

نکته درباره آرای مستقیم ماده ۱:
در بررسی منابع در دسترس، رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که مستقیماً و صرفاً در مقام تفسیر عبارت‌های ماده ۱ صادر شده باشد، شناسایی نشد. بنابراین از نسبت دادن آرای غیرمستقیم به ماده ۱ به عنوان «رأی مستقیم» خودداری شده است.



۱. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۰۶۵۷ ـ ۲۴/۰۳/۱۳۹۳
در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به تعریف وزارتخانه در ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، اعلام کرده است که ادارات و اجزای دیگر یک وزارتخانه دارای شخصیت حقوقی واحد هستند و وزیر مسئول امور اداری، مالی، استخدامی و تشکیلات وزارتخانه است.
مشاهده نظریه



۲. نظریه مشورتی شماره ۶۱۸۵/۷ ـ ۱۹/۰۹/۱۳۸۶
این نظریه در مقام تفکیک «مؤسسه دولتی»، «شرکت دولتی» و سایر اشخاص حقوقی، به تعاریف قانون مدیریت خدمات کشوری و از جمله مواد ۱ تا ۴ توجه کرده است. این نظریه از حیث تفکیک وزارتخانه از سایر واحدهای سازمانی برای مطالعه ماده ۱ مرتبط است.
مشاهده نظریه مشورتی



۳. نظریه مشورتی شماره ۱۰۰۴/۹۶/۷ ـ ۰۵/۰۶/۱۳۹۶
این نظریه درباره ماهیت سازمان ملی زمین و مسکن و تمایز آن از وزارتخانه و مؤسسه دولتی صادر شده و از حیث تفکیک ساختارهای حقوقی دستگاه‌های دولتی با ماده ۱ مرتبط است.
مشاهده نظریه



۴. نظریه مشورتی شماره ۱۲۴۹/۹۶/۷ ـ ۰۵/۰۶/۱۳۹۶
این نظریه درباره مفهوم دستگاه‌های اجرایی و شمول مقررات مربوط به وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی بحث می‌کند و از حیث ارتباط ماده ۱ با ماده ۵ قابل استفاده است.
مشاهده نظریه



۵. رأی شماره‌های ۳۱۷ و ۳۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
این رأی درباره شمول قانون مدیریت خدمات کشوری بر کارکنان سازمان غذا و دارو و جایگاه آن در ساختار وزارت بهداشت صادر شده است. رأی مستقیماً ناظر به تفسیر ماده ۱ نیست، اما برای بررسی رابطه وزارتخانه، سازمان‌های تابعه و شمول قانون مدیریت خدمات کشوری قابل استفاده است.
مشاهده رأی

منابع تقنینی، اداری و اجرایی مرتبط

۱. شناسنامه قانون ـ مجموعه قوانین و مقررات اداری و استخدامی
متن قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده ۱ در مجموعه قوانین و مقررات اداری و استخدامی.
مشاهده منبع


۲. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مجموعه قوانین
مشاهده متن قانون


۳. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ ایران کدیفای
مشاهده منبع


۴. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ صلح
مشاهده منبع


۵. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ کارگزین
مشاهده منبع


۶. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ کانون وکلای دادگستری مرکز
مشاهده متن قانون


۷. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ ناصر زنگباری
مشاهده متن


۸. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ راهش
مشاهده متن


۹. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ دادپلاس
مشاهده متن


۱۰. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ وکیل‌سوال
مشاهده متن


۱۱. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ وکیلان
مشاهده متن


۱۲. قانون مدیریت خدمات کشوری ـ هوش حقوقی
مشاهده متن


۱۳. قوانین و مقررات ـ نظامات
جست‌وجوی قوانین و مقررات مرتبط


۱۴. طرح نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس
این منبع در تعریف دستگاه‌های اجرایی به ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری ارجاع می‌دهد و از این جهت برای ارتباط مفهومی وزارتخانه با ساختار دستگاه‌های اجرایی قابل استفاده است.
مشاهده منبع


۱۵. آیین‌نامه نحوه فعالیت، وظایف و اختیارات روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دستگاه‌های اجرایی
این آیین‌نامه در مقررات اجرایی خود از وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی نام می‌برد و برای مطالعه ساختار سازمانی دستگاه‌های اجرایی مرتبط است.
مشاهده منبع


۱۶. آیین‌نامه اجرایی مواد ۸۱ و ۸۲ قانون مدیریت خدمات کشوری
این آیین‌نامه از مقررات اجرایی قانون مدیریت خدمات کشوری و ناظر به دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون است.
مشاهده آیین‌نامه


۱۷. آیین‌نامه اموال دولتی
این آیین‌نامه در تعریف و تنظیم مقررات مربوط به اموال وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی، برای مطالعه تمایز این واحدها با سایر اشخاص حقوقی مرتبط است.
مشاهده آیین‌نامه

مقایسه با قوانین پیشین

قانون مدیریت خدمات کشوری در تعریف وزارتخانه از مفاهیم موجود در قوانین اداری پیشین استفاده کرده، اما تعریف آن را در چارچوب ساختار جدید قانون مدیریت خدمات کشوری قرار داده است.

قانون استخدام کشوری نیز در مقررات خود از «وزارتخانه» به عنوان واحد سازمانی مشخص یاد کرده بود. مقایسه این تعریف با ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، استمرار مفهوم وزارتخانه در حقوق اداری ایران و در عین حال تفاوت در ساختار کلی دو قانون را نشان می‌دهد.

قانون استخدام کشوری در شناسنامه قانون

مواد مرتبط

رده‌های مرتبط

جمع‌بندی

ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی تعریف می‌کند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می‌گردد.

سه عنصر اصلی تعریف ماده عبارت‌اند از: واحد سازمانی مشخص، ایجاد به موجب قانون و اداره توسط وزیر.

برای درک کامل جایگاه وزارتخانه در نظام اداری، مطالعه مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در کنار ماده ۱ ضروری است؛ زیرا این مواد به ترتیب به مؤسسه دولتی، مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی، شرکت دولتی و دستگاه اجرایی می‌پردازند.

مسیر پیشنهادی مطالعه