ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
تعاریف اصطلاحات
وزارتخانه
واحد سازمانی مشخصی که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد.
واحد سازمانی
واحد مشخصی در ساختار اداری که برای انجام وظایف و تحقق اهداف معین ایجاد میشود.
اهداف دولت
اهداف و وظایف عمومی دولت که تحقق بخشی از آنها برعهده وزارتخانه قرار میگیرد.
ایجاد به موجب قانون
وزارتخانه باید بر مبنای حکم قانونی ایجاد شده یا ایجاد آن به موجب قانون پیشبینی شده باشد.
وزیر
مقام عالی مسئول اداره وزارتخانه که در رأس ساختار مدیریتی آن قرار دارد.
اداره وزارتخانه
هدایت و مدیریت وزارتخانه در چارچوب قوانین و وظایف مقرر، برعهده وزیر است.
ساختار اداری دولت
وزارتخانه یکی از واحدهای اصلی سازمان اداری دولت در قوه مجریه است.
دستگاه اجرایی
مفهومی گستردهتر که مطابق ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را نیز دربرمیگیرد.
وضعیت: معتبر
تاریخ تصویب: 1386-07-08
آخرین اصلاح: —
مبنای اصلاح: قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری
سابقه تقنینی
Function: CargoSQLQuery::run Query: SELECT `WDArticleVersions`.`_pageID` AS `cargo_backlink_page_id_WDArticleVersions`,`نسخه` AS `نسخه`,`وضعیت` AS `وضعیت`,`تاریخ_شروع` AS `تاریخ_شروع`,`تاریخ_پایان` AS `تاریخ_پایان`,`تاریخ_اصلاح` AS `تاریخ_اصلاح`,`مبنای_اصلاح` AS `مبنای_اصلاح`,`متن` AS `متن`,`توضیح_تغییر` AS `توضیح_تغییر`,`منبع` AS `منبع`,`تاریخ_شروع__precision` AS `تاریخ_شروع__precision`,`تاریخ_پایان__precision` AS `تاریخ_پایان__precision`,`تاریخ_اصلاح__precision` AS `تاریخ_اصلاح__precision` FROM `cargo__WDArticleVersions` `WDArticleVersions` WHERE `WDArticleVersions`.`قانون`='قانون مدیریت خدمات کشوری' AND `WDArticleVersions`.`شماره_ماده`=۱ ORDER BY `نسخه` LIMIT 100
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری وزارتخانه را یک واحد سازمانی مشخص میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد، ایجاد آن به موجب قانون است و اداره آن توسط وزیر انجام میشود.
منبع و کنترل متن:
متن ماده با چند منبع منتشرکننده متن قانون تطبیق داده شده است و قانون مدیریت خدمات کشوری با توجه به قانون دائمی شدن آن، در حال حاضر دائمی و معتبر است.
مشاهده قوانین و مقررات در شناسنامه قانون
مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری
مشاهده متن قانون مدیریت خدمات کشوری
مشاهده متن قانون و سوابق آن
📝 تستهای آزمونی
سؤالات تألیفی و آموزشی مستند به ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چیست؟
(تألیفی ـ مستند به متن قانون)
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه چگونه ایجاد میشود؟
(تألیفی ـ مفهومی)
مطابق ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه توسط چه مقامی اداره میشود؟
(تألیفی ـ مفهومی)
با توجه به مواد ۱ و ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، کدام گزینه صحیح است؟
(تألیفی ـ ترکیبی)
تحلیل حقوقی و تفسیری
۱. وزارتخانه به عنوان واحد سازمانی
ماده ۱ ابتدا وزارتخانه را «واحد سازمانی مشخص» معرفی میکند. بنابراین عنوان وزارتخانه ناظر بر یک ساختار سازمانیافته و معین در نظام اداری دولت است.
۲. ارتباط با اهداف دولت
وزارتخانه باید تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده داشته باشد. بنابراین وجود هدف عمومی و دولتی، بخشی از تعریف قانونی وزارتخانه است.
۳. ضرورت مبنای قانونی
ایجاد وزارتخانه نمیتواند صرفاً مبتنی بر تصمیم اداری باشد؛ ماده ۱ ایجاد آن را به قانون مرتبط کرده است.
۴. اداره توسط وزیر
اداره وزارتخانه توسط وزیر، چهارمین عنصر مهم تعریف قانونی آن است و وزارتخانه را از بسیاری از واحدهای دیگر نظام اداری متمایز میکند.
۵. رابطه با ماده ۵
ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانهها را در شمار دستگاههای اجرایی قرار میدهد. بنابراین تعریف ماده ۱ باید در ارتباط با ماده ۵ تحلیل شود.
مبانی و فلسفه حکم
تعریف قانونی وزارتخانه موجب ایجاد معیار مشخص برای تشخیص این نهاد از سایر واحدها و اشخاص حقوقی فعال در نظام اداری کشور میشود.
قرار دادن عناصر تشکیلدهنده وزارتخانه در متن قانون، از توسعه یا تغییر مفهوم آن بدون مبنای قانونی جلوگیری میکند.
ارتباط وزارتخانه با اهداف دولت نیز نشان میدهد که این نهاد در ساختار عمومی اداره کشور و تحقق وظایف حاکمیتی و عمومی دولت نقش دارد.
پیشینه تقنینی ماده ۱
تصویب قانون — ۱۳۸۶
قانون مدیریت خدمات کشوری در سال ۱۳۸۶ به صورت آزمایشی تصویب و اجرا شد.
دوره اجرای آزمایشی
قانون مدیریت خدمات کشوری در ابتدا برای دوره پنجساله به صورت آزمایشی به اجرا درآمد.
دائمی شدن قانون — ۱۳۹۷
به موجب قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۶، قانون مدیریت خدمات کشوری با اصلاحات و الحاقات بعدی دائمی شد.
جایگاه ماده ۱
ماده ۱ همچنان به عنوان نخستین ماده فصل تعاریف، تعریف قانونی وزارتخانه را ارائه میکند.
مبانی و مستندات قانونی
- اصل ۱۳۳ قانون اساسی — تعیین وزرا و لزوم تعیین حدود وظایف وزارتخانهها
- اصل ۱۳۵ قانون اساسی — وضعیت وزیر و سرپرست وزارتخانه
- اصل ۱۳۶ قانون اساسی — تغییر وزرا و شرایط مربوط به هیأت وزیران
- ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف وزارتخانه
- ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف مؤسسه دولتی
- ماده ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی
- ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف شرکت دولتی
- ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف دستگاه اجرایی
- ماده ۶ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف پست سازمانی
- ماده ۷ قانون مدیریت خدمات کشوری — تعریف کارمند
- متن قانون مدیریت خدمات کشوری در صلح
- متن قانون مدیریت خدمات کشوری
- متن قانون و سوابق تقنینی
- مجموعه قوانین و مقررات نظامات
- متن قانون مدیریت خدمات کشوری در دادپلاس
مصادیق عملی و سوابق اجرایی
۱. دستورالعمل سازماندهی واحدهای سازمانی دستگاههای اجرایی
دستورالعمل سازماندهی واحدهای سازمانی دستگاههای اجرایی در سطوح تقسیمات کشوری، وزارتخانهها و سازمانهای مستقل را از حیث سازماندهی واحدهای سازمانی مورد توجه قرار داده است.
مشاهده دستورالعمل
۲. آییننامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکتهای دولتی
در این آییننامه به شرکتهای دولتی موضوع ماده ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری و رابطه آنها با وزارتخانهها و سایر دستگاههای دولتی اشاره شده است.
مشاهده متن آییننامه
۳. مقررات مرتبط با دستگاههای اجرایی
در مقررات مالی و بودجهای متعدد، وزارتخانهها به عنوان یکی از مصادیق دستگاههای اجرایی موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری مورد اشاره قرار گرفتهاند.
مجموعه مقررات نظامات
۴. مقررات جدید مرتبط با دستگاههای اجرایی
مصوبه ساماندهی نظام پرداخت نیروهای شرکتی نیز دستگاههای اجرایی موضوع قانون مدیریت خدمات کشوری را مورد خطاب قرار داده است.
مشاهده مصوبه
آراء قضایی مرتبط
رأی شماره ۸۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
این رأی در موضوع وضعیت شرکتهای توزیع نیروی برق و تشخیص دولتی یا غیردولتی بودن آنها مورد استناد قرار گرفته و در کنار ماده ۴ و ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در تحلیل مفهوم دستگاه اجرایی قابل توجه است.
دیوان عدالت اداری
آرای هیأت عمومی درباره شمول قانون مدیریت خدمات کشوری
در آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، در موارد متعدد حدود شمول قانون مدیریت خدمات کشوری و وضعیت دستگاهها و مؤسسات مورد بررسی قرار گرفته است.
پایگاه دیوان عدالت اداری
رأی شماره ۷۴۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
این رأی در تحلیل وضعیت دستگاههای دولتی، وزارتخانهها و نسبت برخی مؤسسات با قوانین عمومی از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری قابل استفاده است.
مشاهده متن رأی
رأی شماره ۶۸۳۵۸۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
این رأی نیز در بحث حدود شمول قوانین عمومی از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به برخی نهادهای آموزشی و پژوهشی قابل توجه است.
مشاهده متن رأی
نظریات مشورتی
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۴۳۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۱۲
این نظریه در تفکیک وزارتخانهها و مؤسسات دولتی از شرکتهای دولتی و در تعیین دامنه برخی مقررات ناظر بر اشخاص دولتی، به مواد قانون مدیریت خدمات کشوری استناد کرده است.
مشاهده نظریه
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۰۷ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۹
این نظریه در بحث تشخیص دستگاه اجرایی و وضعیت شرکتهای آب و فاضلاب و شرکتهای توزیع برق، مواد ۴ و ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری را مورد بررسی قرار داده است.
مشاهده نظریه
نظریه شماره ۲۹۷/۹۴/۷ مورخ ۱۳۹۴/۰۲/۰۵
در این نظریه برای تعیین مفهوم مسئول دولتی به مواد ۱، ۲ و ۴ قانون مدیریت خدمات کشوری استناد شده است.
مشاهده نظریه
منابع پژوهشی و مطالعات تکمیلی
منابع متن قانون
- شناسنامه قانون
- صلح؛ متن قانون مدیریت خدمات کشوری
- مجموعه قوانین
- ایران کدیفای
- دادپلاس
- راهش
- قانون مدیریت خدمات کشوری ـ دفتر وکالت احمدزاده
منابع تقنینی و مقرراتی
- نظامات
- مجموعه قوانین و مقررات مرتبط با دستگاههای اجرایی
- مجله کارگزینی ـ مقررات اداری و استخدامی
- شناسنامه قانون ـ دستورالعملهای مرتبط با دستگاههای اجرایی
منابع قضایی و تفسیری
ردههای مرتبط
جمعبندی
ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارتخانه را واحد سازمانی مشخصی میداند که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد، به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد.
برای فهم دقیق این ماده، باید آن را در کنار مواد ۲ تا ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و همچنین اصول ۱۳۳، ۱۳۵ و ۱۳۶ قانون اساسی مطالعه کرد.